Chưa tới giờ ăn, trong quán cà phê không có mấy người. Chúng tôi tìm một phòng trên tầng hai. Cô nhân viên bưng cho chúng tôi ly hồng trà. Tôi bảo cô ấy: Đóng cửa lại, chưa gọi cô thì đừng vào. Dương Dương nói: Tớ chưa ăn sáng đâu đấy. Tôi nói: Tớ cũng chưa ăn, đợi bàn xong việc chính, tớ mời cậu ăn món lạ. Dương Dương nói: Cậu muốn bàn với tớ việc chính gì? Bảo trước cho cậu biết, đừng hòng có ý đồ xấu. Cô nương đây không lấy chồng. Tôi nói: Tớ cũng đâu muốn lấy cậu, nhiều nhất là ngủ với cậu hai giấc. Dương Dương nói: Mơ giữa ban ngày đi. Tôi nói: Mơ giữa ban ngày tạm gác lại đã, tớ hỏi cậu một câu, cậu phải thành thật trả lời, tại sao lại gây khó dễ với tình đầu của tớ? Cô ấy đắc tội với cậu à? Dương Dương nói: Không đắc tội với tớ, mà đắc tội với cỗ máy nhà nước của chúng ta.
Tôi nói: Không nghiêm trọng đến mức đó chứ, phải nhọc công cậu ra tay? Dương Dương nói: Cậu còn chưa biết cô ta đã làm những gì đâu nhỉ? Ngoài bán giấy tờ giả, còn tình nghi đầu cơ ngoại hối, gian lận thuế, buôn lậu. Bạn gái cậu không đơn giản đâu. Tôi nói: Phản đối, cô ấy không phải bạn gái tớ, chẳng qua chỉ là tình đầu mà thôi. Dương Dương nói: Tớ vẫn luôn không hiểu nổi, một kẻ bèo không lá như cô ta, sao có thể cắm rễ sâu cành lá tốt tươi, hóa ra là có vũng nước sâu là cậu đang nuôi cô ta. Tôi nói: Này, cậu là cảnh sát đấy, đưa ra kết luận phải có bằng chứng. Dương Dương nói: Cần gì bằng chứng với cậu? Cậu vừa cong mông lên là tớ biết cậu định làm gì rồi. Tôi nói: Thế thì tớ không cong mông nữa, "xả" thẳng luôn. Dương Dương nói: Xả đi, muốn xả thì cứ xả.
Tôi nói: Xét về bản chất, Chân Do Mỹ không phải người xấu, rõ ràng cô ấy bị người ta lợi dụng, chúng ta có nên nhìn vấn đề này ở một góc độ khác không? Dương Dương nhìn chằm chằm tôi, mặt đầy nụ cười bí hiểm. Tôi nói: Không nói nữa. Chúng ta làm vậy là khổ vì cái gì chứ? Người ta kiếm tiền, mình làm kẻ ngu. Dương Dương nói: Cho dù tớ không bắt cô ta, cô ta cũng chẳng có ngày lành đâu. Tôi nói: Được, có câu này của cậu là được rồi, tớ mời cậu ăn món lạ.
Khi đang ăn với Dương Dương, người bạn công an gọi một cuộc điện thoại tới. Bảo Tam Ngôn sắp không xong rồi, hỏi tôi có qua gặp một lần không. Tôi vừa nghe tin không xong liền sững sờ. Tôi với Tam Ngôn chẳng có thâm tình gì, nhưng cũng là bạn bè một cuộc. Trong lòng có chút buồn. Lúc sắp chết ông ta cứ nghĩ đến việc gặp tôi, cũng chẳng biết muốn nói với tôi điều gì. Tôi nói: Thế ông bạn đó không để lại câu nào sao? Người bạn công an nói: Đang định nói với cậu đây, lúc sắp chết ông ta tỉnh táo lại một chút, bác sĩ bảo là hồi quang phản chiếu. Ông ta chỉ nói đúng một câu, bảo là mau đưa Chân Do Mỹ đi. Chân Do Mỹ là người thế nào? Cậu phải nói rõ với chúng tôi. Tôi nói: Hỏi Tam Ngôn ấy, ông ta là người trong cuộc, lúc này tớ bận lắm, phải bồi bạn gái ăn cơm, lát nữa nói chuyện sau. Tôi tắt máy. Thầm nghĩ Tam Ngôn vẫn là kẻ si tình, Chân Do Mỹ có sức hút gì mà khiến ông ta quên mình như vậy?
Lãnh đạo thông báo tôi đi họp, thảo luận vấn đề rác thải. Tham gia hội nghị có lãnh đạo các bộ phận và nòng cốt nghiệp vụ. Sở dĩ mọi người coi trọng vấn đề này là vì lãnh đạo Trung ương và cấp tỉnh đã đưa ra chỉ thị trên báo chí. Lão Trình đích thân chủ trì hội nghị và có bài phát biểu quan trọng. Ông đọc bài báo cáo dài trên báo trước, tiếp đó đọc chỉ thị của lãnh đạo, sau đó hỏi mọi người có ý kiến gì không. Mọi người đều không lên tiếng. Ai cũng biết vấn đề này không thể thảo luận, thảo luận cũng vô ích. Thế là lãnh đạo bảo mọi người xem băng ghi hình. Là chương trình "Tiêu điểm phỏng vấn" hôm kia. Người dẫn chương trình mặt không cảm xúc kể về vấn đề rác thải ở Nam Thôn. Tiếp đó là cảnh quay phóng viên phỏng vấn. Những thứ đó bình thường mọi người đã quá quen mắt, sớm đã nhìn mà như không thấy, nhưng một khi đã lên hình, lại trở nên giật mình kinh sợ.
Phóng viên khi phỏng vấn đã hỏi về nguồn gốc của rác thải ngoại, ông ta hỏi một chủ cửa hàng máy tính cũ. Gã đó nói: Lấy từ đâu ra á? Nhập từ cửa khẩu Nam Thôn, chúng tôi có tờ khai hải quan. Phóng viên nói: Tất cả đều nhập từ cửa khẩu Nam Thôn à? Chủ cửa hàng nói: Đương nhiên rồi, đây là nơi tập kết rác thải, nhập từ cửa khẩu Nam Thôn tiện hơn, người ta nhập khẩu cũng phải cân nhắc chi phí chứ, chẳng lẽ chạy đi Thượng Hải nhập? Phóng viên tiếp tục đi sang con phố khác, phỏng vấn tài xế xe container. Mọi người nhìn thấy một con phố dài dằng dặc, xe container xếp thành hàng dài như rồng, hai bên phố toàn là dân buôn rác và công nhân bốc xếp đang chờ mua hàng. Phóng viên chìa micro ra trước mặt một tài xế, hỏi: Anh từ đâu tới? Đáp: Bến tàu Nam Thôn. Lại hỏi: Tất cả đều từ bến tàu Nam Thôn tới à? Tài xế thò đầu ra ngoài cửa sổ, nhìn đoàn xe dài dằng dặc, nói: Toàn bộ, hơn hai mươi chiếc đằng sau này đều là xe của đội chúng tôi. Việc này khiến mọi người tức đến phát điên. Tức nhất là lão Lục, ông ta bảo mình có nhảy xuống sông Hoàng Hà cũng không rửa sạch được. Thực ra tình hình cửa khẩu Nam Thôn tôi vẫn nắm rõ, nói không nhập rác thải ngoại thì là giả, còn nói toàn bộ nhập từ Nam Thôn thì cũng là không thể. Phóng viên tiếp đó phỏng vấn hải quan và Cục Kiểm nghiệm thương mại, cuối cùng phỏng vấn chính quyền địa phương. Mọi người hoặc là từ chối trả lời, hoặc là đùn đẩy trách nhiệm.
Cuộc họp này diễn ra rất trầm lắng. Mọi người đều cảm thấy sớm muộn gì cũng có ngày này. Sớm muộn gì cũng xảy ra chuyện, nhưng chuyện sẽ ầm ĩ đến mức nào thì không ai biết. Nhưng có làm ầm ĩ đến đâu thì cũng là chuyện tập thể, không liên lụy đến cá nhân, nên mọi người đều không sốt sắng. Người duy nhất có chút thấp thỏm không yên là lão Trình, vì ông ta có trách nhiệm của người lãnh đạo. Tôi ngồi bên cạnh lão Trình, cảm thấy ông ta có chút không ổn. Cuộc họp định chín giờ bắt đầu, lão Trình đến muộn, ông ta chín giờ mười phút mới tới, mọi người đều đợi ông ta. Tình huống này khá hiếm gặp. Lãnh đạo bắt đầu phát biểu, nói vài câu lại uống một ngụm trà, việc uống trà của ông ta là một hành động vô thức. Thực tế thì ông ta không khát. Bằng chứng là lão Trình mở nắp chén trà không, đưa lên miệng, phát hiện chén trà trống rỗng lại hạ xuống. Như vậy vài lần. Lúc bắt đầu hội nghị, nhân viên phục vụ đã rót một lượt trà cho mọi người, sau đó thì bóng ma cũng không thấy một đứa. Chén trà của lãnh đạo trống không cũng chẳng có ai rót thêm nước cho ông ta. Mọi người đều ngồi ngay ngắn không động đậy. Nếu là ngày thường, trưởng phòng nhân sự đã sớm đứng dậy châm trà cho lãnh đạo rồi.
Hội nghị họp đến mười một giờ. Phó chủ nhiệm văn phòng Tiểu Lưu đột ngột bước vào, cậu ta đi đến bên cạnh lão Trình, thì thầm với lão Trình một hồi. Lão Trình liền nói với mọi người: Ủy ban nhân dân thành phố thông báo mở cuộc họp khẩn cấp, tôi nghĩ có lẽ cũng là thảo luận về vấn đề rác thải. Về vấn đề này mọi người phải nâng cao cảnh giác đầy đủ, tôi đi Ủy ban nhân dân thành phố trước, phần dưới do Phó quan trưởng Hồ chủ trì hội nghị, nhất định phải tìm ra một biện pháp giải quyết thiết thực khả thi. Lão Trình đi một đi không trở lại. Phó quan trưởng Hồ chủ trì hội nghị. Bảo mọi người phát biểu. Mọi người hoặc là không lên tiếng, hoặc là lẩm bẩm ở bên dưới. Chỉ là không ai chịu hiến kế. Hội nghị họp đến mười hai giờ, lão Trình vẫn chưa về, mà xem chừng cũng không có ý định trở về. Phó quan trưởng Hồ gọi điện cho lão Trình. Điện thoại di động của ông ta tắt máy rồi. Phó quan trưởng Hồ nói: Lạ thật, lão Trình chưa bao giờ tắt máy cả. Xảy ra chuyện gì rồi? Nói xong nhìn tôi, như thể tôi có thể cho ông ta một đáp án vậy, tôi biết lão Trình ngay cả lúc đi ngủ cũng bật điện thoại. Ông ta tắt máy là có chút không ổn. Nhưng tôi cũng không biết tại sao ông ta lại tắt máy. Phó quan trưởng Hồ nói: Mọi người đi ăn cơm đi. Thế là mọi người tản ra, tìm chỗ ăn cơm. Người không muốn đi tìm chỗ hoặc không tìm được chỗ thì kết nhóm đi về phía nhà ăn.
Buổi chiều lãnh đạo không nói họp, cũng không nói không họp, theo thông lệ, không nói họp tức là không họp. Ăn cơm xong mọi người tản ra như chim muông. Tôi cũng quay về Nam Thôn. Về sau mới phát hiện lão Lục vẫn chưa về, hai cấp phó của ông ta cũng chưa về. Tôi về văn phòng của mình. Lôi trà ra pha uống. Trà trong phòng họp vốn chất lượng đã kém, trình độ pha trà của nhân viên phục vụ lại không cao. Trà đó dở tệ. Nhưng lúc họp thì ngoài hút thuốc ra chỉ có uống trà. Tôi hút thuốc đến mức môi phồng rộp cả lên, đành liều mạng uống trà, rồi tìm cớ đi vệ sinh. Họp một lần, mọi người đều phải đi vệ sinh vài lượt. Một số người vào nhà vệ sinh không phải đi tiểu, mà đứng trong đó hút thuốc, tán gẫu.
Tôi một mình một văn phòng. Văn phòng của tôi rất rộng, bên ngoài có phòng khách, bên trong có phòng ngủ, có nhà vệ sinh. Đây là cấu hình được bố trí theo tiêu chuẩn lãnh đạo hải quan. Nhưng tôi không dùng mấy, vì tôi rất ít khi ngồi trong văn phòng. Tôi từng quản lý một chút nghiệp vụ, dưới văn phòng đại diện Nam Thôn có ba khoa, đều do tôi quản. Do không nghe lời lãnh đạo lắm, lãnh đạo liền cho tôi ra rìa, quản lý một chút về công tác Đảng, nhân sự, công đoàn các thứ. Nhưng những thứ này thực ra không cần tôi quản. Vì bên trên còn có một bộ phận nhân sự chuyên quản những việc này. Công việc của tôi chính là đi làm, tan tầm, lĩnh lương. Còn đi làm làm gì, lãnh đạo không quản, tan tầm làm gì, lãnh đạo cũng không quản. Tôi tự quản mình, xảy ra vấn đề tôi tự chịu trách nhiệm. Đến bốn giờ chiều, lão Lục và hai cấp phó của ông ta đã về. Văn phòng của họ ngay bên cạnh văn phòng tôi, mọi cử động của họ đều nằm trong tầm mắt của tôi. Ba người này vừa bước vào, trong hành lang đã tràn ngập một mùi rượu nồng nặc. Điều này có nghĩa là họ đã uống không ít, hơn nữa còn giống như cố tình uống cho người ta xem. Tôi nghĩ họ có lẽ có áp lực. Áp lực này là vô hình, đè nén khiến mọi người không thở nổi. Ba vị trưởng khoa vào phòng liền trùm chăn ngủ. Điện thoại nhấc máy lên, cửa cũng khóa lại. Mọi người không muốn làm việc nữa. Có vài cán bộ cầm tờ khai hải quan đến tìm trưởng khoa ký tên, đập cửa ầm ĩ.
Tôi uống một bình trà, hút hết nửa bao thuốc. Xem thời gian cũng không còn sớm, liền thu dọn đồ đạc rời khỏi bến tàu. Bữa tối ăn cùng Nhược Trần ở quán ăn bình dân. Ăn cơm xong đi chơi bar, chơi xong lại đi xem phim đêm. Xem đến đoạn gay cấn, điện thoại reo. Nhược Trần đang ăn bỏng ngô, nghe thấy điện thoại tôi reo liền ngoảnh đầu nhìn tôi, còn hỏi: Là cô ả nào gọi tới đấy? Trong mắt cô ấy, gọi điện muộn thế này chắc chắn là mấy cô nàng ở quán karaoke hoặc tiệm xông hơi, họ vừa làm xong việc, muốn trước khi về ngủ tìm một gã đại ngốc mời họ ăn khuya. Tôi nhìn hiển thị, là vợ lão Trình gọi tới. Lại cố tình nói: Là con bé Dương Dương này. Nhược Trần nghe vậy liền giật lấy điện thoại. Cô ấy áp vào điện thoại liền nói: Con mụ thối tha. Sau đó sắc mặt cô ấy bắt đầu đỏ lên, rồi tái nhợt, cô ấy nói vào điện thoại: Xin lỗi, xin lỗi ạ. Đưa điện thoại trả lại cho tôi, đồng thời véo mạnh một cái vào đùi tôi. Tôi đau đến run bắn người, vừa tự xoa bóp vừa nghe điện thoại. Tôi nói: Chị dâu, muộn thế này rồi mà chưa ngủ ạ? Có việc gì không ạ? Vợ lão Trình nói: Lão Trình đến giờ vẫn chưa về, cũng chẳng có cú điện thoại nào, còn tắt cả di động. Chị có chút không yên tâm. Tôi nói: Lão Trình ấy ạ, sáng nay ông ấy bị người của Ủy ban nhân dân thành phố gọi đi, bảo là họp khẩn cấp. Vợ lão Trình nghe xong liền kêu lên kinh hãi, bà ấy nói: Ủy ban nhân dân thành phố? Cô nói Ủy ban nhân dân thành phố? Không thể nào chứ? Lão Trình nhà chị là người thật thà mà. Vợ lão Trình vừa kêu, ngược lại khiến tôi bừng tỉnh. Chúng ta với Ủy ban nhân dân thành phố cũng chẳng có quan hệ gì lớn lao, Ủy ban nhân dân thành phố cũng chưa bao giờ thông báo chúng ta họp khẩn cấp. Tiền lệ Ủy ban nhân dân thành phố thông báo chúng ta họp khẩn cấp thì đúng là từng có, người đi họp rồi không trở về được. Viện kiểm sát muốn bắt người của chúng ta, cũng thường là thông báo đến Ủy ban nhân dân thành phố họp. Tôi nói: Chị dâu, lão Trình sẽ không sao đâu, chắc ông ấy uống nhiều quá thôi, chị an tâm ngủ đi, sáng mai em sẽ bảo ông ấy gọi điện về.
Tôi nói với Nhược Trần: Hay chúng mình đừng xem nữa nhỉ? Nhược Trần nói: Tại sao? Tôi nói: Lão Trình có lẽ đã xảy ra chuyện rồi. Nhược Trần nói: Liên quan gì đến việc chúng mình xem phim? Tôi nói: Không liên quan, phim không hay. Nhược Trần nói: Đúng là không hay, chúng mình đâu phải xem phim, chúng mình ngồi ở đây là hưởng thụ cuộc sống. Tôi nói: Đơn vị chúng mình xảy ra chuyện lớn, em thấy không liên quan chút nào đến anh à? Nhược Trần nói: Anh không tham ô chứ? Tôi nói: Nhiều nhất chỉ tính là một con ruồi. Nhược Trần nói: Ruồi cũng phải đập đấy, không phải sẽ bắt anh đi chứ? Em nói trước cho anh rõ, nếu anh mà vào trong đó, em không đợi anh đâu. Nhược Trần nói, anh đừng nhìn chằm chằm em, em là phụ nữ, chẳng còn mấy năm thanh xuân đâu. Nhìn vẻ mặt nghiêm túc của cô ấy, lại giống như nói thật. Nhược Trần nói, ngồi yên đi, giờ là đêm hôm khuya khoắt rồi, anh muốn đi đâu chứ? Hai chúng ta cứ yên yên tĩnh tĩnh ở bên nhau. Ngày mai cũng chẳng biết anh có còn là người tự do hay không. Nhưng anh đừng sợ, chúng mình dù sao cũng ở bên nhau bao nhiêu năm rồi, nếu anh thực sự vào trong đó, em sẽ không lập tức trở mặt với anh đâu, chỉ cần chính phủ cho phép, em sẽ đi thăm anh. Anh đừng lo, cho dù em có tìm bạn trai, em cũng sẽ mang theo bạn trai đi thăm anh. Con mụ này đúng là làm tôi tức chết mà.
Đưa Nhược Trần về ký túc xá đã ba giờ rưỡi, về đến nơi tôi ở đã bốn giờ. Tôi tắm rửa một cái. Ngã xuống giường liền ngủ thiếp đi. Nhược Trần bảo cô ấy cả đêm không ngủ được, trằn trọc lăn qua lộn lại, nghĩ xem sau khi tôi vào đó cô ấy sẽ rơi vào hoàn cảnh thế nào.
Tám giờ sáng, bị một cuộc điện thoại đánh thức. Là phòng nhân sự gọi đến, thông báo tôi tám giờ rưỡi họp khẩn cấp. Điều này khiến tôi có cảm giác gió rít gào báo hiệu giông bão. Tôi nhớ ra phải gọi điện cho vợ lão Trình, nhưng không biết nên nói gì với bà ấy. Tôi rửa mặt, lấy dao cạo râu ra cạo râu. Cạo cằm xanh lè xen lẫn vàng nhạt.
Tám giờ rưỡi tôi đến đơn vị. Lão Lưu phòng nhân sự đứng canh ở cửa, thấy tôi liền nói: Ở hội trường tầng tám, lên nhanh đi. Tôi đỗ xe xong, đi thang máy lên. Bước vào giật nảy mình, đen nghịt không còn một chỗ trống. Tôi thầm nhủ: Hội nghị đơn vị họp không ít, nhưng chưa bao giờ đông đủ thế này. Ba hàng đầu là lãnh đạo cấp khoa trở lên, đằng sau là cán bộ bình thường. Nhìn lên chủ tịch đoàn. Trời ơi, đều là hạng người nào đây. Tổ trưởng kỷ kiểm Tổng cục, Chánh văn phòng Tổng cục, còn có bảy tám cán bộ kỷ kiểm. Còn một gương mặt quen thuộc, Phó tổng cục trưởng Lão Tào. Lão Tào mặt không biểu cảm, mặt đen như đáy nồi.
Hội nghị do Tổ trưởng kỷ kiểm Tổng cục chủ trì. Lão Tào phát biểu trước. Ông công bố một tin tức gây chấn động: Lão Trình đã bị "song quy" (giao đại vấn đề tại thời gian quy định địa điểm quy định) rồi. Lão Tào nói, đồng thời bị "song quy" còn có những nhân vật trọng lượng cấp của Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố, Cục Biên phòng, Cục Kiểm nghiệm thương mại và các bộ phận khác. Tên tuổi của những người này nghe như sấm bên tai, người dân dựa vào sở thích của họ mà đặt cho những biệt danh, ví dụ như Quan trưởng Golf, Thị trưởng Hoa Lan, Cục trưởng Vua bài. Điều này có nghĩa là, vấn đề Nam Thôn không chỉ là vấn đề của hải quan, nhưng hải quan là khu vực thảm họa nặng nề nhất. Số người liên quan nhiều nhất, vấn đề xảy ra lớn nhất. Lão Tào nói, tôi không ngại nói rõ với mọi người, lần này Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương đã phái tinh binh mãnh tướng, điều tra triệt để vấn đề Nam Thôn, phải tra đến cùng. Những nhân vật cốt cán của bốn tập đoàn buôn lậu lớn Nam Thôn đã toàn bộ bó tay chịu trói, đang khai báo vấn đề. Các vị ngồi đây có vấn đề hay không, mỗi người tự trong lòng mình đều rõ. Đảng ủy hy vọng các đồng chí có vấn đề hãy tranh thủ chủ động, thành khẩn khai báo, khai báo triệt để, tranh thủ sự khoan hồng hoặc miễn trừ xử phạt hình sự. Tiếp đó Tổ trưởng kỷ kiểm Tổng cục phát biểu, cuối cùng ông công bố địa điểm làm việc và số điện thoại trực ban của đoàn điều tra Trung ương và các cán bộ kỷ kiểm hải quan.
Tan họp, tôi vốn định chào Lão Tào một tiếng. Tôi nhìn về phía chủ tịch đoàn một cái, Lão Tào rũ mắt, cúi đầu, tỏ ra vô cùng mệt mỏi. Tôi nghĩ chưa chắc ông ấy còn nhớ tôi, cho dù có nhớ, lúc này cũng không tiện tới gần làm thân. Tôi đứng dậy, đi theo dòng người ra ngoài. Cửa thang máy đứng đầy người, mọi người đều đang kiên nhẫn chờ thang máy, tôi đi về phía cửa cầu thang. Đi đến tầng bảy, Lão Hồ đuổi từ phía sau lên, khẽ nói với tôi: Qua văn phòng tôi một lát. Vào văn phòng, Lão Hồ đóng cửa phòng lại, còn khóa lại nữa. Sau đó đặt mông ngồi lên ghế sofa. Ông ấy thở dài một tiếng. Tôi nói: Xảy ra chuyện gì rồi? Lão Hồ nói: Tôi đã biết sớm muộn gì cũng có ngày này. Hơn một năm nay tôi chẳng có đêm nào ngon giấc.