58

Tất cả đều đúng, trừ một ngoại lệ: các đền thờ Sufi ở đông bắc Bangladesh, bao gồm Sylhet. Chashnipeer Majar là một đền thờ Sufi.

Chủ nghĩa Sufi trong Hồi giáo có từ bảy trăm năm trước, do một kẻ xâm lược sùng đạo tên là Hazrat Shah Jalal mang đến. Người Shiite hoặc Sunni đều có thể thực hành Sufi, nhưng nó thần bí hơn cả các dòng Shia hay Sunni chính thống. Tương truyền, Shah Jalal cùng với đội quân gồm 360 tùy tùng đã đến từ phía tây, đi qua Delhi để tới Mecca. Trong những năm đó, Sylhet là một vương quốc Bà-la-môn (Brhaman) nhưng có sức mạnh mờ nhạt, do thủ lĩnh bộ lạc cai trị. Shah Jalal đã thu phục thủ lĩnh hoặc khiến ông ta sợ hãi rút lui (tùy vào phiên bản bạn được nghe). Trong số những tùy tùng của Shah Jalal có một người đàn ông tên là Chashnipeer, một thầy phù thủy, được giao nhiệm vụ tìm đúng địa điểm cho một vương quốc mới của những tín đồ Sufi, nơi đất phù hợp với đất thiêng Mecca. Sylhet đã được chọn. Shah Jalal cùng những người đi theo ông đã định cư tại khu vực này và khiến phần lớn người dân chuyển sang theo dòng Sufi. Sau một thời gian dài cai trị, Shah Jalal qua đời và được chôn cất tại đây. Lăng mộ của ông, hiện nằm trong quần thể nhà thờ Hồi giáo lớn ở một khu phố phía bắc thành phố, vẫn thu hút khách hành hương từ khắp Bangladesh đến viếng thăm. Tôi không tin rằng địa điểm này sẽ chào đón khỉ.

Nhưng các cơ sở thờ tự khác cũng được dựng lên, lấy tên theo những anh hùng sáng lập ít nổi tiếng hơn. Những địa điểm này khác với các nhà thờ Hồi giáo bình thường; đó là những đền thờ hay gọi là majar, ngụ ý tôn kính một vị thánh, người có thể đã được chôn cất tại đó (giống đền thờ Shah Jalal). Bởi vì sự thần thánh hóa có thể hiểu do sùng bái thần tượng — ngầm so sánh một người phàm trần với Chúa — những Sufi majar có thể xúc phạm đến giáo lý đạo Hồi mà người Sunni hay Shia đang tôn thờ. Những đền thờ này được coi là không chính thống. Bạn sẽ không thấy chúng ở phía nam, thủ đô Dhaka.

Trong thời gian gần đây, một số majar ở Sylhet đã trải qua giai đoạn biến đổi. Môi trường sống của khỉ bị thu hẹp do nhiều nông trại và đô thị mọc lên, những con khỉ đã tìm nơi trú ẩn tại các đền thờ. Ban đầu, chúng ăn trộm hoặc nhặt thức ăn từ bãi rác. Dần dần, chúng được thuần hóa phần nào. Chúng đã học cách xin ăn và được những người đàn ông chăm sóc đền thờ sắp xếp chỗ ở, bao bọc và thậm chí nuông chiều. Nhiều majar, bao gồm cả Chashnipeer, đã trở thành đền khỉ.

Những người tới thăm đền là để thờ phụng, họ thích nhìn thấy khỉ, bố thí cho chúng và quay lại lần nữa, thỉnh thoảng, trong những dịp lễ hội có ăn uống và cầu nguyện, số lượng khách hành hương từ xa đến là rất lớn. Những con khỉ là điều mới lạ. Chúng xuất hiện khắp nơi. Xin tha thứ cho tâm hồn trần tục của tôi, nhưng đó là một mô hình kinh doanh tốt đối với các cơ sở tôn giáo. Một số khách hành hương tin rằng, nếu có một con khỉ lấy thức ăn từ tay mình, ước nguyện của họ sẽ thành hiện thực. Ở các thánh địa Hồi giáo khác thì hành động này bị coi là bất kính, nhưng ở Sylhet, nó đã trở thành truyền thống thiêng liêng.