Khi chuyển cả gia đình vào khu nhà ủy ban huyện, mùa hè năm ấy đã đến. Phía nam khu ủy ban huyện là tòa nhà làm việc ba tầng, phía bắc là khu tập thể, hơn hai mươi căn nhà trệt có sân riêng đều là nơi ở của các lãnh đạo cấp phó huyện trở lên. Trong khu ủy ban có rất nhiều cây, những cây ngô đồng Pháp hơn nửa thế kỷ đã trải qua bao thăng trầm, giống như một nhà cách mạng lão thành, vươn tán rộng râm mát, che rợp cả một khoảng, để cho những hậu duệ cách mạng như Trịnh Thiên Lương ngồi hóng mát dưới gốc cây.

Khi tôi gõ cửa bước vào, Cảnh Thiên Long đang cầm lồng chim nói chuyện với con vẹt trong lồng ở ngoài sân. Cảnh Thiên Long dạy vẹt nói "phục vụ nhân dân", con vẹt lại há cái mỏ cứng nhắc nói "phục vụ hồ đồ". Cảnh lão dẫn tôi vào nhà, pha cho tôi chén trà, đưa điếu thuốc, rồi ngồi xuống ghế sô pha trò chuyện. Ông chỉ vào con vẹt trong lồng nói: "Dạy nó nói 'chống tham nhũng', chưa đầy một tuần đã biết nói rồi; còn 'phục vụ nhân dân' dạy hơn ba tháng rồi, nó vẫn cứ nói với tôi là 'phục vụ hồ đồ'. Nó lừa tôi, tôi liền lừa nó, tuần này tôi không cho nó ăn ngô nữa, chỉ cho ăn cám thô thôi."

Cảnh Thiên Long luôn rất hoan nghênh tôi đến. Ông sống rất cô độc trong căn nhà nhỏ bên sông, con cái đều không ở bên cạnh, thuộc cấp trước kia cũng chẳng còn ai đến thăm ông. Những lúc cảm thán sự đời lạnh nhạt, ông thường chìm đắm vào hồi ức chuyện cũ. Ông nói năm xưa ngay cả huyện trưởng, bí thư cũng khách khí lễ phép với ông, những người tìm ông phê duyệt kế hoạch đều nói những lời nịnh bợ, đeo bám ông như muỗi. Ông thở dài một tiếng: "Khi còn trên đài, chẳng biết thế nào là nghệ thuật lãnh đạo, đến khi về hưu rồi mới ngộ ra, làm quan cũng như hát xướng, khi trên đài còn có thể hát, có kịch để diễn, biểu diễn như nghệ thuật thì có người vỗ tay tán thưởng; lúc xuống đài, sau đài không có kịch diễn nữa, vừa trút bỏ trang phục, chẳng còn ai tán thưởng, nghệ thuật cũng không còn. Thời gian lâu dần, người ta lại đi tán thưởng người mới lên đài diễn, kép hát già, người già sắc tàn, giống như một chùm chìa khóa đã bỏ đi, liền bị người ta quên lãng. Nghĩ lại làm quan thật chẳng có ý nghĩa gì."

Cảnh Thiên Long cơ bản sống dựa vào hồi ức. Vì vậy tôi bảo ông nhớ lại chuyện xưa, ông luôn rất hứng thú. Chuyện cũ như một lưỡi lê, cũng như một tấm huân chương, Cảnh Thiên Long vuốt ve lưỡi lê và huân chương, những đốm đồi mồi trên mặt đỏ bừng lên. Lúc này, tôi lại nghĩ, một người nếu không có lịch sử thì tốt biết mấy, nhưng người không có lịch sử thì chỉ có thể là thai nhi chết trong bụng mẹ hoặc một bãi máu khi nạo thai mà thôi.

Con người không thể thoát khỏi định nghĩa mà lịch sử dành cho mình.

Tôi hỏi Cảnh lão: "Cậu tôi sao lại nghĩ đến việc tống ông vào tù vậy? Tôi thấy ông là một người rất hòa đồng mà."

Cảnh lão nói: "Lần trước tôi đã nói với cậu rồi, vấn đề của tôi nhìn dưới góc độ hôm nay căn bản không phải là vấn đề, nhưng bị Trịnh Thiên Lương ép phải nghỉ hưu sớm một năm rưỡi. Hắn muốn tống tôi vào tù, kết quả tôi chưa đi thì hắn đã đi, còn mất cả mạng."

Tôi nói: "Lời châm biếm tuyệt diệu này nói lên điều gì vậy ạ? Tôi muốn thỉnh giáo ông."

Cảnh lão nói: "Ở Trung Quốc làm quan, đầu óc nhất định phải biết xoay chuyển mới được, nghĩa là phải biết dùng phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác để suy nghĩ và giải quyết vấn đề. Hai năm nay khi hắn tìm đến xin lỗi tôi, tôi đã từng nói với hắn như vậy. Ví dụ, phục vụ nhân dân là đúng, nhưng ngược lại nếu nhân dân không phục vụ bạn, thì loại quan này ai còn muốn làm nữa? Bạn không chỉ phải hiểu cá nhân phục tùng tổ chức, còn phải hiểu tổ chức phục tùng cá nhân; không chỉ phải hiểu thiểu số phục tùng đa số, còn phải hiểu đa số phục tùng thiểu số. Người bình thường chỉ biết nửa câu đầu, còn nửa câu sau cả đời cũng không biết, trong này học vấn biện chứng lớn lắm đấy. Quyền lực là do nhân dân ban cho, nhưng mũ quan là do lãnh đạo ban phát, mục đích của dân chủ là để tập trung, dân chủ dưới sự tập trung chính là đa số phục tùng thiểu số. Bởi vì chân lý đôi khi nằm trong tay thiểu số, ví dụ như thuyết Nhật tâm của Copernicus. Trịnh Thiên Lương sau này biết được bí mật này, nhưng đã muộn rồi, điều này giống như một bệnh nhân ung thư phổi di căn đang bận rộn cai thuốc lá, không còn ý nghĩa gì nữa. Hắn nói với tôi, chuyện giữa chúng ta sớm đã xóa bỏ rồi, nhưng chuyện giữa hắn với người khác thì không phải là việc tôi có thể xóa bỏ được."

Những lời của Cảnh Thiên Long khiến tôi mơ hồ như rơi vào màn sương mù, vì tôi chưa từng làm quan, những đạo lý trừu tượng và sâu sắc đó đối với tôi giống như một đảng viên cộng sản đối diện với cuốn "Chuyển Pháp Luân" của Lý Hồng Chí vậy. Tôi nói: "Cảnh lão, một số quan điểm của ông, tôi nghe không hiểu, cũng không dám đồng tình. Hay là ông kể chuyện giữa ông và cậu tôi đi?"

Trịnh Thiên Lương ngồi trong văn phòng phó huyện trưởng cảm thấy rất không quen. Hắn trước tiên bảo nhân viên văn phòng chính quyền thay ghế da bằng ghế gỗ, sau đó lại bảo họ bưng hai chậu thủy tiên và cây cảnh hoa trà ra ngoài, hắn nói: "Văn phòng là nơi làm việc, bày vẽ hoa hoét cây cối kiểu tư sản tiểu tư sản làm gì!" Hắn thường xuyên mở cửa sổ, nhìn những ngôi nhà cao thấp trong huyện thành lộn xộn như một đống mạt chược đang trải ra, hắn liền nhận thức được huyện Hợp An thực tế vẫn là một huyện nghèo. Một cảm giác sứ mệnh thay trời đổi đất thường khiến máu hắn sôi sục, chỉ có điều quy hoạch "Kế hoạch 5 năm lần thứ 7" của chính quyền huyện khiến hắn và huyện trưởng Hoàng Dĩ Hằng mãi không thể thống nhất nhận thức. Công trình "5-8-10" tuy lý tưởng hùng vĩ nhưng thực tế là không thể thực hiện được.

Công trình "5-8-10" tức là "Trong giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 7, xây dựng 5 đại lộ thương mại dài nghìn mét với 3 trục dọc 2 trục ngang tại huyện lỵ, 8 trấn có giá trị sản xuất 100 triệu, xây mới và cải tạo 10 doanh nghiệp lớn có giá trị sản xuất 100 triệu". Trịnh Thiên Lương cảm thấy xã Mã Bá vốn đã xếp thứ 6 trong 10 xã trấn mạnh toàn tỉnh, có 13.000 mẫu đất canh tác, 13 doanh nghiệp lớn nhỏ trong xã, giá trị sản xuất công nông nghiệp cao nhất cũng chỉ hơn 90 triệu, mà các xã khác chỉ có 20-30 triệu, 5 năm muốn tăng gấp đôi lại còn phải thêm một khúc, chỉ có thể là một kiểu tưởng tượng mà thôi; dân số huyện lỵ chưa đến 1 vạn người, 5 đại lộ thương mại dài nghìn mét nếu mở hết chỉ có thể là kết cục có chỗ bán không có người mua, kinh phí giải phóng mặt bằng và tái thiết đô thị lại càng không thể thực hiện, mà xây dựng 10 doanh nghiệp trăm triệu ở cái huyện nhỏ có giao thông không chiếm ưu thế này lại càng là chuyện viển vông. Tại cuộc họp văn phòng huyện trưởng, Hoàng Dĩ Hằng nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại, cải cách là một cuộc cách mạng, phải có dũng khí, có quyết tâm, có điều kiện thì làm, không có điều kiện tạo điều kiện cũng phải làm. Trịnh Thiên Lương nói: "Đây là cách làm của Đại nhảy vọt, căn bản chẳng phải là cải cách gì cả." Hoàng Dĩ Hằng cố gắng bình tĩnh nói: "Xã Mã Bá đã gần đạt mức trăm triệu rồi, toàn huyện 28 xã trấn, trong 5 năm không lẽ không có lấy một phần tư đuổi kịp xã Mã Bá hiện tại sao? Các đồng chí hãy suy nghĩ thêm, năm đại lộ thương mại xây xong, xây tổ đón phượng hoàng, miễn thuế hai năm, giảm thuế ba năm, cung cấp chính sách ưu đãi, thương nhân trong xã và ngoài địa phương chẳng lẽ lại không tới? Có thể bán trước mặt bằng thương mại, đem vốn lấy về trước để xây dựng, đây gọi là mượn thuyền ra khơi, mượn gà đẻ trứng. 10 doanh nghiệp trăm triệu, chúng ta nỗ lực một chút, hoàn toàn có khả năng. Hiện tại có nhiều dự án mới đang chờ phát triển, chúng ta lên tỉnh chạy vốn, đến ngân hàng vay vốn, không có núi Hỏa Diệm nào mà không vượt qua được, bỏ lỡ cơ hội, chúng ta sẽ có lỗi với thời đại, có lỗi với sự tin tưởng gửi gắm của nhân dân. Nói thật lòng, không làm ra thành tích, chính quyền nhiệm kỳ này của chúng ta đối với cấp trên, cấp dưới và với bản thân đều không thể ăn nói được. Lão Trịnh, ông thấy sao?"

Sau khi Trịnh Thiên Lương nhậm chức phó huyện trưởng, Hoàng Dĩ Hằng đổi cách gọi Trịnh Thiên Lương là "Lão Trịnh". Trước kia gọi là "Trịnh bí thư", đó là sự tôn trọng của cấp trên đối với cấp dưới, là một sự an ủi đối với việc Trịnh Thiên Lương không được đề bạt, giờ thì không cần thiết nữa. Trịnh Thiên Lương ấn điếu thuốc hút dở vào gạt tàn, khói thuốc làm mũi và mắt hắn co rúm lại, hắn nói: "Với tư cách là ý kiến thảo luận, tôi phát biểu ý kiến cá nhân, tôi hy vọng trước khi Nhân đại thông qua, phải tìm chuyên gia có thẩm quyền luận chứng đầy đủ, chúng ta ngoài sự nhiệt tình ra, cái còn lại chính là sự thiếu hiểu biết và mù quáng đối với luận chứng chuyên môn."

Mấy vị phó huyện trưởng khác đều nói, công trình "5-8-10" của đồng chí Hoàng Dĩ Hằng là có tầm nhìn chiến lược, là quy hoạch phát triển có tính định hướng cho 5 năm tới của huyện chúng ta. Họ đều rất khéo léo nói: "Việc các chuyên gia luận chứng về quy hoạch là được, các chi tiết cục bộ dưới sự chỉ đạo của chuyên gia cũng có thể điều chỉnh, nhưng khung phát triển tổng thể thì không nên có thay đổi gì."

Hoàng Dĩ Hằng nghe thái độ và lập trường của các phó huyện trưởng khác cơ bản khá rõ ràng, liền rất dân chủ nói với Trịnh Thiên Lương: "Lão Trịnh à, quy hoạch 5 năm lần thứ 7 vẫn đang trong quá trình thảo luận, một số ý kiến của ông rất đáng để tôi suy nghĩ, chúng ta cũng nên phát huy dân chủ đầy đủ, tập hợp trí tuệ quần chúng, tránh đi đường vòng và đóng thêm học phí. Một số vấn đề, riêng tư tôi sẽ trao đổi ý kiến lại với ông. Thế nào?"

Hoàng Dĩ Hằng đối với Trịnh Thiên Lương ở nơi công cộng từ trước đến nay luôn rất tôn trọng, mặc dù đổi cách gọi là "Lão Trịnh", nhưng người ngoài đều có thể nhìn ra Hoàng Dĩ Hằng là một huyện trưởng lễ hiền hạ sĩ. Trên người ông ta chưa bao giờ thấy sự ngông cuồng và coi trời bằng vung của cán bộ trẻ, ngay cả những quyết định rất có thẩm quyền và biện pháp nghiêm khắc, trong tay ông ta cũng đều xuất hiện theo cách mưa thuận gió hòa. Thực ra đây chính là một tố chất quan trọng của cán bộ lãnh đạo, tức là năng lực điều phối và nghệ thuật lãnh đạo. Ngược lại, đa số mọi người lại phát hiện Trịnh Thiên Lương có chút tự phụ, cậy công kiêu ngạo, có vẻ không coi trọng huyện trưởng Hoàng Dĩ Hằng. Một số chuyện không cần bạn nói ra, mọi người cứ dựa vào mũi là ngửi ra được ngay.

Trịnh Thiên Lương đi trong khu ủy ban huyện, mỗi ngày đều nhận những lời nịnh nọt và tôn trọng của cấp dưới các bộ phận: "Chào Trịnh huyện trưởng ạ!", "Trịnh huyện trưởng ăn cơm chưa?". Hắn ậm ừ như người mộng du, trong lòng lại nghĩ mình có thể làm được gì. Hắn phát hiện ra mình chẳng làm được gì cả, bởi vì phó huyện trưởng là hỗ trợ huyện trưởng quản lý một mảng công việc, chứ không phải do mình quyết định một mảng công việc. Trước kia ở xã không cảm nhận được vai trò bị động của chức phó, bây giờ hắn thực sự thấy thà rằng về xã làm người đứng đầu còn hơn. Lúc mới tốt nghiệp đại học tuy từng làm hai năm phó bí thư công xã, nhưng lúc đó ngoài đại phê phán ra, thực tế chẳng có mấy việc để làm. Nhiều năm sau, hắn mới biết, có người chỉ thích hợp làm người đứng đầu, còn có người cả đời chỉ có thể làm cấp phó, bởi vì bạn chính là cái chất làm phó. Trịnh Thiên Lương làm trợ thủ rất gượng gạo, làm việc giống như một võ sĩ quyền anh hung hãn cứ tung đòn vào không trung, không dùng được lực.

Hắn rất hứng thú với công nghiệp, tất cả đều là vì món dưa muối Hợp Hòa đã xây dựng sự tự tin cho hắn, nên hắn thường chạy đến các doanh nghiệp. Tình hình các doanh nghiệp trực thuộc huyện rất tồi tệ, vấn đề chính là lực lượng kỹ thuật thiếu hụt nghiêm trọng, quan niệm kinh doanh bảo thủ lạc hậu, quản lý sản xuất tùy tiện. Hắn trao đổi những ý kiến này với Hoàng Dĩ Hằng, Hoàng Dĩ Hằng nói: "Ông nói rất chính xác, đây là vấn đề phổ biến trên toàn quốc, nắm bắt được những vấn đề này, công việc mới có đích nhắm. Vì vậy sự điều tra của ông rất quan trọng." Trịnh Thiên Lương nghe những lời này cảm thấy rất khó chịu, hắn cảm thấy lời của Hoàng Dĩ Hằng nói cũng như không, khen ngợi lại giống như phê bình, đã là "phát hiện rất quan trọng", cái quan trọng lại là "vấn đề phổ biến toàn quốc", điều này giống như một người nói "người sống thì máu chảy", phát hiện này đương nhiên là quan trọng, nhưng vì là đạo lý phổ biến ai cũng biết, nên cũng vô nghĩa, là một câu nói nhảm quan trọng. Trịnh Thiên Lương cảm thấy làm việc với Hoàng Dĩ Hằng có chút tốn sức như đang giải đố.

Hắn rất ít quan tâm đến mảng thương mại mà mình phụ trách, cho đến một ngày lão Tân Tứ quân hơn 70 tuổi là Đoạn lão chất vấn Trịnh Thiên Lương, hắn mới bắt đầu ra tay tàn nhẫn với Cảnh Thiên Long.

Đoạn lão là cựu Tân Tứ quân đã nghỉ hưu của ban vũ trang huyện cũ, ông mặc một bộ quân phục cũ giặt đến trắng bệch, chống một cây gậy gỗ dâu, lảo đảo lao vào văn phòng của Trịnh Thiên Lương. Trịnh Thiên Lương thấy trước ngực ông còn cài mấy tấm huân chương, trong đó có huân chương "Anh hùng chiến đấu Hoa Đông", huân chương "Anh hùng mẫu mực kháng Nhật cấp hai", huân chương "Công thần vượt sông", v.v. Đoạn lão do thư ký của Hoàng Dĩ Hằng là Tuyên Trung Dương đưa vào. Tuyên Trung Dương nói với Đoạn lão: "Đây chính là Trịnh huyện trưởng."

Sau khi Tuyên Trung Dương đi, Trịnh Thiên Lương đang định nhường ghế cho Đoạn lão, Đoạn lão liền trừng mắt, dùng gậy gỗ dâu gõ lên bàn Trịnh Thiên Lương mắng: "Mẹ kiếp, lão tử năm ngoái đã đòi một cái tivi màu rồi, đến năm nay vẫn không cho ta, nói kế hoạch đã phân hết rồi. Các người là huyện trưởng loại chỉ biết ăn mà không biết ỉa à?"

Trịnh Thiên Lương bối rối không hiểu gì, hắn đành nhẫn nhịn lời mắng, mời Đoạn lão ngồi xuống nói: "Có chuyện gì, mời ông ngồi xuống từ từ nói."

Đoạn lão lại dùng gậy gỗ dâu gõ vào chân bàn: "Cảnh Thiên Long là thằng khốn nạn, hắn lừa tao hai năm rồi, mẹ kiếp, giang sơn là do lão tử đây đánh xuống, đám cháu rùa này lại giở trò khôn lỏi với tao, nếu trong tay tao có súng, mẹ kiếp tao bắn chết hắn một phát."

Đoạn lão nói kế hoạch tivi màu đều bị con trai Cảnh Thiên Long bán giá cao rồi, ông nói: "Lão tử đánh giang sơn, sau khi đánh hạ giang sơn lại để đám khốn này làm 'quan đầu cơ'!" Ông còn mắng bây giờ từ trung ương đến địa phương đều đang làm quan đầu cơ, Đoạn lão nói: "Lão tử phải lên Quân ủy Trung ương tố cáo đám tham quan ô lại này!"

Trịnh Thiên Lương cuối cùng cũng hiểu rõ nguyên nhân sự việc, liền an ủi Đoạn lão vài câu: "Ông cứ về trước đi, đợi tình hình rõ ràng, bất kể là con trai ai đang đầu cơ vật tư kế hoạch nhà nước, tôi bảo hắn ăn vào thì phải nhè ra cho tôi. Vấn đề tivi màu của ông, tôi sẽ chịu trách nhiệm giải quyết."

Đoạn lão dùng gậy chọc vào gạt tàn trên bàn làm việc: "Mấy ngày?"

Trịnh Thiên Lương nói: "Nếu quả thực có chuyện này, ngày mai."

Đoạn lão nói vậy thì ta chờ xem hành động của cậu.

Trịnh Thiên Lương cảm thấy hơi ức chế, hắn chạy đến chỗ Hoàng Dĩ Hằng hậm hực nói: "Chuyện tivi màu của Đoạn lão, ông cứ đưa cho ông ấy một câu trả lời là xong, tại sao lại đá bóng sang văn phòng tôi, làm tôi vừa đến làm việc sáng sớm đã bị mắng té tát."

Hoàng Dĩ Hằng cười cười nói: "Tôi tưởng có chuyện gì to tát, người ta là lão cách mạng, mắng thì cứ để ông ấy mắng vài câu, có đáng phải nổi giận như vậy không?" Hoàng Dĩ Hằng đưa điếu thuốc cho Trịnh Thiên Lương: "Mảng Cục Thương mại là do ông phụ trách, chuyện kế hoạch tivi màu Đoạn lão tìm ông cũng không có gì sai. Trưa nay Trưởng phòng Chu của Ủy ban Kế hoạch Tỉnh đến khảo sát kế hoạch phát triển nông nghiệp Hoàng Hoài Hải, ông cũng tham gia một chút đi."

Trịnh Thiên Lương bị câu trả lời ôn hòa và ngắn gọn của Hoàng Dĩ Hằng chặn họng. Trở về văn phòng, hắn bảo văn phòng chính quyền gọi điện tìm Cảnh Thiên Long đến văn phòng hắn ngay lập tức.

Cục trưởng Cục Thương mại Cảnh Thiên Long không biết Trịnh Thiên Lương tìm ông có chuyện gì, khi bước vào văn phòng Trịnh Thiên Lương còn đùa một câu: "Mấy năm trước tôi đã nói trên bàn rượu rồi, tương lai của huyện Hợp An chắc chắn là của các cậu, những người thuộc phái trẻ trung sung sức."

Trịnh Thiên Lương căng mặt, miệng thở hổn hển, hắn không cho Cảnh Thiên Long ngồi, chỉ tay vào cái đầu thưa tóc của Cảnh Thiên Long: "Có vị cục trưởng thương mại khốn nạn như ông, huyện Hợp An không có tương lai đâu."

Cảnh Thiên Long thấy Trịnh Thiên Lương ăn nói thô lỗ, liền dùng cách hợp lý phản kháng một câu: "Trịnh huyện trưởng sáng sớm đã ăn phải thuốc súng sao, mà hỏa khí lớn thế?"

Trịnh Thiên Lương đập bàn: "Đúng thế, thiếu chút nữa bị Đoạn lão bắn chết rồi đây, ông giở trò gì với tôi vậy, lão cách mạng mà cũng dám lừa, chuyện đã hứa mà kéo dài hai năm, ông đây là tác phong gì?"

Cảnh Thiên Long vừa nghe chuyện này, liền cười rộ lên: "Tôi cứ tưởng trời sập xuống chứ, chuyện này có gì khó, ngày mai tôi mang cho ông ấy một chiếc tivi màu 'Kim Tinh' 14 inch. Lão cách mạng này là mù chữ, không biết chữ, ông đừng chấp nhặt với ông ấy."

Trịnh Thiên Lương vẫn không cho Cảnh Thiên Long ngồi xuống nói chuyện, Cảnh Thiên Long liền tự quyết định ngồi vào chiếc ghế đối diện Trịnh Thiên Lương. Ông trước mặt Trịnh Thiên Lương cũng là lão cách mạng, ông dùng cách im lặng này để phản kháng sự ngang ngược của Trịnh Thiên Lương. Ông đã 58 tuổi rồi, tấm vé chính trị đã mua cũng sắp đến trạm, vì vậy cũng biểu hiện ra thái độ vô dục tắc cương (không ham muốn thì mới cứng cỏi được). Ông nhẹ nhàng nói: "Trịnh huyện trưởng mới 38 tuổi, tiền đồ vô lượng nha." Câu này ở hoàn cảnh này thật sự là vô căn cứ. Giống như tràn đầy lòng tin với hắn, lại giống như ám chỉ hắn còn trẻ, ngày tháng còn dài, hãy tự lo cho tốt.

Trịnh Thiên Lương dùng ánh mắt sắc lẹm chằm chằm nhìn Cảnh Thiên Long: "Công ty thương mại do con trai ông mở, rốt cuộc đã đầu cơ bao nhiêu tivi màu, tủ lạnh và xe đạp từ chỗ ông?"

Cảnh Thiên Long nhất thời có chút căng thẳng, nhưng rất nhanh lại bình tĩnh trở lại, ông nói: "Tivi màu, tủ lạnh và xe đạp đều đã theo kế hoạch phát phiếu đến các đơn vị, các bộ phận rồi. Tiểu Cường nhà tôi thi không đỗ đại học, nó hợp tác với một ông chủ ở Tô Châu buôn một ít thép, xi măng và quần áo tất nylon, những thứ này Cục Thương mại căn bản không có kế hoạch gì cả."

Trịnh Thiên Lương nói: "Tôi yêu cầu ông lấy tính đảng ra bảo đảm, ông không có một vấn đề gì cả?"

Cảnh Thiên Long đứng dậy vỗ ngực nói: "Tôi lấy tính đảng ra bảo đảm, con trai tôi không hề làm quan đầu cơ ở chỗ tôi." Cảnh Thiên Long lại khiêu khích nói thêm một câu: "Nhưng tôi không thể bảo đảm nó không tham gia đầu cơ ở nơi khác, tôi cũng không thể bảo đảm các lãnh đạo ở những nơi khác không giúp con trai tôi làm quan đầu cơ." Ý ông ta là cả nước từ trên xuống dưới đều đầu cơ kế hoạch, bán giá cao, Trịnh Thiên Lương ông một người quản được sao? Ông quản được tôi, quản được người khác không?

Trịnh Thiên Lương dẫn người của Ủy ban Kỉ luật và Viện Kiểm sát vào đóng tại Cục Thương mại huyện, lật tung các chỉ tiêu kế hoạch và tình hình phân phối mấy năm gần đây lên. Nhìn từ bảng báo cáo, hoàn toàn không thấy vấn đề gì, phiếu kế hoạch tivi màu, tủ lạnh, xe đạp đều đã phân đến các đơn vị trực thuộc huyện, các bộ phận và các xã trấn. Trịnh Thiên Lương sau khi nghe nhóm điều tra báo cáo xong, giống như một quả bóng bị kim đâm thủng, xẹp lép.

Buổi tối, Trịnh Thiên Lương ở nhà xem tivi đen trắng, tâm trạng hơi ảm đạm. Những ngôn luận tự do hóa trên tivi sau khi Hồ Diệu Bang từ chức tổng bí thư vẫn không hề giảm bớt về mặt bản chất, chỉ là trở nên ẩn giấu hơn. Tivi lấy danh nghĩa "Hà Thương" tuyên truyền tự do hóa phương Tây, phủ nhận nền văn minh lịch sử lâu đời của chính mình, còn có một số chương trình xuất hiện dưới diện mạo cải cách thể chế chính trị, chỉ ra những ngôn luận hết sức vô trách nhiệm như tách rời đảng chính, đảng phải quản đảng. Đảng phải quản đảng, chẳng lẽ chính phủ lại không cần đảng quản nữa sao? Từ khoảng thời gian này trở đi, từ nhà máy đến cơ quan, chuyện người đứng đầu đảng và chính quyền chống đối nhau xuất hiện lớp lớp. Tình hình đã có chút hỗn loạn. Trịnh Thiên Lương rất phản cảm với điều này, Hoàng Dĩ Hằng thường xuyên không coi chỉ thị của Trần bí thư ra gì, áp dụng biện pháp hiểu theo hướng ngược lại và chấp hành tiêu cực. Tại cuộc họp thì lớn tiếng bàn về tầm quan trọng của chỉ thị từ Bí thư Trần, nhưng sau cuộc họp lại án binh bất động. Chỉ là Bí thư Trần sắp chuyển sang tuyến hai, nên mâu thuẫn mới xuất hiện dưới hình thức "mông trong bông kim" (nhu trong cương). Trịnh Thiên Lương tuy đối với quyết định của đảng ủy đôi khi cũng có chỗ không hiểu, nhưng hắn cho rằng quyết định của đảng ủy nên chấp hành vô điều kiện, nếu không cách mạng Trung Quốc không thể nào giành được thắng lợi. Năm xưa về xã Mã Bá, hắn chỉ đưa ra ý kiến cá nhân, nếu tổ chức không hỏi ý kiến hắn mà hạ văn bản trực tiếp, hắn sẽ ở lại đảm nhận chức cục trưởng công nghiệp nhẹ. Hắn không muốn đến xã Đông Điếm, trong lòng ấm ức, nhưng đảng ủy huyện đã ra quyết định, hắn liền vô điều kiện bàn giao công việc. Điều này có sự khác biệt bản chất với các ý kiến bất đồng trong công việc cụ thể.

Trịnh Thiên Lương xem tivi không lấy mục đích xem nội dung, mà là để thả lỏng tâm lý sau khi mệt mỏi, hắn thích những lúc nhắm mắt dưỡng thần, tivi phát ra tiếng ồn ào tạo nên hiệu quả "tĩnh trong động". Vợ hắn là Chu Ngọc Anh thường càm ràm bảo bao giờ mới mua được tivi màu. Trịnh Thiên Lương trước là bảo tiền chưa đủ, sau lại bảo khoa học chứng minh tivi màu gây hại mắt rất lớn, không được xem. Vợ nói, không được xem thì tại sao lại sản xuất tivi màu, tại sao mọi người lại tranh nhau mua tivi màu? Trịnh Thiên Lương không đáp, đầu hắn nghiêng trên ghế đã ngủ thiếp đi. Trong nhà thoang thoảng mùi dưa muối, cô từ xưởng dầu Mã Bá điều về công ty thu mua phế liệu huyện sau, đặc biệt lưu luyến cuộc sống trồng rau ở cả xã Mã Bá, thế là cô ở huyện thành cố sức muối rau, để duy trì ký ức cứng đầu với cuộc sống cũ, trong nhà chum vại đều là các loại dưa muối.

Cửa sân bị gõ. Sau khi mở cửa, bật đèn, có một nam một nữ bước vào. Trịnh Thiên Lương mở mắt ra phát hiện Cảnh Thiên Long và Thẩm Hối Lệ đang khiêng một cái thùng giấy bước vào. Vợ Trịnh Thiên Lương vội vàng mời ngồi rót trà. Trịnh Thiên Lương nhìn thấy trên thùng giấy có dòng chữ "Ti vi màu Phi Nhảy 21 inch", tiếp đó hắn lại nhìn thấy hàm răng trắng muốt của Thẩm Hối Lệ trong ánh đèn mờ ảo giống như một lưỡi dao sắc bén, nụ cười trên mặt khiến 95% đàn ông trở lên sẽ có những suy nghĩ mơ mộng viển vông. Thẩm Hối Lệ ngọt ngào gọi một tiếng: "Chào Trịnh huyện trưởng ạ!" Trịnh Thiên Lương thế mà không kìm được đứng dậy, xem như một kiểu lễ nghi, hắn cũng không còn sự thù địch và giận dữ với Cảnh Thiên Long nữa, hắn đưa cho Cảnh Thiên Long một điếu thuốc. Ở nông thôn có một quy tắc, gọi là "người đưa quà đến tận cửa thì không đánh". Điểm này Trịnh Thiên Lương rất rõ, hơn nữa hiện tại đã tra rõ Cảnh Thiên Long không có vấn đề gì.

Trịnh Thiên Lương giọng điệu bình hòa nói: "Cục trưởng Cảnh, cô Thẩm làm công tác gì ở Cục Thương mại?"

Cô Thẩm giành nói trước: "Báo cáo Trịnh huyện trưởng, hiện tại cháu làm công tác công đoàn ở Cục Thương mại, đến dịp lễ tết, tổ chức cho cán bộ công nhân viên triển khai các hoạt động văn nghệ, làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của cán bộ công nhân viên."

Trịnh Thiên Lương nói: "Rất tốt, đây mới là đúng chuyên môn. Cục trưởng Cảnh, ông đúng là 'nội cử bất tỵ thân' (tiến cử người nhà không tránh người thân) đấy."

Cảnh Thiên Long cười gượng: "Cục Thương mại trước đây trong các buổi diễn văn nghệ của công nhân viên toàn huyện đều không giành được thứ hạng gì. Sau khi cô Thẩm đến, gần như năm nào cũng là hạng nhất, Cục Thương mại là cục lớn nhất huyện, không có tên trên bảng vàng thì mất mặt lắm."

Không khí trò chuyện rất thoải mái, Trịnh Thiên Lương thậm chí còn đùa với Thẩm Hối Lệ một câu: "Cô mà đi làm ca sĩ, tôi thấy cũng không kém Đặng Lệ Quân, Lý Cốc Nhất đâu, đến lúc đó, chúng tôi muốn chụp ảnh với cô, e là đều phải viết đơn báo cáo trước ba tháng."

Thẩm Hối Lệ vui vẻ phản kích Trịnh Thiên Lương: "Trịnh huyện trưởng, ngài trêu chọc cháu. Làm minh tinh, có duyên không phận, có tâm không mệnh, cho nên chỉ có thể kiếm miếng cơm ăn dưới trướng chú họ thôi." Cô quay đầu nhìn Cảnh Thiên Long nói, "Thật ra, cháu rất muốn cùng Tiểu Cường bọn họ đi làm kinh doanh."

Trịnh Thiên Lương nói: "Cô để cán bộ nhà nước không làm, đi làm cá thể làm gì, phí hoài tài năng."

Thẩm Hối Lệ nói: "Trịnh huyện trưởng nếu thực sự thấy cháu là nhân tài, ngài đề bạt cháu đi. Không làm được huyện trưởng, làm phó cục trưởng Cục Văn hóa cũng được mà."

Trịnh Thiên Lương nói: "Không nhìn ra, cô còn là một kẻ có tham vọng đấy."

Mọi người nói nói cười cười, không có gì là nghiêm túc, nên cũng có chút tùy ý.

Thời gian đã không còn sớm, Trịnh Thiên Lương liền vẫy tay với Cảnh Thiên Long nói: "Cái tivi màu này ông vẫn mang về đi, trước tiên để mấy lão cán bộ đã về hưu xem, hôm kia Phó chủ tịch Dư của Chính hiệp còn hỏi tôi về tivi màu, tôi nói đợi năm sau kế hoạch xuống rồi sắp xếp thống nhất."

Cảnh Thiên Long nói: "Trịnh huyện trưởng, chiếc này là dành cho ngài trước, huyện trưởng phụ trách thương mại mà còn chưa xem được tivi màu, người ta sẽ nói tôi không coi trọng, không tôn trọng lãnh đạo trẻ. Hơn nữa tôi không phải biếu ngài, 2.200 tệ, một xu cũng không được thiếu."

Trịnh Thiên Lương nói: "Coi trọng hay không không nằm ở chỗ có được xem tivi màu hay không, mà nằm ở chỗ trong công việc có hỗ trợ lẫn nhau không. Tôi từ trước đến nay đều coi quan hệ công việc là quan hệ quan trọng nhất giữa cấp trên và cấp dưới."

Cảnh Thiên Long nói: "Tôi cũng nhìn nhận như vậy, hiện tại cũng đã tra rõ rồi, tôi không có vấn đề gì, không bôi nhọ mặt mũi ngài, cho nên tôi mới sắp xếp một chiếc tivi màu cho ngài. Nếu thực sự có vấn đề, thì đó chính là hối lộ rồi."

Trịnh Thiên Lương nói: "Cục trưởng Cảnh, ông cũng đừng giả vờ thần thánh với tôi, có một điểm chắc chắn là, kế hoạch tivi màu năm nay vốn dĩ không có phần của tôi, ông bây giờ mang đến một chiếc tivi màu, đây không phải đặc quyền thì là gì?"

Cảnh Thiên Long còn muốn giải thích, Trịnh Thiên Lương nói: "Năm sau ông không cho tôi kế hoạch, tôi cũng sẽ tự mình tranh thủ một suất kế hoạch cho mình, nhưng bây giờ, điều duy nhất ông tôn trọng và coi trọng tôi chính là, mang tivi màu đi."

Cảnh Thiên Long gọi một cuộc điện thoại, một thanh niên gõ cửa bước vào khiêng tivi màu đi. Cảnh Thiên Long nói thanh niên này chính là con trai tôi Cảnh Vĩ Cường. Cảnh Vĩ Cường liên tục nói: "Chào Trịnh huyện trưởng ạ!" Cậu ta thành thạo dâng điếu thuốc "Mẫu Đơn" cho Trịnh huyện trưởng. Trịnh Thiên Lương nhìn thấy trên ngón tay thanh niên đeo một chiếc nhẫn vàng rất lớn, nhẫn vàng giống như một nhãn hiệu hàng hóa chú giải cho sự giàu có và dung tục không thể thiếu của những kẻ mới phất.

Sáng hôm sau, Hoàng Dĩ Hằng bước vào văn phòng Trịnh Thiên Lương, điều này trong quan trường cũng là không đúng quy tắc, nói chung, bất kể chuyện gì, đều là cấp dưới đến văn phòng cấp trên. Cho nên khi Hoàng Dĩ Hằng bước vào, Trịnh Thiên Lương rất khách khí nhường ghế, họ cùng ngồi trên ghế sô pha đối diện, chứ không giống như đối với những người khác, Trịnh Thiên Lương ngồi nghiêm chỉnh trước bàn làm việc, khiến cấp dưới rõ ràng ở vào vị trí cúi đầu xưng thần. Quy tắc cơ bản Trịnh Thiên Lương vẫn rõ ràng.

Hoàng Dĩ Hằng nhận lấy điếu thuốc của Trịnh Thiên Lương, nói: "Lão Trịnh à, lời nhắc nhở lần trước của ông vô cùng kịp thời, công trình '5-8-10' nếu không mời chuyên gia luận chứng thì thật không biết sẽ phạm sai lầm lớn đến mức nào. Các chuyên gia học giả được mời từ Viện Khoa học Xã hội tỉnh, Ủy ban Kế hoạch tỉnh và Ủy ban Cải cách Thể chế cơ bản đã khẳng định tư duy chiến lược phát triển 'Kế hoạch 5 năm lần thứ 7' của chúng ta, nhưng đã đưa ra những yêu cầu mới đối với tiêu chuẩn xây dựng của 5 đại lộ thương mại cũng như nội hàm của xã trấn trăm triệu và doanh nghiệp trăm triệu, ví dụ như các chỉ số hiệu quả cũng như vấn đề phát triển văn minh tinh thần đồng bộ, họ đưa ra rất chi tiết."

Trịnh Thiên Lương luôn cảm thấy trong lời nói của Hoàng Dĩ Hằng vẫn đầy rẫy phép biện chứng khẳng định phủ định, nhưng hắn không muốn tranh cãi không dứt về chuyện công việc trong hoàn cảnh này, hắn hy vọng đưa ra cuộc họp văn phòng huyện trưởng để thảo luận. Trịnh Thiên Lương chỉ nói một câu: "Nhân đại có thông qua không?" Hoàng Dĩ Hằng nói: "Nhân đại sẽ làm động lực của cải cách, chứ sẽ không làm lực cản của cải cách. Tôi sẽ nhắn nhủ với các ủy viên thường vụ Nhân đại, trong các vấn đề mấu chốt, Nhân đại và chính phủ phải giữ nhất quán."

Trịnh Thiên Lương thấy trong lời Hoàng Dĩ Hằng có ẩn ý, nhưng hắn không tranh cãi nữa. Hoàng Dĩ Hằng lại rút ra một điếu "Trung Hoa" ném cho Trịnh Thiên Lương, và châm lửa cho hắn, ông ta có vẻ rất tùy ý nói: "Chuyện Cảnh Thiên Long không cần thiết phải làm ầm ĩ, Ủy ban Kỉ luật, Cục Chống tham nhũng đều đã có người đến, cũng không tra ra vấn đề gì, rất bị động đấy!"

Trịnh Thiên Lương phát hiện đây mới là động cơ thực sự khiến Hoàng Dĩ Hằng lễ hiền hạ sĩ, vì vậy cũng không nhường nhịn nữa: "Không có vấn đề thì không nên sợ tra, sau khi tra rõ lại càng chứng minh ông ta là người quang minh lỗi lạc. Nếu có ai muốn tra việc tôi ở Mã Bá, tôi sẽ không có một chút ý kiến nào. Người làm việc không làm chuyện trái lương tâm, nửa đêm gõ cửa không sợ hãi. Tôi thấy không đến mức nghiêm trọng như vậy."

Hoàng Dĩ Hằng nói: "Tôi chỉ nói bâng quơ với ông thôi. Lão Trịnh à, ông là cán bộ lãnh đạo nhiều năm rồi, chúng ta vừa phải nghiêm khắc yêu cầu cấp dưới, nhưng cũng phải học cách yêu thương và bảo vệ cấp dưới, công việc chủ yếu là dựa vào cấp dưới làm mà. Lão Cảnh là cán bộ lão thành, rất coi trọng thể diện, ông đi tra một cái, cả cục đều nói lão Cảnh phạm sai lầm rồi, nước bọt cũng đủ dìm chết người, đây cũng là quốc tình Trung Quốc. Đương nhiên, thực sự vi phạm pháp luật kỷ luật, thì phải làm việc theo pháp luật. Điểm này không được mập mờ."

Trịnh Thiên Lương nói: "Chuyện Cảnh Thiên Long hiện tại còn chưa thể đưa ra kết luận cuối cùng, ông ta chỉ là nhìn từ bảng báo cáo thì không có vấn đề gì. Dù sao mấy năm ở xã Mã Bá tôi chưa từng thấy phiếu tivi màu nào phân đến tay chúng tôi, xe đạp hình như có vài chiếc. Nhưng trên báo cáo phản ánh năm nào cũng phân một đến hai chiếc tivi màu, rốt cuộc là Cục Thương mại không phân xuống, hay phân xuống bị cán bộ chính quyền xã chúng tôi tham ô rồi, còn phải điều tra."

Hoàng Dĩ Hằng nói: "Tôi đồng ý với ý kiến của ông, nhưng phải nhanh một chút. Phía dưới chúng ta còn nhiều việc phải thảo luận, không thể cứ bị những chiếc tivi màu xanh xanh đỏ đỏ này trói buộc chân tay."

Hoàng Dĩ Hằng đi được vài phút, văn phòng chính quyền gửi đến một lá thư chuyển "Trịnh Thiên Lương phó huyện trưởng đích thân nhận".

Lá thư được viết dưới danh nghĩa "một bộ phận quần chúng chính nghĩa phản đối quan đầu cơ". Trong thư vạch trần Cảnh Thiên Long ba năm nay, làm giả báo cáo, tư nhân tham ô 76 chiếc tivi màu kế hoạch, nếu tính theo giá mỗi chiếc cao hơn trung bình chợ đen 800 tệ, tổng cộng đầu cơ tham ô 60.800 tệ, tham ô 42 chiếc tủ lạnh kế hoạch, đầu cơ chênh lệch 13.600 tệ, tham ô 124 chiếc xe đạp kế hoạch, đầu cơ chênh lệch 12.400 tệ, những hàng hóa này tất cả đều đưa cho con trai hắn là Cảnh Vĩ Cường. Trong thư tố giác có một số nội dung rất cảm tính, đại loại như Cảnh Thiên Long tham ô trái phép, coi thường kỷ cương, tội ác tày trời, không giết không đủ để bình dân phẫn, v.v.

Trong thư tố giác còn gửi kèm bản sao của hơn mười tờ phiếu xuất kho, bên trên có bút phê của Cảnh Thiên Long, những dòng chữ như "đồng ý điều chuyển", những tờ phiếu điều chuyển này rõ ràng là có vấn đề về hướng đi, bởi vì thông thường tivi màu, tủ lạnh, xe đạp kế hoạch đều là cầm phiếu mua hàng tại "Tòa nhà Bách hóa" thuộc Cục Thương mại, không tồn tại chuyện phê duyệt phiếu để điều chuyển.

Trịnh Thiên Lương đứng dậy, mở cửa sổ, ánh nắng ngoài cửa sổ đang đẹp. Hắn nghĩ trước tiên là việc này phải để Viện Kiểm sát trực tiếp can thiệp.

Trịnh Thiên Lương mang lá thư tố giác này đến để trên bàn Hoàng Dĩ Hằng. Hoàng Dĩ Hằng đang nghe điện thoại, khi ông ta đặt điện thoại xuống sắc mặt vô cùng khó coi, ông ta nói với Trịnh Thiên Lương: "Tiền của cầu lớn Liễu Hà lại có vấn đề, Sở Giao thông tỉnh nói đã chốt kế hoạch cấp vốn 80 vạn, giờ lại nói cây cầu không nằm trên đường quốc lộ, tỉnh lộ, quả thực là gây khó dễ! Tôi rốt cuộc phải đốt bao nhiêu nén nhang, khoản cấp vốn này mới được coi là hợp pháp?", Hoàng Dĩ Hằng rút điếu thuốc từ bao thuốc ném một điếu cho Trịnh Thiên Lương, tự châm một điếu, hút từng ngụm lớn: "Lão Trịnh à, thất phẩm quan tép riu như chúng ta thật không phải việc người làm, ông nói đám quan liêu phía trên kia sao lại không có chút đồng cảm nào chứ?"

Trịnh Thiên Lương không trả lời trực diện, liền đưa lá thư tố giác đến trước mặt Hoàng Dĩ Hằng, Hoàng Dĩ Hằng xem vài cái sau, nhẹ nhàng bâng quơ nói: "Cục Thương mại là do ông phụ trách, ông toàn quyền xử lý đi. Tôi lập tức phải đi thành phố tỉnh một chuyến, tiền này không lấy về được, cầu không xây được." Nói rồi đứng dậy chuẩn bị xuất phát.

Trịnh Thiên Lương nói, "Ý kiến của tôi là để cơ quan tư pháp can thiệp." Hoàng Dĩ Hằng nói, "Ông tự xem xét mà làm!"

Tuyên Trung Dương bước vào nói xe đã chuẩn bị xong, Hoàng Dĩ Hằng quay người rời đi.

Trịnh Thiên Lương triệu tập Cảnh Thiên Long đến văn phòng, hắn muốn xác minh một chút để tránh bị động. Nhưng xác minh là căn bản không thể nào. Cảnh Thiên Long nói: "Điều duy nhất tôi có thể nói với ông là, tôi không có vấn đề gì."

Trịnh Thiên Lương giơ lá thư tố giác trong tay lên nói: "Vậy những gì trong thư này nói đều là vu khống ông rồi?"

Cảnh Thiên Long thản nhiên ngồi trước mặt Trịnh Thiên Lương: "Trải qua sự gột rửa của Cách mạng Văn hóa, nhiều người việc làm không được, khả năng vu khống là hạng nhất, làm đấu tranh giai cấp lại càng là tay cừ khôi. Không có gì lạ cả."

Trịnh Thiên Lương phát hiện Cảnh Thiên Long nói ẩn ý đôi đường, hắn bị châm một cái, liền có chút không giữ được bình tĩnh: "Những sự thật này của ông bày ra đó, còn có gì để chối cãi? Xã Mã Bá chưa bao giờ thấy phiếu tivi màu ông phát, còn những tivi, tủ lạnh, xe đạp điều chuyển ra ngoài kia đều đi đâu hết rồi?"

Cảnh Thiên Long nói: "Có một chút sai lệch, nhưng đó là điều chuyển theo nhu cầu đặc biệt."

Trịnh Thiên Lương ép sát từng bước: "Nhu cầu đặc biệt nào."