Nguồn Gốc Dịch Bệnh: Động Vật, Con Người Và Đại Dịch Toàn Cầu Tiếp Theo

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 2096 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
34

❊ ❊ ❊

34

Một tuyến phát tán quốc tế khác từ khách sạn Metropole dẫn đến Singapore, khi một phụ nữ trẻ tên Esther Mok trở về sau kỳ nghỉ mua sắm ở Hồng Kông, cảm thấy sốt. Đó là ngày 25/2. Trong bốn đêm trước đó, cô và một người bạn nữ đã ở chung phòng 938 tại Metropole, cách phòng của Giáo sư Lưu khoảng hai mươi bước.

Trở về nhà ở Singapore, cơn sốt của Mok kéo dài và cô ấy bắt đầu bị ho. Vào ngày 1/3, cô đã tham khảo ý kiến của các bác sĩ tại Bệnh viện Tan Tock Seng, một cơ sở công cộng lớn nằm trong những tòa nhà mới lấp lánh ngay phía bắc trung tâm thành phố. Sau khi chụp X-quang phổi cho thấy những mảng trắng trên phổi phải của cô, Mok được đưa vào viện với chẩn đoán viêm phổi không điển hình. Một trong những bác sĩ đã khám cho cô ấy là Brenda Ang, chuyên gia tư vấn cấp cao về các bệnh truyền nhiễm, cũng là người phụ trách kiểm soát bệnh tật tại Tan Tock Seng. Tuy nhiên, không có báo động cụ thể nào về việc kiểm soát bệnh tật, khi Esther Mok đưa tình trạng của mình đến bệnh viện. “Lúc đó,” Brenda Ang nói với tôi sau này, “chúng tôi không biết nó là gì.”

Ang đồng ý kể tôi nghe câu chuyện theo trí nhớ, sáu năm sau sự kiện, và mặc dù cô ấy cảnh báo rằng hồi ức của cô ấy có thể chắp vá, ở nhiều thời điểm chúng có vẻ khá chính xác. Chúng tôi gặp nhau trong một phòng họp trong một tòa nhà nhỏ, tách biệt trong khuôn viên của Tan Tock Seng; đó là một căn phòng được dùng như một phòng họp không liên tục cho nhân viên và một phòng học thay phiên cho các sinh viên y khoa, nhưng chúng tôi đã có nó trong một giờ. Ang là một người phụ nữ nhỏ bé, thẳng thắn trong chiếc váy in hoa cà. Tuân thủ bảo mật về y tế, cô ấy không sử dụng tên của Esther Mok mà thay vào đó là “một phụ nữ trẻ”, người từng là “trường hợp chỉ mục đầu tiên”. Trong vai trò là nhà tư vấn bệnh truyền nhiễm, bác sĩ Ang đã tự mình chứng kiến ca bệnh đầu tiên. Cô được hỗ trợ bởi bác sĩ mà cô đang hướng dẫn (một bác sĩ trẻ hơn đang tham gia đào tạo chuyên khoa), người đã lấy mẫu chất nhầy từ Mok để nuôi cấy. Ang nói với tôi, nhà đăng ký không đeo mặt nạ. Không ai ở Tan Tock Seng được che mặt để chống lại sự lây nhiễm này ngay từ đầu, nhưng không giống như bản thân Ang, người bác sĩ được hướng dẫn đã mắc bệnh.

Trường hợp của anh ta, với một số phức tạp kịch tính, đã hé lộ sau đó. Trong khi chờ đợi, Ang và các đồng nghiệp của cô ấy đối phó với căn bệnh viêm phổi ngày càng nặng của Esther Mok mà không biết rằng cô gái trẻ đang trở thành một người siêu lây nhiễm khác của căn bệnh chưa được xác định hoặc đặt tên.

Lúc đầu, Mok được đặt trong một khu mở, với các giường nằm san sát nhau, gần các bệnh nhân và nhân viên khác đến và đi. Sau một vài ngày, giờ thở hổn hển, cô được chuyển đến Khoa Chăm sóc Đặc biệt. Ang nói với tôi rằng có vẻ không bình thường khi một người trẻ tuổi bị viêm phổi nặng đến như vậy – bất thường đến mức, vào thứ sáu của tuần đó, khi các bác sĩ từ các bệnh viện khác ở Singapore đến thăm Tan Tock Seng để tham gia các đợt tổng kết hàng tuần, Ang và các đồng nghiệp của cô đã trình bày trường hợp viêm phổi không điển hình để thảo luận. Sau khi nghe các triệu chứng và tiền sử, một bác sĩ từ Bệnh viện Đa khoa Singapore đã lên tiếng, nói rằng: Thật kỳ lạ, chúng tôi cũng có một trường hợp viêm phổi không điển hình, một phụ nữ trẻ khác và cô ấy cũng vừa trở về từ Hồng Kông. Kiểm tra một chút, họ biết được rằng ca bệnh ở Bệnh viện Đa khoa Singapore là bạn của Esther Mok, người ở chung phòng 938 tại Metropole. Thông tin này mang lại một khoảnh khắc ớn lạnh.

Trong những ngày tới, nhiều ca bệnh viêm phổi không điển hình đã đến Tan Tock Seng, hầu hết hoặc tất cả chúng đều có liên quan đến Esther Mok. Đầu tiên là mẹ của cô ấy. Ba ngày sau, mục sư của nhà thờ cô, người đã đến thăm Esther tại bệnh viện để cầu nguyện, đã trở lại với tư cách là một bệnh nhân. Rồi bố cô xuất hiện, ho có đờm lẫn máu. Sau đó là bà ngoại của cô, sau đó là chú của cô. Đến giữa tháng, tất cả họ đều là bệnh nhân tại Tan Tock Seng. Và khi nhóm gia đình Mok bắt đầu gây báo động, một tin tức đáng ngại khác đến với Brenda Ang.

Hôm đó là thứ Năm, ngày 13/3, khi một trợ lý hành chính thông báo cho cô ấy biết rằng bốn y tá từ khu đặc biệt của Mok đã cáo bệnh. Bốn y tá bị ốm trong một ngày – điều đó không hề bình thường chút nào. “Thời điểm xác định đối với tôi,” Ang nói một cách khô khan khi tôi ngồi trước những dòng ghi chú nguệch ngoạc của cô ấy. «Mọi thứ đang tăng tốc.»

Và các sự kiện liên quan đang tăng nhanh trên toàn thế giới, không chỉ ở Tan Tock Seng – mặc dù Ang và các đồng nghiệp của cô ấy chưa biết điều đó. Tại Geneva, gần như chính xác vào cùng thời điểm, WHO đã đưa ra cảnh báo toàn cầu về “hội chứng hô hấp cấp tính, nặng không rõ nguyên nhân”. Các quan chức tại Bộ Y tế Singapore đã nhanh chóng vào cuộc, thông báo rằng ba trường hợp viêm phổi không điển hình (Esther Mok và bạn của cô ấy, cộng với một người khác) đã xuất hiện cùng một lúc, tất cả đều có thể theo dõi được tại Khách sạn Metropole của Hồng Kông. Điều đó đặt trường hợp của Mok vào một bức tranh lớn hơn nhiều. Một người nào đó từ Bộ dường như đã gọi cho Giám đốc điều hành của Tan Tock Seng, sau đó một cuộc họp của các nhân viên cấp cao của bệnh viện đã được triệu tập. Giám đốc điều hành, chủ tịch hội đồng y học, giám đốc điều dưỡng, bản thân Ang là người đứng đầu bộ phận kiểm soát bệnh tật, và những người khác – tất cả họ đều đến căn phòng này, Ang nói, để thảo luận về những gì đang xảy ra.

«Đến căn phòng này?” Tôi hỏi.

“Căn phòng này,” cô nói. “Chính là phòng này.” Đó là khi Giám đốc điều hành nói với họ: “Tôi nghĩ rằng chúng ta đã có một đợt bùng phát. Và chúng ta cần tổ chức ”.

Một bác sĩ tên là Leo Yee Sin, với kinh nghiệm từng điều trị đợt bùng phát Nipah, được giao nhiệm vụ huy động các biện pháp ứng phó đặc biệt. Bộ Y tế khuyến cáo ban lãnh đạo Tan Tock Seng: Hãy sẵn sàng tiếp nhận các ca bệnh, vì chúng ta đang bắt đầu thấy nhiều hơn – bạn bè và người thân của nhóm đầu tiên, hiện đang xuất hiện các triệu chứng. Leo Yee Sin điều động mọi người. Họ dựng một cái lều bên ngoài một khu để sàng lọc bệnh nhân, và mang máy X-quang xuống để kiểm tra các trường hợp có thể có liên quan đến phổi. Hầu hết các bệnh nhân được nhận vào các phòng khám đa khoa, nhưng những người bệnh nặng hơn đã đến khu Chăm sóc đặc biệt. Khi Đơn vị Chăm sóc Đặc biệt đầu tiên được lấp đầy, hai đơn vị khác đã được chuyển đổi thành các Đơn vị Chăm sóc Đặc biệt dành cho SARS, dành riêng cho việc xử lý các trường hợp mới. Cách ly và chăm sóc biệt lập là các biện pháp kiểm soát quan trọng, mặc dù Ang và các đồng nghiệp của cô vẫn không biết họ đang cách ly cái gì. “Hãy nhớ,” cô ấy nói với tôi, “suốt thời gian này không có xét nghiệm chẩn đoán.” Ý cô ấy là không có xét nghiệm nào phát hiện ra sự hiện diện hay không của tác nhân lây nhiễm thủ phạm – bởi vì chưa ai xác định được tác nhân đó. “Chúng tôi hoàn toàn dựa trên dịch tễ học – liệu có tiếp xúc với một số bệnh nhân nguồn gốc hay không.” Đó là bịt mắt bắt dê.

Vào thứ Sáu của tuần đó, ngày 14/3, bữa tối và khiêu vũ thường niên của bệnh viện, đã được lên kế hoạch và đón chờ từ lâu, sẽ diễn ra tại khách sạn Westin. Dù ít hay nhiều, mọi chuyện đã diễn ra đúng như dự kiến, mặc dù Brenda Ang và một số đồng nghiệp ngồi ở những chiếc bàn trống rỗng tự hỏi, Leo Yee Sin ở đâu, đồng nghiệp này ở đâu, đồng nghiệp kia ở đâu? Chà, họ vắng mặt trước giờ phút quyết định – ở lại bệnh viện, chuyển giường và các đồ đạc khác để sắp đặt nơi cấp cứu. Bản thân Ang đã trở lại tham gia cùng vào sáng thứ Bảy.

Với cương vị là người đứng đầu bộ phận kiểm soát bệnh tật, Ang bắt đầu trang bị cho tất cả nhân viên áo choàng, găng tay và khẩu trang N95 có độ lọc cao, loại vừa khít hơn khẩu trang phẫu thuật đơn thuần. Nhưng cô ấy phải đối mặt với sự thiếu hụt nguồn cung cấp đó, và sau đó là cả lạm phát chợ đen; Mặt nạ N95 ở Singapore tăng giá từ $2 lên $8 một chiếc. Tuy nhiên, họ đang làm những gì tốt nhất có thể. Vào ngày 23/3, tại thời điểm căn bệnh này đã được quốc tế công nhận, Tan Tock Seng trở thành bệnh viện SARS được chỉ định cho Singapore, với tất cả bệnh nhân được chuyển đến đó từ các bệnh viện khác. Ra vào đã bị hạn chế.

Các nhân viên đã đeo mặt nạ, đeo găng tay và mặc áo choàng.

Tuy nhiên, trước khi các biện pháp cách ly và bảo vệ được thực hiện đầy đủ, một sự kiện siêu lây nhiễm khác đã xảy ra, sự kiện này xảy ra tại Đơn vị chăm sóc mạch vành của bệnh viện. Một phụ nữ trung niên với nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm bệnh tiểu đường và bệnh tim, đã được nhận vào một trong những khu mở; cô đã bị lây nhiễm ở đó từ một nhân viên chăm sóc sức khỏe, người này đã bị lây nhiễm từ Esther Mok. Sau đó, người phụ nữ lớn tuổi bị đau tim và được chuyển đến CCU. Các triệu chứng viêm phổi không điển hình của cô ấy vẫn chưa biểu hiện – dù sao thì vẫn chưa đủ để so sánh với cơn khủng hoảng mạch vành của cô ấy. Trong CCU, cô đã được đặt nội khí quản bởi bác sĩ tim mạch có mặt ở đó, với sự hỗ trợ của một bác sĩ nội trú khoa tim mạch. Một lần nữa, cũng như với Vua Độc Dược ở Quảng Châu, đặt nội khí quản dường như là một cơ hội để truyền bệnh. Cuối cùng có 27 người bị nhiễm bệnh trong CCU, bao gồm 5 bác sĩ, 13 y tá, một kỹ thuật viên siêu âm, hai kỹ thuật viên tim mạch, một nhân viên phục vụ và năm khách đến thăm. Tôi đã tìm thấy thống kê đó trong một báo cáo sau này. Trường hợp của Brenda Ang mang tính cá nhân hơn. Cô nhớ lại rằng bác sĩ tim mạch, một phụ nữ mang thai, đã đeo mặt nạ trong khi đặt nội khí quản, và mặc dù bác sĩ đó bị ốm sau đó, cô đã bình phục. Bác sĩ nội trú đứng gần đó không đeo khẩu trang. “Đó là một chàng trai. Cậu ấy ốm một thời gian và mang nó về nhà. Mẹ của cậu ấy, ”Ang nói. «Mẹ của cậu ấy đã chăm sóc cậu và bà bị ốm.»

«Họ có sống sót không?»

«Không.»

“Không ai trong số họ,” tôi nói.

“Đó là một trong những điều đau đớn nhất. Bởi vì cậu ta là một bác sĩ trẻ, hai mươi bảy tuổi. Và mẹ cậu ấy cũng đã chết ”.

Một bác sĩ trẻ khác cũng phải đối mặt với tình trạng phơi nhiễm tương tự là bác sĩ được Brenda Ang hướng dẫn – còn nhớ anh ta không? – người đã lấy một miếng gạc họng từ Esther Mok. Câu chuyện của anh ấy phản ánh nhận thức rõ ràng rằng hội chứng này là do một loài bọ nào đó có khả năng lây nhiễm cao gây ra, có thể là vi khuẩn, có thể là virus, dễ lây lan qua tiếp xúc trực tiếp, đặc biệt là trong những điều kiện đông người hoặc thân mật. Vài ngày sau khi hỗ trợ Ang khám cho Mok, người bác sĩ đã lên máy bay. Anh ấy đã bay đến một hội nghị về bệnh truyền nhiễm ở New York, mất hai mươi giờ di chuyển bằng máy bay từ Singapore và đến đó khi anh ấy bắt đầu cảm thấy ốm. Trước khi lên đường về nước, qua Frankfurt, anh gọi điện cho một đồng nghiệp ở Singapore và nói rằng anh ta bị ốm. Đồng nghiệp đã báo cho các nhà chức trách Singapore, họ đã cảnh báo cho WHO, tổ chức này đã cảnh báo cho các quan chức Đức, họ đã gặp máy bay khi nó hạ cánh ở Frankfurt và đưa bác sĩ đi cách ly. Anh ấy đã trải qua gần ba tuần trong một bệnh viện ở Frankfurt, cùng với vợ và mẹ vợ của anh ấy, những người sau đó cũng bị ốm. Một thành viên phi hành đoàn trên máy bay, nhưng chỉ một người, cũng đã bị nhiễm bệnh. Tuy nhiên, không giống như bác sĩ chuyên khoa tim mạch hỗ trợ đặt nội khí quản, những bệnh nhân này ở Frankfurt đều sống sót.

Trở lại Singapore, các quan chức y tế và chính phủ đã hợp tác để kìm hãm sự lây nhiễm. Họ ban hành các biện pháp cứng rắn vượt ra khỏi phạm vi các bệnh viện – chẳng hạn như cưỡng chế cách ly đối với các trường hợp có dấu hiệu, thời gian tù và tiền phạt đối với những người trốn khỏi khu cách ly, đóng cửa một khu chợ công cộng lớn, đóng cửa trường học, kiểm tra nhiệt độ hàng ngày cho tài xế taxi – và đợt bùng phát đã kết thúc. Singapore là một thành phố không điển hình, được quản lý chặt chẽ và có trật tự (đó là nói một cách lịch sự), do đó, đặc biệt có khả năng đối phó với bệnh viêm phổi không điển hình, thậm chí là một căn bệnh rất đáng sợ như thế này. Vào ngày 20/5/2003, 11 người đã bị đưa ra tòa và bị phạt 300 đô la mỗi người vì tội khạc nhổ.

Đến giữa tháng ٧, khi bệnh nhân SARS cuối cùng rời Bệnh viện Tan Tock Seng, hơn 200 trường hợp đã được ghi nhận. 33 người trong số đó đã chết, trong số đó có cha của Esther Mok, mục sư của cô, mẹ cô và chú của cô, lần lượt qua đời theo thứ tự đó. Bản thân Esther đã sống sót.

Nguyên tác: Spillover: Animal Infections and the Next Human Pandemic - Dịch giả: Kiên Lưu, Hiền Nguyễn
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.