Nữ Chân là một dân tộc mang màu sắc truyền kỳ trong lịch sử Trung Quốc. Kim Dung trong "Thiên Long Bát Bộ" đã miêu tả cuộc sống của người Nữ Chân và cuộc đấu tranh mâu thuẫn của họ với nhà Liêu. Những miêu tả này chưa chắc đã hoàn toàn phù hợp với sử thực, nhưng lại thể hiện được khí chất dũng mãnh và cốt khí bất khuất của người Nữ Chân. Một tài liệu mà tôi đọc được gần đây hình như có thể minh chứng cho điều này.
"Liêu sử" quyển hai mươi bảy chép: "Thiên Khánh năm thứ hai, tháng hai, (Thiên Tộ Đế) tới sông Hỗn Đồng câu cá, thủ lĩnh Nữ Chân sinh ở ngoại giới trong phạm vi nghìn dặm, theo lệ cũ đều tới chầu. Vừa lúc gặp yến tiệc cá đầu mùa, rượu ngà ngà say, vua lâm hiên ra lệnh cho các tù trưởng lần lượt đứng dậy múa, chỉ có A Cốt Đả từ chối rằng không biết múa."
Khi đó người Nữ Chân đang ở giai đoạn cuối của xã hội công xã nguyên thủy, bị ép phải cống nạp cho đế quốc phong kiến hùng mạnh là triều Khiết Đan Đại Liêu. Hoàng đế nhà Liêu đi xa để câu cá, một số thủ lĩnh Nữ Chân không quản xa xôi nghìn dặm đến để góp vui. Thế nhưng khi hoàng đế nhà Liêu hạ lệnh cho các tù trưởng các bộ lạc Nữ Chân lần lượt đứng dậy múa để chúc mừng chuốc vui, thì có một vị tù trưởng tên là Hoàn Nhan A Cốt Đả lại từ chối. Điều này đối với Đại Liêu quả thật là vô cùng lúng túng và mất hứng, có thể thấy từ ghi chép đặc biệt trong sử sách, người nhà Liêu tuyệt đối sẽ ôm hận trong lòng đối với hành vi "công khai giẫm đạp lên chuẩn mực quốc tế" này. Ít ra thì cũng tạo nên một luồng dư luận trong toàn quốc: Tên A Cốt Đả dã man này thật không biết điều!
Kỳ thực người Nữ Chân dù là tù trưởng hay bình dân đều biết hát biết múa, những chuyện lớn nhỏ trong cuộc sống của họ đều không thể tách rời ca múa, các tù trưởng bộ lạc nói chung lại càng là những kẻ xuất sắc trong số đó. Vị anh hùng trẻ tuổi của bộ lạc Hoàn Nhan là A Cốt Đả không chỉ là thủ lĩnh quân sự hành chính của bộ lạc, đồng thời cũng là Vu sư (Saman) - tức là người mà người Đông Bắc ngày nay gọi là "nhảy đồng", chuyện hắn không biết múa là điều không thể xảy ra. Thế nhưng hắn lại "từ chối rằng không biết". Chữ "không biết" này không có ý là "ta không biết múa", mà là "ta không thể nhảy điệu múa này trước mặt cái lũ chó má chúng mày. Điệu múa của ta là để nhảy cho vợ con, cho cha mẹ thân thích làng xóm xem, bọn ta tuy nghèo khổ lạc hậu hơn chút ít, nhưng ta dẫu sao cũng là một vị tù trưởng một bộ lạc, không thể ở đây diễn trò khỉ cho chúng mày xem".
Hay cho một A Cốt Đả, hắn vậy mà không sợ tội danh "phá hoại quan hệ hữu nghị Đại Liêu và Nữ Chân", không sợ những biện pháp chế tài kinh tế và đả kích quân sự mà Đại Liêu có thể thi hành, không sợ sự hiểu lầm và dị nghị của Nhân dân bản bộ, thậm chí không sợ sự bán đứng và hãm hại nhân cơ hội của các tù trưởng khác, hắn cứ thế ở trong hoàn cảnh "thà chết chứ không chịu nhục", kiên định giương cao ngọn cờ tự tôn dân tộc, chống Liêu kháng bạo. Trên thực tế, hành động tráng kiện của hắn hoàn toàn phù hợp với tâm ý của các tù trưởng khác, phù hợp với tâm ý của toàn thể nhân dân Nữ Chân. Không biết bao nhiêu dân tộc không có cốt khí, đều đã chìm nghỉm trong dòng chảy dài của lịch sử. Lạc hậu ắt phải chịu đòn, có lẽ là một hiện tượng lịch sử phổ biến, nhưng lạc hậu thì chưa chắc đã bị đánh bại. Bị đánh bại, trước hết là những dân tộc đã đánh mất cốt khí, đánh mất tôn nghiêm. Chính vì giương cao ngọn cờ tôn nghiêm dân tộc, về sau, Hoàn Nhan A Cốt Đả đã thống nhất các bộ lạc Nữ Chân, lập ra nhà Kim, tiêu diệt nhà Liêu, sử gọi là "Kim Thái Tổ".
(Bài viết này từng được nhiều cơ quan truyền thông đăng lại, và nhận được lời khen ngợi từ các đồng chí lãnh đạo Trung ương)
