Một hôm, tôi gọi điện cho Khởi Tử, bảo cậu ấy sắp xếp một bữa cơm. Cậu ấy vô cùng áy náy nói: "Đại ca, bữa cơm tôi sắp xếp cho anh, nhưng tôi không qua được, đang ở Ma Cao chơi lớn đây, mấy lão đại bên công an cục đang ở ngay cạnh tôi này." Tôi bảo: "Thằng nhóc cậu chê tiền nhiều quá đúng không?" Đối phương đáp: "Đâu có, đâu có, đều là đại ca, đều là anh em cả mà." Loại người này tiền đồ vô lượng, bọn họ kiếm được tiền là đi trải đường, đường đã trải phẳng rồi, muốn đi đâu chẳng tiện? Đừng coi thường những người xung quanh tôi, tuổi còn trẻ mà tâm cơ thâm sâu lắm. Hôm nay là thằng đệ, mấy hôm sau đã thành ông chủ, lại mấy hôm nữa đã thành nhân vật quan trọng trên hắc đạo hay bạch đạo rồi. Đây còn chưa phải điều mấu chốt. Điều mấu chốt là: phía sau mỗi người đều có những mối quan hệ chằng chịt, tùy tiện một người thôi phía sau cũng đã treo vài sợi dây liên lạc rồi. Hôm nay tôi vừa bắt một vụ short ton, lập tức có bảy tám cuộc điện thoại gọi tới xin xỏ. Ngày mai bắt được hàng không đúng chất lượng, Nhị ca đích thân gọi điện tới. Nhị ca tuy không phải lãnh đạo chủ quản, nhưng cũng là lãnh đạo của tôi, lời ông ấy tôi cũng phải nghe. Tôi thả hàng, còn bị Nhị ca mắng cho một trận. Nhị ca nói: "Chú đừng giống như con buôn, tính toán chi li vậy." Câu này hàm ý rất phong phú, tôi nghĩ mấy ngày cũng không thông. Sau đó tôi coi như mình đã nghĩ thông, thời nay là kinh tế thị trường, vẫn còn ở giai đoạn sơ cấp, bớt xén cân lượng, hàng giả hàng nhái nhan nhản như ăn cơm uống nước hàng ngày vậy, tôi tự biết là được rồi, chẳng hơi đâu mà đi tính toán với người ta. Thời buổi này, làm chính sách còn phải chừa một đường lui, tôi thực thi chính sách lẽ nào lại không có chỗ hổng?

Tư bản ở bến tàu cho xây một cái nhà vệ sinh trên bãi đất trống phía sau tòa nhà kiểm liên, tuy là tạm thời nhưng xây trông như một căn biệt thự nhỏ. Nhìn từ bên ngoài, ít nhất cũng năm sao. Một hôm sau khi ăn cơm ở căng tin, tôi bước khoan thai vào đó giải quyết nỗi buồn. Mẹ kiếp, toàn bộ sàn lát đá cẩm thạch, đồ vệ sinh toàn đồ Nhật nhập khẩu. Bồn tiểu còn tự động cảm ứng. Về việc này tôi có chút không hiểu nổi. Đây là tư bản đấy, bọn họ cũng chơi trò hoa hòe hoa sói, tốt mã dẻ cùi thế này sao? Chẳng phải chỉ là cái nhà vệ sinh thôi à? Làm cho ai xem? Hay là kẻ kinh doanh bến tàu tham ô, giao thầu công trình cho người thân của mình. Tư bản mới không làm những việc tốn tiền mà chẳng ra hiệu quả như thế. Bến tàu mở bảy năm, bãi chứa và cầu tàu năm nào cũng tăng gấp mấy lần, nhưng nơi làm việc của hải quan thì bảy năm như một. Sau đó bọn họ muốn làm tuyến hàng nội địa, báo cáo gửi đến chỗ tôi, tôi bảo: "Được, xây xong tòa nhà văn phòng rồi tính tiếp." Lúc này bọn họ mới dựng tòa nhà kiểm liên lên. Không ngờ tòa nhà vừa xây xong, tôi đã bị điều xuống đây. Đúng là oan gia ngõ hẹp. Bây giờ tôi còn bắt bọn họ xây nhà vệ sinh, tất nhiên không phải xây cho anh em của tôi dùng. Nói ra đây cũng coi như làm việc tốt cho doanh nghiệp. Bọn họ thích xây nhà vệ sinh thành hình dạng gì thì kệ xác họ, không có ai khiếu nại là tôi không cho người ta đi vệ sinh là được rồi.

Chuyện xây nhà vệ sinh vốn là câu đùa tôi nói, không ngờ bến tàu lại làm thật. Tất nhiên việc này cũng là việc cần làm, không nghiêm túc không được. Ăn uống đi lại, đều là việc lớn của đời người. Chỉ là tôi bỗng cảm thấy có chút không ổn. Tôi bảo bến tàu lấy tiền mời chúng tôi ăn cơm đi xây nhà vệ sinh, đây là đùa giỡn, nếu bọn họ nghiêm túc thật, lấy tiền đó đi xây nhà vệ sinh, đúng dịp lễ tết thế này, tôi và anh em chẳng phải hít khí trời mà sống à? Tết Trung thu sắp tới nơi rồi, mà cái két tiền nhỏ người tiền nhiệm để lại đã chẳng còn đồng nào, chẳng những không còn tiền, nghe nói còn nợ khách sạn một đống nợ. Khiến tôi suốt ngày phải cùng anh em ôn nghèo kể khổ. Thời nay mọi người không ăn món này, mọi người thích cái thực tế, nói trên miệng không tính. Nghĩa là: nhiệm vụ hàng đầu của tôi là tạo nguồn thu. Địa bàn của tôi chỉ có mỗi cái bến tàu, muốn tạo nguồn thu thì phải tạo ở bến tàu. Nghĩa là vẫn phải tìm tư bản để xin miếng cơm. May là đây là bến tàu liên doanh, có quản lý phía Trung Quốc, mọi người đều là lãnh đạo Đảng Cộng sản, trao đổi rất tiện. Nghĩa là giao thiệp với gã đầu hói dễ hơn giao thiệp với gã đầu đinh.

Buổi chiều gã đầu hói tới tìm tôi, muốn mời tôi ăn cơm, tất nhiên là có cả hai cộng sự của tôi nữa. Ăn cơm là một thói quen tốt, cũng coi như một truyền thống tốt đẹp của chính phủ chúng tôi. Những việc không giải quyết được ở văn phòng, thường thì trên bàn tiệc lại giải quyết được. Cũng vì thế mà bây giờ tiệc tùng nhiều vô kể, một tuần mà không có vài bữa tiệc thì có nghĩa là làm việc chưa tốt. Đồng chí lãnh đạo thì nên tự kiểm điểm. Chỉ là tôi đặc biệt ghét tiệc tùng, ngoài việc phải khách sáo với nhau, còn phải uống rượu, hơn nữa cứ có cảm giác ăn không no. Nhưng có những người rất thích tiệc tùng, ví dụ như hai cộng sự của tôi có lẽ rất thích. Tôi mà không đi thì bọn họ cũng không đi được. Thế là làm hỏng nhã hứng của mọi người. Hơn nữa tôi còn phải tìm gã đầu hói để giải quyết khủng hoảng kinh tế. Cho nên tôi phải đi dự tiệc.

Lúc gã đầu hói tới tìm tôi, trong lòng thấp thỏm lo âu. Gã cảm thấy người như tôi rất khó giao thiệp. Bằng chứng là rất nhiều việc không có chỗ để thương lượng. Những người tiền nhiệm của tôi đều không phải thế này. Bọn họ quá dễ thương lượng. Thậm chí không cần thương lượng, bến tàu chưa nghĩ đến, bọn họ đã nghĩ thay cho bến tàu rồi. Kẻ kinh doanh bến tàu chỉ việc đếm tiền mỗi ngày là được. Vấn đề là thời nay khác xưa rồi, nếu tôi vẫn làm như những người tiền nhiệm, kết cục của tôi chính là sẩy chân ngã xuống nước. Những đạo lý này tôi thường giảng cho mọi người, chỉ là không ai chịu nghe lọt tai. Cứ như là tôi đang đi ngược dòng vậy. Nhưng tôi có thể hiểu, bọn họ là thương nhân, lợi ích là trên hết. Đối với bến tàu mà nói, tốt nhất là những nơi khác đều phong tỏa hết, chỉ có Nam Thôn mở một cửa lớn. Nhưng bây giờ những nơi khác đều mở cửa, tôi lại muốn chặn đứng chỗ này, thế này thì sao chịu nổi? Tôi còn chưa chặn, bến tàu đã nát như một nồi cháo. Lúc đầu, mọi người thi nhau nhập hàng, hận không thể chuyển hết hàng tồn kho ở Hồng Kông về bến tàu Nam Thôn trong một ngày, ngay trong ngày là khai báo hải quan xong, chuyển ra khỏi cổng. Làm bến tàu thành cảng rác. Bạn đi trên bến tàu, đến chỗ cắm chân cũng không có. Cần cẩu hoạt động hết công suất hai mươi bốn giờ, một ngày hỏng ba cái. Bận rộn như vậy nửa tháng, bến tàu liền trống không, mọi người không biết chính sách mới khi nào ban hành, không dám nhận đơn hàng, tất cả ngồi trong văn phòng đánh bài. Bến tàu bỗng chốc trở nên ủ rũ, chết chóc. Hôm đó tôi đi xem bãi chứa, phu bốc vác toàn ngồi hóng mát sau container. Cần cẩu đều rũ rượi cúi đầu. Tôi nói có đến mức đó không, dù không có nhập khẩu thì cũng có xuất khẩu, làm kiểu này chẳng khác nào đem tôi ra làm trò đùa. Để lãnh đạo gây khó dễ cho tôi.

Ở cửa căng tin, tôi gặp gã đầu hói. Tôi nói: "Quách tổng, sản lượng vận chuyển giảm rồi nhỉ?" Gã đầu hói nói: "Giảm rồi, hầu như không còn nhập khẩu nữa." Tôi bảo: "Không phải chứ? Cho dù thương mại thông thường giảm, vẫn còn thương mại gia công mà, sao có thể không có nhập khẩu được?" Gã đầu hói nói: "Thương mại gia công rất ít, hầu như không có." Tôi bảo: "Vậy tốt, thế thì siết chặt thương mại gia công thêm chút nữa, đây gọi là đặt vào chỗ chết rồi mới sống." Gã đầu hói nghe xong, mặt mày tối sầm lại, như thể bị tuyên án tử hình. Thực ra tôi đang dọa gã thôi, bến tàu không có hàng, tôi còn sốt ruột hơn gã. Việc này mà phản ánh lên trên, lãnh đạo nhất định sẽ điều tôi đi. Quản là chết, thả là loạn, cậu làm lãnh đạo kiểu gì thế? Chưa học qua biện chứng pháp à? Điều hay không điều chẳng phải vấn đề, vấn đề là mọi người sẽ cười nhạo tôi, nói tôi mông chưa nóng chỗ đã cụp đuôi bỏ chạy. Thực ra tôi cũng chẳng muốn làm bến tàu trở nên ủ rũ, tôi chỉ muốn phủ đầu bọn họ một cái, để bọn họ biết tôi không dễ thương lượng. Đây là lão lãnh đạo của tôi dạy tôi, là kinh nghiệm xương máu. Ông ấy nói trước chặt sau lỏng vẫn tốt hơn trước lỏng sau chặt. Một khi đã thả ra rồi, muốn siết lại thì khó như lên trời. Ông ấy nói quá đúng, tôi bây giờ chỉ muốn thu hẹp cái cửa lại một chút, lập tức trở thành kẻ địch của mọi người. Chỉ thiếu nước chưa ai thuê người giết tôi thôi.

Chúng tôi ăn cơm ở khách sạn Nam Thôn. Ăn ốc vòi voi, uống Louis XIII. Rượu vừa lên, gã đầu hói liền kính tôi, tôi uống xong mới biết đây là loại rượu nổi tiếng thế giới. Thầm nghĩ: "Mẹ kiếp, mở miệng ra là gần nghìn tệ, đây chẳng phải hại mình sao? Nếu để ông già tôi biết được, chẳng đánh đôi chân tôi thành bùn thịt." Gã đầu hói còn muốn kính tiếp, tôi lấy cớ tửu lượng quá kém để từ chối. Tôi thầm nghĩ ai thích uống thì uống, tôi chỉ uống một chén thôi. Nhưng bất kể tôi uống bao nhiêu, khoản này đều tính lên đầu tôi, vì tôi là lãnh đạo cao nhất. Không biết ngày nào đó sẽ có người truyền ra ngoài, nói mời tôi ăn bữa cơm, tốn gần vạn tệ. Đám con rùa này, tôi làm một năm còn không tích góp đủ một vạn đâu. Đám thương nhân này đúng là gian xảo thật. Gã đầu hói uống đến đỏ cả cổ, thở hồng hộc đối diện với tôi. Vốn dĩ tôi cũng chẳng có hứng thú gì với ốc vòi voi, giờ thì một chút khẩu vị cũng không còn. Gã đầu hói vẫn không buông tha, gã nói: "Đại ca (tôi thành đại ca của hắn từ khi nào?), hôm nay chúng ta không nói chuyện khác, chỉ ôn lại chuyện cũ thôi." Tôi lại có chuyện cũ với gã thật sao. Gã đầu hói nói: "Đại ca, anh có thể không nhớ, hồi đó tôi ở văn phòng tiếp đón của thành phố, anh từng đến tìm tôi, anh là thư ký của Quan trưởng mà, chúng tôi đều nhớ anh." Gã nhắc đến tôi mới nhớ ra, chúng tôi đúng là từng giao thiệp với nhau. Hồi đó gã là chủ nhiệm lớn, tôi là thư ký nhỏ, gã vậy mà nhớ được tôi, xem ra người này tiền đồ vô lượng. Tôi nói: "Ôi chao, hóa ra ông chính là chủ nhiệm Quách đây sao, thất lễ, thất lễ, đã là người cùng chiến tuyến thì đừng phân biệt ta với người nữa. Tôi lấy trà thay rượu, kính ông một chén." Quách Hồng Khôn nói: "Đây là quy tắc ở đâu thế? Đừng tưởng các anh là cơ quan thực thi pháp luật hải quan mà không tôn trọng doanh nghiệp chúng tôi, tôi uống rượu, anh uống trà, đây gọi là tát vào mặt tôi đấy." Gã chộp lấy chén rượu của tôi, rót đầy rượu.

Louis XIII tôi chưa từng uống, hôm nay vừa uống, cảm giác thật sự không tệ. Vốn dĩ tôi định chỉ uống một chén, nhưng nhìn chất lỏng trong veo như băng tuyết này, trong dạ dày liền vươn ra mấy cái tay. Tôi nói: "Quách tổng nể mặt như vậy, tôi cung kính không bằng tuân mệnh, uống chén này." Tôi nói trước rồi đấy, chỉ chén này thôi. Quách tổng nói: "Uống chén này rồi tính tiếp." Mẹ nó, rượu này đúng là thơm thật, đừng nói chứ, tôi đúng là không kiềm chế nổi bản thân. Đợi tôi uống xong, Quách Hồng Khôn vỗ tay mấy cái, kêu lên: "Hay." Lại rót đầy chén rượu.

Quách Hồng Khôn nói: "Lập Thành à, chúng ta ăn cơm ba lần rồi, anh còn nhớ không?" Tôi nói: "Ba lần? Nhiều vậy sao, sao tôi chẳng có ấn tượng gì nhỉ?" Quách Hồng Khôn nói: "Anh là quý nhân hay quên đấy. Tôi thì nhớ rõ mồn một, lần thứ nhất là tiếp đón Dương Tư trưởng của Tổng cục, Đỗ Thị trưởng bồi tiếp, ở Tây Sơn Quỳnh Lâm Các; lần thứ hai là ở bờ biển, Trình Quan trưởng và Đỗ Thị trưởng đi Tây Âu khảo sát, lúc về tôi đi đón tàu, tôi nhớ anh cũng có mặt, ăn bữa cơm thường; lần thứ ba là ăn đại tiệc, lãnh đạo thành phố và cán bộ từ cấp khoa trở lên ở đơn vị các anh liên hoan." Gã này trí nhớ thật tốt, những chuyện nhạt nhẽo thế này mà đều nhớ được, trách không được gã có ngày hôm nay. Tổng giám đốc phía Trung Quốc của bến tàu này đâu phải ai muốn làm là làm được, đây là một vị trí béo bở, đừng nhìn lương không cao, chỉ mấy nghìn tệ, nhưng năng lượng thì lớn lắm, người cầu cạnh gã nhiều vô kể. Đám thương nhân ở bến tàu kia sợ tôi, nhưng lại kính gã. Tôi có thể đuổi bọn họ đi, nhưng gã lại có thể không cho bọn họ vào.

Tôi nói: "Cái đầu này của ông đúng là tốt thật, trách không được người ta nói đầu thông minh không mọc tóc." Tôi lấy cái đầu hói của lão Quách ra đùa, lão cũng không tức giận, cười hì hì đứng dậy kính rượu tôi. Tôi nói: "Này, tôi còn có hai người anh em ở đây nữa, ông đừng có cứ nhắm vào tôi thế, chúng tôi có đắc tội gì với ông à?" Quách Hồng Khôn nói: "Không thiếu phần đâu, anh là đại ca, tôi kính anh trước, lát nữa sẽ kính hai anh em của anh. Rượu hôm nay không ngon, món cũng không ngon, nhưng ba vị đại ca nể mặt, tôi và anh em của tôi trong lòng thấy vui, mục đích của chúng tôi chỉ có một, để các đại ca uống ngon miệng." Gã đứng đó, uống cạn một hơi, dốc ngược chén rượu cho tôi xem. Thằng cha này đủ hào sảng, không hổ là xuất thân từ chủ nhiệm văn phòng tiếp đón, tôi nói hay, uống cạn chén rượu. Lão Quách rót đầy chén của tôi, rồi rót đầy cho mình, bắt đầu kính lão Diêu và Trịnh Trực.

Lão Diêu tham chén nhưng không có tửu lượng, lão cụng vài chén với Quách Hồng Khôn, mặt liền đỏ như cái đầu heo sung huyết, bắt đầu nói năng lảm nhảm. Trịnh Trực có chút tửu lượng, thằng nhóc này tửu phong không tốt, lúc đầu cứ chối đây đẩy, còn lén đổ nước lọc vào trong. Tôi không chú ý thì thôi, chứ nhìn thấy là xót xa cho chén rượu ngon đó. Đây đâu gọi là uống rượu, đây là hủy hoại rượu danh tiếng thì có. Uống đến sau này, nó lại hăng máu, chén này đến chén khác mời lại lão Quách, suýt chút nữa làm lão say mèm.

Tôi đi vệ sinh, vừa tiểu xong đang rửa tay, Trịnh Trực đi vào. Đứng cạnh tôi rửa tay, hỏi tôi: "Lão đại, vẫn ổn chứ?" Tôi bảo: "Tạm ổn, may mà cậu giữ chân được gã đầu hói đấy." Trịnh Trực nói: "Hì, tửu lượng này của tôi, sao là đối thủ của gã đầu hói, chỉ đành dùng vài chiêu hạ sách, không thể để người của chúng ta chịu thiệt được." Thằng nhóc này thật biết tự tô điểm cho mình. Trong lòng tôi thầm cười, miệng thì thuận nước đẩy thuyền, khen nó một câu: "Hôm nay đa tạ cậu chống đỡ, không thì tôi với lão Diêu có lẽ phải say một người rồi." Trịnh Trực nói: "Tôi thấy tửu lượng của anh cũng không tồi, sẽ không say đâu, lão Diêu thì khó nói lắm."

Tôi rút hai tờ giấy lau tay, ném giấy vào thùng rác, bước ra ngoài. Trịnh Trực rút hai tờ giấy, vừa lau vừa theo sát tôi, nói: "Hôm nay đi cùng lãnh đạo, tôi với lão Diêu thấy vui lắm." Tôi bảo: "Thế à? Vui là được, chúng ta sống để làm gì? Chẳng phải là để vui sao?" Nói xong cười hì hì. Trịnh Trực cũng cười hì hì. Thằng nhóc này cười trông đúng là ra dáng, không có vẻ gì là trái lòng cả.

Uống thêm một vòng nữa, mọi người đều đã ngà ngà say. Gã đầu hói thấy uống cũng hòm hòm rồi, liền bảo phục vụ rút món, mang nước đường lên. Một lát sau phục vụ mang nước đường lên, là yến sào đường phèn. Nhìn màu sắc và thớ thịt, đoán là hàng thượng phẩm. Tôi không nghiên cứu thứ này, không phân biệt được tốt xấu. Gã đầu hói mời mọi người thưởng thức nhưng không giới thiệu. Có lẽ đồ tốt không đáng để khoe khoang. Tiếp theo phục vụ mang trái cây lên, là một đĩa thập cẩm. Quách đầu hói nhìn qua liền chửi um lên, gã nói: "Cái thứ gì thế này? Lấy thứ này ra để đối phó với chúng tôi à, mang về đi." Phục vụ giải thích nói: "Đây là đĩa lớn, là loại tốt nhất rồi." Quản lý bộ phận vận hành Tiểu Triệu nhảy dựng lên, chỉ vào phục vụ nói: "Cô còn già mồm, bảo cô mang về thì mang về đi." Phục vụ mặt đỏ bừng, rụt rè đi qua lấy đĩa trái cây. Tôi nói: "Thôi bỏ đi, đĩa thập cẩm thì thập cẩm, tôi thích ăn dưa hấu." Quách tổng nói: "Đại ca nhà ta khoan dung, hôm nay không tính toán với cô, đi bảo với quản lý, lấy một tá măng cụt lên đây."