“Nào có, nào có”. Giang Thanh cũng là một nhân vật trong cuốn sách này.
Ở đơn vị, mọi người đều gọi Hải Tây Tân là “Nào có, nào có”.
Nguồn gốc của ngoại hiệu này chính là liên quan đến một lần tiếp xúc giữa anh và Giang Thanh.
Lứa trẻ như Hải Tây Tân, thời trung học là học trong thời kỳ “Cách mạng Văn hóa”. Lúc bấy giờ nhấn mạnh “giáo dục phải cách mạng, hệ thống giáo dục phải rút ngắn”, cho nên cả cấp hai lẫn cấp ba đều bị nén lại thành hai năm, trong tổng cộng bốn năm đời sống trung học, vì “không chỉ phải học văn, mà còn phải học công, học nông, học quân, phê phán giai cấp tư sản”, cho nên thời gian lên lớp đàng hoàng trong phòng học, tính đi tính lại cũng chỉ nửa năm. Lúc đó thực hiện nhập học mùa xuân, tốt nghiệp mùa xuân. Trước Tết Nguyên đán năm 1975, Hải Tây Tân cứ mơ mơ màng màng mà tốt nghiệp cấp ba, vì cậu tính là con một, thế nên không phải lên núi xuống làng, hơn nữa rất nhanh chóng được phân công công việc — cậu được phân bổ vào hệ thống cục làm vườn, mới đầu, là làm thợ hoa trong một công viên nào đó.
Công viên đó tuy từ lâu đã không mở cửa cho quần chúng bình thường, nhưng một số nhân vật có đặc quyền nào đó, lại có thể tùy cứ lúc nào đi vào tham quan, cho nên các cơ sở vật chất cây hoa trong công viên, công tác bảo dưỡng ngược lại còn chu đáo tỉ mỉ hơn so với trước kia. Ngay cả cửa hàng tạp hóa, cũng luôn dồi dào nguồn hàng, cửa sáng kính sạch mỗi ngày.
Buổi chiều một ngày giữa tháng 5 năm đó, lãnh đạo công viên nhận được thông báo qua điện thoại, nói “thủ trưởng trung ương” một lát nữa sẽ đến công viên tham quan, bảo họ mau chóng chuẩn bị một chút. Trong điện thoại tuy không nói “thủ trưởng trung ương” đó là ai, lãnh đạo công viên lại chỉ đinh ninh là Giang Thanh sắp đến — bởi vì giả như có thể khiến Giang Thanh hài lòng, vậy thì bất cứ “thủ trưởng trung ương” nào khác cũng không đến mức nhíu mày — ông lập tức tiến hành động viên khẩn cấp, mọi người liền đó tay chân luống cuống tiến hành chuẩn bị... Trong công viên chốc lát tràn ngập một bầu không khí căng thẳng và hoảng hốt.
Hải Tây Tân vốn thuộc tổ cây hoa, thế nhưng nhân viên bán hàng trực ca hôm đó của cửa hàng tạp hóa đang mọc “mụn tuổi dậy thì”, lãnh đạo công viên liền tạm thời đổi Hải Tây Tân có ngũ quan đoan chính, trắng trẻo nhã nhặn vào trong quầy — lãnh đạo ước chừng Giang Thanh tối đa cũng chỉ đi lướt qua trước cửa hàng tạp hóa, sẽ không vào mua đồ, cho nên thấy trong quầy sắp xếp một tiểu tử khôi ngô là được; đối với việc Hải Tây Tân hoàn toàn không có kinh nghiệm bán hàng điểm này, lúc đó ông hoàn toàn phớt lờ.
Người đến quả nhiên là Giang Thanh.
Không biết tại sao, tâm trạng của Giang Thanh ngày hôm đó dường như đặc biệt vui vẻ. Trong lịch trình ngày hôm đó của bà, vốn dĩ hoàn toàn không có hạng mục đến công viên này tham quan, chỉ là bởi vì giữa hai hoạt động buổi chiều của bà, vẫn còn chút thời gian dư dả, và trên con đường từ địa điểm hoạt động đầu tiên lao về địa điểm hoạt động tiếp theo, vừa khéo phải đi ngang qua công viên này, cho nên bà hứng thú dâng trào, dặn dò cấp dưới sắp xếp cho mình một chuyến ghé thăm nhỏ như vậy.
Ngày hôm đó khí hậu dễ chịu, dương liễu yểu điệu, thược dược rực rỡ, bướm biết điều bay lượn lên xuống, chim chóc hoạt bát ríu rít hót vang. Giang Thanh dưới sự tháp tùng của lãnh đạo công viên thong thả dạo bước, mặt mang nụ cười, lời nói hòa nhã. Vòng qua vườn thược dược, xuyên qua giàn tử đằng, phía trước có một gốc phong lá nhỏ, lãnh đạo công viên vừa nhìn thấy, trong lòng “cộp” một tiếng, trán lập tức túa mồ hôi — trên cây đó có một cành lớn hoàn toàn khô héo, còn vương lại vài chiếc lá khô mùa thu năm ngoái, người của tổ cây hoa vậy mà không kịp thời cưa nó đi, bây giờ lại đập thẳng vào mắt Giang Thanh, chuyện này có thể nhẫn, chuyện khác có thể nhẫn sao?
Giang Thanh quả nhiên dừng bước ngắm nhìn, những nếp nhăn cười trên mặt dần dần biến mất. Lãnh đạo công viên cảm thấy toàn thân máu biến thành nhựa đường, dưới chân cứ như là một vũng bùn hút... Vừa hay lúc này một con chim nhỏ đậu ở gần đó, kêu lên vô cùng uyển chuyển trong trẻo!
Giang Thanh hơi nghiêng đầu, ngắm nhìn tán cây của cây phong lá nhỏ đó, ròng rã suốt hai giây đồng hồ... Cuối cùng, lãnh đạo công viên nghe thấy Giang Thanh nói thế này: “Cả cây xanh tươi, làm nền cho một cành khô, ngược lại càng thấy vô cùng độc đáo.”
Lãnh đạo công viên như được đại xá, kích động đến mức cổ họng co giật, đầu óc ong ong trải qua một lúc lâu, mới phát hiện ra mình đã đi theo Giang Thanh quay đầu lại. Đi ngang qua cửa hàng tạp hóa, Giang Thanh bỗng nhiên hứng khởi bước vào, đi thẳng đến trước quầy hàng. Trong quầy bày đủ loại bánh ngọt, Giang Thanh cúi đầu nhìn — không ai giải thích nổi, nhưng đó rõ ràng là sự thật — bà bỗng nhiên vui vẻ nói: “Những chiếc bánh ngọt này đáng yêu thật! Bao nhiêu tiền một cân?”
Hải Tây Tân lúc đó chưa tròn 17 tuổi, cậu lại không “sợ sệt cấp trên” như lãnh đạo công viên. Cậu đứng ở đó vốn dĩ chẳng qua chỉ để làm cảnh, bánh ngọt cậu chưa từng bán lấy một lần, cho nên Giang Thanh hỏi cậu như vậy, cậu liền thật thà đáp: “Bao nhiêu tiền một cân, trên nhãn đều viết đấy ạ.”
Câu nói này của Hải Tây Tân vừa thốt ra, lãnh đạo công viên thiếu điều chết ngất tại chỗ. Giang Thanh nghe thấy một câu trả lời thế này, quả nhiên nổi giận, bà quở trách Hải Tây Tân rằng: “Các cậu sao có thể đối xử với khách hàng thế này? May mà hôm nay người đến là tôi, còn biết chữ. Nhỡ là nông dân bần hạ nông đến từ nông thôn thì sao? Cậu bắt người ta nhìn nhãn mác, được không?”
Hải Tây Tân đỏ bừng mặt, giống như đang đối mặt với thầy giáo, cậu hổ thẹn gật đầu. Giang Thanh nhìn thấy vẻ mặt thẹn thùng non nớt đó của cậu, chợt lại mỉm cười, lúc này những người đi theo sau Giang Thanh đều nghe thấy Giang Thanh nói với Hải Tây Tân: “Tiểu tử, sửa được là tốt. Những món điểm tâm này, cậu gói cho tôi mỗi thứ một ít nhé!”
Lãnh đạo công viên đứng ở một bên, chỉ cảm thấy mình là chết đi sống lại. Trong lòng ông thầm cầu nguyện: “Hải Tây Tân ơi, lát nữa cậu đừng có gây ra họa nữa nhé...”
Hải Tây Tân cầm khay cân, cầm kẹp, chuẩn bị khom lưng kẹp bánh ngọt, lại bỗng nhiên ngây ngô hỏi: “Một... một ít là bao nhiêu ạ?”
Giang Thanh thoạt đầu đôi mày dựng ngược, sau đó lại đột nhiên vỗ tay cười lớn... Lãnh đạo công viên vào thời khắc cấp bách này với tốc độ nhanh nhất bước vào trong quầy, đẩy Hải Tây Tân sang một bên, tự mình đích thân cân bánh ngọt cho Giang Thanh. Ông gắp vào khay cân mỗi thứ hai miếng, sau khi đặt khay cân lên bàn cân, ông run rẩy dịch chuyển quả cân, đợi khi đòn cân nhướng lên, ông hồ đồ báo một con số cân nặng, lại hồ đồ báo một số tiền... Giang Thanh tự nhiên sớm đã phủi tay bỏ đi, do tùy viên trả tiền, nhận lấy số bánh ngọt đã được gói ghém. Xong việc, lãnh đạo công viên lập tức lao ra khỏi cửa hàng tạp hóa, đi tiếp tục tháp tùng Giang Thanh — ông kinh ngạc vì vận may ngày hôm đó, Giang Thanh vậy mà không hề vì sự cố trong cửa hàng tạp hóa mà quở trách truy cứu ông, mà là vô cùng sảng khoái hỏi: “Nghe nói các cậu ở đây mùa hè có hoa tulip?” Ông vội vàng rướn người đáp: “Có, có, hoan nghênh thủ trưởng đến tham quan vào mùa hoa nở.” Giang Thanh thở dài nói: “Muốn đến chứ, chỉ là sao có nhiều thời gian như vậy...”
Lãnh đạo công viên nhất thời không kịp xử lý Hải Tây Tân. Hải Tây Tân sau khi bị đẩy ra, biết mình đã phạm lỗi, liền bước ra khỏi cửa hàng tạp hóa, nhưng lại không biết nên đứng ở đâu chờ, thế là ngơ ngác đứng dưới một gốc cây thông, hai bàn tay buông thõng móc vào nhau, đông cứng trong một tư thế nghỉ ngơi.
Giang Thanh lại đi dạo thêm một lúc, liền quay người bước về phía chiếc xe hơi Hồng Kỳ, ngặt nỗi Hải Tây Tân lại lọt vào tầm mắt của bà. Lãnh đạo công viên thấy Hải Tây Tân không biết điều như thế — lại ngẩn ngơ đứng ở con đường bắt buộc phải đi khi Giang Thanh lên xe, thật sự giận đến ngứa cả răng, tinh, khí, thần của ông vốn dĩ đã hầu như cạn kiệt, khi ông trơ mắt nhìn Giang Thanh dừng bước, vẫy tay về phía Hải Tây Tân, lại càng cảm thấy đại hạn đã đến, hứa hẹn ngay lập tức sắp tê liệt thành một đống bùn vàng...
Hải Tây Tân thấy Giang Thanh vẫy tay về phía mình, theo bản năng bước lại gần. Tâm trạng của Giang Thanh ngày hôm đó lúc đó thật sự là vô cùng tốt, cô vỗ vai Hải Tây Tân, biểu cảm trên mặt dùng hai chữ “từ ái” mới gọi là xứng đáng, ngữ khí lại càng ân cần vô cùng hay ho: “Tiểu tử, thái độ phục vụ của cậu không ổn nha, nghiệp vụ cũng không quen thuộc, cậu thế này thì sao có thể phục vụ nhân dân được chứ? Phải cải thiện cho tốt nhé...”
Hải Tây Tân tự nhiên liên tục gật đầu.
Giang Thanh lại hỏi cậu: “Mấy tuổi rồi?”
Cậu đáp: “17 rồi ạ.”
Giang Thanh cảm thán nói: “Ái chà! Trẻ thế này cơ à! Đúng là mặt trời mới mọc nha, hy vọng đều đặt cả lên người các cậu rồi đấy!”
Hải Tây Tân cúi đầu, không biết nên nói gì cho phải. Lãnh đạo công viên lại một lần nữa cải tử hoàn sinh, lúc này thật sự muốn thay Hải Tây Tân nói vài câu cảm kích sự khích lệ của “thủ trưởng trung ương”, nhưng lại thực sự không tiện làm thay...
Giang Thanh ý hãy còn chưa thỏa, cô ta lại hỏi: “Tốt nghiệp cấp hai rồi chứ?”
Hải Tây Tân nói: “Cháu tốt nghiệp cấp ba rồi ạ.”
Giang Thanh phì cười, cảm khái vô cùng: “Ái chà, nhìn không ra cậu đã tốt nghiệp cấp ba rồi đấy, thật là cừ khôi nha! Trình độ văn hóa của cậu, còn cao hơn cả tôi nữa đấy! Tôi còn chưa từng học cấp ba ấy chứ! Học sinh cấp ba, thế thì phải tính là trí thức tiểu tư sản rồi! Cậu mới 17 tuổi, đã là một trí thức rồi đấy nhé!”
Vào đúng lúc này, Hải Tây Tân đã thốt ra câu nói được truyền tụng đến tận ngày nay: “Nào có, nào có...”
Sự việc đã trôi qua 7 năm. Hồi tưởng lại, giống như một giấc mơ. Ngay trong ngày xảy ra sự việc, biểu hiện của Hải Tây Tân đã được báo cáo lên cơ quan cấp trên. Một tuần sau, cơ quan liên quan đặc biệt vì “sự cố” của cửa hàng tạp hóa công viên đó mà ban hành một thông báo, cuối thông báo nhấn mạnh, ngoài việc nên tăng cường “giáo dục tư tưởng chính trị” đối với các nhân viên thanh niên trong công viên ra, còn nên “kịp thời điều chuyển những nhân viên không thích hợp làm việc ở những nơi thủ trưởng, khách ngoại quốc hay lui tới, để tránh những sự cố tương tự lại xuất hiện.” Ngày thứ hai sau khi thông báo được phát ra, Hải Tây Tân đã bị điều khỏi công viên, phân công đến một đại đội cây xanh quản lý cây xanh ven đường, con đường mà tiểu đội cây xanh cậu ở quản lý, trừ trường hợp đặc biệt, là không có duyên phận gì với thủ trưởng và khách ngoại quốc cả. Sau đó Hải Tây Tân lại được điều động mấy lần, nhưng dù cậu có được điều đi đâu, những lời đồn đại liên quan đến việc cậu tiếp xúc với Giang Thanh, đều đến trước cậu một bước, và những người bạn trẻ tuổi đều không gọi tên cậu, chỉ gọi cậu là “Nào có, nào có”.
Hải Tây Tân mặc dù bị điều chuyển khỏi công viên, vị lãnh đạo công viên kia lại thường lấy cuộc trò chuyện giữa Giang Thanh và Hải Tây Tân làm ví dụ, để giải thích cho “sự quan tâm và giáo dục của thủ trưởng trung ương đối với công nhân làm vườn trẻ tuổi”, cho nên truyền đến tai Hải lão thái thái rồi, thì không khỏi lấy làm vinh dự, khoe khoang với các thành viên của “hội người cao tuổi” như ông Hồ v.v., chính là bài học thường kỳ trong thời kỳ đó.
Nhưng rất nhanh đã xảy ra sự biến đổi trời lở đất. Giang Thanh đã sụp đổ. Năm 1977, dấy lên cao trào vạch trần phê phán “Bè lũ bốn tên”, màn kịch xảy ra trong công viên năm đó, đường hoàng hợp lẽ được định giá là “một ví dụ về việc Giang Thanh đại lực mưu cầu đặc quyền”. Hơn nữa lại còn có một vị nhà viết kịch, được Hàn Nhất Đàm cùng viện đi cùng, tìm đến tận nhà Hải Tây Tân, nói là định sáng tác một kịch bản có Giang Thanh lên sân khấu, mời cậu cung cấp tư liệu. Hải Tây Tân đem đầu đuôi câu chuyện mà mình đã trải qua kể lại một lượt, nhà viết kịch vô cùng thất vọng, đồng thời bày tỏ sự hoài nghi: “Đó chính là lúc lũ người Giang Thanh gia sức bức hại trí thức, Giang Thanh có thể dùng giọng điệu ngợi ca để nhắc đến trí thức sao?” Hải Tây Tân không biết nói dối, không biết hư cấu, cũng không biết che giấu, cậu chỉ có thể trần thuật sự thật, sự hoài nghi do nhà viết kịch đưa ra, cậu không thể đáp lời — đương nhiên cậu cũng biết đám người Giang Thanh tuyệt đối lấy việc áp bức bức hại trí thức làm đặc điểm của chúng, sự việc của dì Trâm ở viện, chính là một ví dụ sống động, thế nhưng ngày hôm đó Giang Thanh ở trước mặt cậu, quả thực là nói như vậy, cậu cũng quả thực đáp rằng: “Nào có, nào có.”
Vị nhà viết kịch đó sau này quả nhiên đã viết một vở kịch vạch trần “Bè lũ bốn tên”, trong đó có một nhân vật tuy đổi tên, nhưng rõ ràng chính là biểu hiện của Giang Thanh. Cô ta trên sân khấu chốc chốc lại phát ra tiếng cười dữ tợn, mỗi câu nói đều giống như nặn ra từ kẽ răng vậy, khiến khán giả căm ghét đến nghiến răng nghiến lợi. Hàn Nhất Đàm, Cát Bình, Chim Lệ Lệ, còn có Hải lão thái thái và Hải Tây Tân, cùng được mời đến xem buổi công diễn đầu tiên, họ đều cảm thấy vở kịch đó không tệ, vô cùng khâm phục tài năng của nhà viết kịch. Hải Tây Tân xem xong đạp xe về nhà, dọc đường hồi tưởng lại khung cảnh trong kịch, cậu cảm thấy trong kịch vẫn còn thiếu một chút gì đó. Rốt cuộc là thiếu cái gì? Cậu nghĩ mãi không ra, lại càng không nói ra được.
Bây giờ Hải Tây Tân đã trưởng thành, dần dần có thể suy nghĩ sâu sắc hơn một chút. Cậu cảm thấy nhà viết kịch thật sự không nên coi thường, vứt bỏ những tư liệu mà cậu cung cấp. Đương nhiên không nhất thiết phải trực tiếp đưa chuyện ở công viên vào tác phẩm. Thế nhưng, tội ác của lũ người Giang Thanh, từ chuyện đó cũng có thể phản chứng ra — ngoài những vấn đề về phẩm chất cá nhân của chúng ra, cũng còn có một số yếu tố sâu sắc hơn, vi tế hơn đang phát huy tác dụng. Từ đó thực ra có thể rút ra bài học đáng cảnh tỉnh hơn.
Có một hôm cậu liền đem suy nghĩ này, nói với chú Hàn. Hàn Nhất Đàm khích lệ cậu rằng: “Cậu nghĩ sâu sắc như vậy, sao không tự tay viết lấy? Bây giờ những nhà văn trẻ tuổi giống như cậu rất nhiều, cậu cũng đã ngoài đôi mươi rồi chứ? Đã gặp được bầu không khí chính trị trong sáng thế này, cậu nên chớp lấy cơ hội, lập nên một sự nghiệp. Bây giờ thành danh thành gia không những không phải là tội ác, còn được khuyến khích. Cậu nhìn những người trẻ tuổi trong viện chúng ta xem, ngoài Tiết Kỷ Dược ra có lẽ chịu sự hạn chế của điều kiện gia đình, phát triển không lớn lắm, Tuân Lỗi và cái đối tượng Tiểu Phùng của nó ấy, đều lao về mục tiêu dịch giả đấy; Trương Tú Tảo mấy năm nữa chắc chắn là một tiến sĩ, cuối cùng nhất định làm tổng công trình sư... Cội nguồn là Đàm Đài Trí Châu và Chim Lệ Lệ đã đến tuổi trung niên, một người lao về mục tiêu nghệ sĩ biểu diễn, một người ít nhất cũng phải tranh thủ bình chọn cho được một kỹ sư cao cấp, ai cũng không cam chịu sự tẻ nhạt... Tây Tân à, đừng có 'nào có, nào có' nữa, sớm xác lập tốt chí hướng của cậu đi!”
Hải Tây Tân lại mỉm cười nhẹ, bình thản đối mặt. Cấp trên muốn điều cậu trở lại công viên, nói cũng coi như là thực hiện chính sách đối với cậu, cậu đã từ chối. Làm công viên cây xanh đường phố cũng rất tốt mà. Công việc trong đội cây xanh cũng có sự phân chia trình độ kỹ thuật cao thấp, rất nhiều người trẻ tuổi đều tranh giành những loại công việc kỹ thuật cao, Hải Tây Tân lại chủ động đề xuất chịu trách nhiệm công việc phi kỹ thuật vừa mệt mỏi vừa vất vả là dùng ống nước lớn tưới cây. Ngay cả Hải lão thái thái cũng bảo cậu “làm chuyện ngốc nghếch”, cậu lại bình thản nói: “Nội ơi, không thể ai cũng đi thành danh thành gia, đều nhặt cành cao mà đứng. Con biết cái tạng của con có thể có bản lĩnh lớn cỡ nào, con thấy con làm cái hiện tại này là đã rất tốt rồi.”
Có người khẳng định chắc nịch: Giới trẻ Trung Quốc những năm 1980, đặc điểm nổi bật nhất chính là giàu tính tiến thủ và tính cạnh tranh. Câu nói này không biết căn cứ về mặt thống kê của nó đã đầy đủ chưa, Hải Tây Tân hiển nhiên nên bị gạt ra ngoài khái quát này. Tuy nhiên, thái độ siêu nhiên đối với danh lợi của Hải Tây Tân, cũng như phương thức sinh hoạt tự tìm niềm vui đó, trong đó chẳng phải cũng lắng đọng một loại tâm thái nào đó mà thế hệ mới những năm 1980 mới xuất hiện hay sao?
Sở thích cá nhân của Hải Tây Tân là võ thuật.
Hải Tây Tân từ nhỏ đã thuộc tuýp người gầy yếu. Đến khi cậu đi làm, thì vẫn thuộc tuýp người thư sinh. Tận đến năm 1979, cậu mới đột nhiên bừng sáng một loại nhiệt tình đối với võ thuật, bắt đầu luyện tập. Người không rõ nội tình, có lẽ sẽ cho rằng cậu chịu ảnh hưởng của các bộ phim như “Thiếu Lâm Tự”, hoặc bị thu hút bởi ngôi sao võ thuật như Lý Liên Lễ, mới mê mẩn con đường này. Kỳ thực không phải vậy.
Trong thành phố Bắc Kinh đương đại, trên thực tế tồn tại hai võ đàn. Một là do Ủy ban Thể thao chủ trì, các vận động viên thường được tuyển chọn phái cử tham gia các cuộc thi đấu chính thức khác nhau, người đạt giải hưởng vinh dự công khai, thường xuyên xuất hiện trên màn hình ti vi, có người còn được mời đi quay phim, được người ta say sưa bàn tán bằng một hình ảnh màn ảnh võ nghệ cao cường nào đó. Một cái khác là do dân gian tự phát, mỗi buổi sáng hoạt động sôi nổi ở các công viên, bãi cỏ khác nhau, trong đó những người xuất sắc dẫu hầu như chưa từng được cơ quan tuyên truyền biết đến, nhưng trong tâm trí những người mê võ thuật của thành phố Bắc Kinh, thường có uy tín sùng bái và thần thánh hơn cả ngôi sao võ đàn trước. Đương nhiên, hai võ đàn này giữa các bên không có xung đột nào, hơn nữa cũng không thiếu những ví dụ giao thoa chồng chéo.
Việc tập võ của Hải Tây Tân, chủ yếu là do sự thu hút của võ đàn phía sau.
Hải Tây Tân mỗi ngày đi làm, nhất định đạp xe đi ngang qua công viên Nguyệt Đàn. Có một hôm cậu đi ngang qua sớm, thấy một ông cụ đang luyện “Địa đõi quyền” trên một khoảng đất trống trong rừng cây, tư thế dáng dấp thực sự đẹp đẽ làm say đắm lòng người, không kìm được phanh xe hô hay, sau đó lại dứt khoát đi thẳng vào trong rừng cây, thỏa thích thưởng ngoạn ông cụ đó luyện võ. Ngày hôm đó hai người chỉ trò chuyện nhạt nhẽo vài câu, không tính là thực sự quen biết. Kể từ ngày hôm sau đó, Hải Tây Tân ngày nào cũng dậy thật sớm, vội vã đến Nguyệt Đàn hội ngộ với ông cụ đó, dần dần trở nên quen thuộc, rồi lại dần dần từ đứng xem chuyển thành thỉnh giáo, sau đó dứt khoát bái ông cụ đó làm thầy, bắt đầu tập võ.
Ông cụ đó tên Đoạn Nhạn Cần, tuy đã gần 80 tuổi, trông thấy lại chỉ chừng ngoài 60.
Đoạn Nhạn Cần hưởng vinh dự cực cao trong võ đàn dân gian, ông để Hải Tây Tân học công phu cơ bản trước với các võ gia dân gian kém mình một bối phận, giới thiệu Hải Tây Tân quen biết ngày càng nhiều các vị sư phụ. Công phu cơ bản đã qua cửa, Hải Tây Tân liền từng môn từng môn học tập lên. Ở công viên Nguyệt Đàn được Lôi Mộ Ni dạy cho “Thái cực quyền phái Trần”, Mã Trường Thanh dạy cho công phu đàn thối; lại đến công viên Tuyên Vũ bái “Báo đốm hoa” Phú Bảo làm sư, học mấy bài hình ý quyền; lại đến tiểu hoa viên phố Lễ Sĩ bái Hứa Tăng Phồn làm sư, học được “Bát quái quyền” xoay vòng tại chỗ; sau đó lại đến phía đông Bảo tàng Lịch sử, hướng về đầu bếp Dương Khởi Thuận Dương sư phụ làm bánh cắt ở nhà ăn Đánh Ma Xưởng, học một bộ “Bạch viên thông tí quyền”... Trải qua mấy năm trời, cuối cùng qua sự chỉ điểm của Đoạn gia gia, Hải Tây Tân đã đem cái gọi là “Thái cực”, “Hình ý”, “Bát quái” của “Nội gia” và “Tra”, “Hồng”, “Pháo”, “Hoa” v.v. của “Trường quyền” đều luyện đến trình độ tương đối.
Hải lão thái thái càu nhàu cậu: “Tây Tân à, con luyện thứ đó tính hòng cái gì chứ? Con đừng có luyện xong rồi đi đánh nhau với người ta, gây chuyện cho ta đấy nhé!”
Hải Tây Tân mỉm cười. Cậu từng gây chuyện cho bà nội bao giờ chưa?
Lãnh đạo đơn vị biểu dương cậu trong đại hội: “Hải Tây Tân đã luyện thành một thân công phu cứng cáp, đấu tranh trực diện với kẻ gian trộm cắp cây giống của nhà nước, bảo vệ tài sản nhà nước, bắt giữ bọn cõi ác phạm tội, tư tưởng hành vi của cậu ấy, rất đáng để toàn thể nhân viên thanh niên trong cục học tập...”
Hải Tây Tân lẩm bẩm một mình: “Nào có, nào có...” Thành phố Bắc Kinh có thể có bao nhiêu tên ác đồ gan to tày trời tranh thủ lúc đêm khuya vắng lặng, lén lút đột nhập vào vườn ươm để trộm cây giống chứ? Hải Tây Tân có thể có bao nhiêu cơ hội gặp chúng khi trực đêm đây? Mà đối phó với đám ác đồ ngoài mạnh trong yếu đó, lại việc gì phải luyện võ thuật đến mức độ thế này? Cho dù tinh thần dũng đấu ác đồ của Hải Tây Tân đáng để nhân viên thanh niên trong cục học tập, nhưng trình độ võ thuật của cậu ấy, người bình thường sao có thể, và sao cần thiết phải noi gương theo cậu ấy chứ?
“'Nào có, nào có' là muốn lên phim đấy! Đạo diễn của bộ 'Võ lâm chí' đó là ai? Sao không tìm 'Nào có, nào có' của chúng ta đi? Cậu ta còn quay phim kungfu nữa không? Chúng ta dâng hiến 'Nào có, nào có' ra đi!” Bè bạn thường vỗ vai đẩy lưng trêu chọc cậu như vậy.
Cậu cùng mọi người ha ha ha cười lớn. Cậu lên phim ư? Thiên hạ còn có chuyện nào buồn cười hơn thế này nữa không? Quay thành công rồi, cửa rạp chiếu phim chắc chắn phải xếp hàng dài — trả vé!
“'Nào có, nào có' là luyện cho các cô nương đấy chứ! Có cô nương nào không thích hán tử cứng cỏi võ nghệ cao cường! Huống chi 'Nào có, nào có' của chúng ta không phải là thô to năm thước, mà là 'phong thái võ tướng'!” Kỹ sư Uông đại ca trong đội thậm chí còn đùa cợt như vậy trước mặt các cô nương.
Đốivới điều này Hải Tây Tân giữ im lặng. Cậu đương nhiên không có động cơ như vậy, nhưng quả thực đã thu được hiệu quả như thế. Cậu thường xuyên nhận được những bức thư tình lén lút đưa tới. Có một lần một cô nương nọ còn gan dạ gửi thư tình qua bưu cục đến nhà cậu. Hải lão thái thái nhận được thư, vì mắt mờ hoa, bèn mời Chim Lệ Lệ đọc thay. Chim Lệ Lệ mở thư ra đọc, chưa đọc đã cười đến ngả nghiêng...
Từ đó Hải lão thái thái không thiếu những màn tra khảo Hải Tây Tân. Hải Tây Tân luôn nói với bà như thế này: “Nội ơi, nội cứ yên tâm, chắc chắn sẽ cưới cho nội một người hiếu thảo y hệt như con.”
Hiện tại Hải Tây Tân đã có một người trong mộng, đang ở trong giai đoạn yêu đương mặn nồng. Vào ngày 12 tháng 12 năm 1982 này, cậu từ sáng sớm đã đạp xe ra ngoài để hẹn hò với cô ấy, mãi đến khoảng bốn giờ chiều mới quay trở về nhà — nếu không phải vì vội vã về nhà xem chương trình ti vi “Tuyển chọn phát sóng trận đấu bóng đá” phát sóng lúc bốn giờ linh năm, có lẽ cậu còn muốn quấn quýt bên cô ấy lâu hơn một chút. Hiện tại cô ấy vẫn chưa công khai tình yêu của mình với bố mẹ nghiêm khắc cho nên buổi tối họ vẫn chưa thể thong thả hẹn hò, mà Hải Tây Tân cũng chưa đưa ra quyết định đưa cô ấy đến gặp bà nội.
Hải Tây Tân đẩy xe vào trong viện, vừa nhấc xe qua cửa thùy hoa, liền nhìn thấy một người đàn ông say mèm vừa khóc vừa làm ầm ĩ xông ra từ phòng tân hôn nhà họ Tiết, sau khi xông ra mấy bước, lại quay đầu mắng: “Mẹ kiếp chúng mày vu oan người tốt. Cả nhà chúng mày một ổ lạt ma mới là kẻ trộm! Lạt ma già! Lạt ma non! Mẹ kiếp chúng mày để ý cho cẩn thận, tao mẹ kiếp không dứt với chúng mày đâu! Tao không tìm người đến đập nát cái miếu lạt ma của chúng mày thì không làm người! Chúng ta cứ chờ mà xem!”
Tên say rượu đó chính là Lô Bảo Tang. Theo sau việc hắn ta xông ra phòng tân hôn nhà họ Tiết làm loạn ầm ĩ, trong viện chốc lát ùn ùn người. Từ hai gian phòng của nhà họ Tiết tự nhiên có người ùa ra, Chim Lệ Lệ và Trương Tú Tảo cũng không nhịn được mà bước ra khỏi phòng quan sát, bên cạnh Hải Tây Tân lại có thêm bố chồng của Đàm Đài Trí Châu ở ngoài viện và Tẩu tử Tuân đứng kề bên. Mọi người dẫu tâm trạng khác nhau, nhưng có một sự cảm khái lại chung một điểm: Một việc hỷ sự tốt lành thế này, sao lại làm thành ra thế này chứ!
Tân lang Tiết Kỷ Dược, đang ở trong một tâm trạng cực kỳ hưng phấn, mặc cho những người bên cạnh liều mạng kéo lại, cậu ta vẫn giãy giụa đòi lao tới. Tóc tai cậu ta bù xù, âu phục xộc xệch, hoa hỷ lung lay sắp rụng, hét lên khản cả cổ: “Lô Bảo Tang, mày đừng có đi! Mày giao đồng hồ Radar ra đây! Không thì chúng ta cùng đến đồn công an!...”
Lô Bảo Tang lại nhón gót, rướn người về phía cậu ta, lớn tiếng quát: “Mẹ kiếp đứa nào trộm đồng hồ đứa đó là cháu chắt ba đời! Đến đồn công an! Có đến được đâu! Không cho đi à? Bà ngoại ①!” Quát xong, quạt vai, sượt qua bên cạnh Hải Tây Tân. Hải Tây Tân lúc đó sinh ra một sự thôi thúc muốn túm lấy hắn ta, thế nhưng lại kiềm chế lại được — dù sao tình hình chưa rõ, phải trái khó phân biệt. Ngay khoảnh khắc Lô Bảo Tang bước đi, Hải Tây Tân đã nhìn thấy đại gia Ân đứng giữa đám đông. À, hôm nay đại gia Ân cũng đến nhà họ Tiết làm khách đấy...
Tiết Kỷ Dược rốt cuộc cũng bị mọi người vừa khuyên vừa kéo đưa trở lại phòng tân hôn. Chim Lệ Lệ tự nhiên từ sớm đã bước qua chỗ Tiết đại nương để hỏi cho ra ngọn nguồn. Tẩu tử Tuân cũng qua đó nói chuyện với sư phụ Tiết — cô ta ngược lại không hỏi đầu đuôi ngọn ngành trước, mà lập tức khuyên sư phụ Tiết nghĩ thoáng ra: “Phàm có rượu hỷ tất có người say, chuyện nhỏ nhặt không đáng kể ấy mà, qua rồi thì coi như nó là cọng hành tép tỏi... Tiếp theo chúng ta nối tiếp náo nhiệt. Đi nào, tôi qua giúp các bác lo liệu...” Trương Tú Tảo thụt lùi về phòng, tâm tư không thể lập tức quay trở lại với bài vở, cô không chỉ cảm thấy phiền não, mà vì sự không thể thấu hiểu lẫn nhau giữa mình với đám người này, sinh ra một nỗi u sầu man mác. Chẳng mấy chốc cô sẽ chuyển đến một môi trường khác, rời xa cái đám người thô tục thô bỉ đó, đó là phúc khí của cô ư? Nhưng Tuân Lỗi lại là người ở trong quá khứ, hiện tại, cũng như một khoảng thời gian khá dài trong tương lai, đều luôn luôn ở trong một bầu không khí thế này, Tuân Lỗi đã nhẫn nhịn tất cả những điều này bằng cách nào chứ? ... Bố chồng của Đàm Đài Trí Châu chứng kiến tranh chấp của nhà hàng xóm, liên tưởng đến nội chiến nhà mình, trong lòng thắt lại. Ông ta thối lui về nhà, đi tới đi lui trong nhà trên, Lý Khải và Trí Châu sao mà đi mãi không về thế nhỉ? Ngay cả Tiểu Trúc, cũng đã lâu không thấy bóng dáng, ông ta nên đi tìm bọn chúng, hay nên vo gạo chuẩn bị cơm chiều đây? ...
Hải Tây Tân nhìn thấy đại gia Ân lúc nào, đại gia Ân cũng nhìn thấy cậu lúc đó. Sau khi Lô Bảo Tang đi rồi, hai người tự nhiên xúm lại với nhau. Đại gia Ân là cao đồ đắc ý nhất của Đoạn Nhạn Cần, Hải Tây Tân từng học “Đại thành quyền” một thời gian với ông ấy. Nghe nói lúc đại gia Ân ở độ tuổi năm mươi mấy, “Đại thành quyền” của ông ấy đứng đầu võ đàn dân gian toàn thành phố, có công phu “cách núi đánh bò già”. Hiện nay nhà đại gia Ân ở quanh khu vực hồ Long Đàm thành nam, treo biển chính cốt ở đó, tiếng tăm cực cao. Đại gia Ân áp sát Hải Tây Tân, ngắn gọn súc tích nói với cậu rằng: “Người vừa đi tên là Lô Bảo Tang. Bây giờ không làm rõ được rốt cuộc hắn ta có trộm đồng hồ Radar của nhà họ Tiết hay không. Hắn ta bây giờ vừa say vừa hồ đồ. Cậu nếu tiện, ra ngoài đi theo hắn ta từ xa, chằm chằm theo dõi hắn ta một chút, xem hắn ta đi đâu, làm những gì. Cậu chỉ cần ở xa đi theo là được, tuyệt đối không được làm hắn kinh động, càng không được động đến hắn. Hắn mà vào trong viện nhà dân, thì cậu quay về. Tôi đợi tin của cậu.”
Hải Tây Tân vốn có tình nghĩa thầy trò với đại gia Ân, nói gì thì chuyện nhà họ Tiết cũng nên quản lý, nghe thấy lời này, liền quay đầu xe, lại hướng ra ngoài viện mà đi. Chương trình ti vi “Tuyển chọn phát sóng trận đấu bóng đá” đó, cậu tự nhiên đã vứt xó ra sau đầu rồi.