Trưởng phòng Lâm vẫn dành cho Trịnh Thiên Lương sự tôn trọng cần thiết, cuộc trò chuyện giữa ông và Trịnh Thiên Lương tỏ ra rất bình thường, thậm chí còn có chút ý vị ôn tình. Trưởng phòng Lâm nói: "Thực ra vụ việc này trong số các vụ tai nạn an toàn lao động toàn tỉnh chỉ là một tai nạn thương vong bình thường, so với việc hàng chục người chết do nổ khí gas ở các hầm mỏ nhỏ thì ảnh hưởng nhỏ hơn nhiều. Loại chuyện này, không tố giác thì không điều tra, không báo cáo thì không kiểm tra, nhưng khi đã nhận được tin báo thì chúng tôi buộc phải kiểm tra, đây là công việc, cũng là chức trách, hy vọng Chủ nhiệm Trịnh có thể hiểu cho."

Trịnh Thiên Lương thể hiện thái độ chân thành và hợp tác cần có: "Dù người khác có tố giác thế nào, tóm lại là trong công việc của chúng tôi đã xảy ra vấn đề, có vấn đề thì không thể né tránh, cuộc điều tra lần này cũng là một lời cảnh tỉnh đối với công việc của chúng tôi và đối với bản thân tôi. Tôi sẽ gánh vác trách nhiệm mà mình phải chịu."

Trưởng phòng Lâm cùng đoàn bốn người trước tiên tiến hành điều tra, tìm hiểu ở vòng ngoài, đồng thời tiến hành khảo sát hiện trường xây dựng. Hiện tại trên công trường đã thuê hai chiếc xe cẩu, chỉ là hai tòa nhà hai tầng mà dùng xe cẩu thì cho người ta cảm giác có chút làm quá. Người nhà của Kim Thái Quang thấy đoàn điều tra đến liền muốn đòi thêm một khoản tiền, nói rằng một vạn năm nghìn năm trăm tệ để mua một mạng người thì quá thiệt thòi. Vợ anh ta dắt con quỳ trước mặt Trưởng phòng Lâm, nước mắt nước mũi nhòe nhoẹt trên mặt, trông rất thê thảm. Trưởng phòng Lâm nói ông chủ yếu đến để điều tra tình hình tai nạn chứ không phải để giải quyết bồi thường, nhưng vợ Kim Thái Quang lại vừa khóc vừa cầu xin Trưởng phòng Lâm, vị quan thanh liêm này làm chủ cho cô, nói rằng lúa trong ruộng không ai gặt, trụ cột gia đình đã đổ xuống rồi.

Khi đoàn điều tra gặp Trịnh Thiên Lương lần cuối, đã có những đối thoại sau.

Trưởng phòng Lâm hỏi: "Chủ nhiệm Trịnh, việc quản lý chất lượng công trình là anh phụ trách hay Trần Phụng Sơn phụ trách?"

Trịnh Thiên Lương nói: "Phân công cụ thể là Phó chủ nhiệm Trần Phụng Sơn phụ trách công trình, tôi phụ trách khâulạc thực kinh phí và kế hoạch thép, xi măng. Vì tôi là người đứng đầu, là người chịu trách nhiệm tổng thể, nên tôi không định trốn tránh trách nhiệm."

Trưởng phòng Lâm hỏi: "Phó chủ nhiệm Trần Phụng Sơn có xin ý kiến anh về việc thuê xe cẩu để đảm bảo an toàn thi công hay không? Có phải anh vì tiết kiệm tiền nên không đồng ý thuê xe cẩu?"

Trịnh Thiên Lương nói: "Trần Phụng Sơn chưa từng đề cập đến việc thuê xe cẩu, vì các công trình ở hương trấn, việc thi công nhà hai tầng đều là dùng người khiêng tấm đúc. Tôi từng đưa ra nguyên tắc chung là phải tiết kiệm chi phí, nhưng không hề phản đối việc thuê xe cẩu. Kinh phí của chúng tôi rất eo hẹp, công trình lúc làm lúc nghỉ, nếu bước tiếp theo không đảm bảo được kinh phí, thì khu thí điểm sẽ trở thành một công trình dang dở."

Trưởng phòng Lâm nói: "Kinh phí eo hẹp và an toàn sản xuất là hai chuyện khác nhau, không thể dùng việc kinh phí eo hẹp để hy sinh an toàn sản xuất. Theo quy định, xây nhà cao tầng bắt buộc phải có thiết bị cẩu, anh nói xem có phải không? Chủ nhiệm Trịnh, nếu phải thực hiện trách nhiệm của sự kiện lần này, anh nghĩ mình nên gánh vác trách nhiệm gì? Chúng tôi sẽ có một con số trong lòng để báo cáo lên cấp trên."

Trịnh Thiên Lương nói: "Trách nhiệm của tôi là quản lý không nghiêm, ý thức an toàn không mạnh."

Trưởng phòng Lâm gật đầu, nói: "Chủ nhiệm Trịnh nhận thức về việc này rất đúng đắn, thái độ cũng rất chân thành, chúng tôi sẽ dựa theo tình hình thực tế để phản ánh lên trên. Xin Chủ nhiệm Trịnh yên tâm, chúng tôi sẽ không làm khó anh quá mức."

Sau khi đoàn điều tra rời đi, mùa thu đã chính thức cập bến, lúa trên đồng đã chín, bông cũng đã bắt đầu hái, táo trên cây đã đỏ, nông dân bắt đầu thu hoạch những thành quả mà họ đã vun đắp suốt cả một mùa. Mà mùa thu này, Trịnh Thiên Lương đối diện với công trình dang dở, anh cảm thấy mình hai bàn tay trắng, nghèo rớt mồng tơi.

Cuối năm đó, năm đại lộ thương mại và bảy xí nghiệp lớn trong khu công nghiệp của huyện Hợp An đã được xây dựng xong và chính thức đi vào sản xuất. Nhà máy bia đi vào hoạt động từ cuối tháng sáu đã sản xuất ra loại bia có hương vị tương tự bia Đức, hiện tại sản lượng chưa cao nhưng tiêu thụ khá tốt. Nhà máy linh kiện điện tử sau khi đi vào sản xuất vào tháng tám đã sản xuất linh kiện truyền hình cho một nhà máy sản xuất tivi ở Thượng Hải, Hoàng Dĩ Hằng đã nhiều lần đến Thượng Hải để đàm phán với phía nhà máy, cuối cùng nhà máy sản xuất tivi này của Thượng Hải đã đồng ý cấp cho huyện Hợp An sáu trăm chiếc tivi đen trắng 14 inch. Những chiếc tivi này đều được phân phối cho các hộ gia đình trong khu dân cư nông thôn mới nằm dọc theo mười tám cây số đường quốc lộ đi vào địa phận Hợp An. Nông dân nói xây nhà đã nợ quá nhiều, không có tiền mua, Huyện ủy và UBND huyện quyết định cứ chở đến tận nhà dân trước, tiền sau này trả sau. Nông dân không mất tiền mà vẫn có tivi xem, tất nhiên là rất vui vẻ. Ngoài ra, nhà máy ươm tơ, nhà máy máy móc công nghiệp nhẹ, nhà máy máy bơm đều lần lượt đi vào sản xuất trong tháng mười, toàn bộ khu công nghiệp nhà xưởng san sát, máy móc gầm rú, một cảnh tượng phồn vinh hưng thịnh của công nghiệp hiện đại. Đối diện với khu công nghiệp lớn như vậy, bách tính trong huyện không thể không nhìn Hoàng Dĩ Hằng bằng con mắt khác, họ đều nói Bí thư Hoàng không những làm được việc mà còn dám làm, biết làm, là người dẫn đường chân chính cho cải cách mở cửa ở Hợp An. Chỉ có năm đại lộ thương mại là còn một số điều chưa như ý. Huyện yêu cầu các cửa hàng dọc theo năm đại lộ dài bảy trăm năm mươi mét phải đồng loạt khai trương trước cuối tháng mười, nhưng do cửa hàng trong huyện chỉ cần một con phố rưỡi là đủ, nên Huyện ủy và UBND huyện yêu cầu các đơn vị trực thuộc huyện phải đảm bảo mỗi đơn vị có năm mặt bằng kinh doanh, mỗi hương trấn phải sắp xếp được hai mươi hộ vào thành phố, nếu không hoàn thành nhiệm vụ, không động viên được hộ kinh doanh thì các đơn vị, hương trấn phải tự bỏ tiền ra mua mặt bằng. Thấy thời điểm tổ chức hội nghị hiện trường cải cách kinh tế toàn tỉnh chỉ còn chưa đầy một tháng, mà việc bán và cho thuê mặt bằng vẫn còn 30% chưa có đầu ra, Hoàng Dĩ Hằng khẩn cấp triệu tập lãnh đạo các đơn vị trực thuộc huyện và các hương trấn để họp. Tại cuộc họp, Hoàng Dĩ Hằng nói: "Việc xây dựng đại lộ thương mại là kế sách trăm năm, là công trình chiến lược để huyện Hợp An duy trì phát triển bền vững, cũng là sự thể hiện tập trung thành tựu xây dựng kinh tế của huyện ta. Vì vậy các đơn vị, các hương trấn phải nâng cao nhận thức, phải có tầm nhìn xa trông rộng, những mặt bằng này năm năm, mười năm sau sẽ tăng giá gấp mấy lần, mấy chục lần. Tôi thực sự không hiểu nổi tại sao một số đơn vị, một số hương trấn trong vấn đề này lại luôn thể hiện tư duy tiểu nông và tầm nhìn hạn hẹp của thị dân nhỏ bé. Nếu các vị ngồi đây không chịu trách nhiệm với nhân dân, không muốn chịu trách nhiệm với việc xây dựng kinh tế của Hợp An, vậy thì Huyện ủy, UBND huyện cũng không thể chịu trách nhiệm với các vị được. Tôi xin nhắc lại lần nữa, nếu mặt bằng theo kế hoạch của các vị mà đến ngày 20 tháng mười vẫn không có người vào kinh doanh, tôi mời các vị trao lại mũ của mình. Tôi không tin, huyện Hợp An lại không tìm được những Trưởng ban, Trưởng phòng và Chủ tịch hương trấn muốn làm việc, biết làm việc và làm được việc."

Giọng điệu của Hoàng Dĩ Hằng rất bình tĩnh, nhưng đằng sau sự bình tĩnh đó là giới hạn sắt đá không được phép bước qua. Vì vậy, sự bình tĩnh này giống như một con dao sắc bén trong phòng phẫu thuật yên ắng đâm vào bụng bệnh nhân vậy.

Cuối tháng mười, mọi công tác chuẩn bị cho hội nghị hiện trường cải cách kinh tế toàn tỉnh đã sẵn sàng. Năm đại lộ thương mại của huyện Hợp An có bốn con đường cấu thành khung đô thị hình chữ "Tỉnh", những tòa nhà năm tầng đan xen dọc ngang và các cửa hàng mới khai trương đã làm cho huyện thành Hợp An thêm phần phồn hoa và khí thế hoành tráng. Đại lộ Hoành Quang kéo dài đến khu công nghiệp giống như cán của một chiếc thìa, nối liền đô thị và khu công nghiệp một cách hoàn hảo, như vậy dù từ khu công nghiệp đến đô thị hay từ đô thị đến khu công nghiệp, những gì nhìn thấy đều là cảnh tượng hưng thịnh của sự kết hợp kinh tế công thương nghiệp cùng bay cao.

Trước khi hội nghị hiện trường cải cách kinh tế toàn tỉnh được tổ chức, quyết định kỷ luật đối với Trịnh Thiên Lương cũng đã ban hành. Thị ủy ra một văn bản với nội dung như sau:

Quyết định về việc áp dụng hình thức kỷ luật ghi lỗi hành chính đối với đồng chí Trịnh Thiên Lương

Đồng chí Trịnh Thiên Lương, Chủ nhiệm Ủy ban quản lý Khu thí điểm kinh tế tổng hợp Vương Kiều Tập, huyện Hợp An, do quản lý không nghiêm, công tác không tỉ mỉ, tinh thần trách nhiệm không cao. Ngày 18 tháng 4, tự ý sử dụng xe cảnh sát và lực lượng cảnh sát đến làng Liễu Hạ Hà để triển khai công tác. Khi mối quan hệ giữa cán bộ và quần chúng đang căng thẳng đối đầu, đồng chí Trịnh Thiên Lương đã không kịp thời áp dụng các biện pháp hiệu quả để kiểm soát tình hình, hóa giải mâu thuẫn, dẫn đến việc Trưởng đồn công an Khu thí điểm đi cùng là Chung Minh đã vi phạm "Điều lệ quản lý và sử dụng vũ khí của cảnh sát nhân dân" của Bộ Công an, nổ súng cảnh cáo quần chúng, gây ra ảnh hưởng xã hội tiêu cực nghiêm trọng. Ngày 13 tháng 5, công trường xây dựng Khu thí điểm trong tình trạng không có thiết bị cẩu đảm bảo, phớt lờ an toàn sản xuất, khiến các công nhân thi công dùng đòn gỗ khiêng tấm đúc lắp đặt trái phép, gây ra gãy đòn gỗ, công nhân Kim Thái Quang bị tấm đúc rơi trúng đầu tử vong tại chỗ, hậu quả vô cùng nghiêm trọng, quần chúng phản ứng mạnh mẽ.

Đồng chí Trịnh Thiên Lương với tư cách là người chịu trách nhiệm chính của Khu thí điểm, phải chịu trách nhiệm lãnh đạo và trách nhiệm quản lý đối với hai vụ việc này. Theo quyết định nghiên cứu của Thường vụ Thị ủy ngày 12 tháng 11, quyết định kỷ luật đồng chí Trịnh Thiên Lương bằng hình thức ghi lỗi hành chính. (Đối với những người khác liên quan đến hai vụ việc, đề nghị Huyện ủy, UBND huyện Hợp An xử lý kỷ luật riêng và báo cáo quyết định kỷ luật lên Thị ủy)

Nơi nhận: Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Công an, Văn phòng An toàn sản xuất của Sở Xây dựng

Gửi đến: HĐND thị xã, Chính hiệp, Ủy ban Kiểm tra kỷ luật, các đơn vị trực thuộc thị xã, Huyện ủy, UBND các huyện

Đảng ủy thành phố Hà Viễn

Ngày 13 tháng 11 năm 1990

Sau khi văn bản được ban hành, Hoàng Dĩ Hằng đã gọi Trịnh Thiên Lương đến nói chuyện một lần. Vào buổi chiều cuối thu, hai người họ ngồi trên ghế sô pha trong văn phòng của Hoàng Dĩ Hằng uống trà, hút thuốc. Hoàng Dĩ Hằng an ủi Trịnh Thiên Lương: "Vì chuyện này, tôi đã tìm Thị ủy mấy lần, Bí thư Lương thì không nói gì, hơn nữa cũng kiên quyết không đồng ý kỷ luật, nhưng Thị ủy không phải là nơi chỉ một mình Bí thư Lương có thể quyết định được. Các ban ngành liên quan ở tỉnh chỉ biết kiểm tra chứ chẳng hề biết đến khó khăn khi làm việc ở dưới cơ sở, cứ chăm chăm không chịu buông tha. Bí thư Lương cuối cùng chỉ có thể đảm bảo không kỷ luật trong Đảng, ghi lỗi hành chính coi như cho cấp trên một khuôn mặt, bất đắc dĩ mới phải làm vậy thôi. Bí thư Lương bảo tôi nhắn với anh một tiếng, đừng để trong lòng, ông ấy đến Hợp An sẽ lại tìm anh nói chuyện."

Sắc mặt Trịnh Thiên Lương xám xịt, giọng nói yếu ớt, không chút sức lực: "Tôi đã bôi tro trát trấu vào công việc của huyện, cảm thấy vô cùng áy náy và bất an. Nhưng hai chuyện này cũng là có nguyên do cả, Bí thư Hoàng chắc anh phải hiểu rõ chứ."

Hoàng Dĩ Hằng nghiêng đầu, ánh nắng ngoài cửa sổ liền rời khỏi mặt anh. Anh nói: "Đúng là hai chuyện này cũng chẳng có gì to tát, nhưng vấn đề nằm ở chỗ có người kiện lên trên. Nổ súng cũng chỉ là bóp cò một cái, cũng chẳng có thương vong gì; công trường chết người là chuyện thường, ở nông thôn làm công trình thì lấy đâu ra xe cẩu. Nhưng những chuyện này cứ đưa ra bàn cân thì không dễ nói chút nào, nào là cảnh sát nổ súng đe dọa quần chúng nhân dân, cán bộ lãnh đạo phớt lờ an toàn của công nhân, để công nhân bị tấm đúc đè chết tươi. Nghe qua thì thật đáng sợ. Giờ đúng là không còn cách nào khác, không làm việc thì chẳng có vấn đề gì, cứ làm việc là sẽ xảy ra chuyện. Thực ra tôi cũng vậy, chỉ là hiện tại chưa bị bắt thóp mà thôi. Có lúc nghĩ lại, thật sự có chút nản lòng. Chúng ta mưu cầu cái gì, chẳng phải là mưu cầu làm nên một chút sự nghiệp sao?"

Trịnh Thiên Lương nói: "Tôi thật sự không hiểu nổi, là ai đã kiện những chuyện này lên tỉnh, mục đích là gì? Tâm địa ở đâu?"

Hoàng Dĩ Hằng nói: "Đúng thế, giờ anh không làm việc thì bảo anh vô năng, cứ làm việc là sẽ đụng chạm đến lợi ích của một số người, sẽ gây khó dễ cho anh. Trung Quốc trải qua những năm Cách mạng Văn hóa, có người cả đời chẳng học được bản lĩnh gì, chỉ học được mỗi việc kiện cáo và xem kịch vui."

Trịnh Thiên Lương nói: "Sau lần kỷ luật này, tôi quyết định lập tức đệ đơn từ chức lên Huyện ủy, Thị ủy."

Hoàng Dĩ Hằng nói: "Huyện ủy cũng như bản thân tôi không tán thành việc anh từ chức, điểm này lần trước tôi đã nói rất rõ với anh rồi. Anh nhất định phải làm tiếp Khu thí điểm, hãy để thành tích lên tiếng."

Trịnh Thiên Lương nói: "Anh bảo tôi làm thế nào đây?"

Hoàng Dĩ Hằng nói: "Công trình của huyện đã hoàn thành toàn bộ, công trình còn lại chính là Khu thí điểm, tôi sẽ dốc toàn lực ủng hộ anh. Phố tiểu thương mại giai đoạn hai năm tới nhất định phải khởi động."

Trịnh Thiên Lương muốn nói, anh còn nợ 50 vạn tiền giai đoạn một chưa cấp xuống, còn bàn gì đến giai đoạn hai? Nửa năm nay bị đoàn điều tra quay như chong chóng, chợ giao dịch nông phó sản giai đoạn một giờ chỉ là một công trình tàn phế, căn bản không kịp hội nghị hiện trường cải cách kinh tế toàn tỉnh rồi. Anh đầy bụng oán hận, nhưng lúc này lại chẳng thể nổi nóng.

Hoàng Dĩ Hằng vẫn rất nhẹ nhàng nói với Trịnh Thiên Lương: "Quyết định kỷ luật này thì không công khai ra ngoài, phạm vi người biết càng nhỏ càng tốt. Tuy nói đồng chí Đặng Tiểu Bình cũng ba nổi ba chìm, nhưng những quan tép riu bảy phẩm như chúng ta đây, không chịu nổi dày vò, nên tôi đã nói suy nghĩ này với Bí thư Lương, ông ấy cũng nói quyết định kỷ luật này chủ yếu là làm cho phía tỉnh xem thôi. Bí thư Lương mùa xuân năm sau là phải lui về tuyến hai rồi, ông ấy đối với hai cán bộ trẻ được đề bạt từ tay ông ấy luôn quan tâm chu đáo. Kỷ luật anh cũng giống như kỷ luật chính bản thân ông ấy, làm ông ấy khó chịu."

Trịnh Thiên Lương nói: "Khu thí điểm không kịp hội nghị hiện trường cải cách kinh tế toàn tỉnh, tôi có trách nhiệm, nên tôi xin anh hãy cân nhắc kỹ yêu cầu từ chức của tôi."

Hoàng Dĩ Hằng nói: "Khu thí điểm thì anh có trách nhiệm gì? Nếu nói có trách nhiệm thì trách nhiệm hoàn toàn là ở tôi, tôi đã không kịp thời cấp vốn, sao có thể tính sổ lên đầu anh được chứ? Khu thí điểm chưa hoàn thành là vì đã hy sinh cho công trình của huyện, điểm này tôi sẽ nói rõ ràng, đầy đủ trong cuộc họp Thường vụ, anh chỉ có công lao và sự vất vả chứ không có trách nhiệm. Vả lại cũng chẳng có ai cưỡng ép yêu cầu Khu thí điểm năm nay nhất định phải hoàn thành giai đoạn một để khai trương, chỉ là đưa ra một mục tiêu mềm là phấn đấu hoàn thành mà thôi. Không hoàn thành là do nguyên nhân khách quan chứ không phải chủ quan. Tất nhiên tôi muốn hoàn thành cùng một lúc, nhưng khi kinh phí thực sự quá khó khăn, thì chỉ có thể xuất phát từ đại cục thôi, sẽ không ai truy cứu chuyện này đâu. Không tin anh đi kiểm tra lại biên bản cuộc họp lãnh đạo UBND huyện cuối năm ngoái mà xem, mục tiêu tôi đề ra chính là Khu thí điểm phấn đấu hoàn thành giai đoạn một trong năm nay để trưng bày tại hội nghị hiện trường, tuyệt nhiên không nói là nhất định phải hoàn thành. Trong báo cáo công tác chính phủ của HĐND mùa xuân năm nay cũng nói như vậy."

Trịnh Thiên Lương cảm thấy mình giống như một cục đất sét, nhào nặn thành hình thù gì hoàn toàn phụ thuộc vào Hoàng Dĩ Hằng, chứ không nằm ở chính cục đất. Anh đột nhiên cảm thấy với tư cách là cấp dưới, không thừa nhận mình là đất sét thì là mắc lỗi, anh đang bị Hoàng Dĩ Hằng nhào nặn.

Hội nghị hiện trường cải cách kinh tế toàn tỉnh được tổ chức long trọng tại huyện Hợp An vào ngày 20 tháng 11. Huyện thành Hợp An khắp nơi treo cờ đèn kết hoa, cờ xí tung bay, trong thành phố tràn ngập mùi sơn mới, các loại hàng hóa thật giả vận chuyển từ Giang, Chiết, Thượng Hải về chất đầy các cửa hàng. Hàng chục vạn lượt quần chúng trong huyện lũ lượt kéo vào huyện thành, không ít người chụp ảnh dưới bức tượng "Ba người phụ nữ nâng một quả trứng" ở quảng trường, họ đều tự hào và kiêu hãnh vì những thay đổi to lớn bất ngờ của Hợp An. Trong khu công nghiệp, mỗi ngày đều có từng đoàn xe tải và container không ngừng ra vào, một nhịp điệu bận rộn. Hội nghị hiện trường có gần nghìn người đến tham dự, ban lãnh đạo năm cấp tỉnh và thị xã đều có mặt, các Bí thư, Huyện trưởng, Huyện phó phụ trách công nghiệp, Cục trưởng Cục Kinh tế, Cục Kế hoạch, Công nghiệp, Thương mại của các huyện đều tụ tập về huyện Hợp An. Suốt một tuần lễ, tham quan học tập, hội thảo tọa đàm, uống rượu nhảy múa, vừa đoàn kết khẩn trương lại vừa nghiêm túc sôi nổi. Trên mặt Hoàng Dĩ Hằng không có quá nhiều sự vui mừng và phấn khích, khi giới thiệu kinh nghiệm, anh nói: "Tuy huyện chúng ta năm nay tổng sản lượng công nông nghiệp sẽ đạt 2,1 tỷ, nhưng chúng ta vẫn còn khoảng cách rất lớn với Giang, Chiết và các khu vực ven biển, chúng ta tuyệt đối không được bảo thủ tự mãn, Vạn lý Trường chinh mới chỉ đi được bước đầu tiên. Vì vậy, nói là mở hội nghị hiện trường tại Hợp An, chi bằng nói là mở hội nghị tìm vấn đề, hội nghị phê bình và tự phê bình." Lời nói của Hoàng Dĩ Hằng nhận được những tràng pháo tay nhiệt liệt tại hội trường. Bí thư Huyện ủy hiện tại đang xây dựng huyện tốt nhất, đạt thành tựu kinh tế cao nhất, phát triển năng động nhất này có thể đối đãi với thành tích bằng thái độ tỉnh táo và lý trí như vậy, tầm nhìn xa trông rộng lo xa trước hiểm họa của anh đã khiến tất cả người tham dự nhận được một bài học sâu sắc. Hoàng Dĩ Hằng không phải khiêm tốn, mà là đặt Hợp An vào bối cảnh lớn của sự phát triển kinh tế vùng ven biển phía Đông để tự đánh giá và tự yêu cầu mình, đây chính là một loại ý thức hiện đại và tầm nhìn chiến lược. Bí thư Cố của Tỉnh ủy sau khi thị sát khu dân cư nông thôn mới dài mười tám cây số, từ tầng dưới lên tầng trên, rồi từ tầng trên xuống tầng dưới, ông nhìn thấy những tòa nhà hai tầng trải dài vô tận kết nối huyện thành với một huyện nghèo khác. Ông còn nhìn thấy mỗi nhà đều có tivi, dùng nước giếng và nhà vệ sinh hợp vệ sinh, dù thế nào đi nữa, tất cả những điều này đều bày ra trước mắt mỗi người, dùng sự thật để nói chuyện. Vì vậy, Hoàng Dĩ Hằng có khiêm tốn đến đâu cũng không che giấu được thành tích chính trị của mình. Khi Bí thư Cố nhìn thấy rất nhiều xe tải của tỉnh ngoài xếp hàng chờ lấy bia trong nhà máy bia vào mùa đông đầu tiên này, ông đã vô cùng xúc động. Tại hội nghị tổng kết, Bí thư Cố xúc động nói: "Tôi nhìn thấy từ Hợp An cái gọi là 'Tốc độ Thâm Quyến', từ Hợp An cũng nhìn thấy triển vọng tươi sáng của công cuộc cải cách mở cửa của tỉnh ta. Chúng ta hoàn toàn có thể thông qua sự nỗ lực và phấn đấu của bản thân để tạo ra những kỳ tích thuộc về chính mình. Giang Tô, Chiết Giang làm được, tỉnh ta tất nhiên cũng làm được. Hợp An đã dựng lên tấm gương cho chúng ta, Hợp An đã cung cấp niềm tin cho chúng ta. Điển hình này ở Hợp An tại nơi giao nhau của ba tỉnh có ý nghĩa đặc biệt, nó là tiền tuyến của công cuộc cải cách mở cửa của tỉnh ta, cũng là một đầu cầu. Nó chứng minh cho mọi người thấy công cuộc cải cách mở cửa của tỉnh ta đang hình thành kênh kết nối giữa Hợp An với khu vực ven biển phía Đông, hơn nữa đang hòa nhập kinh tế của tỉnh ta vào vòng tròn kinh tế ven biển phía Đông với tốc độ và quy mô tương tự."

Trịnh Thiên Lương cũng tham dự hội nghị hiện trường trong sáu ngày. Tại hội nghị không ai nhắc đến Khu thí điểm kinh tế tổng hợp Vương Kiều Tập, nơi đó quá xa và cũng chưa xây dựng xong, tất nhiên cũng sẽ không đi tham quan. Không mấy ai biết Trịnh Thiên Lương, Trịnh Thiên Lương giống như một chiếc túi nhựa vứt đi bị ném trong gió, người nói sao nghe vậy, theo đại đội tham quan, uống rượu, ăn cơm. Trong cuộc họp nhóm thảo luận, anh rất muốn nói tổng sản lượng công nông nghiệp của Hợp An năm nay không thể có 2,1 tỷ, cùng lắm chỉ có 9 trăm triệu, nhưng anh đối diện với khu công nghiệp đang phát triển mạnh mẽ cùng năm đại lộ thương mại này, nếu Trịnh Thiên Lương hát bài ngược lại thì sẽ bị coi là có ý đồ khác. Trong tiếng vỗ tay, anh ngược lại có tâm lý làm tặc chột dạ, anh không ngờ mình lúc này đã trở thành một tên tặc.

Các phương tiện truyền thông báo chí lớn của tỉnh, thị xã liên tiếp đưa tin trong một tuần về thành tích xây dựng kinh tế của huyện Hợp An, báo tỉnh còn đăng bài xã luận với tiêu đề "Tốc độ Hợp An mang đến cho chúng ta điều gì". Truyền thông trung ương cũng theo đó mà đưa tin với quy mô lớn.

Chưa đầy một tháng sau hội nghị hiện trường cải cách kinh tế toàn tỉnh, Hoàng Dĩ Hằng được điều về thị xã đảm nhận chức Phó thị trưởng phụ trách công nghiệp của thành phố Hà Viễn. Trịnh Thiên Lương tiếp tục đảm nhận chức Chủ nhiệm Ủy ban quản lý Khu thí điểm kinh tế tổng hợp Vương Kiều Tập, hình thức kỷ luật của anh tuy không công khai nhưng nhân dân toàn huyện đều đã biết chuyện này, hơn nữa tin tức lây lan rất nhanh như virus cảm cúm. Kiều Ngạn tiếp nhận chức Bí thư Huyện ủy, Cục trưởng Cục Công nghiệp nhẹ thị xã Triệu Căn Miêu được điều về làm Huyện trưởng huyện Hợp An.

Năm sau, Trịnh Thiên Lương không còn tìm được Hoàng Dĩ Hằng để xin tiền nữa. Anh nói chuyện với Huyện trưởng mới về vấn đề Khu thí điểm, Huyện trưởng Triệu nói: "Việc của Khu thí điểm phải luận chứng lại, ngoài ra quy mô đầu tư có cần lớn như vậy không, tôi còn phải trao đổi ý kiến với Phó thị trưởng Hoàng, nhưng công trình giai đoạn một nhất định phải hoàn thành, nếu không thì đầu tư sẽ lãng phí."

Anh tìm Bí thư Kiều Ngạn, Bí thư Kiều Ngạn cũng nói: "Vị trí địa lý của Vương Kiều Tập trên bản đồ nhìn thì rất ưu việt, nhưng đến thực địa xem thì không phải như vậy. Tuy ở nơi giao nhau của ba tỉnh, nhưng cách quá xa các thành phố cốt lõi của tỉnh ngoài, nên sẽ làm tăng chi phí vận tải, không hình thành được ưu thế. Lúc đầu chúng ta có lẽ đã có một số vấn đề trong việc ra quyết định. Tôi lại hy vọng anh có thể nói rõ ràng, chính xác vấn đề Khu thí điểm tại cuộc họp Thường vụ, cố gắng hình thành ý kiến thống nhất về đầu tư, nếu thực sự rất có triển vọng, chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì Khu thí điểm."

Trịnh Thiên Lương cảm thấy mình giống như một kẻ ăn mày không gõ nổi cửa nhà chủ, lòng thành muốn xin cơm nhưng lại chẳng có cửa.

Hoàng Dĩ Hằng cũng đã về huyện thị sát công việc vài lần, Trịnh Thiên Lương giống như đang cứu một người con trai mắc bệnh nan y của mình, hy vọng có thể tiếp tục duy trì Khu thí điểm. Hoàng Dĩ Hằng nói với anh: "Tôi lập tức triệu tập toàn thể các đồng chí Huyện ủy, UBND huyện của các anh để họp, luận chứng lại. Tất nhiên tôi cũng không dám đảm bảo quyết định lúc đầu của mình là hoàn toàn đúng đắn, vả lại việc xây Khu thí điểm là ý kiến của thị xã, cũng đã qua thảo luận tại cuộc họp Thường vụ Huyện ủy, cuộc họp lãnh đạo huyện rồi mới quyết định khởi động. Tôi với tư cách là đảng viên cộng sản, vẫn có dũng khí đối mặt với sai lầm, anh cũng đừng sợ, hướng đi lớn của Khu thí điểm là đúng, tôi từ trước đến nay vẫn kiên trì quan điểm này. Tuy nhiên, dù thế nào đi nữa, công trình giai đoạn một phải hoàn thành, nhiệm vụ quan trọng nhất của tôi khi đến lần này chính là đảm bảo 50 vạn đầu tư giai đoạn một được cấp ngay lập tức."

Trịnh Thiên Lương phát hiện những lời này của Hoàng Dĩ Hằng tương đương với việc đã viết điếu văn cho Khu thí điểm, hơn nữa nội dung điếu văn chứa đầy tinh thần duy vật biện chứng. Công việc anh có thể làm xem ra chính là chuẩn bị hậu sự và lập một tấm bia mộ chia đôi cho Khu thí điểm.

Hoàng Dĩ Hằng triệu tập cuộc họp mở rộng Thường vụ Huyện ủy, tại cuộc họp Hoàng Dĩ Hằng nhấn mạnh chỉ ra vấn đề làm thế nào để phát triển thương mại huyện thành và hoàn thiện khu công nghiệp cũng như mở rộng thị trường. Tất cả mọi người đều đang chăm chú ghi chép, Trịnh Thiên Lương cũng lôi sổ ra ghi chép tỉ mỉ. Cuối cùng, Hoàng Dĩ Hằng mới nói: "Bí thư Kiều, Huyện trưởng Triệu, các anh xem khi nào có thể cấp nốt 50 vạn còn thiếu của giai đoạn một Khu thí điểm cho lão Trịnh?" Huyện trưởng Triệu nói: "Chúng tôi sẽ sớm cấp qua." Hoàng Dĩ Hằng nói: "Cái tôi cần là thời gian biểu, sớm là bao lâu, có thể cho tôi một câu trả lời chính xác không?" Huyện trưởng Triệu đặt bút xuống nói: "Phó thị trưởng Hoàng, ngày mai, không, chiều nay sẽ cấp qua." Hoàng Dĩ Hằng hài lòng gật đầu nói: "Khu thí điểm lúc đó là do thị xã quyết định, cũng là quyết định sau khi chúng ta thảo luận thống nhất. Vì vậy tôi phải có thái độ về Khu thí điểm, thứ nhất là hướng đi lớn không sai, thứ hai là quy mô và triển vọng phát triển có thể luận chứng lại, thứ ba là công trình giai đoạn một năm nay phải hoàn thành, thứ tư là lão Trịnh đã có đóng góp tại Khu thí điểm. Điểm này trước khi rời Hợp An tôi chưa kịp nói, hôm nay tôi xin nhấn mạnh lại lần nữa."

Tiền tất nhiên rất nhanh đã đến, nhưng sự xây dựng và diệt vong của Khu thí điểm diễn ra đồng thời. Trịnh Thiên Lương không thể để cấp dưới nhụt chí, nên anh luôn hăng hái kiểm tra việc sơn sửa và trang trí chợ giao dịch, đi khắp nơi chiêu thương kéo khách. Anh giống như đối diện với một người thân mắc bệnh nan y, giấu bệnh, giả vờ như không có chuyện gì, đây không phải là cố ý lừa dối, mà là mơ tưởng xuất hiện kỳ tích, ví dụ như là chẩn đoán nhầm hoặc bệnh tự khỏi. Anh vẫn ảo tưởng có một ngày Phó thị trưởng Hoàng sẽ kiên trì cho Khu thí điểm khởi động toàn diện.

Cuối năm 1991, công trình giai đoạn một Khu thí điểm hoàn thành, số hộ kinh doanh vào ở chưa đầy 40%, doanh thu giao dịch không lớn hơn một khu chợ nông sản bình thường là bao. Ba con đường thông ra tỉnh ngoài chỉ làm nền đường đất, ngày nắng đầy bụi, ngày mưa bùn lầy, giao thông ảnh hưởng đến giao dịch, nhưng huyện không còn lấy đâu ra tiền nữa, vì vốn khu công nghiệp vẫn còn thiếu hụt rất lớn, các thiết bị cải tạo và quy mô sản xuất của vài xí nghiệp đã khởi công không thể mở rộng, chỉ có nhà máy bia là xí nghiệp được bảo vệ đến cùng, tất cả các khoản vay đều dùng vào việc mở rộng quy mô nhà máy bia.

Năm 1992 tuy bài phát biểu trong chuyến đi xuống phía Nam của đồng chí Đặng Tiểu Bình yêu cầu "gan phải lớn hơn nữa, bước đi phải nhanh hơn nữa", nhưng Khu thí điểm Vương Kiều Tập cuối cùng vì sau khi giai đoạn một hoàn thành, khối lượng giao dịch quá nhỏ, giai đoạn hai liền không đầu tư nữa. Thị xã quyết định giải thể Ủy ban quản lý Khu thí điểm kinh tế tổng hợp Vương Kiều Tập, Khu thí điểm ban đầu vẫn khôi phục thành hương Vương Kiều Tập. Chợ giao dịch do chính quyền hương Vương Kiều Tập quản lý.

Trịnh Thiên Lương quay về huyện thành tiếp tục đảm nhận chức Phó huyện trưởng, nhưng vì anh quay về huyện thành với diện mạo của một kẻ thất bại, nên tất nhiên cũng không thể được đề bạt. Hoàng Dĩ Hằng chỉ thị nhất định phải sắp xếp ổn thỏa cho đồng chí Trịnh Thiên Lương, nên quan chức về chỗ cũ cũng là chuyện đương nhiên. Chỉ là phần việc phụ trách công nghiệp ban đầu nay do Điền Lai Hữu phụ trách, hơn nữa công tác rất có hiệu quả, tất nhiên cũng khó mà động vào anh ta. Vì vậy Kiều Ngạn liền nói chuyện với Trịnh Thiên Lương một lần, để anh phụ trách phần việc ban đầu của Điền Lai Hữu, tức là phụ trách dân chính, động đất, Cục cán bộ hưu trí. Sau này có cơ hội lại tiến hành điều chỉnh phân công, hy vọng Trịnh Thiên Lương có thể nắm bắt được phần việc này.

Trịnh Thiên Lương chỉ gật đầu, không nói gì, làn khói vương vấn trong khe râu của Trịnh Thiên Lương. Kiều Ngạn phát hiện râu của anh dài đến gần một tấc, liền nói với Trịnh Thiên Lương: "Lão Trịnh à, về cạo sạch râu rồi hãy đến làm việc, đừng để người ta cảm giác như anh thật sự là đã thua trận vậy."

Trong lòng Trịnh Thiên Lương có một chút cảm xúc cảm động chậm rãi nảy sinh.

Ngày Trịnh Thiên Lương rời khỏi Vương Kiều Tập, trời rất lạnh, khi Trịnh Thiên Lương cuốn chăn màn lên xe thì trời bắt đầu đổ tuyết. Trận tuyết đầu tiên của mùa đông năm đó đã chôn vùi nhiều người và chuyện của Vương Kiều Tập. Tâm hồn Trịnh Thiên Lương quay trở về chiến trường của chiến dịch Hoài Hải mùa đông năm 1948, trên cánh đồng tuyết mênh mông dưới chùa Huyền Huệ, khắp nơi đều là tàn quân bại tướng của Quốc dân Đảng, chúng chạy trốn như thỏ. Tiếng súng phía sau không dứt bên tai.

Trịnh Thiên Lương chưa từng kể với ai về cảm giác thảm hại không chịu nổi này khi rời khỏi Vương Kiều Tập. Nhưng cho đến tận khoảnh khắc trước khi bị xử bắn, anh đều nhớ rõ mồn một cảnh tuyết trắng xóa của mùa đông năm 1992.