Tôi vẫn nhớ, khi tôi mới bước chân vào xã hội, tôi đã tin tưởng biết bao rằng chỉ cần bản thân làm việc thật tốt, đối xử tử tế với mọi người, thì thế giới này nhất định cũng sẽ hồi đáp lại như vậy.
Tôi tốt nghiệp từ trường nữ sinh, vì sinh kế gia đình nên bước chân vào giới giải trí. Tính cách tôi quật cường, hiếu thắng, không nói những lời lấy lòng, cũng chẳng thích giả tạo lung tung, thế nên thường vô tình đắc tội với người khác. Mà có một số kẻ có dụng tâm lại thường xuyên bóp méo ý nghĩa lời nói của tôi, bẻ cong một câu vốn dĩ rất đơn thuần thành những lời khó nghe, trong đó đặc biệt là những bài viết thích đoán già đoán non xem những nghệ sĩ có hình tượng đoan trang liệu ở sau lưng có trước sau như một hay không, lại càng ăn nói xàm sỡ hoàn toàn vô trách nhiệm. Hơn nữa, đời tư vốn dĩ là một chủ đề bảo thủ, vậy mà một số truyền thông lại bất chấp danh tiết của người khác, thêu dệt những chuyện như tình dục, tình yêu một cách kém sang trọng, càng khiến tôi trong khoảnh khắc đó không còn tin tưởng thế giới này nữa, không còn tin tưởng bản thân con người nữa. Để bảo vệ bản thân, tôi bắt đầu đeo chiếc mặt nạ phòng vệ lên, nhật ký của tôi năm đó có viết: "Thế gian nào có thị phi công lý, chỉ có kẻ nắm trong tay vũ khí mới là chân lý chính nghĩa." Vũ khí được viết lúc bấy giờ, chính là chỉ ngòi bút này.
Tôi từ bậc tiểu học đã tràn đầy niềm vui đối với chữ viết. Lớn lên trong một gia đình hoàn toàn không có môi trường đọc sách, mẹ thường không vui vì tôi đọc sách ngoài giờ học. Bởi vì từng chịu khổ thời thơ ấu, bà vẫn luôn hi vọng tôi có thể có một học thức tốt, sau này mưu sinh thuận lợi, không phải sống dựa vào sức lao động chân tay, cho nên thường sợ tôi mê muội những thứ "sách nhảm", tôi vẫn nhớ những ngày tháng đọc tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung, cơm không màng, nước chẳng thiết, ban đêm cũng khó ngủ. Lúc ấy mẹ giận tím mặt, xé hết bộ truyện này đến bộ truyện khác, đem Dương Quá, Tiểu Long Nữ, Lệnh Hồ Xung ném hết vào hỏa lò, hóa thành một đống tro giấy, sau khi ban đêm tôi lén lút khóc xong, ngày hôm sau không nỡ, lại đến hiệu sách tìm, đem tiền ăn trưa 25 đồng mỗi ngày tiết kiệm lại, chỉ uống nước lọc, thứ nuôi dưỡng tôi lúc bấy giờ, hoàn toàn là sách vở.
Đọc sách nhiều rồi, lại thích vẽ vời mấy nhân vật nhỏ nhặt, tôi liền bắt đầu biên soạn truyện, lúc đi học, gặp môn toán lý, tôi liền vừa vẽ vừa thêm lời thoại giải thích ngay trên sách giáo khoa, viết vô cùng hứng khởi; gặp môn xã hội, tôi liền trợn tròn mắt, sợ rằng giây phút nào không hấp thụ được kiến thức. Cứ như vậy, thành tích môn xã hội và toán lý khác biệt một trời một vực, mà giáo viên chủ nhiệm của tôi cũng vì thế mà đau đầu không thôi.
Việc bắt đầu viết tiểu thuyết, chính thức giống như một bài văn, là sự dẫn dắt của giáo viên ngữ văn hồi tiểu học, lúc đó tôi học lớp năm, mỗi năm thi làm văn, thi bích báo, tôi ít nhiều đều đạt được chút thứ hạng. Vừa lên lớp năm thì đổi giáo viên chủ nhiệm, cô thường đem bài văn của tôi ra đọc. Giờ tập làm văn, viết bằng bút lông tiểu khải, tôi luôn vì viết không kịp nên được đặc cách cho phép mang về nhà viết, một quyển tập làm văn mỏng manh, chẳng mấy chốc đã viết kín mít, tình yêu thuần túy thuở thiếu thời đối với chữ nghĩa ấy, quả thật là một ký ức trong trẻo.
Có một lần học môn toán, tôi cắm cúi viết hăng say, lại không biết giáo viên toán đang đi tới từ phía sau, tiện tay giật phắt lấy cuốn sách giáo khoa, còn nói: "Em Ngô đây mà, hèn chi, mỗi lần lên lớp đều thấy em chăm chỉ lắm, hóa ra là em toàn viết truyện ngắn." Cả ngày hôm đó trong lòng tôi thấp thỏm không yên, sợ bị đánh vào lòng bàn tay. Tan học, giáo viên chủ nhiệm gọi tôi đến phòng giáo vụ, tôi đi đến, đứng cách bàn của cô một khoảng xa không dám đến gần, kết quả cô vỗ vỗ vai tôi, nói: "Muốn phạt em đây, nhân lúc em thích viết như vậy, sắp nghỉ hè rồi, phạt em viết một bài văn một vạn chữ, nội dung gì, bao nhiêu chương cũng được." Lòng tôi tràn đầy biết ơn, hưng phấn cầm lại cuốn sách toán. Sau khi về nhà, tôi lấy cuốn sách ra, kinh ngạc phát hiện những câu chuyện trên sách giáo khoa đã bị bút đỏ khoanh tròn chấm phá, hơn nữa còn giúp tôi sửa lỗi chính tả, chỗ nào không thuận miệng còn đặc biệt chú thích ở bên cạnh. Thế là kỳ nghỉ hè năm đó, tôi đã nộp quyển tiểu thuyết dài đầu tiên của chính mình, tròn một vạn chữ. Dù rằng bây giờ nghĩ lại một vạn chữ cũng không nhiều, nhưng đối với tôi lúc bấy giờ, quả thực là một cuốn tiểu thuyết dài rồi.
Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn cảm ơn tình yêu và tâm huyết của cô giáo.
Sau năm cấp hai, số sách tôi mê mẩn càng nhiều hơn. Sau khi đọc qua văn phong của Kim Dung, Quỳnh Dao, tôi bắt đầu đọc bộ "Đất đai" (The Good Earth) của Pearl S. Buck và "Hồng Lâu Mộng", cũng phát cuồng vì thơ Đường, từ Tống, khúc Nguyên, thường tự thi đấu với bản thân, mỗi ngày đọc một bài, học thuộc một câu, mặc dù thường đọc mà không hiểu gì hết, thế nhưng đối với một người từ nhỏ không có người nhà ở bên cạnh như tôi, trong sách đâu chỉ có nhà vàng, trong sách đơn giản là có sự ấm áp, có tình cảm chân thật. Cuộc đời trong sách đặc sắc động lòng người, tôi rất mong được mãi chìm đắm trong biển sách mà không phải đối mặt với tuổi thơ cô độc bình lặng của chính mình.
Được đón sang Nhật Bản, đối mặt với ngôn ngữ và văn hóa mới. Ban đầu, hầu như toàn bộ sức lực đều đổ dồn vào việc học ngữ pháp và làm quen với thói quen sinh hoạt.
Lúc bấy giờ sự giao lưu Trung - Nhật rất ít, thỉnh thoảng tôi nhớ Đài Loan, trên người cũng có tiền tiêu vặt, tôi sẽ đi tàu điện, dọc theo thành phố nối liền tuyến đường biển để đến phố người Hoa ở Yokohama, mua một cuốn sách tiếng Trung có giá cao hơn giá gốc gấp bốn lần. Sách không nhiều, các nhà xuất bản hầu như đều là cùng một chỗ. Lúc đó đã mua "Tiểu thư Tam Mao" của ông Triệu Ninh, bộ truyện "Lưu Lãng" (Phiêu bạt), trong lòng một học sinh du học Nhật Bản như tôi, cũng coi như là một nỗi niềm hoài niệm tiếng mẹ đẻ.
Thói quen viết nhật ký lâu dài, từ việc ghi chép sự việc đơn giản, cho đến sau này chuyện gì cũng viết, ngoài ra còn tiếp tục viết tạp văn, chưa từng nghĩ đến việc làm nhà văn, chỉ là thích viết, cùng với một sự tôn trọng khác dành cho văn chương.
Sức mạnh của chữ viết, có thể biến hư thành thực, khiến người ta cảm động, khơi gợi tình cảm của con người, sự lay động của nó sẽ khiến độc giả thăng trầm theo nội dung. Tiểu thuyết so với tản văn, điều vĩ đại nhất chính là từng bài từng bài không chỉ có sự đồng cảm, văn phong tinh mỹ, mà còn có thể đem những nhân vật hư cấu trong tư tưởng tác giả xem là thật, từng người một đem ra thảo luận, thậm chí kéo dài vô tận, đó thật là niềm vui của việc viết lách vậy!
Đã biết rõ sức mạnh của nó, lại biết rằng có được một chút khả năng sáng tạo là do ông trời ban tặng, sao lại có thể không tôn trọng nội dung hàm chứa của chữ viết cơ chứ.
Về phần bản thân tôi, sau năm cấp hai sang Nhật du học, cao trung học trường của người Nhật, việc giáo dục tiếng Trung bị ngắt quãng, sau khi về Đài Loan, lại lập tức gia nhập làng giải trí, việc nền tảng tiếng Trung của bản thân không thể cắm rễ sâu khiến tôi lấy làm tiếc nuối, nhưng tôi không từ bỏ, nỗ lực tự học, có lẽ tôi viết không giỏi, nhưng ít nhất tôi tôn trọng việc này, tôi cũng thực sự đi sáng thế.
Thế nhưng, tôi không hiểu,Ký nhiên thần Phật ông trời đã ban cho một số người tài năng văn chương, vậy mà lại có một nhóm nhỏ người, lợi dụng thiên phú này làm công cụ tranh giành quyền lực chuộc lợi đánh bóng tên tuổi, đem tác phẩm vốn dĩ đại diện cho chân - thiện - mỹ hóa thành vũ khí, đi tổn thương người khác, sự tôn trọng chữ viết, lương tâm ở đâu?
Sự quý giá của phóng sự, nằm ở chỗ truyền đạt nội dung chân thật đến những người đọc. Tựa như ở môi trường khó khăn như thế giới thứ ba, có những người vì lý tưởng mà xa xôi đến tận nơi đó, sau đó trung thành truyền đạt thông tin cho chúng ta là những người làm công tác chữ nghĩa và hình ảnh; cũng có những người cuồng nhiệt ở vùng đất chiến loạn, đặt sống chết ra ngoài ý muốn, chỉ để ghi lại quỹ tích lịch sử. Còn có trong những trang báo khác nhau mỗi ngày, hoặc là quốc gia, hoặc là xã hội, hoặc là nghệ thuật, hoặc là giải trí, nhóm phóng viên bôn ba vất vả ấy, tôi thường nghĩ, lúc đó họ vừa mới tốt nghiệp trường học, mang theo nhiệt huyết gì, lý tưởng gì, để truyền tải ra từng bài viết công bằng, công chính, công khai cho đất nước này.
Thế nhưng, là một ca sĩ thần tượng, nhân vật công chúng, cũng từng bị rất nhiều bài viết chỉ chép lại lời đồn thổi, nhưng không màng sự thật bóp méo. Trước kia nghe những điều này, có khi liên lụy đến người nhà bạn bè, muốn phản công, lại sợ đủ thứ hậu quả, chỉ có thể lén lút rơi nước mắt, một bài viết hiếu kỳ chuộc lợi, người đặt bút chỉ viết xong là lĩnh nhuận bút, rồi thì chẳng có chuyện gì xảy ra nữa, nhưng tổn thương mang đến cho người trong cuộc, lại có thể là cả một đời. Bạn cho rằng đó chỉ là một trò đùa, đối với chúng tôi mà nói, lại khiến người thân mang nhục, bạn bè bất hòa, chữ viết vốn dĩ là đưa tin trung thực, nay lại có thể biến giả thành thật, đạo lý ở đâu? Lấy gì để kêu oan?
Tám năm qua, có những lời xàm ngôn ngữ ngữ, tôi luôn mặc kệ nó, không thèm để ý, nhưng kiểu dĩ hòa vi quý như thế này, lại bị phóng đại thành mặc định, Nguyễn Linh Ngọc từng vì lời người ta nói mà mất mạng, nhưng đến nửa sau thập niên 90, chỉ cần thẹn với lòng tự vấn, có gì mà phải sợ? Đài Loan hiện nay rối ren không ngớt, chúng ta nỗ lực duy trì hình tượng, đoan trang cuộc sống, muốn giới trẻ tin tưởng thế giới này, yêu thương thế giới này, thế nhưng đôi khi, chúng ta cũng không nhịn được mà thở dài, thực sự có hai chữ công bằng này sao?
Bây giờ, cuối cùng tôi cũng lên tiếng, những lời phê bình có thiện ý tôi sẵn sàng khiêm tốn tiếp nhận, những lời tấn công ác ý, tôi dẫu không nhất định có thể lập tức được minh oan, nhưng chỉ cần đặt chân đạp đất, làm việc cho đàng hoàng, cũng không vì thế mà khơi mào oán hận hay nuôi tâm báo thù, chỉ cần thời gian lâu dài, nhất định sẽ có ngày sáng tỏ. Cây bút ở trong tay, người đặt bút có đoan chính hay không, có lương tâm hay không, trong lòng họ nhất định phải hiểu rõ. Chỉ cần bản thân thấy rõ hổ thẹn, hành xử đoan chính, lời người ta nói thì có gì mà phải sợ? Huống chi là vì thế mà chán ghét sinh tử nhẹ lòng.
Đem bốn chữ "nhân ngôn khả úy" (lời người đáng sợ), thêm bộ nhân bên cạnh chữ khả, liền thành "nhân ngôn hà úy" (lời người có gì đáng sợ), nay tôi đã không màng danh lợi, đối với việc làm thần tượng cũng không bận tâm, chỉ cầu đem tâm huyết làm tốt mọi việc, vừa không ủy khuất bản thân, cũng không vì cầu danh hão mà mang nhục oan uổng. Quả thật, chỉ cần đi cho đúng, làm cho chân, đội trời đạp đất, lời người có gì đáng sợ.
