Thấy chăng chốn ấy quê nhà? rợp bóng rừng già, đậm đà sắc thu,
Suối xanh uốn khúc lượn lờ, chân đồi soi rọi một dải phù vân—kia rồi.—Hemans.
Cuối ngày thứ hai, họ dừng chân tại một ngôi làng nhỏ trên đỉnh đồi Blue Ridge, nơi có thể thu vào tầm mắt tận năm hạt. Tại quán trọ nhỏ, họ được tiếp đãi chẳng khác nào ở quán trọ Underhill gữa chặng đường trước. Một lần nữa, nỗi ghen tuông thầm kín và không một mảy may nghi kỵ của Sybil lại được xoa dịu bởi những lờiâu yếm từ người chồng.
Sáng hôm sau, họ tiếp tục hành trình trên chuyến xe ngựa khởi hành từ sớm, đưa họ băng qua thung lũng tuyệt đẹp nằm giữa dãy Blue Ridge và dãy Allegheny. Và một lần nữa, sự quan tâm mà Lyon Berners dành cho Rosa Blondelle lại khiến Sybil vô cùng đau khổ. Khi màn đêm buông xuống, họ đến Staunton và nghỉ qua đêm tại đó.
Vào buổi sáng của ngày thứ tư cũng là ngày cuối cùng của hành trình, họ bắt chuyến xe ngựa liên tỉnh và đổi sang một con đường khác, giờ đây dẫn họ tiến vào những khúc đèo hoang vắng, tiêu điều và heo hút nhất của dãy Alleghenies.
Khoảng giữa trưa, chiếc xe ngựa tiến vào khe núi tối tăm được mệnh danh là “Đường xuống Âm phủ” (Devils’ Descent). Quả thực, phải cần đến ánh nắng giữa trưa mới có thể xua bớt phần nào vẻ âm u của đèo núi đáng sợ ấy. Tại đây, sự thích thú của vị nữ du khách trẻ tuổi nhạy cảm liền chuyển thành nỗi kinh hoàng.
— Tôi chưa từng thấy nơi nào thế này ở cõi Âu châu cũ, cô thốt lên bằng giọng khẽ khàng, nghẹn ngào.
Và một lần nữa, Lyon Berners mỉm cười thật dịu dàng và đầyì bao dung với cô, để rồi một lần nữa, cõi lòng Sybil Berners lại quặn thắt. Mỗi lần Lyon dành nụ cười ấy cho Rosa, trái tim Sybil lại nhói đau. Cô đã cố gắng chống lại cảm xúc này, nhưng không tài nào vượt qua nổi.
Khi ngày tàn dần và chiếc xe ngựa tiếp tục lăn bánh, con đường càng trở nên hoang dã, tiêu điều và heo hút hơn, cho đến khi màn đêm buông xuống, nó đi vào một khúc đèo u ám, hoang sơ và khủng khiếp đến mức vị nữ du khách trẻ tuổi vô thức nín thở, bấu chặt lấy cánh tay Lyon Berners để tìm kiếm sự chở che.
— Tôi chưa từng mơ thấy một nơi nào như thế này, cô thở dốc.
— Em nghĩ đấy, anh dịu dàng đáp, rằng nếu con đèo kia được gọi là “Đường xuống Âm phủ”, thì nơi này phải là “Cổng Ngục tù”. Thế nhưng với chúng ta, nó lại là “Cổng Thiên đàng”; bởi đây chính là lối dẫn về Ngôi nhà Thung lũng của chúng ta.
Và câu nói đầy trìu mến nhắc đến tổ ấm chung ấy đã phần nào an ủi người vợ, dẫu nó thốt ra ngay sau nụ cười anh dành cho vị khách xinh đẹp.
Bấy giờ, tất cả mọi người trên xe ngoại trừ Sybil đều nín thở vì kinh hãi.
Đó quả thực là một con đèo đáng sợ! Một con đường được đẽo thô sơ qua đáy của một khe núi sâu thẳm, hẹp và khúc khuỷu, nơi mà từ thuở xa xưa nào đó, bởi những trận cuồng phong dữ dội của tự nhiên, những khối đá rắn chắc đã bị xé toạc ra, để lại những vách đá lởm chởm treo lơ lửng ở độ cao chóng mặt giữa trời và đất! Những vách đá màu xám tro sừng sững ở cả hai bên đều được phủ kín ở mọi kẽ nứt, từ chân lên đến đỉnh, bằng những cụm cây thường xanh lùn tịt, tối tăm và ảm đạm y như chính vách đá vậy. Hơn thế nữa, con đèo quanh co đến mức những lữ khách chẳng thể nhìn xa quá vài mét trước mặt ở bất cứ thời điểm nào. Chỉ có duy nhất một cảnh tượng khích lệ lòng người trên mặt đất hay bầu trời, đó chính là chiếc trăng lưỡi liềm non nằm ngay phía trước ở phương Tây, đang tỏa ánh sáng dịu dàng xuống vách đá cằn cỗi và hiểm trở nhất.
— Cảnh này gợi ta nhớ đến miêu tả của Dante về “Lối vào Miền Địa ngục”, phải không em? Lyon Berners cất lời hỏi.
— Tất cả chỉ trừ vầng trăng nhỏ kia! Nếu không có nó, cảnh tượng âm u nơi này sẽ thực sự khủng khiếp! Mà hiện giờ nó cũng đã đủ kinh hoàng rồi, Rosa run lẩy bẩy đáp.
— Nhưng anh lại yêu nơi này! Ngay cả vẻ u ám và kinh rợn của nó cũng mang một sức hút kỳ quái đối với anh. Đây chính là chốn dung thân của anh. Chỉ khi ở Thung lũng Đen của mình, anh mới thực sự sống là chính mình, Sybil cất giọng trầm buồn, nghẹn ngào xúc động.
Họ đột nhiên im bặt, bởi chiếc xe đã đến khúc cua gấp nhất, dốc nhất, khó đi nhất và nguy hiểm nhất trong cả chặng đèo hiểm trở này; và việc vượt qua khúc cua đó sao cho an toàn đòi hỏi sự cẩn trọng cùng tay nghề tối đa từ người đánh xe, người mà nỗi lo lắng cũng là nỗi lòng chung của tất cả mọi người ngồi trong khoang. Mỗi hành khách đều bấu víu vào bất cứ thứ gì ở gần tay nhất, và hoàn toàn có thể trông đợi cảnh xe bị lật nhào qua đầu những con ngựa, văng quăng quật và gầm rú lao xuống dốc đá bất cứ lúc nào, trông giống một trận cuồng phong lở tuyết hơn là một cỗ xe bốn bánh thông thường.
Những lữ khách của chúng ta chỉ thực sự buông tay vịn và cất lời trở lại khi đã xuống đến chân vách đá.
— Đó là... đó là... Ồ, chẳng có từ ngữ nào diễn tả nổi nó vừa rồi là gì. Nó còn hơn cả khủng khiếp! Hơn cả hãi hùng! Và đúng là một phép màu khi chúng ta còn giữ được mạng sống!, Rosa Blondelle thở hổn hển, mặt cắt không còn giọt máu vì hoảng sợ.
— Chưa từng có tai nạn nào xảy ra trên con đường này cả, Lyon Berners điềm tĩnh trấn an.
— Vậy thì có một phép màu xảy ra mỗi khi có cỗ xe nào lăn bánh qua đây, Rosa run rẩy đáp.
— Nhưng kìa, hãy nhìn ra ngoài đi, có một cảnh tượng rất đẹp đấy, ông Berners vừa nói vừa chỉ tay qua cửa sổ khi cỗ xe tiếp tục lăn bánh. Sybil vốn đã dán mắt ra cửa sổ bên phải, thế nên Rosa bèn rướn chiếc cổ cao trắng ngần để nhìn qua khung cửa bên trái.
Phải, đó quả là một cảnh tượng tuyệt đẹp. Trăng non với ánh sáng dịu dàng đã lặn khuất; nhưng những vì sao lớn đang tỏa sáng rực rỡ trên bầu trời, và nhờ ánh sáng ấy, các lữ khách nhìn thấy trước mặt mình một con sông nhỏ xinh xắn, với mặt nước lăn tăn gợn sóng đang phản chiếu thứ ánh sáng lung linh, ấm áp từ một ngôi làng nằm bên bờ đối diện.
— Đây là sông Black. Nó bắt nguồn từ những ngọn núi ở đằng xa kia, nơi được gọi là Đá Đen, và cũng là dãy núi bao bọc Thung lũng Đen của chúng ta. Ngôi làng ở đây có tên là Blackville, Lyon Berners giải thích.
— Sao mà lắm màu đen thế không biết!, Rosa Blondelle đáp lại.
— Nếu cô nghĩ vậy, trước hết tôi phải thanh minh rằng chúng tôi chẳng hề có trách nhiệm trong việc đặt tên cho những nơi này; và thứ hai là, những cái tên ấy thực sự rất phù hợp. Chiều cao sừng sững cùng sắc xám tro tối tăm của những khối đá đang che chở và phủ bóng râm lên thung lũng lẫn dòng sông, cùng với vị trí của ngôi làng ngay lối vào thung lũng tăm tối này, hoàn toàn biện minh cho những cái tên đó. Hơn nữa, dù chúng có không phù hợp đi chăng nữa, thì chúng ta cũng đâu đến nỗi bất kính mà đi can thiệp vào sự sắp đặt của những người đi trước, Lyon Berners cười nói.
Vừa lúc ấy, chiếc xe ngựa đã tiến đến bờ sông và dừng lại trước nhà phà nhỏ. Tại đây, các hành khách bước xuống và lấy hành lý ra. Cỗ xe, chỉ dừng lại đủ lâu để thay ngựa và đón những vị khách vừa được chiếc phà chở qua từ phía làng — bao gồm cả người lẫn vật — lại tiếp tục hành trình dọc theo bờ đông của con sông.
Ông Berners sai người chất hành lý của mình và của nhóm lên phà, rồi dẫn các quý cô bước xuống thuyền. Sau khi đã sắp xếp cho họ chỗ ngồi thoải mái, đồng thời đặt người nhũ mẫu và đứa trẻ vào một vị trí an toàn, ông quay sang người gác phà già với vẻ mặt niềm nở và cất tiếng hỏi:
— Này, cụ già Charon! Mọi chuyện dưới này vẫn ổn chứ hả?
— Thưa vâng, tạ ơn Chúa!, cụ già đáp. Công việc của cụ, kết hợp với tuổi cao sức yếu cùng mái tóc bạc phơ nhưng vóc dáng vẫn cường tráng và sức lực dẻo dai, đã mang lại cho cụ cái tên của vị thần đưa đò dưới âm phủ — người chèo thuyền trên sông Styx.
— Mọi việc trong làng và ngoài thung lũng vẫn yên ổn cả chứ hả?, ông Berners hỏi thêm.
— Mọi thứ trong làng đều ổn thưa ngài. Còn Joe, kẻ vừa mới cập quán trọ, cũng báo cáo rằng trong thung lũng mọi chuyện đều xuôi chèo mát mái, câu trả lời đầy thỏa đáng của người gác phà vang lên.
— Ồ! Thế thì xe của chúng ta đang đợi ở đó rồi phải không?
— Vâng thưa ngài, xe vừa mới tới đây khoảng hai mươi phút trước, đúng giờ như khắc! cụ già đáp.
Hành trình băng qua sông Black rất ngắn, và đúng lúc người gác phà vừa dứt lời thì chiếc phà cập bến ngay sát dưới những ô cửa sổ sáng đèn của khách sạn, nơi ngay trước cửa có chiếc xe ngựa và đàn ngựa của Black Hall đang đứng chờ sẵn.
Ông Berners đỡ các nữ khách trong đoàn lên bờ, đồng thời đề nghị họ dừng chân tại khách sạn để dùng bữa tối trước khi tiếp tục về Black Hall.
— Ồ không! Xin anh chớ làm thế, dứt khoát không nhé! Em chắc chắn rằng cô Tabby đã trổ hết tài nghệ vào bữa tối đang chờ sẵn chúng ta ở nhà rồi. Và cô ấy sẽ khóc ngất vì thất vọng lẫn tủi hờn nếu chúng ta dừng lại ăn tối ở đây đấy, Sybil nhanh nhảu phản đối.
— Cô Tabby là quản gia nhà chúng tôi; một sinh vật tuyệt vời nhất nhưng cũng hay mít ướt nhất trần đời. Cô ấy vừa là bạo chúa vừa là nô lệ của Sybil; bởi cô ấy vừa độc đoán vừa tận tụy, lúc thì la mắng lúc lại cưng chiều Sybil một cách bất thường và vô lý y như một người mẹ khờ khạo đối với đứa con độc tôn vậy, ông Berners giải thích khi quay sang hướng bà Blondelle.
— Thế còn bà chủ của cô ấy thì sao?, Rosa hỏi với ánh mắt đầy ngưỡng mộ hướng về phía bà Berners.
— Ồ! Sybil mới là người xoay chuyển tình thế, cô cứ yên tâm đi, nàng sẵn sàng dung túng hoặc quở trách bà quản gia tùy theo hoàn cảnh đấy, Lyon cười lớn.
— Joe, lại đây mau!, bà Berners gọi người đánh xe của mình khi thấy anh ta từ quán rượu bước ra.
— Chúa tôi chứng giám, tiểu thư Sybil! Mừng quá đi mất khi lại được gặp cô, và cả ngài Lyon nữa chứ!, một người đánh xe da đen tuyền, vóc dáng thấp đậm, vuông vức với khuôn mặt trông vô cùng hiền hậu, vui vẻ thốt lên khi tiến lại cúi chào hai người chủ.
— Joe! Anh lại chứng nào tật nấy rồi đấy nhé. Joe! Sao anh cứ lai vãng mãi mấy quán rượu thế hả? Joe! Đến lúc chết anh định bò đi đâu đây?, Sybil nghiêm nghị hỏi, giơ ngón tay dọa nạt kẻ phạm lỗi.
— Tui chắc chắn sẽ đi thẳng xuống chỗ quỷ sứ luôn đó, thưa tiểu thư! Thế nên tui mới phải tranh thủ hưởng chút niềm vui ở cõi đời này, bởi vì xuống dưới đó tui chẳng còn mảy may hưởng được gì nữa đâu. Nhưng mà mừng quá đi, tiểu thư ơi, lại được nhìn thấy cái mặt "xinh xắn" của cô đây rồi.
— Cái mặt "xinh xắn" của tôi á? Tôi muốn biết đấy có phải là một lời khen không đây? Nhưng mà này Joe, cô Tabby chuẩn bị món gì cho bữa tối thế?
— Chúa phù hộ cái miệng xinh xắn của tiểu thư; kể ra mấy thứ cô ấy không nấu còn dễ hơn đấy, Joe vừa nói vừa trợn tròn mắt. Thưa tiểu thư Sybil, chẳng có một tên đầy tớ hay con hầu nào trong cái nhà này mà không phải cẳng chạy ríu rít suốt cả ngày hôm nay chỉ để chuẩn bị cho bữa tối đấy đâu, anh ta nói thêm.
— Thấy chưa! Em đã bảo anh rồi mà!, Sybil vừa nói vừa quay sang nhìn chồng.
— Vậy thì chúng ta hãy về nhà để thưởng thức nó thôi, mình yêu. Ta có thể để hai người hầu ở lại đây để đi theo sau bằng xe tải chở hành lý, Lyon Berners nói, đoạn dẫn vợ cùng vị khách quý vào trong xe, sắp xếp cho họ ngồi phía trong cùng đứa bé và nhũ mẫu, còn bản thân thì trèo lên chiếc ghế bành phía trước ngồi cạnh người đánh xe.
— Ồ! Tôi tiếc quá vì anh Berners lại phải nhường chỗ ngồi bên trong, Rosa Blondelle ngạc nhiên thốt lên với vẻ tiếc nuối khi nhìn theo anh trèo lên chiếc bục cao.
— Ồ, anh ấy đâu có bị ép phải nhường chỗ! Anh ấy lên đó để đánh xe đấy chứ; vì đường sá ban đêm không được an toàn cho lắm, và người đánh xe của chúng tôi lại đang hơi quá chén nên không đáng tin cậy cho lắm, Sybil đáp, nhẹ nhàng che giấu điểm yếu của người đầy tớ lâu năm.
Con đường của họ chạy dọc theo bờ sông ngược lên thung lũng, vắt vẻo giữa hai dãy núi cao; nhưng trời tối mịt mờ đến mức chẳng thể nhận ra bất cứ thứ gì ngoài những đường nét hùng vĩ ấy của phong cảnh.
Khi cỗ xe chầm chậm và cẩn trọng lăn bánh trên con đường gập ghềnh này, âm thanh của dòng nước từ đằng xa bắt đầu văng vẳng bên tai, từ tiếng róc rách nhỏ đến mức khó nhận ra, nó cứ thế lớn dần thành một tiếng gầm đinh tai nhức óc lấp đầy cả thung lũng.
— Âm thanh gì thế kia?, Rosa sợ hãi lên tiếng hỏi.
— Âm thanh gì cơ?, Sybil hỏi lại.
— Cái tiếng động khủng khiếp ấy kìa!
— À! Đó là Thác Đen, thượng nguồn của sông Black nhà chúng tôi, Sybil đáp với giọng thấp và đầy vẻ thỏa mãn; bởi âm thanh của dòng sông quê hương, dẫu có thể đáng sợ đối với tai của những vị khách lạ, lại vô cùng ngọt ngào đối với cô.
— Ồ! Lại một thứ đen tối nữa sao!, Rosa rùng mình.
— Nhưng đó là một ngọn thác tuyệt đẹp! Đâu phải cứ là những thứ đẹp đẽ thì nhất thiết phải gắn liền với ánh sáng đâu, cô biết đấy.
— Quả thực là vậy, Rosa đáp, vì người phụ nữ đẹp nhất mà tôi từng thấy trong đời lại mang một làn da rất ngăm đen. Và cô liền giơ tay nắm lấy bàn tay của nữ chủ nhân, siết nhẹ như để nhấn mạnh cho lời mình nói.
Sybil không thích lời nịnh nót ngầm ấy, dẫu nó được truyền tải một cách đầy tinh tế. Cô rụt tay mình lại; rồi để xoa dịu chút tổn thương có lẽ đã vô tình gây ra, cô mở cửa sổ xe và vui vẻ nói:
— Nhìn kìa, thưa bà Blondelle! Bà có thể thấy những ánh đèn từ tổ ấm của chúng tôi rồi đấy.
Rosa rướn người qua người Sybil để nhìn theo hướng được chỉ, và cô nhìn thấy những đốm sáng rải rác trông như được gắn lên sườn núi. Cô chẳng thấy ngôi nhà nào cả, và cô đã nói lên điều đó.
— Đó là bởi vì ngôi nhà được xây chính bằng những tảng đá màu xám tro tối tăm hệt như ngọn núi; lại nằm ngay sát chân núi và được bao bọc xung quanh bởi các tán cây rậm rạp, nên vào ban đêm chẳng thể phân biệt nổi nó với chính ngọn núi nữa.
Đến đây, con đường xe chạy uốn lượn quanh một khúc phình ra của con sông mà người ta có thể nhầm tưởng là một hồ nước rất nhỏ, hoặc một cái ao rất lớn. Và ngay khoảng giữa của đoạn cong hình bán nguyệt ấy, cỗ xe dừng lại.
Phía bên trái lờ mờ hiện ra mặt hồ; bên phải là chiếc cổng mở dẫn vào đại lộ rợp bóng cây du chạy thẳng lên ngôi nhà.
— Đó là Ao Đen, và đằng kia là Black Hall. Lại thêm một thứ “màu đen” nữa đấy, thưa bà Blondelle, Sybil mỉm cười nói, lòng sung sướng vì được về đến nhà đến mức quên béng đi cả nỗi ghen tuông.
Cỗ xe chỉ dừng lại chờ cho chiếc cổng được mở ra bởi lão gác cổng già lẩm cẩm, người mà Sybil vừa cười vừa gọi là “Cerberus”, dẫu cái tên khai sinh của ông lại là tên của người giữ chìa khóa thiên đường chứ không phải kẻ canh giữ cổng âm phủ.
“Cerberus”, hay đúng hơn là Peter, nồng nhiệt chào mừng cô chủ trẻ trở về và kéo rộng cánh cổng cho xe qua.
Khi cỗ xe lướt êm ái dọc theo đại lộ, nơi giờ đây đã được thảm lá rừng phủ kín dày đặc, và khi nó tiến gần hơn đến ngôi nhà, tòa kiến trúc cổ kính tuyệt đẹp với vô số mái ngói hình đầu hồi, những chiếc ống khói uốn lượn kỳ lạ, mái nhà dốc đứng cùng những khung cửa sổ có chấn song — tất cả đều là những dấu ấn của thời kỳ thuộc địa cũ — hiện lên ngày càng rõ nét trước phông nền là những dãy núi non. Ánh sáng đang hắt ra từ những ô cửa sổ tầng trên, tầng dưới và đủ mọi loại cửa sổ, và toàn bộ diện mạo của dinh thự cổ kính, hiếu khách ấy dường như đang cất lời: “chào mừng”.
