Mỗi khi nhắc đến chuyện ngữ văn trung học này, lòng tôi lại đau như bị dao đâm. Trong quá trình biên soạn cuốn "Kiểm điểm giáo dục ngữ văn trung học", thoạt đầu tôi nghe được chỉ thị của lãnh đạo trung ương rằng ngữ văn trung học nhất định phải cải cách, sau đó lại nhìn thấy cuốn sách ưu tư do đồng chí Vương Lệ (đồng chí theo đúng nghĩa đen) biên soạn cùng những bài viết liên quan liên tục được đăng tải trên các báo chí, tất cả những điều này đã tăng gấp trăm lần dũng khí cho tôi.

Thế nhưng, mỗi khi đọc những bài viết đầy nhiệt huyết ấy, tôi lại quên mất mình là biên soạn viên. Lúc thì tôi vò đầu, lúc thì tôi đập bàn. Tôi có quá nhiều điều muốn nói, nhưng cuối cùng lại chẳng nói được câu nào. Giống như Tiểu Thường Bảo trong "Trí thủ Uy Hổ sơn", "Chỉ mong có thể nói chuyện trước mặt mọi người, chỉ mong đòi lại món nợ máu lệ tám năm". Bản thân tôi tám năm trước, chính là một giáo viên ngữ văn trung học,

Tôi tận mắt chứng kiến những đứa trẻ ấy bị giờ học ngữ văn của chúng ta làm cho càng ngày càng không biết nói năng, càng ngày càng không biết viết lách, càng ngày càng xa rời thứ tiếng Hán vĩ đại của chúng ta. Tôi hổ thẹn vì bất lực không thể cứu vớt triệt để bọn chúng, tôi giận sôi máu vì hôm nay bọn chúng vẫn tiếp tục phải chịu đựng sự hành hạ của giờ học ngữ văn.

Hồi đó, tôi đã phát minh ra một bộ phương pháp giảng dạy "chân lý nhị nguyên". Trước tiên bảo học sinh biết thế nào là sự thật, là đúng đắn, là hữu ích, sau đó bảo bọn chúng lúc thi không được trả lời theo những gì tôi dạy, mà phải trả lời theo "tài liệu hướng dẫn giảng dạy". Làm như vậy vừa có thể thi đậu đại học, lại vừa có thể nắm bắt chân tri. Lãnh đạo và giáo viên trường trung học đều đối xử rất tốt với tôi, học sinh lại càng biết ơn tôi đến mức khiến tôi rơi nước mắt nhiều lần, một số lượng lớn học sinh do tôi dạy đã thi đỗ vào các học viện tinh hoa như Đại học Bắc Kinh, Đại học Thanh Hoa.

Tuy tôi hiện đang ở Đại học Bắc Kinh, nhưng vẫn ngày ngày giữ mối liên hệ mật thiết, tâm sự chân tình với giới ngữ văn trung học. Tôi cùng mấy vị giáo viên của Đại học Bắc Kinh còn chuẩn bị tham gia công tác xây dựng quy hoạch giảng dạy ngữ văn mới của Bộ Giáo dục. Trên con đường đi toàn là gai góc, nhưng nếu không chấn chỉnh rõ ràng chuyện ngữ văn trung học này, thì chẳng đến 30 năm nữa, tiếng Hán của chúng ta, e rằng sắp phải để cho người Nhật Bản dạy rồi.

(Khi bài viết này được đăng trên "Bắc Kinh nhật báo", nhan đề là Phương pháp "chân lý nhị nguyên" của tôi.)