Nhiều ngày dài và đêm thâu mệt mỏi trôi qua bên giường bệnh của thiếu nữ. Sau lần xưng tội trước, Maria Clara lại tái phát bệnh, và trong cơn mê sảng, nàng chỉ thốt lên tên người mẹ mà nàng chưa từng biết mặt. Nhưng những người bạn gái, cha nàng và dì nàng vẫn túc trực bên cạnh. Lễ vật và tiền bố thí được gửi đến tất cả các ảnh tượng linh thiêng, Capitan Tiago thề dâng một cây gậy vàng cho Đức Mẹ Antipolo, và cuối cùng cơn sốt cũng bắt đầu thuyên giảm đều đặn, chậm rãi.

Bác sĩ De Espadaña vô cùng kinh ngạc trước công hiệu của xi-rô rễ thục quỳ và nước sắc địa y, những toa thuốc mà ông hề thay đổi. Doña Victorina hài lòng với chồng đến mức có một hôm, khi ông vô tình dẫm lên vạt váy bà, bà đã không áp dụng bộ "luật hình" của mình bằng cách tước đi hàm răng giả của ông, mà chỉ bằng lòng thốt lên: "Nếu anh không thọt chân thì anh đã dẫm cả lên áo nịt ngực của tôi rồi!"—một món trang phục mà thực ra bà chẳng hề mặc.

Vào một buổi chiều nọ, trong lúc Sinang và Victoria đang thăm người bạn của mình, vị chánh xứ, Capitan Tiago và gia đình Doña Victorina đang trò chuyện trong phòng ăn sau bữa trưa.

“Chà, tôi thực sự lấy làm tiếc về chuyện đó,” viên bác sĩ nói; “Cha Damaso hẳn cũng sẽ rất buồn.”

“Cha bảo họ thuyên chuyển ngài đi đâu cơ?” Linares hỏi vị chánh xứ.

“Đến tỉnh Tayabas,” vị chánh xứ hờ hững đáp.

“Người sẽ chịu ảnh hưởng sâu sắc nhất khi hay tin này chính là Maria Clara,” Capitan Tiago nói. “Con bé yêu quý ngài như cha ruột.”

Fray Salvi liếc nhìn ông ta đầy nghi kỵ.

“Tôi tin rằng, thưa Cha,” Capitan Tiago tiếp lời, “tất cả bệnh tình của con bé đều là hậu quả từ rắc rối trong ngày cuối của buổi lễ hội.”

“Tôi cũng có chung quan điểm ấy, và nghĩ rằng ông đã làm đúng khi không để Don Ibarra gặp con bé. Tình hình sẽ tồi tệ đi mất.”

“Nếu không có chúng tôi,” Doña Victorina chêm vào, “thì con bé Clarita giờ này đã ở trên thiên đàng ca tụng Chúa rồi.”

“Amen!” Capitan Tiago nghĩ rằng mình có bổn phận phải thốt lên như vậy. “Thật may cho anh là chồng tôi không phải chữa trị cho bệnh nhân nào có địa vị cao hơn, bằng không thì anh đã phải gọi bác sĩ khác rồi, mà mấy kẻ ở đây toàn là lũ dốt nát. Chồng tôi—”

“Như tôi vừa nói đấy,” vị chánh xứ chen ngang, “tôi cho rằng lời xưng tội của Maria Clara đã mang lại bước chuyển biến thuận lợi giúp cứu sống con bé. Một lương tâm trong sạch còn giá trị hơn đống thuốc men. Đừng nghĩ rằng tôi phủ nhận sức mạnh của khoa học, trên hết là phẫu thuật, nhưng một lương tâm trong sạch mới là trên hết! Hãy đọc những cuốn sách đạo đức và các vị sẽ thấy có biết bao ca chữa lành bệnh chỉ nhờ vào việc xưng tội một cách thành tâm.”

“Xin lỗi ngài,” Doña Victorina bực dọc phản đối, “cái sức mạnh của tòa giải tội ấy—sao không chữa lành cho vợ của viên đồn trưởng bằng một lời xưng tội đi!”

“Thưa phu nhân, một vết thương không phải là một dạng bệnh tật mà lương tâm có thể tác động đến,” Padre Salvi nghiêm giọng đáp. “Dẫu vậy, một sự xưng tội thành tâm sẽ giúp bà ấy tránh khỏi việc phải hứng chịu những đòn roi tương tự như sáng nay trong tương lai.”

“Bà ta đáng đời lắm!” Doña Victorina tiếp lời như thể không hề nghe thấy lời Padre Salvi. “Người đàn bà đó thật hỗn xéo! Ở trong nhà thờ mà chẳng làm gì ngoài việc trợ trừng mắt nhìn tôi. Ai cũng thấy rõ ả chẳng là cái thá gì. Chủ nhật vừa rồi tôi đã định hỏi ả xem mặt tôi có gì buồn cười lắm à, nhưng mà ai lại hạ mình đi nói chuyện với những kẻ không có lấy một chút địa vị chứ?”

Về phần vị chánh xứ, ngài vẫn tiếp tục nói như thể chẳng hề nghe thấy tràng chì trít ấy. “Tin tôi đi, Don Santiago, để hoàn tất quá trình hồi phục cho con gái ông, ngày mai con bé cần phải rước lễ. Tôi sẽ mang Mình Thánh Chúa đến đây. Tôi nghĩ con bé chẳng có gì phải xưng tội cả, nhưng dẫu sao, nếu tối nay nó muốn xưng tội—”

“Tôi không biết,” Doña Victorina chớp lấy khoảnh khắc ngập ngừng của Padre Salvi để chen vào, “tôi không tài nào hiểu nổi sao lại có những người đàn ông đủ sức kết hôn với một ả quái dị như thế. Nhìn qua là biết ả từ cái giống nòi nào rồi. Ả đang phát ghen lên được đấy, nhìn là thấy ngay! Viên đồn trưởng kiếm được bao nhiêu cơ chứ?”

“Vì vậy, Don Santiago, hãy bảo cô của con bé chuẩn bị cho bệnh nhân rước lễ vào ngày mai. Tối nay tôi sẽ đến để ban phép giải tội cho những lỗi lầm nhỏ nhặt của con bé.”

Thấy Dì Isabel bước ra từ phòng bệnh, ngài bảo bằng tiếng Tagalog: “Hãy chuẩn bị cho cháu gái bà xưng tội vào tối nay. Ngày mai tôi sẽ mang Mình Thánh đến. Nhờ thế con bé sẽ mau bình phục hơn.”

“Nhưng thưa Cha,” Linares lấy hết can đảm cất lời hỏi nhỏ, “ngài không nghĩ là con bé đang gặp nguy hiểm đến tính mạng đấy chứ?”

“Đừng lo lắng,” vị linh mục đáp mà không thèm nhìn cậu ta. “Ta biết mình đang làm gì; ta từng chăm sóc cho rất nhiều người bệnh trước đây rồi. Hơn nữa, chính con bé sẽ quyết định xem nó có muốn rước lễ thánh hay không và các người sẽ thấy nó đồng ý thôi.”

Capitan Tiago lập tức đồng ý mọi chuyện, trong khi Dì Isabel quay trở lại phòng bệnh. Maria Clara vẫn nằm trên giường, xanh xao, vô cùng xanh xao, bên cạnh là hai người bạn của nàng.

“Uống thêm một viên nữa đi cậu,” Sinang thì thầm, vừa đưa cho nàng một viên thuốc màu trắng lấy từ ống thủy tinh nhỏ. “Ông ấy bảo khi nào cậu cảm thấy ù tai hay có tiếng vo ve thì dừng uống thuốc lại.”

“Cậu ấy không viết thư cho cậu nữa à?” thiếu nữ hỏi bằng giọng nhỏ nhẹ.

“Không, chắc anh ấy bận lắm.”

“Anh ấy không gửi lời nhắn nào ư?”

“Anh ấy chỉ bảo rằng đang cố gắng xin Đức Giám mục giải trừ lệnh tuyệt thông cho mình, để rồi—”

Cuộc trò chuyện bị cắt đứt khi người dì đến gần. “Cha bảo con chuẩn bị để xưng tội đấy, con gái ạ,” người dì nói. “Các cháu phải để con bé nghỉ ngơi để nó còn soi xét lại lương tâm.”

“Nhưng mới chưa đầy một tuần từ lần xưng tội trước mà cháu!” Sinang phản đối. “Cháu có bệnh tật gì đâu mà tội lỗi lắm thế.”

“Abá! Cháu không biết vị chánh xứ nói gì sao: người công chính còn phạm tội bảy lần một ngày cơ mà? Nào, ta nên mang cuốn sách nào cho con đây, cuốn Ancora, Ramillete, hay Camino Recto para ir al Cielo?”

Maria Clara không trả lời.

“Thôi được, con đừng mệt nhọc quá,” người dì tốt bụng an ủi thêm. “Ta sẽ đọc phần xét mình cho con, con chỉ việc nhớ lại những lỗi lầm của mình thôi.”

“Hãy viết thư bảo anh ấy đừng nghĩ đến em nữa,” Maria Clara thì thầm vào tai Sinang khi cô bạn cúi chào ra về.

“Gì cơ?”

Nhưng người dì lại bước tới, và Sinang đành phải ra về mà không tài nào hiểu được ý bạn mình là gì. Người dì già phúc hậu kéo một chiếc ghế ra gần chỗ có ánh sáng, đặt cặp kính lên sống mũi và mở một cuốn sách nhỏ ra. “Hãy chú ý lắng nghe nhé, con gái. Ta sẽ bắt đầu với Mười Điều Răn. Ta sẽ đọc chậm để con suy ngẫm. Nếu không nghe rõ thì cứ bảo để ta đọc lại. Con biết là ta chẳng bao giờ mệt mỏi trong việc chăm lo cho hạnh phúc của con đâu.”

Bà bắt đầu đọc với giọng đều đều, khò khè những điều khoản về tội lỗi. Sau mỗi đoạn, bà dừng lại một lúc lâu để thiếu nữ có thời gian nhớ lại tội lỗi của mình mà ăn năn hám hối.

Maria Clara thẫn thờ nhìn vào khoảng không. Đọc xong điều răn thứ nhất, phải yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự, Dì Isabel liếc nhìn nàng qua tròng kính và tỏ ra hài lòng trước vẻ mặt u buồn, đăm chiêu của cháu gái. Bà húng hắng ho một tiếng mang vẻ đạo đức rồi sau một khoảng lặng dài bắt đầu đọc điều răn thứ hai. Người phụ nữ lớn tuổi đọc với vẻ thành kính tràn trề, và khi đọc xong phần chú giải, bà lại nhìn đứa cháu gái đang chậm rãi quay đầu sang phía bên kia.

“Chà!” Dì Isabel tự nhủ. “Chuyện lấy danh thánh Chúa ra để thề thốt hão huyền thì tội nghiệp con bé chẳng dính dáng gì đâu. Ta chuyển sang điều thứ ba vậy.”

Điều răn thứ ba được phân tích và chú giải. Sau khi viện dẫn tất cả các trường hợp có thể vi phạm, bà lại ngước nhìn về phía chiếc giường. Nhưng lúc này bà phải đẩy kính lên và dụi mắt, bởi bà thấy cháu mình đang đưa chiếc khăn tay lên mặt như để lau nước mắt.

“Ừm, hừm! Con bé tội nghiệp có lần đã ngủ quên trong lúc nghe giảng đạo đây mà.” Rồi đặt lại cặp kính lên sống mũi, bà nói tiếp: “Nào, để xem ngoài việc không giữ ngày Sa-bát làm ngày thánh, con có bất kính với cha mẹ hay không.”

Thế là bà đọc điều răn thứ tư với giọng điệu thậm chí còn chậm rãi và khò khè hơn, ngỡ rằng làm vậy sẽ mang lại vẻ trang nghiêm cho buổi lễ, giống như những gì bà từng thấy các tu sĩ làm. Dì Isabel chưa từng nghe một tín hữu phái Quaker giảng đạo, bằng không bà hẳn đã phải run sợ rồi.

Trong khi đó, cô thiếu nữ cứ đưa chiếc khăn tay lên mắt mấy lần liền, và tiếng thở của nàng trở nên rõ rệt hơn.

“Thật là một tâm hồn hướng thiện!” người phụ nữ lớn tuổi nghĩ bụng. “Con bé vốn vâng lời và ngoan ngoãn với tất cả mọi người! Ta phạm bao nhiêu là tội mà chưa bao giờ thực sự khóc nổi.”

Bà bèn bắt đầu đọc điều răn thứ năm với những khoảng ngừng lâu hơn cùng giọng khò khè rõ mồn một hơn nữa, nếu có thể, và với sự nhiệt thành đến mức không nghe thấy tiếng nấc nghẹn ngào của cháu gái. Chỉ đến quãng nghỉ sau phần chú giải về tội sát nhân do bạo lực, bà mới nhận ra những tiếng rên rỉ của kẻ có tội. Lập tức giọng điệu của bà chuyển sang vẻ siêu phàm khi đọc phần còn lại của điều răn bằng những âm điệu cố tình ra vẻ đe dọa, thấy cháu mình vẫn đang khóc.

“Khóc đi con, hãy khóc đi!” bà vừa nói vừa tiến lại gần giường. “Con khóc càng nhiều thì Chúa càng sớm tha thứ cho con. Hãy coi sự đau đớn vì ăn năn còn quý hơn nỗi buồn do khổ hạnh đơn thuần. Khóc đi con, khóc đi! Con không biết ta thích nhìn con khóc đến nhường nào đâu. Hãy đấm ngực mình nữa, nhưng đừng mạnh quá vì con vẫn còn đang ốm.”

Nhưng, dường như nỗi buồn của nàng cần sự kín đáo và cô tịch để lớn dần lên, Maria Clara thấy có người quan sát liền từ từ ngừng thổn thức, lau khô mắt mà không nói câu nào hay đáp lời người dì, người vẫn đang tiếp tục đọc sách. Tuy nhiên, vì tiếng khóc của thính giả đã ngớt, bà mất đi sự hào hứng, và những điều răn cuối cùng khiến bà buồn ngủ đến mức bắt đầu ngáp ngắn ngáp dài, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến giọng khò khè vốn đang bị ngắt quãng.

“Nếu không tận mắt chứng kiến, chắc ta chẳng thể tin nổi,” người phụ nữ lớn tuổi thầm nghĩ sau đó. “Con bé này phạm tội hệt như một tên lính đối với năm điều răn đầu, còn từ điều sáu đến điều mười thì chẳng có lấy một tội nhẹ nào, hoàn toàn trái ngược với chúng ta! Thời buổi bây giờ đổi thay thật rồi đấy!”

Thế là bà thắp một ngọn nến lớn dâng Đức Mẹ Antipolo và hai ngọn nến nhỏ hơn dâng Đức Mẹ Mân Côi và Đức Mẹ Cột Trụ, không quên cất một cây thánh giá bằng cẩm thạch vào góc phòng để cho nó hiểu rằng số nến kia không được thắp cho nó. Cả Đức Mẹ Delaroche cũng chẳng được phần nào; ngài là một vị ngoại quốc xa lạ, và Dì Isabel chưa từng nghe về phép lạ nào của vị ấy cả.

Chúng ta không rõ điều gì đã diễn ra trong buổi xưng tội tối hôm đó và chúng ta tôn trọng những bí mật ấy. Nhưng đó là một buổi xưng tội kéo dài và người dì, canh chừng cháu gái từ đằng xa, có thể nhận thấy vị chánh xứ thay vì ghé tai nghe lời thiếu nữ thì lại quay mặt về phía nàng, có vẻ như chỉ đang cố đọc lấy, hay đoán định, suy nghĩ của nàng qua ánh mắt đẹp tuyệt trần ấy.

Với vẻ mặt tái nhợt và đôi môi mím chặt, Padre Salvi bước ra khỏi phòng. Nhìn vương trán u ám đẫm mồ hôi của ngài, người ta sẽ tưởng rằng chính ngài mới là người vừa đi xưng tội mà không được ban phép giải tội.

“Jesús, María, y José!” Dì Isabel thốt lên, làm dấu thánh giá để xua đi một ý nghĩ xấu xa, “thời buổi này ai mà hiểu thấu nổi lòng dạ mấy cô gái cơ chứ?”