Mỗi ngôi làng đều có những nét lập dị, những lề thói riêng, và thường là cả một chuẩn mực đạo đức chẳng giống nơi nào. Sự lẳng lơ của mấy ả gái trẻ ở Trantridge và vùng lân cận lộ rõ ra mặt, âu cũng là triệu chứng lây nhiễm từ cái tính phóng đãng của vị công tử cai quản thái ấp The Slopes gần đó. Nơi đây lại còn vướng một thói tật kinh niên khác: nạn rượu chè be bét. Đề tài câu chuyện muôn thuở ở khắp các nông trang quanh vùng chỉ xoay quanh sự vô bổ của việc dành dụm tiền nong; cánh đàn ông khoác áo choàng vải thô, vừa tì người lên lưỡi cày hay cán cuốc, vừa làm những phép tính chi ly đến lạ lùng để chứng minh rằng tiền cứu tế của giáo xứ khi về già còn hậu hĩnh hơn chán vạn số tiền còm cõi chắt bóp từ đồng lương cả đời lao động.
Niềm vui thú lớn nhất trần đời của những bậc “triết gia” ấy là tối thứ Bảy nào cũng vậy, hễ xong việc đồng áng là kéo nhau sang Chaseborough, một thị trấn buôn bán đã suy tàn cách chừng hai ba dặm; rồi đợi đến tận sáng sớm hôm sau mới chịu mò về, để trọn ngày Chủ nhật nằm vùi ngủ li bì cho giã cái thứ men cồn chướng bụng mà cánh chủ quán độc quyền ép họ mua dưới cái tên bia bọt, thay cho những tửu quán độc lập ngày xưa.
Suốt một thời gian dài, Tess chẳng màng tham gia vào những cuộc “hành hương” hằng tuần ấy. Nhưng rồi trước sức ép của mấy người đàn bà có chồng trạc tuổi mình—bởi ở xứ này, lương thợ cày tuổi hăm mốt cũng bằng tuổi bốn mươi, nên người ta lấy vợ gả chồng từ rất sớm—cuối cùng Tess cũng ưng thuận đi cùng. Chuyến đi đầu tiên đem lại cho nàng nhiều niềm vui hơn mường tượng; sự ồn ào náo nhiệt của mọi người thật dễ lây lan sau cả một tuần nàng phải giam mình bên đàn gia cầm đơn điệu. Thế rồi nàng đi hết tuần này qua tuần khác. Vốn dĩ duyên dáng mặn mà, lại đang ở độ xuân thì chớm nở của người thiếu nữ, nhan sắc của nàng không khỏi chuốc lấy những ánh nhìn trộm lén từ cánh đàn ông lêu lổng nơi đầu đường góc chợ Chaseborough; bởi thế, dù đôi khi nàng tự đi bộ đến thị trấn một mình, nhưng hễ trời sẩm tối là nàng lại đỏ mắt tìm bạn đồng hành, ngõ hầu nương tựa bóng người trên đường về thôn dã.
Cứ thế được độ một hai tháng thì vào một ngày thứ Bảy giữa tháng Chín, phiên chợ quê tình cờ trùng đúng dịp hội hè; đám khách hành hương Trantridge nhân cơ hội ấy bèn tìm kiếm niềm vui gấp bội nơi các quán rượu. Vì bận bịu công việc nên Tess khởi hành muộn, khiến đám bạn đã đến thị trấn từ trước nàng rất lâu. Đó là một buổi chiều tháng Chín tuyệt đẹp, ngay trước lúc hoàng hôn buông xuống, khi những tia nắng vàng óng ả đan xen như những sợi tơ mỏng manh vào làn bóng râm xanh ngắt, và bầu khí quyển tự thân dệt nên một quang cảnh huyền ảo mà chẳng cần đến đường nét của vạn vật trần gian, ngoại trừ lũ côn trùng có cánh bay lượn dập dờn đông khôn xiết. Băng qua màn sương mờ ảo dưới ánh tịch dương ấy, Tess thong thả cất bước một mình.
Mãi đến khi đặt chân tới nơi, nàng mới hay phiên chợ trùng với ngày hội, lúc bấy giờ trời cũng đã ngả về chiều muộn. Mớ đồ cần sắm sửa chẳng có bao lăm nên nàng mua loáng cái là xong; rồi như thường lệ, nàng bắt đầu đưa mắt dáo dác tìm kiếm mấy người cùng thôn Trantridge.
Ban đầu nàng chẳng thấy bóng dáng ai, mãi sau mới có người mách rằng phần lớn bọn họ đã kéo nhau đến một cuộc khiêu vũ bỏ túi tại tư gia của một gã làm nghề bó cỏ khô kiêm buôn bán than bùn vốn có mối làm ăn với nông trang của họ. Gã ngụ trong một ngõ hẻm heo hút của thị trấn nhỏ, và trong lúc loay hoay tìm đường đến đó, mắt nàng chợt chạm phải Alec d’Urberville đang đứng sừng sững nơi góc phố.
“Kìa—Người Đẹp của tôi! Nàng làm gì ở đây muộn thế này?” hắn cất tiếng.
Nàng đáp rằng mình chỉ đang đợi người cùng làng để về chung cho có bạn.
“Lát nữa ta sẽ gặp lại nhau nhé,” hắn nói với theo sau lưng khi nàng rảo bước đi xuống con ngõ nhỏ phía sau.
Đến gần nhà gã thợ bó cỏ, nàng nghe văng vẳng tiếng vĩ cầm dập dìu điệu nhảy reel từ một gian nhà phụ phía sau vọng lại; song tịnh không nghe thấy tiếng dậm chân nhảy múa—một điều hết sức lạ lùng ở chốn này, nơi mà tiếng giậm gót chân thường át cả tiếng nhạc. Cửa trước mở toang, nàng có thể nhìn xuyên qua căn nhà ra tận mảnh vườn phía sau chừng nào bóng đêm còn cho phép; gõ cửa mãi chẳng thấy ai thưa, nàng bèn băng qua gian nhà chính, bước theo lối mòn dẫn ra gian nhà kho nơi phát ra âm thanh réo rắt.
Đó là một chái nhà không có cửa sổ dùng làm kho chứa, và từ cánh cửa mở toang, một làn sương vàng rực rỡ trôi bồng bềnh ra màn đêm tĩnh mịch, thoạt nhìn Tess ngỡ là khói quyện ánh đèn. Nhưng khi lại gần hơn, nàng mới nhận ra đó là một đám bụi mịt mù được thắp sáng bởi những ngọn nến bên trong, những luồng sáng rọi qua làn bụi mờ hắt bóng khung cửa dài ngoẵng ra khoảng vườn đêm thăm thẳm.
Khi bước lại sát và nhìn vào trong, nàng thấy những bóng người lờ mờ đang thoăn thoắt đảo chân theo nhịp điệu khiêu vũ; bước chân họ không phát ra tiếng động nào là bởi bàn chân đã ngập sâu trong lớp “bụi rác”—tức thứ mùn bột đọng lại từ than bùn và nông sản tích trữ lâu ngày, bị những đôi chân cuồng nhiệt khuấy đảo tung lên tạo thành màn sương mù bao trùm lấy toàn cảnh tượng. Xuyên qua lớp bụi than bùn và cỏ khô nồng nặc đang lơ lửng ấy, hòa lẫn với mồ hôi và hơi ấm hầm hập của những người nhảy múa thành một thứ phấn hoa pha trộn giữa cây cỏ và xác thịt con người, những cây vĩ cầm bị nghẹt tiếng yếu ớt ráng sức nhả từng nốt nhạc, tương phản rõ rệt với ngọn lửa cuồng say đang dẫn dắt từng bước chân. Họ vừa nhảy vừa ho, rồi lại vừa ho vừa cười ngặt nghẽo. Trong số những cặp đôi đang cuộn xoáy vào nhau ấy, người ta hầu như chỉ nhận ra những mảng sáng nổi bật—nét mờ ảo biến họ thành những gã nhân mã đang ôm ghì lấy các nàng tiên nữ—cả một bầy thần Pan quay cuồng bên vô số nàng Syrinx; hay tựa nàng Lotis đang ra sức trốn chạy thần Priapus mà lần nào cũng hoài công.
Thỉnh thoảng lại có một cặp tách ra tiến về phía cửa để hít thở khí trời, và khi làn bụi không còn che khuất dung nhan, những vị bán thần kia lại hiện nguyên hình là những người hàng xóm cục mịch sát vách nhà nàng. Chẳng lẽ chỉ trong hai ba giờ ngắn ngủi mà Trantridge lại có thể hóa thân thành một cảnh tượng điên loạn đến nhường này ư!
Vài gã bợm say như lũ thần rừng Silenus ngồi gà gật trên các băng ghế và những bó cỏ khô kê sát tường; một gã trong số đó nhận ra nàng.
“Bọn con gái chê nhảy ở quán Hoa Diên Vĩ là không đứng đắn,” gã giải thích. “Chúng nó sợ thiên hạ thấy mặt mấy thằng nhân tình của mình. Vả lại, cái quán ấy hễ các khớp xương của tụi này vừa mới trơn tru thì đã vội đóng cửa đuổi khách. Thế nên tụi này mới kéo sang đây rồi sai người đi mua rượu về uống.”
“Thế bao giờ mọi người mới về làng?” Tess bồn chồn hỏi.
“Giờ đây—gần xong rồi. Đây là điệu nhảy áp chót rồi đấy.”
Nàng nán lại đợi. Điệu nhảy reel dần tàn, vài người trong bọn toan thu dọn ra về. Nhưng những kẻ khác lại không chịu, thế là một vòng khiêu vũ mới lại được dựng lên. Lần này chắc chắn là tàn cuộc thật rồi, Tess thầm nhủ. Song điệu nhảy này vừa dứt lại lập tức nối tiếp vào một điệu khác. Nàng bắt đầu bồn chồn, ruột gan như lửa đốt; thế nhưng đã mất công chờ lâu đến thế thì đành phải ráng chờ thêm chút nữa; vì phiên hội hè nên dọc đường đầy rẫy những kẻ vô lại lai vãng với dã tâm khó lường; tuy chẳng sợ những hiểm nguy hữu hình, nàng lại hãi hùng trước những mối họa trong bóng tối. Giá như được ở gần Marlott thì lòng nàng đâu đến nỗi hoang mang dường này.
“Đừng có sốt ruột thế, cô em tốt bụng của tôi ơi,” một gã trai trẻ mặt mũi nhễ nhại mồ hôi cất giọng khuyên nhủ giữa những cơn ho rũ rượi, chiếc mũ rơm của gã tụt sâu ra tận sau gáy khiến vành mũ bao quanh đầu tựa vầng hào quang của một vị thánh. “Việc gì mà phải cuống lên thế? Mai là Chủ nhật rồi, tạ ơn Chúa, tha hồ mà ngủ bù trong giờ lễ nhà thờ. Nào, làm với tôi một vòng chứ?”
Nàng không ghét việc khiêu vũ, nhưng dứt khoát không bao giờ thèm nhảy ở chốn này. Cơn cuồng loạn càng lúc càng thêm phần dữ dội: sau cột bụi mờ ảo rực sáng, đám nhạc công chốc chốc lại đổi giọng bằng cách kéo vĩ lệch ngựa đàn hoặc dùng sống cung mà gảy. Nhưng nào có hề gì; những hình bóng đang thở hồng hộc kia vẫn cứ thế quay cuồng điên đảo.
Họ chẳng buồn đổi bạn nhảy nếu như bụng dạ vẫn muốn quấn quýt lấy bạn cũ. Việc đổi bạn nhảy chẳng qua là dấu hiệu cho thấy một trong hai người vẫn chưa tìm được ý trung nhân vừa ý, còn tới lúc này thì cặp nào cặp nấy đã đâu vào đấy cả rồi. Chính vào khoảnh khắc ấy, cơn mê dại và giấc mộng cuồng hoan bắt đầu trỗi dậy, khi xúc cảm đã trở thành bản thể duy nhất của vũ trụ, còn vật chất chỉ là thứ chướng duyên tình cờ cản trở bước chân xoay vần theo ý muốn.
Bỗng nhiên một tiếng “bịch” nặng nề vang lên dưới đất: một cặp đôi ngã nhào, nằm đè lên nhau thành một đống bùng nhùng. Cặp tiếp theo đà lướt tới không kịp hãm lại, thế là đổ nhào qua chướng ngại vật. Một luồng bụi thứ hai bốc mù mịt quanh những thân xác đang nằm sóng xoài giữa lớp bụi chung của căn phòng, chỉ thấy tay chân quờ quạng, giãy giụa rối rít vào nhau.
“Về đến nhà rồi ông biết tay tôi, quân khốn nạn!” một giọng đàn bà the thé vút lên từ đống người lộn xộn—đó là tiếng của ả bạn nhảy khốn khổ của gã đàn ông vụng về vừa gây ra tai nạn; ả ta tình cờ cũng là cô vợ mới cưới của gã, một sự kết hợp chẳng có gì là lạ ở Trantridge chừng nào giữa đôi lứa còn chút mặn nồng; và quả thực, ngay cả về sau này, người ta vẫn thường ghép đôi như thế để khỏi bỏ thừa những kẻ độc thân vốn đã có tình ý sâu đậm với nhau.
Một tràng cười lớn từ sau lưng Tess, phía góc vườn râm mát, hòa cùng tiếng cười khúc khích trong phòng. Nàng quay đầu lại và nhìn thấy đốm đỏ lập lòe của một điếu xì gà: Alec d’Urberville đang đứng một mình ở đó. Hắn ngoắc tay gọi nàng, và nàng ngập ngừng lùi bước về phía hắn.
“Sao nào, Người Đẹp của tôi, nàng làm gì ở chốn này thế?”
Quá đỗi mệt mỏi sau một ngày dài và chặng đường cuốc bộ, nàng đành giãi bày nỗi niềm với hắn—rằng nàng đã đợi từ lúc hắn gặp nàng đến giờ để có người đi cùng về cho đỡ sợ, bởi con đường đêm này nàng chưa từng quen thuộc. “Nhưng xem chừng họ chẳng chịu dứt ra được, và tôi nghĩ mình chẳng thể đợi thêm được nữa.”
“Tất nhiên là không nên đợi rồi. Hôm nay ta chỉ cưỡi một con ngựa yên đến đây thôi; nhưng hãy lại quán Hoa Diên Vĩ với ta, ta sẽ thuê một cỗ xe nhẹ rồi đánh xe đưa nàng về tận nhà.”
Dù có phần phổng mũi, Tess trước sau vẫn chưa bao giờ nguôi ngoai mối nghi kỵ ban đầu đối với hắn; dẫu đám thợ thuyền có lề mề chậm chạp, nàng vẫn thà cuốc bộ về cùng họ còn hơn. Vì vậy nàng đáp rằng mình rất cảm kích lòng tốt của hắn, nhưng không dám làm phiền. “Tôi đã trót bảo là sẽ đợi họ, và giờ họ cũng đang đinh ninh là tôi chờ.”
“Được thôi, hỡi cô nàng bướng bỉnh độc lập. Tùy ý nàng... Vậy thì ta cũng chẳng việc gì phải vội... Lạy Chúa tôi, nhìn xem đằng ấy chúng nó đang quậy phá tưng bừng đến mức nào kìa!”
Hắn không bước hẳn ra chỗ sáng, nhưng vài người bên trong đã kịp nhận ra bóng dáng hắn; sự hiện diện của hắn khiến họ thoáng khựng lại và sực nhớ ra trời đất đã về khuya. Ngay khi hắn châm lại điếu xì gà rồi rảo bước rời đi, dân Trantridge bắt đầu tách mình ra khỏi đám người đến từ các nông trang khác, chuẩn bị túm tụm kéo nhau về. Bồ bịch, thúng mủng được vơ vội lấy, và nửa giờ sau, khi chuông đồng hồ điểm mười một giờ mười lăm, họ đã lục tục kéo nhau đi dọc theo con đường mòn dẫn lên ngọn đồi hướng về thôn xóm.
Đó là một chặng đường dài ba dặm, men theo con đường khô ráo trắng xóa, đêm nay lại càng thêm bạch quang dưới ánh trăng vằng vặc.
Rảo bước giữa đám đông, lúc đi cùng người này, khi lại rảo gót bên người khác, Tess sớm nhận ra rằng làn gió đêm thanh mát đang khiến cho những gã đàn ông trót quá chén bước đi lảo đảo, xiêu vẹo hình chữ chi; một vài ả đàn bà buông thả nhất bọn cũng bắt đầu đi đứng ngả nghiêng—chẳng hạn như Car Darch, ả đàn bà dữ dằn ngăm đen được mệnh danh là “Bà Đầm Bích”, kẻ cho tới dạo gần đây vẫn là tình nhân được Alec cưng chiều; rồi Nancy, em gái ả, mang biệt danh “Bà Đầm Rô”; cùng với người đàn bà trẻ mới cưới vừa ngã sóng xoài lúc nãy. Ấy thế nhưng, dù dưới con mắt trần tục chẳng chút thi vị thì diện mạo họ lúc này trông thật thô kệch và nặng nề, song với chính bản thân họ thì sự tình lại hoàn toàn khác hẳn. Họ dấn bước trên đường với cảm giác mình đang bay bổng giữa một cõi hư không nâng đỡ gót hài, tâm trí tràn ngập những tư tưởng sâu sắc và mới lạ, tưởng như chính họ và thiên nhiên quanh mình đang hòa quyện làm một chỉnh thể sống động, nơi vạn vật thấm đẫm vào nhau một cách hài hòa và ngây ngất. Họ cảm thấy mình tráng lệ chẳng kém gì vầng trăng và ngàn sao trên đỉnh đầu, còn trăng sao cũng nồng nàn, tha thiết hệt như lòng họ.
Tuy nhiên, Tess từng nếm trải quá nhiều cay đắng vì những cảnh tượng say sưa như thế này nơi mái nhà của cha nàng, nên nỗi ê chề khi nhận ra tình trạng của họ đã dập tắt rụi niềm vui mà nàng vừa chớm cảm nhận trong chuyến đi dưới bóng trăng. Dẫu vậy nàng vẫn bám chặt lấy đám đông, vì những lý do đã nói ở trên.
Khi còn ở đường cái lớn, họ tản mát bước đi thưa thớt; nhưng giờ đây lộ trình phải băng qua một cánh cổng rào ngăn đồng cỏ, và do những người đi đầu lúng túng mãi không mở được then cài, cả đoàn bèn dồn ứ lại một chỗ.
Kẻ dẫn đầu đoàn bộ hành chính là Car, ả “Đầm Bích”, trên đầu đội một chiếc giỏ mây đựng mớ tạp hóa của mẹ ả, ít vải vóc của riêng ả cùng các món đồ mua sắm cho cả tuần. Vì chiếc giỏ vừa to vừa nặng, Car bèn đội luôn lên đỉnh đầu cho tiện khuân vác; chiếc giỏ cứ chòng chành nguy hiểm trên đầu trong khi ả nghênh ngang chống nạnh cất bước.
“Kìa—cái giống gì đang bò lổm ngổm sau lưng mày thế kia, Car Darch?” một người trong nhóm bỗng dưng la lên.
Tất cả đều đổ dồn mắt về phía Car. Ả mặc một chiếc áo váy bằng vải hoa sáng màu, và từ sau gáy ả, người ta thấy một vệt gì như sợi dây thừng đen ngòm đang rỉ dài xuống tận quá thắt lưng, nom chẳng khác nào chiếc đuôi sam của một chú Ba Tàu.
“Tóc nó xõa xuống đấy mà,” một kẻ khác lên tiếng.
Không; chẳng phải tóc tai gì đâu: đó là một dòng chất lỏng đen sì đang rỉ ra từ chiếc giỏ mây, lấp lánh như một con rắn nhớp nhúa dưới ánh trăng lạnh lẽo, lặng tờ.
“Mật rỉ đấy,” một mụ đứng tuổi tinh mắt nhận ra.
Đúng là mật mía thật. Bà ngoại già nua khốn khổ của Car vốn có tính hảo ngọt. Mật ong từ các tổ nuôi trong nhà thì bà chẳng thiếu, nhưng thứ ruột gan bà thèm thuồng lại là món mật mía này, và Car định bụng mua về làm cho bà một món quà bất ngờ. Hối hả hạ chiếc giỏ xuống, ả gái ngăm đen mới tá hỏa phát hiện ra chiếc liễn đựng mật bên trong đã vỡ tan tành.
Đến lúc này thì một tràng cười phá lên trước diện mạo quái đản sau lưng Car, khiến ả đầm đen phát cáu và chỉ muốn tống khứ cái vết nhơ nhuốc ấy đi bằng bất cứ cách nào nhanh nhất, chẳng thèm nhờ vả đến bàn tay của lũ người đang chế giễu mình. Ả điên tiết lao vụt vào cánh đồng mà họ sắp sửa băng qua, rồi ngã vật ngửa người ra bãi cỏ, bắt đầu ra sức lau chùi chiếc váy bằng cách xoay tròn người trên thảm cỏ và dùng cùi chỏ kéo lê thân mình trên mặt đất.
Tiếng cười lại càng rộ lên dữ dội hơn; họ bám chặt lấy cánh cổng, ôm lấy các cọc rào, tì người vào gậy gộc vì cười đến rũ rượi, kiệt cả sức trước cảnh tượng lố lăng của Car. Nhân vật nữ chính của chúng ta, nãy giờ vẫn nín lặng giữ kẽ, trước khoảnh khắc điên rồ ấy cũng không thể kìm lòng mà bật cười theo mọi người.
Đó quả là một tai họa—về nhiều mặt. Nàng “Đầm Bích” vừa nghe thấy âm thanh trong trẻo, kín đáo hơn của Tess lẫn trong tiếng cười hô hố của đám thợ thuyền thì mối hiềm khích âm ỉ bấy lâu bỗng bùng lên thành cơn giận dữ điên cuồng. Ả bật dậy như lò xo, xông xáo tiến lại sát mặt kẻ mà mình căm ghét.
“Mày dám cười tao hả, con ranh kia!” ả hét lên.
“Tôi đâu có cố ý, tại mọi người cười nên tôi mới buột miệng thôi mà,” Tess phân trần, miệng vẫn còn chúm chím cười khúc khích.
“A, mày tưởng mày là bà hoàng thiên hạ chắc, chỉ vì độ này mày đang là con đĩ cưng của Lão ấy chứ gì! Nhưng đợi đấy, thưa tiểu thư, đợi đấy nhé! Một mình tao chấp hai đứa như mày! Nhìn đây—bước ra đây xem nào!”
Trước sự kinh hãi của Tess, ả đầm đen bắt đầu lột phăng chiếc áo chẽn—thứ mà vì đang dính bẩn tởm lợm nên ả chỉ mong cởi phắt cho xong—để lộ ra chiếc cổ đầy đặn, bờ vai và đôi cánh tay trần dưới ánh trăng thanh; dưới làn bạch quang, chúng trông ngời sáng và tuyệt mỹ tựa một pho tượng của Praxiteles, mang trọn những đường cong nở nang, không tì vết của một cô gái đồng quê phổng phao, tràn trề nhựa sống. Ả nắm chặt hai nắm đấm, giơ lên thủ thế trước mặt Tess.
“Thật tình, tôi chẳng thèm đánh nhau với chị đâu!” Tess kiêu hãnh đáp; “và nếu tôi mà biết chị là cái thứ người như thế, thì tôi đã chẳng hạ mình đi chung với cái lũ đàng điếm này làm gì!”
Lời lẽ có phần vơ đũa cả nắm ấy lập tức trút cả một trận mưa chửi rủa từ khắp mọi phía xuống đầu nàng Tess bất hạnh, đặc biệt là từ ả “Đầm Rô”, kẻ từng có mối quan hệ mờ ám với d’Urberville chẳng khác gì Car, nay lập tức bắt tay với chị mình để chống lại kẻ thù chung. Vài mụ đàn bà khác cũng hùa theo buông lời thóa mạ, với một mối ác cảm hằn học mà bình thường chẳng ai dại dột bộc lộ ra nếu không phải vì đã trải qua một đêm say sưa túy lúy. Thấy Tess bị ức hiếp một cách bất công, cánh đàn ông và các nhân tình bèn đứng ra can ngăn, che chở cho nàng; nhưng nỗ lực giảng hòa ấy lại chỉ tổ châm thêm dầu vào lửa cho cuộc chiến thêm phần ác liệt.
Tess vừa phẫn uất vừa tủi hổ tột cùng. Nàng chẳng còn màng chi đến nỗi cô quạnh của đường đêm hay giờ giấc đã quá muộn màng; mục đích duy nhất của nàng lúc này là thoát khỏi cái lũ người này càng nhanh càng tốt. Nàng thừa biết sang ngày mai, những người biết điều trong số họ sẽ hối hận vì cơn giận lôi đình đêm nay. Lúc này tất cả đã vào hẳn bên trong cánh đồng, và nàng đang lùi dần lại để một mình chạy trốn thì một người cưỡi ngựa bỗng lặng lẽ xuất hiện từ góc hàng rào che khuất con đường, rồi Alec d’Urberville đưa mắt nhìn quanh đám người.
“Cái quái gì mà ầm ĩ lên thế hả, mấy người kia?” hắn gặng hỏi.
Chẳng ai buồn đứng ra giải thích; và thực tình, hắn cũng chẳng cần lời phân bua nào. Nghe thấy tiếng cãi vã từ đằng xa, hắn đã lẳng lặng thúc ngựa tiến lại gần, và những gì lọt vào tai đã quá đủ để hắn hiểu rõ sự tình.
Tess đang đứng tách biệt khỏi đám đông, sát bên cánh cổng. Hắn cúi rạp người xuống về phía nàng. “Nhảy lên sau lưng ta mau,” hắn thì thầm, “rồi ta sẽ giúp nàng thoát khỏi cái lũ mèo gào này trong chớp mắt!”
Nàng cảm thấy mình gần như muốn ngất đi, bởi ý thức về tình thế hiểm nghèo đang đè nặng trong tâm can. Vào hầu như bất cứ thời khắc nào khác trong đời, nàng hẳn đã khước từ sự giúp đỡ và lòng tốt ấy của hắn, như nàng đã từng từ chối biết bao lần trước đây; và ngay lúc này, nỗi sợ bóng đêm đơn độc cũng chẳng đủ sức ép nàng phải làm điều ngược lại. Nhưng lời mời mọc ấy lại đến đúng vào cái thời khắc trớ trêu khi mà nỗi khiếp sợ cùng niềm phẫn uất trước những kẻ thù nghịch kia có thể biến thành một chiến thắng vẻ vang chỉ bằng một cú nhún chân, nàng bèn phó mặc cho nỗi thôi thúc nhất thời, trèo lên cánh cổng, đặt mũi chân lên mu bàn chân hắn rồi leo tót lên yên ngựa phía sau lưng. Đôi trẻ đã phóng vụt vào màn sương xám xịt nơi xa trước khi đám bợm nhậu hiếu chiến kịp định thần xem chuyện gì vừa xảy ra.
Ả “Đầm Bích” quên khuấy cả vết bẩn trên ngực áo, đứng chết trân bên cạnh ả “Đầm Rô” và người đàn bà trẻ mới cưới đang lảo đảo—tất cả đều trừng trừng dán mắt nhìn theo hướng tiếng vó ngựa đang nhỏ dần rồi chìm hẳn vào cõi tĩnh mịch của con đường.
“Mấy người đang nhìn cái giống gì thế?” một gã đàn ông không để ý sự việc cất tiếng hỏi.
“Hô-hô-hô!” Car ngăm đen cười sặc sụa.
“Hì-hì-hì!” cô dâu say khướt cười the thé, vừa cười vừa vịn vào cánh tay người chồng âu yếm để đứng cho vững.
“Hơ-hơ-hơ!” mẹ của Car ngăm đen cũng cười phá lên, vừa vuốt chòm râu mép vừa buông một câu cộc lốc: “Tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa rồi!”
Thế rồi những đứa con của đất trời lộng gió ấy, những kẻ mà ngay cả rượu chè quá chén cũng khó lòng làm suy suyển dài lâu, lại tiếp tục dấn bước trên con đường mòn xuyên qua đồng cỏ; và khi họ cất bước, vầng hào quang lấp lánh sắc ngọc mắt mèo cũng lướt theo họ, bao quanh bóng đầu của từng người một, dệt nên từ những tia sáng của vầng trăng rọi xuống thảm sương đêm lóng lánh. Mỗi bộ hành chỉ có thể nhìn thấy vầng hào quang của riêng mình, thứ ánh sáng chẳng bao giờ rời bỏ bóng đầu họ, dẫu cho bước chân có ngả nghiêng thô bỉ đến đâu; nó cứ bám chặt lấy, kiên trì tô điểm cho bóng hình ấy; cho đến khi những bước đi chao đảo dường như đã trở thành một phần gắn liền với vầng sáng tỏa lan, và hơi thở nồng nặc mùi men cũng hòa thành một thể với làn sương đêm; còn cái linh hồn của cảnh tượng, của ánh trăng và của Mẹ Tự Nhiên, dường như cũng đang hòa quyện êm đềm với men rượu nồng say.
