[VAI TRÒ]: ... (Rác, bỏ qua)

Dường như đó là một điềm lành cho người đang cầu khẩn, dẫu chẳng mấy tốt đẹp gì cho bản thân anh ta, khi một người vốn có nhiều thứ phải tha thứ lại có thể phác họa chân dung anh bằng một nụ cười thoáng nhẹ, chẳng khác nào người vú em đang dỗ dành đứa trẻ đàn ông bé bỏng đang sụt sùi chìm vào giấc ngủ sau cơn giận dữ; một ví dụ về một giống loài được sinh ra để viện cớ, và anh ta thì vượt trội hơn tất cả. Chillon cảm thấy vừa buồn cười vừa ngạc nhiên đến tò mò trước ý niệm mới mẻ của Carinthia về người chồng từng khiến cô khiếp sợ. Khi cô phác thảo lại liên minh rất hợp lý được đề xuất cho cô, cùng với cú đá của anh ta vào những gọng kìm xiềng xích ở Calesford, một nét phác họa mờ ảo về hình ảnh kẻ bạo chúa chu đáo ấy buộc phải được thêm vào để hoàn thiện bức tranh; tiếp sau đó, đầu cô khơi động dứt khoát, chủ đề ấy bị vứt bỏ qua một bên.

Cô đang trưởng thành; cô có thể đứng vững trước người chồng, nếu liên minh được nối lại; và cô sẽ là một người bạn đồng hành cho Henrietta ở Anh: giờ đây cô đã độc lập về tài chính, và cô có thể đập tan gông cùm không thể chịu đựng nổi mà không phải chịu cảnh túng thiếu. Anh nén giận xuống, quyết định không dùng ảnh hưởng của mình về bất cứ hướng nào, dù anh chắc chắn người cha già của cô sẽ bỏ phiếu tán thành việc cô rời bỏ người đàn ông đó và bước vào đấu trường nơi những phẩm chất của cô sẽ hữu dụng. Kẻ đó có lẽ sợ điều tiếng tai tiếng hơn là sợ mất vợ khi cô bỏ đi. Anh ta chưa từng bị đánh đòn – lời bào chữa duy nhất mà Chillon tìm ra cho hắn, trong cái nhìn lướt qua đầy phẫn nộ về danh sách những tổn thương chưa được trả thù mà Carinthia đã phải gánh chịu. Người cha thông thái lớn tuổi của anh vẫn luôn quả quyết về giá trị của một trận đòn thuở niên thiếu để uốn nắn và định hình sự phát triển của hầu hết thanh niên. Chẳng có bằng chứng nào cho thấy Lãnh chúa Fleetwood đã mưu tính phá hoại vụ cá cược của anh, thế nên anh gác lại lời buộc tội đó sang một bên: thoáng nghĩ rằng, nếu người đàn ông ấy muốn giữ vợ bên mình, và cô rời khỏi đất nước cùng anh trai, thì chính hành động của anh ta sẽ phản tác dụng; hoặc nếu cô ở lại để nghe về một sự đê tiện nào đó, vẻ khinh bỉ của Carinthia sẽ có thể quất roi quất phạt.

Henrietta ca ngợi lòng tốt của chúa tể. Anh ta từng là một trong những kẻ ngưỡng mộ – làm sao mà đàn ông lại không thể chứ! – và đối với cô ít nhất (anh ta khó lòng yêu vợ mình), anh ta đã không trút cơn giận dữ của sự thất vọng lên người cô. Một thanh niên giàu có nứt đố đổ vách, chẳng có việc gì làm ngoài việc vỗ béo những cơn hứng thú bất chợt của mình, chính là con quái vật mà một đất nước giàu có sinh ra dưới sự bảo bọc của hòa bình. Vợ của hắn, nếu là một kẻ xứng tầm, đã được vạch sẵn công việc cho mình:—một công việc tầm thường đối với người con gái của cha họ, Chillon nghĩ vậy. Cô có thể làm những điều dũng cảm hơn, phù hợp hơn với dòng máu chảy trong huyết quản mình. Nhưng phụ nữ phải được nhìn nhận như phụ nữ, chứ không phải như những nữ anh hùng tiềm năng; và giả sử cô tự đứng vững được trước người chồng này của mình, điều đó có nghĩa là, đánh giá qua bức tranh tính cách bộc lộ của họ hiện tại, một sự kiểm soát nhất định đối với con thú ngạo mạn ấy; thì dù nhiệm vụ có thế nào đi nữa, cô sẽ không phải là kẻ bị bắt phải chạy vòng quanh. Anh đi đến kết luận này thông qua sự đánh giá mà anh mới hình thành gần đây về Lãnh chúa Fleetwood, và qua việc nghiên cứu người em gái đã đổi thay của mình.

Lông mày cô chùng xuống khi chủ đề ấy lặp lại. Công việc chuẩn bị cho cuộc viễn chinh cuốn hút toàn bộ tâm trí cô, từng chi tiết một, tất cả những lời nhận xét mà anh trích dẫn từ người chỉ huy của mình, dẫu đầy hy vọng hay mệt mỏi; bởi những rắc rối với Chính phủ Tây Ban Nha, và cả với người Anh nữa, cứ nảy sinh ở mọi ngã rẽ; và phần lớn binh lính của đội quân tình nguyện đều là một lũ ô hợp cộc cằn, nơi mà họ còn tệ hơn cả những đám cỏ ngâm nước. Một nhóm nhỏ binh sĩ được huấn luyện bài bản đã hưởng ứng tiếng gọi cầm vũ khí; rải rác đây đó là những sĩ quan có thể điều động cả một trung đoàn.

Carinthia dũng cảm đối mặt với nản lòng. 'Người Anh học khôn từ những cú đấm, Chillon.'

‘Hắn ta có lẽ nên nói thêm rằng, họ mất đi một nửa quân số chỉ vì phải học khôn từ những cú đấm, Carin ạ.’

‘Anh ấy đã nói: “Hãy để tôi dẫn dắt những người con nước Anh!”’

‘Vào lúc trạm quân nhu nằm cách năm mươi dặm về phía sau ấy hả, đúng thế đấy!’

‘Đúng vậy, đó là một xứ sở rượu vang,’ cô thở dài. ‘Nhưng liệu người Tây Ban Nha có cho gọi chúng ta nếu kinh nghiệm của họ bảo rằng họ không thể tin tưởng chúng ta?’

Chillon bừng sáng nghiêm túc: ‘Đúng, đúng; có một cái chất gì đó ở những người lính của chúng ta khi họ ở phong độ đỉnh cao, rất khó tìm thấy ở nơi khác. Chúng ta đã nghĩ đúng. Và người chỉ huy của chúng ta chính là người phù hợp.’

‘Anh ấy là bạn và là đồng hương của Owain,’ Carinthia nói, và người anh trai cảm thấy hài lòng vì cô nói chuyện hệt như một thiếu nữ, giữa lúc đang tính toán một cách có phương pháp về chi phí cho cái này cái kia để mua sắm các nhu yếu phẩm mà anh sẽ cần. Cô có một cái đầu tổ chức sự việc. Trên đường từ Luân Đôn xuống, cô đã dựa vào những chỉ dẫn của một bác sĩ Luân Đôn từng có kinh nghiệm lâu năm ở Bán đảo Tây Ban Nha để ghi chép lại danh sách các vật tư y tế và phẫu thuật cần thiết cho một đội quân đi chiến dịch; cô đã thu thập thông tin về các cửa hàng ở Luân Đôn nơi có thể mua được chúng; cô đã học cách đọc các toa thuốc y khoa để bào chế dược phẩm. Cô vẫn đang học tiếng Tây Ban Nha, không hề kém cạnh anh trong những đoạn đối thoại thông thường, và có thể chỉnh sửa cho anh những điểm về lịch sử Tây Ban Nha liên quan đến các pháo đài, đặc biệt là vùng xứ Basque. Một chủ hiệu sách người Pháp đã cung cấp cho cô cuốn sách mới xuất bản của Tử tước dẻ Eschargue mang tựa đề Chuyến du hành tới xứ Catalonia. Chillon nhìn thấy những đoạn được đánh dấu, những trang bị gập mép lại để tiện tra cứu. Đồng thời, vấn đề về Henrietta vẫn khiến cô đầy lo lắng. Những lời ám chỉ của Phu nhân Arpington đã thấm sâu vào tâm trí cả hai người.

‘Em đã nghĩ đến St. Jean de Luz, Chillon, nếu Riette chịu đồng ý định cư ở đó. Người Pháp rất thân thiện. Anh sẽ phải hoạt động chủ yếu ở trong và quanh vùng Pyrénées thuộc Tây Ban Nha mà.’

‘Một mình Riette ở đó sao?’ anh nói, và bằng tình yêu dành cho anh, anh kéo cô vào dòng suy nghĩ đã thay đổi của mình; bởi vì anh từng chẳng bận tâm đến sự cô đơn của vợ mình ở Cadiz khi kế hoạch của họ hãy còn mới mẻ.

Luân Đôn đã dạy cô rằng một người phụ nữ trẻ đang trong thời kỳ rực rỡ nhất của sắc đẹp cần phải được bảo vệ; việc cô thuộc về chúng ta là một gánh nặng đầy tự hào đòi hỏi những sự hy sinh. Nhưng tại St. Jean de Luz, nếu Riette đồng ý cư ngụ ở đó, việc Lãnh chúa Fleetwood vắng mặt và sự gần gũi của chiến trường sẽ là chỗ dựa để giữ cho người vợ của hắn tránh khỏi bất kỳ cơn chùng lòng đáng ghét nào – thứ cảm giác mà cô từng cảm nhận được trong một tiếng chuông cảnh báo qua một lần gặp gỡ gần đây, và coi nó là ti tiện so với cuộc sống hành động và cống hiến bên cạnh, suýt chút nữa là bên cạnh người anh trai, ít nhất là chia sẻ những hiểm nguy cùng anh. Cô hẳn đã muốn Chillon nói chuyện một cách quả quyết với vợ mình về việc cư trú ở biên giới Tây Ban Nha, rồi nói thêm trong sự tuyệt vọng: ‘Và có em ở bên cạnh để bảo vệ em ấy nữa!’

‘Thật bất công cho Riette, nếu em ấy không thể tự mình quyết định,’ anh nói.

Tất cả những gì anh kiềm chế không làm, đó là thuyết phục cô ở lại nước Anh và sống hòa giải với kẻ cai ngục trong ngục tối, như cách mà cảm xúc của cô đang mường tượng.

Chillon và Carinthia xuôi về Luân Đôn để mua sắm và ghé thăm luật sư, chủ ngân hàng cùng các thương nhân, trên đường đi gặp người chỉ huy của anh và Owain Wythan ở Southampton. Họ dùng bữa trưa với Livia. Ngày mai là ngày hội lớn ở Calesford; Henrietta reo hò vì điều đó. Phu nhân Arpington đã tỏ ra kín đáo đến mức phiền muộn về chủ đề sự hiện diện của cô tại Calesford trong thời gian tang chế. ‘Nhưng tôi chẳng để tang ai cả, tôi cũng chẳng có họ hàng gì với người quá cố, và người ta không thể tước đi niềm vui được phát minh ra để làm thỏa mãn cá nhân tôi,’ sự bỡ cợt vui vẻ của Henrietta bĩu môi trước những phản đối có vẻ ra điều đạo đức giả. Hơn thế nữa, Columelli được tôn sùng sẽ phải làm nô lệ cho tiếng hát của cô. Việc chấm dứt mùa xã giao ở Luân Đôn đã bị hoãn lại nguyên cả một tuần vì Calesford: một sự gắng sức tối đa; và sự hiện diện của cô được hiểu là đại diện cho Nữ bá tước xứ Fleetwood, đang tạm thời lui về ở ẩn một cách đoan trang. Chillon được cô đảm bảo rằng bá tước đã bày tỏ sự hài lòng về tính hợp lý của vợ mình. ‘Mọi chuyện còn lại sẽ theo đó mà xuôi chèo mát mái.’ Việc biện hộ thay cho bá tước là một nỗ lực vô ích, nhưng cô có những lý do riêng để vẽ nên tâm trạng hiện tại của Lãnh chúa Fleetwood bằng những gam màu ấm áp trước mặt nữ bá tước. ‘Không gì kém hơn sự tận tụy đâu, Chillon ạ!’ Sự sốt sắng tột cùng của Luân Đôn muốn thấy họ đoàn tụ, và nguyên nhân của điều đó, là những điều tốt đẹp vô bờ bến mà Janey có thể làm cho đất nước của mình, chắc chắn nên được cô cân nhắc, Henrietta nói. Cô nói năng đầy sốt sờ động. Việc nhắc đến St. Jean de Luz làm nơi cư trú dường như gây ra một cơn đau răng dữ dội hơn cả những gì cô từng phải chịu đựng từ lời đề nghị bố trí chỗ ở tại Cadiz. Và giờ thì chồng cô đã có tiền ư?... cô gợi ý việc anh được phục chức trong quân đội Anh. Chillon liền dập tắt ý định đó: người chỉ huy của anh đã có lời hứa với anh rồi. Hơn nữa, anh cần phải được tôi luyện trong chiến tranh. Tại sao anh lại kết hôn cơ chứ! Tình yêu của anh dành cho cô chính là câu trả lời; và nhan sắc của cô là minh chứng cho tình yêu ấy. Nhưng một khi đã có được cô, anh buộc phải giành lấy cho cô một chỗ đứng, một danh tiếng. Lập luận của anh cứ thế trôi đi cho đến khi hòa hợp với bản năng quân sự và tham vọng của mình. Dù vậy, thực tế kỳ lạ và đầy tang tóc mà cô gợi nhắc lại, rằng họ chưa từng khiêu vũ cùng nhau kể từ khi nên duyên vợ chồng, đã làm gương mặt anh chùng xuống trong tấm gương phản chiếu qua hình bóng cô. Thay vì điệu waltz, nỗi buồn, những bận tâm vụn vặt, sự tẻ nhạt, một sự lu mờ của cô, lại chính là phần đời mà sinh linh xinh đẹp ấy phải gánh chịu.

Điều đó thiết lập nên những yêu sách vô cùng lớn lao đối với sự dung túng của một người chồng trẻ. Cô ngân nga vài nhịp của điệu waltz Viên cũ mà anh yêu thích, cùng tiếng gọi ‘Chillon!’ đầy mời mọc và trách móc. Sự chán ghét của anh đối với Lãnh chúa Fleetwood đã phải chống chọi lại một sự ganh tị sôi sục trong tâm trí khi tưởng tượng đến hình ảnh bạn nhảy của cô vào ngày mai. Anh nói: ‘Em sẽ nghĩ đến một người vắng mặt nào đó cho mà xem.’

‘Anh thực sự muốn em đi sao, cục cưng của em? Đó là mong muốn của Chillon chứ?’ Cô nài nỉ nghe cho được những lời ấy; cô đã có được chúng, và rồi sự sốt sắng của cô dịu xuống thành một sự tĩnh lặng lấp lánh và giản đơn.

Carinthia đã quan sát cô. Cô cảm thấy đau thắt cả tim dưới sức ép của những dòng suy nghĩ càng thêm nặng nề vì chúng hãy còn vô hình. Tóm lại, chúng biểu thị cho định mệnh của cô: phải chứng kiến người anh trai rời nước Anh ra trận, và bản thân cô thì sụp đổ tan tành từ cái hình tượng do chính cô tưởng tượng ra là được sát cánh bên anh trên hoặc gần chiến trường. Chúng không thể diễn tả thành lời, bởi vì chúng đang trách cứ người anh trai vì sự yếu mềm trong ý thức quá mức về nghĩa vụ đối với người phụ nữ xinh đẹp đã kết hôn với anh. Khi ngồi trên xe ngựa chạy đêm xuống Southampton, sự dịu dàng của cô dành cho Henrietta đã kìm nén những suy nghĩ khác chưa kịp hình thành, ngoại trừ một suy nghĩ cứ lững lờ trôi trong chập choạng hoàng hôn, thì thầm về việc tình yêu dại khờ dành cho sự hoan lạc đã khiến chúng ta trở thành những đứa trẻ mù lòa ra sao. Và cách mà những kẻ ngây thơ bị xô đẩy bởi điều đó để ngoạm lấy cái mồi độc ác mà những kẻ giàu sang dùng để câu múa, đã vẽ nên một ngón tay chỉ đường đầy bác ái cho một số câu chuyện xã hội của chúng ta. Nữ bá tước Livia, không ngây thơ như Henrietta, đã thoát khỏi những chiếc lưỡi tẩm độc bằng cách kết hôn lần thứ ba – ‘kịp lúc!’ Phu nhân Arpington đã nói thế; và câu hỏi hóc búa lại được đặt ra trước một tâm hồn trẻ tuổi: Tại sao những kẻ ngây thơ lại bị cám dỗ đến mức tiêu vong, trong khi những bản chất đen tối hơn lại được phép dung túng cho lối thoát? Bất kỳ cậu bé đường phố nào cũng có thể giảng cho cô nghe về sự đức hạnh nằm ở sự lanh lợi. Nhưng sự chiêm nghiệm chưa từng được tôi luyện của cô đang nằm trên con đường cao tốc của những học thuyết được thừa nhận, cùng với dàn đồng ca than khóc đòi sự can thiệp siêu nhiên để ban cho chúng ta công lý. Cô vẫn chưa học được rằng những kẻ ngây thơ ấy, bị thúc đẩy bởi tình yêu khoái lạc quá mức, trong một chừng mực nào đó là thấp kém hơn so với những người anh em thận trọng và đen tối hơn của họ, và phải tiến đến ánh sáng thần thánh của trí tuệ thông qua đau khổ.

Tuy nhiên, kết quả từ những suy ngẫm của cô đã cho cô thấy rằng mình được chỉ định để làm người giám hộ cho Henrietta. Sau đó, cô chẳng còn suy nghĩ gì nữa; ngồi xe ngựa bên cạnh Chillon, cô chỉ còn là một khối cảm xúc đau đớn thuần túy, giống như một cơ thể đang nhức nhối vì trái tim bị bứt ra ngoài. Sự cay đắng của cuộc chia ly sắp diễn ra giữa họ tiên tri về một thảm kịch. Cô chạm vào tay anh. Giờ thì nó đã ấm rồi.

Trong sáu ngày hành trình từ cảng này sang cảng khác dọc theo các bờ biển phía Nam và phía Tây, cô hòa mình vào công việc thanh tra đoàn quân tình nguyện Anh sắp sửa được xuống tàu. Họ và người chỉ huy của cô cùng anh trai cô hiện hiện rõ mồn một trước mắt, giống như trang in mẫu của trang đầu tiên một cuốn sách, những tờ giấy trắng cho phần còn lại của tập sách. Nếu như cô có thể là một người trong số họ, cô hẳn đã dám liều lĩnh phán đoán tương lai. Cảm giác của cô hệt như một con chim bay lạc vào phòng, đập đôi cánh vào trần nhà và những ô cửa kính. Một bầu trời ngột ngạt, lạnh lẽo, một bức tường nhà tù trong suốt, đã thu hẹp năng lực của cô, chế nhạo tâm hồn cô. Cô nói ít; những gì cô nói đã gây ấn tượng với người chỉ huy của Chillon, Owain Wythan rất vui mừng khi được kể lại điều đó. Người bạn tốt bụng ấy đã đi ngược lại với dòng chảy trong lồng ngực cô khi bày tỏ sự hài lòng trước viễn cảnh cô sẽ chiếm lấy vị trí đích thực của mình trên thế giới này. Tâm trí tập trung cao độ của cô coi người bạn tốt ấy như bóng ma của một con người, là tiếng vang của thế giới. Người vợ quá cố Rebecca của anh ta hẳn đã hiểu được niềm đam mê muốn làm chiến hữu của anh trai mình, sự tủi nhục của cô khi phải ở nhà để canh giữ con bướm của anh. Owain chưa bao giờ ủng hộ dự án của cô; anh ta giờ đây không thể nhận thức được những nguy hiểm đặc biệt mà Chillon sẽ phải đối mặt trong sự xa cách của cô với anh. Cô không có cách nào để giải thích điều cô cảm nhận sâu sắc rằng hiểm nguy, cái chết, chẳng là gì đối với cả hai người, nếu họ cùng chia sẻ chung một số phận.

Lời thỉnh cầu bị từ chối trước đó với chồng cô về một khoản trợ cấp tiền bạc, vào ngày ở xứ Wales, đã trở thành ký ức sống động làm nổi bật những động cơ trong ánh sáng rực rỡ của nó. Chồng cô căm ghét anh trai cô; và tại sao chứ? Nhưng câu trả lời lại được thắp sáng rực lửa dọc theo một lối đi khác. Một người chồng thực thụ, một lãnh chúa giàu có, hẳn đã vui mừng khôn xiết khi được giúp đỡ người anh vợ của mình. Anh ta chính là nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Chillon và cuộc phiêu lưu này để khôi phục lại cơ đồ cho anh. Liệu cô có thể chịu đựng một liên minh chặt chẽ với kẻ đó trong khi sinh mệnh của anh trai cô đang gặp nguy hiểm? Carinthia tự trách cái đầu u mê của mình vì đã không nhận ra lý do từ chối của hắn vào thời điểm ấy. ‘Sao mà mình chậm chạp thế cơ chứ, mãi chẳng nhìn ra thứ đang lù lù ngay trước mặt!’ Cô là một phụ nữ đã có chồng, với kiểu tư duy khiến cô đặc biệt tôn kính sự thiêng liêng của mối tơ duyên ấy; và cô là một người phụ nữ yếu đuối, cô sợ thế. Đã có lúc, ngắt quãng đây đó, giờ đây khi hành động trên chiến trường nước ngoài của sấm sét bị từ chối, trí tưởng tượng lại hé lộ cảnh cô tan chảy vào sự kết hợp với chồng mình, và gào thét phán xét bản thân là người phụ nữ đê tiện nhất thế gian khi chịu khuất phục điều đó trong lúc sinh mạng Chillon đang ngàn cân treo sợi tóc; cho đến khi cuối cùng cô thốt lên: ‘Chẳng đời nào cho đến khi em đón được anh tôi trở về an toàn!’ một lời thán từ tương đương với một lời thề.

Điều đó đã được định đoạt, một chút điềm tĩnh dường như quay trở lại; cô nói về công việc áo đỏ nhòm ngó ấy như một kẻ tham gia với tư cách khán giả đứng xa quan sát. Người chỉ huy của Chillon đang hối thúc việc xuống tàu của quân đội; trong vòng mười ngày, toàn bộ cuộc viễn chinh sẽ nổi trôi trên biển. Cô sẽ phải đi ngựa trạm về Luân Đôn để mua sắm thêm, còn anh sẽ theo sau để từ biệt vợ và con thơ. Thật kỳ lạ, nhưng hầu như chẳng được mấy ai để ý trong cảnh bận rộn tất bật của công việc, Livia lại là người gửi bản tường thuật ngắn gọn của cô ấy về ngày hội lớn ở Calesford; còn Henrietta, kẻ bẩm sinh thích viết thư, chỉ nguệch ngoạc vài dòng chì; cô ấy vẫn ổn, vô cùng mệt mỏi, trông hơi thảm hại vì hụt chân ngã qua một hàng rào dây thép thấp. Lời nhắn gửi yêu thương của cô được gạch chân dưới từ lặp lại tới ba lần.

Henrietta là người cuối cùng mà Carinthia có thể mong đợi được gặp giữa đường trên tuyến đường đi Luân Đôn. Tên cô được gọi vọng ra từ một chiếc xe ngựa khi cô tiến đến cửa nhà trọ ở Winchester, và người phụ nữ đang che nếp lụa băng bó trên mắt và má phải ấy, cất giọng lên hóa ra chính là người em gái Riette của cô. Đi cùng cô ấy là hai đứa trẻ và những cô bảo mẫu.

‘Chillon đang ở dưới đó sao—cậu đã để anh ấy lại đó à?’ Henrietta chào đón cô, nhìn thấy câu trả lời qua ánh mắt, rồi bước xuống xe ngựa. ‘Lát nữa em sẽ được hôn bọn trẻ; hãy vào trong phòng đã, Janey.’

Ở bên nhau một mình, trước cả một cái ôm, cô cất giọng, với âm điệu của những giọt nước mắt đang trở nên chai sạn trước những nhẽ đời: ‘Chillon không được phép bước chân vào Luân Đôn. Em nhìn thấy bộ dạng của chị thế này đây. Nhân phẩm của chị cũng đang lâm vào tình cảnh tệ hại ở trên đó rồi—cảm ơn lũ đàn ông đó nhé! Chồng chị đã mất đi “nàng Riette vàng ngọc” của hắn rồi. Khi em nhìn thấy lớp băng gạc này tháo ra xem! Hắn sẽ có quyền tống cổ chị đi đấy. “Nàng tuyệt thế giai nhân” của hắn cơ mà! Chị giờ chỉ xứng đáng mặc đồ như một cậu bé hầu phòng và chạy theo sau gót giày hắn thôi. Người hùng của chị! Người chồng tội nghiệp thân yêu của chị! Anh ấy cứ nghĩ chị chẳng màng gì ngoài chuyện vui chơi, nịnh hót. Có hình phạt nào tàn nhẫn hơn thế đối với người chồng cao thượng hào phóng bậc nhất không cơ chứ! Bởi vì chị biết anh ấy sẽ bỏ qua, sẽ xem nhẹ nó, sẽ không bao giờ chì chiết Riette của anh ấy. Và bông hồng mà anh ấy cưới về nay lại đến tay anh như một chiếc lá héo úa của một đống potpourri [hoa khô ướp hương]. Em vẫn chưa nhìn thấy chị đâu. Chị từng là “người phụ nữ đẹp đẽ” của bọn chúng đấy. Chị thấy thương chồng mình hơn hết.’

Cô lấy lại hơi thở. Carinthia ấn môi mình lên má cô – nơi vẫn còn cảm nhận được vết sẹo tựa như một nhát rết, và Henrietta tiếp tục, bằng những lời nghẹn ngào tựa tiếng nấc: ‘Bất cứ đâu, Cadiz, St. Jean de Luz, làm việc trong bệnh viện cũng được, bất cứ nơi nào chồng chị thích, cái gì cũng được! Chị muốn làm việc, hoặc chị sẽ ngồi ru lũ trẻ. Cuối cùng thì chị cũng đã tỉnh ngộ rồi, Janey ạ. Chúng ta chẳng khác nào những con cừu non trước bầy kền kền đối với lũ đàn ông đó. Chị không giả vờ mình là kẻ ngốc hoàn hảo đâu. Chị cứ tưởng mình an toàn lắm. Chị để một tên trong số chúng bóp tay mình một ngày nào đó, hắn thề thế. Em biết tình yêu cuồng nhiệt là gì rồi đấy; em có nó dành cho núi non và những trận chiến, còn chị dành cho âm nhạc. Chị nhớ chứ, một buổi sáng trước bình minh, khi đang lái xe trở lại thị trấn từ Windsor,—một buổi khiêu vũ, có các sĩ quan thuộc đội Cận vệ,—và người kèn lệnh của lãnh chúa ở phía sau xe ngựa đang thổi những nốt nhạc có thể làm tan chảy cả đá, chị phát hiện tay mình đang nằm trong tay một người đàn ông. Chị nhớ Lãnh chúa Fleetwood đã nhìn qua vai, cười nhạt và quất roi vào ngựa của hắn. Nhưng hãy nghe này—vâng, chuyện đó đã xảy ra ở Calesford. Hắn—ồ, hãy nghe cái tên ấy đi, thế rồi Chillon tuyệt đối không bao giờ được nghe thấy nó;—Lãnh chúa Brailstone bị từ chối quyền bước chân vào điền trang của Lãnh chúa Fleetwood. Dàn nhạc Opera vừa biểu diễn xong các trích đoạn từ vở Pirata của chị. Chị bước ra ngoài hít thở không khí mát mẻ; ngài Sir Meeson nhỏ con đi bên cạnh. Chị có trùm một chiếc khăn voan lụa mỏng gấp nếp lên đầu, thắt nơ dưới cằm. Có ai đó chạy ào tới chỗ chị—Lãnh chúa Brailstone. Hắn tuôn ra những lời thơ ca của chúng. Bọn chúng cứ tưởng đó là thứ rượu ngon dành cho “người phụ nữ đẹp đẽ” của chúng. Chị dám cá là mình đã cười hoặc bảo hắn biến đi, thế là hắn bắt đầu bài tràng giang đại hải công kích Lãnh chúa Fleetwood. Chẳng có mấy sự khác biệt giữa con thú săn mồi này với con thú săn mồi khác đâu. Hãy để chị thoát khỏi tất cả bọn chúng! Dẫu cho lúc này đây! bọn chúng có thèm chớp lấy một cái mí mắt đâu chứ. Đây là món báu vật của người chồng đang quay trở lại với anh ấy. Chúng ta phải bị thiêu rụi mới có thể tỉnh ngộ ra được. Janey—ôi! em làm đúng lắm!—thật là quỷ quái; những bản ballad cổ, những vở kịch melodram, chị thấy chúng đều được dựng lên từ hành vi của đàn ông. Janey ạ, chị không thể tin nổi, vậy mà chị buộc phải tin, nó đang bị nhồi nhét vào cổ họng chị đây;—tên đàn ông đó, chồng của em, vì không thể tha thứ cho việc chị chọn Chillon, nên đã mưu tính hãm hại Chillon. Chị không thể tin nổi cho đến khi chị nhìn vào gương thấy bộ dạng tàn phế gớm ghiếc mà hắn đã giáng lên người chị thế này. Livia phục vụ hắn, ả căm ghét hắn vì sự bạo tàn của hắn; ả đã mở mắt cho chị. Và không phải vì bản thân hắn, không, mà là để trả thù chị, để tên tuổi của chị cũng thê thảm y như khuôn mặt chị vậy. Hắn ném chị cho bầy chó của hắn; một con mồi béo bở cho bọn chúng! Em làm đúng lắm, Janey; hắn có thể làm bất cứ trò đê tiện nào. Và hắn đã đến gõ cửa nhà Livia mỗi ngày hai lần, hỏi thăm đầy lo lắng; nài nỉ được sắp xếp một cuộc gặp sớm nhất có thể. Hắn chẳng còn chút liêm sỉ nào; hắn quen mua chuộc đàn ông lẫn phụ nữ; hắn nghĩ tiền bạc của hắn sẽ mua được sự tha thứ của chị, sẽ phù phép cho khuôn mặt chị có một làn da mới, có lẽ thế. Một người phụ nữ thề với em rằng, Janey, bằng tất cả những gì cô ấy coi là thiêng liêng trên cõi đời này, đây không phải là nỗi tiếc nuối vì mất đi nhan sắc—sẽ có một vết nhăn chằng chịt trên má suốt đời, bác sĩ nói thế; chị sẽ phải mang một vết bám màu nâu, giống như quả đào bị dập mà người ta bán rẻ mạt ở các cửa hàng trái cây vậy. Riette của Chillon! Chị nghĩ đến điều đó, nghĩ đến việc mình là một người vợ tồi tệ ra sao đối với anh ấy khi không còn nhan sắc mà anh từng yêu quý! Chị tự coi mình là kẻ có tội, một người phụ nữ thực sự có tội, khi đem so sánh sự mất mát của mình với người chồng yêu quý.’

‘Tai nạn của em, Riette yêu dấu—nó đã xảy ra thế nào vậy?’ Carinthia nói, ôm chầm lấy cô.

‘Bởi vì, Janey ơi, từ trước đến nay chị đối với Chillon là gì ngoài cái bình hoa di động xinh xắn khiến anh ấy tự hào cơ chứ? Nó mất toi rồi. Ồ, vụ tai nạn ấy hả. Brailstone đã đẩy cậu Corby nhỏ bé ra; hắn nắm lấy tay chị, cứ nài nỉ mãi, hắn muốn xin đúng hai phút, và tất cả chỉ để cảnh báo chị về—chị đã nói với em rồi đấy; và hắn nhìn thấy Lãnh chúa Fleetwood đang đi tới. Chị giật được tay ra, lùi lại, đầu óc quay cuồng; và chị ngã. Chị chỉ nhớ có thế, và một khoảng không gian ngập tràn lửa, tựa như ngày tận thế. Chị ngã vào một trong những ngọn đèn dầu viền quanh bãi cỏ; tấm voan trùm đầu bắt lửa; chị đã ngất lịm; hai kẻ đó chẳng nhìn thấy ai ngoài đối phương; và ngài Sir Meeson nhỏ con thì chẳng giúp ích gì cả; Lãnh chúa trẻ Cressett lao vào dập tắt ngọn lửa. Bọn họ làm chị tỉnh lại để rồi ngất lịm lần thứ hai. Livia nói rằng chị tỉnh dậy trong tiếng rên rỉ đòi được đưa đi khỏi cái xó Calesford đáng ghét đó. Đó là, ồ! để không bao giờ phải nhìn thấy người chồng của em thêm lần nào nữa. Hãy tha thứ cho hắn, nếu em có thể. Còn chị thì không đời nào. Chị mang vết tích của hắn theo mình xuống mồ. Chị đã tự gọi mình là “Mặt dày da mỏng” suốt từ đó đến nay, ngày lẫn đêm—cái tên mà chị xứng đáng phải nhận.’

‘Chúng ta sẽ cùng nhau quay về với Chillon, người em yêu của chị,’ Carinthia nói. ‘Mọi chuyện có lẽ không đến nỗi tồi tệ thế đâu.’ Và trong niềm hy vọng rằng cô em xinh đẹp của mình đã phóng đại sự tàn phá đến mức thực ra chẳng tệ hơn một vết sẹo nhỏ là mấy, trái tim cô trút bỏ được gánh nặng của những rối ren vừa qua, ánh sáng ban ngày đã rọi xuyên qua khu rừng u tối. Henrietta đã mang đến cho cô sự tự do. Dù chồng cô có tội lỗi đến đâu đi nữa, cô cũng đã được miễn chuẩn khỏi việc phải bận tâm suy nghĩ; đủ tội lỗi để cô có thể đường hoàng rời bỏ hắn. Dựa trên kết luận đó, lòng thương xót dành cho nàng Riette vừa tỉnh ngộ đã tưới những giọt nước mắt tinh khiết hơn qua nỗi lòng biết ơn mà cô không sao kìm nén nổi, hầu như không thể che giấu nổi, vì lợi ích của em gái và của chính mình. Hành động phóng xe đi gấp rút của Henrietta tới Croridge để đón lũ trẻ, chuyến hành trình từ căn phòng bệnh xuống đây để ngăn chặn chuyến thăm Luân Đôn của Chillon, đã chứng minh cô ấy là một người phụ nữ đã thức tỉnh, hoàn toàn xứng đáng với vết nhám trên khuôn mặt, dẫu cho vết nhám ấy có là vĩnh viễn đi chăng nữa. Chưa bao giờ cô yêu Henrietta đến thế, chưa bao giờ cô bày tỏ nhiều tình yêu thương với cô ấy đến thế, như trên con đường hướng về những gam màu ngày càng đậm đà của miền Tây. Sự nồng ấm tình chị em của cô khiến người đẹp mang vết tích thương tâm bất ngờ nhận ra rằng vị tiểu thư võ tướng Janey này suy cho cùng vẫn là một người phụ nữ tràn ngập cảm xúc, một người mà chồng cô, nếu một ngày anh nhận ra điều đó và thấu hiểu chiều sâu của nó, cùng âm hưởng phong phú của nó, sẽ phải đau đớn mặc áo vải thô tro tàn vì đã đánh mất cô.’

Và quả thực anh đã thế, bà phu nhân cất lời ngắt quãng để đưa ra lời kết luận cuối cùng, anh đã khóc thương cho sự mất mát Carinthia Jane trong tấm áo vải thô và tro tàn, bất chấp việc anh nhận được vô số lời chia buồn đầy tình cảm từ khắp thế gian để xoa dịu, bởi vì người vợ bất trị của anh lại một lần nữa gây họa theo lời đồn đại, đó là bỏ trốn cùng một sĩ quan trẻ để tham gia vào một cuộc nổi dậy ở nước ngoài; và khi anh đang ở đỉnh cao của sự tôn sùng từ những người đồng hương nam và nữ – điều từng là mục tiêu quá đà của anh thuở nào, anh đã khóc thương cô ngày lẫn đêm, dẫu biết rằng cô trong trắng biết bao, dù cho cô có là một kẻ cuồng nhiệt đi theo các CÁC NGUYÊN TẮC DÀNH CHO ĐÀN ÔNG của cha cô đi nữa. Anh tin rằng – có người nói niềm tin của anh không hề sai lầm – rằng người phụ nữ sinh ra để phò tá, nhào nặn anh thành một người đàn ông và trở thành ngôi sao hình hài nhân thế của anh, đã được hiển linh một cách kỳ diệu vào ngày anh đi bộ xuyên qua khu rừng thông xứ người, và lời cầu hôn của anh với cô tại buổi vũ hội của công tước là sự soi sáng của vị Thần Hộ Mệnh tốt lành, tiếp diễn cho đến tận buổi sáng ngày cưới, rồi sau đó lao dốc xuống, tựa như một cuộn chỉ bị kéo căng quá đà, dưới sự dẫn dắt của vị Thần Hộ Mệnh xấu xa. Qua từng khúc cua của con đường tụt dốc ấy, anh thấy mình được khuyên nhủ hãy sửa sai những bước chân oan nghiệt, để rồi tại mỗi điểm lại cố gắng thực hiện nó muộn mất một tí; cho đến khi muộn hơn một tiếng đồng hồ, anh mới đặt chân tới thị trấn cảng nơi vợ mình đã xuống tàu; và người anh trai của cô, Chillon John, một cách tàn nhẫn, theo quan điểm chung của mọi người, đã từ chối tiếp kiến anh. Không một lời hé lộ nào về nơi chốn mà cô trốn sang xứ người được ban phát cho anh; và những lời thú tội cùng sự ăn năn hối hận của anh chỉ biết thở phào vào hư không. Nhà quý tộc giàu có nhất nước Anh đứng trên cầu tàu, dõi theo các trung đoàn của cuộc viễn chinh bị nguyền rủa ấy lên tàu, sẵn sàng dùng phần lớn tài sản của mình làm vật hối lộ để đổi lấy một lời duy nhất chỉ dẫn về điểm đến của vợ mình. Lãnh chúa Feltre, người đồng hành cùng anh, đã làm ơn giúp chúng ta làm rõ những cảm xúc của anh ấy. Quả thực, ông ta mô tả chúng với tư cách là một tín đồ Công giáo nhìn thấy mọi biến cố đều góp phần đẩy đưa những kẻ tội lỗi vào lòng Giáo hội của mình. Nhưng điều này, chúng ta có cơ sở để khẳng định, đã xảy ra trước khi bá tước đến thăm và đi dạo trong các khu rừng cùng cựu thư ký của mình, ông Gower Woodseer – người đã được kể lại rất nhiều, và ông ta chẳng hơn gì một kẻ vô thần, tuyên bố mục tiêu của mình là đạt được sự viên mãn trong cuộc sống.

Vòng sáu tháng kể từ sự biến mất của Carinthia Jane, người ta bắt đầu bàn tán về những chuyện kỳ quái tại Calesford; và một số người khăng khăng rằng đó là buổi tổng duyệt của một vở kịch, trong đó các tu sĩ là những nhân vật nổi bật, bởi vì người ta thấy bóng dáng những kẻ mặc áo tu sỉ thấp thoáng băng qua khu đất ở đó. Rồi thế giới cũng phải hay tin một cách chắc chắn rằng cái ác đáng sợ đã xảy ra: nhà quý tộc giàu có nhất của nó đã cải sang Giáo hội Công giáo La Mã! mang theo toàn bộ tài sản cá nhân lẫn tài sản không bị ràng buộc gia thế để phung phí cho những bức tượng và các tín điều. Calesford đã bị đám đông tấn công;—một trong những cuộc bạo loạn khét tiếng trong lịch sử nước ta là hệ quả của Cuộc Hôn Nhân Kỳ Lược, và nó lại một lần nữa thổi bùng lên những lời bàn tán khắp Vương quốc Anh. Khi Carinthia Jane, sau hai năm phiêu lưu và trải qua những hiểm nguy hiếm hoi mà phụ nữ nào gặp phải, trở lại những bờ biển này, người ta kể lại rằng cô vô cùng khao khát tin tức về chồng mình; và khi ấy quả thật, người ta đã phỏng đoán rằng họ có thể đã đoàn tụ để từ nay về sau sóng bước bên nhau trọn đời, ngặt nỗi ngài Bá tước xứ Fleetwood đã từ bỏ tước vị, phần tài sản còn lại và danh hiệu của mình từ hai tháng rưỡi trước để trở thành – theo một lời đồn – Huynh đệ Russett tại một tu viện trên núi mà ngài từng ghé thăm do sự tò mò thuần túy cùng với người bạn đã phản bội mình, Lãnh chúa Feltre. Hoặc có người lại bảo, và sự thật có lẽ là thế, đó là một tu viện nghiệp dư do chính ngài lập ra ở vùng núi xứ Wales của mình, nơi ngài phục vụ như một vị huynh đệ bình thường, không có bất kỳ quyền lực nào đối với các linh mục hay những kẻ được ngài trả tiền để đóng vai bề trên của mình. Dù sao thì ngài cũng quyết làm một tu sĩ nào đó. Ngài chưa bao giờ là kẻ chịu dừng bước ở bất cứ điều gì nửa vời.

Ông Rose Mackrell, trong cuốn Hồi ký của mình, là người đầu tiên tiết lộ cho thế giới biết rằng Tiểu thư de Levellier thuộc phe Bá tước người Pháp chiến đấu cùng lực lượng Carlists – người bị phía ông ta nhận vơ một cách sai sự thật là người Pháp – thực chất chính là Carinthia Jane, Nữ bá tước xứ Fleetwood, người mà cả phe Carlists lẫn phe Hợp pháp đều mang ơn vì sự chăm sóc ân cần của cô dành cho họ trên chiến trường cũng như trong bệnh viện; và là người đã dong ngựa từ trại này qua trại khác cho đến tận lều của kẻ mạo xưng ngai vàng Tây Ban Nha, mang theo lá đơn xin thả anh trai mình; và lá đơn đó đã được chấp thuận, để ghi nhận ‘lòng nhân đạo nổi tiếng của cô đối với cả hai đội quân đang giao chiến,’ đúng như những từ ngữ do Tiến sĩ Glossop dịch lại. Có một điều chắc chắn là cô đã đưa người anh trai bị thương của mình trở về nước Anh bình an vô sự, trong khi các tù nhân trong cuộc chiến tranh đó thường bị xử tử rất nhanh chóng. Thêm ba năm nữa, cô vẫn là Nữ bá tước xứ Fleetwood, ‘góa phụ của một kẻ tự sát còn sống’ – ông Rose Mackrell đã mô tả tình trạng của cuộc Hôn nhân vào giai đoạn đó như thế. Cô chưa bao giờ dung thứ cho bất kỳ lời thì thầm nào về chuyện ly hôn.

Sáu tháng sau khi có bằng chứng cho thấy Huynh đệ Russett đã bỏ mạng vì những sự khắc khổ hoặc vì trái tim kiệt quệ của mình, người ta hay tin cô đã nói với người đang tha thiết cầu xin bàn tay cô, ông Owain Wythan, cùng với sự trao gửi tấm chân tình trong niềm trắc ẩn: ‘Rebecca đã có thể tiên đoán trước các sự kiện.’ Carinthia Jane từ trước đến nay vẫn luôn cảm thấy hổ thẹn với những cuộc hôn nhân lần thứ hai, và việc kết duyên với anh chàng ngốc nghếch trung thành của người bạn Rebecca hẳn đã mang lại cho nó một vẻ tự nhiên, bởi vì anh ta cũng như cô, trước đó chưa từng biết đến mùi vị hôn nhân. Cô đã kết hôn với anh, như Henrietta từng viết, là vì anh tán tỉnh cô bằng ánh mắt của loài chó thay vì bằng lời nói. Người đẹp từng một thời lừng lẫy ấy đã mang theo một vết nhăn trên má xuống tận mồ; một vết tì vết cứu rỗi, và là dấu ấn của những đổi thay trong câu chuyện được kể cho bạn nghe đủ để khiến chúng ta nghĩ rằng đó là sự sắp đặt của định mệnh cho những mục đích đã được định sẵn.

Tôi chỉ có thể nói từng này: các sự kiện được kể lại, cùng với một số sự lược bỏ đáng tiếc khiến câu chuyện của tôi trông có vẻ trơ trụi như một bộ xương, chính là những điều dẫn đến kết cục bi thảm. Nhưng nỗi u sầu, sự bi ai của nó, trái tim của toàn bộ nước Anh bị xáo trộn bởi nó, đã bị – cùng với sự kích thích đến hụt hơi đối với mọi thính giả – hy sinh trong nỗ lực vô vọng nhằm làm cho các sự kiện trở nên logic, dễ hiểu đối với trí tuệ của các bạn như một định đề thông qua việc phơi bày tính cách! Tính cách mãi mãi là một bí ẩn, chỉ có thể được giải thích ở một mức độ nào đó thông qua hành vi; và điều đó lại phụ thuộc rất nhiều vào sự tình cờ; và trừ phi chúng ta liên tục quất roi vào phần nhạy cảm trong tâm trí người đọc, sự quan tâm đến những con người vô hình chắc chắn sẽ phai nhạt. Bởi vì thứ mà chúng ta đang diễn thuyết là một đứa trẻ, và người kể chuyện nào có nghệ thuật kích thích được một đứa trẻ chú ý nghiêm túc thì kẻ đó thành công rực rỡ nhất; chắc chắn là với người Anh, tôi rất vui mừng khi nghĩ đến điều đó, dẫu cho tôi phải cầu xin sự kiên nhẫn của họ ở đây trong lúc triết lý và sự phơi bày tính cách ấy chặn đứng con đường vốn đang mời gọi loại hình giao thông náo nhiệt nhất.

[ĐÁNH DẤU CỦA BIÊN TẬP VIÊN SÁCH ĐIỆN TỬ]: (Rác, bỏ qua)