Chuyến xe khách cuối cùng cũng dừng lại trên con phố trấn Cao Lão Trang. Tử Lộ và Tây Hạ đã bẩn lem luốc như vừa bị ném từ bao tải đất ra, diện mạo chẳng còn ra hình thù gì. Không ngờ trên phố bụi còn dày hơn, vừa bước vào là khói bụi mù mạt bốc lên tung tóe. Tây Hạ nói: "Mặt đường phố này cũng không rải xi măng sao?" Tử Lộ nói: "Ở quê nhiều đất thì có nhiều nhưng mà sạch, hồi nhỏ anh bị ngã bị thương, bốc nắm đất đắp vào là cầm được máu mà lại không bị viêm đấy!" Rồi chỉ trỏ giải thích bố cục làng xóm Cao Lão Trang mang hình dáng một con bọ cạp, con phố trấn này là eo bọ cạp, làng phía bắc bên đông là càng bắc bọ cạp, làng phía nam là càng nam bọ cạp, nhà mình ở đuôi bọ cạp, nằm ở góc tây bắc của phố trấn, còn phải đi thêm bốn dặm đường nữa. Tử Lộ hỏi: "Phong thủy tốt chứ?" Tây Hạ nói: "Độc! Em muốn đi vệ sinh quá."

Tử Lộ nói: "Ở đây làm gì có nhà vệ sinh công cộng, em chịu khó nhẫn nại một chút được không?" Tây Hạ nói: "Nhịn sao nổi!" Tử Lộ liền xách túi xách dẫn Tây Hạ đi về phía một quán ăn, nói: "Phân bón của người quê phải đi vào nhà vệ sinh của nhà mình, nước màu không chảy ra ngoài mà. —— Anh Ba Trị!" Ba Trị không có ở đó, vợ Ba Trị cùng mấy người thợ phụ đang làm đậu phụ ở bếp, khói mịt mù, người phụ nữ đầu hói hai tay lắc túi đậu phụ, thổi thổi hơi nước trước mặt, đột nhiên cất giọng nhọn hoắt nói: "Hái, đây chẳng phải là Tử Lộ sao, Tử Lộ chú về rồi đấy à? Đây là người đàn bà chú cưới đó hả?!" Tử Lộ vội nói với Tây Hạ: "Đây là chị Ba Trị!"

Tây Hạ nói: "Chào chị ạ!" Rồi đưa tay ra. Người phụ nữ đầu hói nói: "Dân quê không xài kiểu bắt tay đâu! Tiểu Tinh, Tiểu Tinh, tai mày nhét lông lừa rồi à?!" Một gã thợ phụ mặt đầy thịt đỏ chạy vào từ cửa sau. Người phụ nữ đầu hói nói: "Trụng cho vị giáo sư với cô em này hai bát sủi cáo thịt lợn rau thì là lớn! Người thành phố vệ sinh lắm, bát đũa dùng nước sôi chần qua, rồi lấy một cuộn giấy ra đây, người ta còn phải lau miệng đấy!" Tử Lộ vội vàng nói: "Không cần đâu, không cần đâu, em ghé qua thăm anh Ba Trị chút thôi!" Rồi hất hất môi về phía cửa sau với Tây Hạ, Tây Hạ vội vã đi ngay.

Tử Lộ ngồi xuống chiếc bàn bên cửa sổ, bắt đầu chuyện trò với người phụ nữ đầu hói về việc sửa sang quán ăn, hỏi thăm bệnh hen suyễn của Ba Trị, hỏi làm nhiều đậu phụ thế này là do người ta đặt hay làm cho quán dùng? Bàn đối diện có mấy người đang uống rượu, vừa uống vừa hò hò hát hát oẳn tù tì, lại gào lên đòi lấy thêm một chai rượu nữa. Người phụ nữ đầu hói nói: "Còn uống nữa hả, vất vả vác một cây gỗ về chỉ để uống rượu thôi sao?" Người uống rượu nói: "Con người sống trên đời chẳng phải là để ăn uống sao? Chê chúng tôi hết tiền chắc, chỗ chúng tôi thiếu gì gỗ!" Tử Lộ nói: "Chị dâu buôn bán đắt hàng quá nhỉ!" Người phụ nữ đầu hói nói: "Đắt hàng là cái xưởng ván sàn kìa, người ta ăn thịt thì mình ké chút hơi hùm! Uống đi uống đi, người bán rượu lại sợ sâu rượu chắc? Có hỉ mũi thì ra ngoài cửa mà hỉ, trét vào chân bàn thấy mà tởm!"

Mấy gã kia cười hì hì, không hỉ mũi nữa, chỉ có một kẻ nhổ một bãi đờm đặc quánh ra ngoài cửa, một kẻ lại nói: "Người thành phố mình học không nổi đâu, hồi mình dùng cục đất khô chùi đít thì người ta đã dùng giấy rồi, giờ mình mới học được cách dùng giấy thì người ta lại lấy giấy chùi miệng!" Một kẻ nói: "Chỉ có mày lắm lời!" Gã ban nãy lại hạ thấp giọng nói: "Người đàn bà đó có đầu gối không nhỉ?" Gã này nói: "Không có đầu gối thì là khúc gỗ à?"

Gã kia nói: "Thế sao đi đường chẳng thấy co đầu gối gì cả? Lại có người đàn bà chân dài đến thế, chân dài là không đẻ được con đâu!" Tử Lộ còn chưa kịp ngoái đầu lại, người phụ nữ đầu hói đã cười nói: "Say rồi say rồi." "Ọe" một tiếng, một gã đàn ông từ trên ghế trượt xuống, đầu đập cộp xuống đất.

Mấy người kia nói: "Mất vui, mất vui, chưa tới ba chai đã gục rồi!" Mấy người khiêng gã thả ra bậc thang ngoài cửa cửa hàng cho thoáng gió, sau đó quay lại ngồi tiếp tục uống rượu, gào lên gọi xào thêm một bát rau mộc nhĩ, cho lắm ớt vào. Tử Lộ nhất thời thấy mấy gã này buồn cười, vừa bước chân ra đứng ở cửa cửa hàng, chợt nghe có người gọi mình, quay đầu nhìn thì trên phố chẳng có người quen nào, xoay người định bước vào lại thì tiếng gọi lại vang lên hai tiếng nữa, lúc này mới nhìn thấy trên tầng hai căn nhà gỗ đối diện phố có một người phụ nữ đang đứng, đó là Tô Hồng. Tô Hồng xách một con gà ác béo mầm, con gà giãy giụa, lông gà bay tứ tung. Tử Lộ vẫy vẫy tay, Tô Hồng bước thình thịch từ cầu thang nhà gỗ chạy xuống.

Hai người đứng bên cạnh gã say bắt tay nhau, con gà ác bị buộc chân giãy giụa rơi xuống đất, đập cánh muốn chạy trốn. Tô Hồng nhặt một cục đá đè lên cánh gà, nói: "Tặng người ta mà cũng không biết làm thịt rồi hẵng tặng, em thì chả dám mổ đâu!" Tử Lộ nhìn cô cười, người phụ nữ đầu hói ở trong nhà nghe thấy liền nói: "Tô Hồng cô khéo làm màu! Hôm trước tôi còn thấy cô mổ cá ở ngoài suối đấy nhé!" Tô Hồng nói: "Gà nó kêu chứ cá đâu có kêu." Người phụ nữ đầu hói nói: "Lãnh đạo không thích người hay góp ý, cô toàn ăn hiếp đứa không biết lên tiếng!" Tô Hồng không thèm chấp, dậm mạnh chân cho bớt bụi trên giày, nói: "Con phố này của mình thành cái hố bụi rồi, anh về từ khi nào thế?" Tử Lộ nói: "Vừa mới xuống xe." Tô Hồng nói: "Đi xe hơi à? Xe đâu rồi?" Tử Lộ nói: "Anh có xe đạp, để ở trên thành phố rồi." Tô Hồng nói: "... Thế cũng nên báo với huyện một tiếng chứ, ai mà không xếp cho anh chiếc xe được? Thật sự là, phải chú ý ảnh hưởng chứ?" Tử Lộ nói: "Cần xe làm gì nữa, chỉ cần không ai chửi anh là tốt rồi." Gã say ọe một tiếng mửa ra một đống bẩn thỉu, lập tức có con chó chạy tới, Tô Hồng lấy tay quạt quạt trước mũi, nói: "... Anh xem hai người quậy ra nông nỗi này, đều là người tốt cả mà, sao nói ly hôn là ly hôn ngay được?! Ban đầu hồi ở tỉnh thành em đã định đến chỗ anh chơi rồi, đấy, giờ cũng chả đi được nữa!" Tử Lộ nói: "Bạn bè thì vẫn là bạn bè, tới chơi đi chứ! Chừng nào lại lên tỉnh thành?" Tô Hồng nói: "E là nửa năm một năm nữa chẳng đi được đâu, anh xem, bận đến mức giờ dây chuyền em cũng chẳng đeo, vòng tay cũng không mang, sống chả còn chút nữ tính nào!" Kiểu tóc của Tô Hồng uốn rất to, nhưng lông mày lại tỉa xơ xác nhỏ dài.

Tử Lộ nói: "Tình hình xưởng thế nào rồi?" Tô Hồng mở to mắt, nói: "Anh biết em mở xưởng rồi à? Sao mà biết được?!" Tử Lộ nói: "Người Cao Lão Trang cũng hay lên chỗ anh, gặp ai là người đó nói về chuyện của em và cái xưởng thôi." Tô Hồng nói: "Cây cao thì hứng gió, mệt lắm! Hiệu quả của xưởng thì khá tốt, em chỉ bảo là dồn hết tâm trí lo việc ở xưởng thôi, thế mà vẫn có người bám lấy đòi giới thiệu cho họ lên tỉnh làm thuê, trên tầng em cũng đang nói chuyện với mấy cô gái đây! Biết làm sao được, ai bảo năm xưa em từng làm cái vụ xuất khẩu lao động chứ? Anh nhìn mấy tiệm cắt tóc, tiệm chụp ảnh, nhà nghỉ, quán ăn trên phố này xem, mười phần thì có đến tám chín phần là do em dắt đi rồi quay về mở đấy, con gái vùng mình giỏi giang phết đấy nhé!" Tử Lộ nói: "Thủy thổ Cao Lão Trang xưa nay toàn nuôi con gái chứ có nuôi con trai đâu." Tô Hồng nói: "Miệng anh nói thế chứ trong bụng coi khinh bọn em chết đi được, bằng không thì sao lại... giờ thì sao?" Tử Lộ nói: "Chuyện trong đó em không biết đâu... Có rồi." Tô Hồng nói: "Có rồi?!" Đầu liền ngó vào trong quán. Trong sân sau đúng lúc vang lên một hồi tiếng dốc họng thét chói tai, Tử Lộ như bị điện giật bỏ mặc Tô Hồng chạy xộc vào trong quán, mấy gã đàn ông ngồi uống rượu ở bàn kia khoái chí ha hả cười lớn.

Tây Hạ vừa bước ra cửa sau mới biết sân sau cực kỳ thấp, dưới bảy bậc thang, phía đông là ba gian nhà phụ nhỏ, trên bức tường sân phía nam mở một cánh cửa nhỏ, nhìn thẳng ra một con sông nhỏ. Phía tây sân có một khoảng đất bằng phơi đậu, phần còn lại là vườn rau, trồng hành, tỏi, hẹ và rau cần. Góc vườn rau cắm một vòng cọc gỗ to bằng miệng bát, ruồi nhặng vo ve, đó chính là nhà vệ sinh. Tây Hạ đẩy cánh cửa dải gỗ ra, phát hiện bên trong chỉ có một cái hố phân, ngập ngừng một hồi lâu mới định ngồi xuống thì gã thợ phụ của quán ăn đi tới, Tây Hạ vội ho một tiếng, gã thợ phụ cũng ho một tiếng, Tây Hạ tức giận đứng dậy nói: "Có người!" Gã thợ phụ nói: "Tôi vào hái mộc nhĩ." Thế mà lại hái một đống mộc nhĩ trông như những con bướm đen trên cọc gỗ cắm dựng đứng kia mang đi. Tây Hạ kinh ngạc không thôi, lại ngồi xuống, mắt chăm chú nhìn tảng bia đá tựa ở cửa rào gỗ. Trán tảng bia đá này khắc bốn chữ "Vĩnh Thùy Bất Hủ", đầu đuôi hơi sứt mẻ, trên ghi: "... Cao Lão Trang Nãi... x giáp giới, vốn thuộc vùng núi cao rừng rậm hoang dã. Từ năm Giáp Dần... giặc cướp bức bách vùng này, hại mấy bảo, nhân vật sông Tây Lưu gần như không còn chỗ dung thân. Hè năm Kỷ Mùi, các thủ lĩnh cùng chúng dựng đồn lũy làm chốn phòng thủ. Công trình to lớn, một cây gỗ khó chống đỡ. Mỗi người góp vốn riêng, quyên góp khắp mười phương, quả lành hoàn thành, khắc đá lưu truyền lâu dài." Đang nhìn đến đoạn dưới "Đại Thanh Gia Khánh năm thứ sáu...", chợt nghe có tiếng thở khò khè, quay đầu nhìn thì từ cái lều nhỏ thấp lè kè ở góc vòng cọc gỗ chui ra một con lợn định tới ăn phân, cô sợ quá kéo quần vừa chạy ra ngoài vừa kêu thét lên.

Tử Lộ đỡ lấy cô, nói: "Cái này có gì đâu mà sợ, nhà Ba Trị không có hố nước tiểu, nhà vệ sinh với chuồng lợn liền một chỗ mà." Tây Hạ lúc này mới hoàn hồn, nghe đằng trước quán vang lên một trận cười ồ, mặt cô đỏ bừng lên, nói: "Lợn ăn phân người, người lại ăn thịt lợn?!" Thế rồi lại quay lại, muốn xem cái chuồng lợn nhỏ tẹo thế kia sao lại nằm vừa con lợn to đùng như thế? Tử Lộ giới thiệu Tây Hạ với Tô Hồng, Tô Hồng reo lên: "Tưởng em đã là đứa cao nhất Cao Lão Trang rồi, không ngờ chị còn cao hơn em nhiều thế này!" Thế là không đứng quá gần Tây Hạ nữa, đứng ở bậc thang nói Tây Hạ là người mẫu, Tây Hạ bảo không phải, nhưng cô ấy cứ quả quyết chắc chắn là phải. Đúng lúc này, từ xa ở cửa trụ sở chính quyền trấn, có một chiếc xe jeep "píp píp" nổ máy, mấy người khiêng một sọt vật nặng gì đó đặt lên xe, ngay sau đó một gã lùn như quả bóng tròn lăn tới nói: "Tô Hồng, chủ trấn hỏi cô có đi không đấy?" Tô Hồng nói: "Đi chứ." Bèn nói với Tử Lộ: "Anh có gặp chủ trấn một chút không?" Tử Lộ nói: "Anh không quen, thôi bỏ đi." Tô Hồng nói: "Thế em cũng không đi cùng hai người được rồi, sáng nay người bán gỗ ở Bạch Vân Trại phát hiện một con rùa cạn dưới Tắc Giáp Lĩnh, bán cho xưởng, xưởng lại tặng cho chủ trấn Ngô, mà chủ trấn Ngô lại muốn đem tặng cho chủ tịch huyện Trần." Tử Lộ nói: "Một con rùa mà đáng để biếu qua biếu lại thế à?" Tô Hồng nói: "To bằng cái nia đấy!" Tây Hạ nói: "To bằng cái nia cơ à?" Định qua xem thử, Tử Lộ kéo kéo gấu áo cô. Tô Hồng bèn bảo Tử Lộ xách con gà ác về, Tử Lộ không lấy, hai bên đùn đẩy một hồi, Tô Hồng đành giao con gà cho gã lùn nhờ gã mổ hộ, ngay sau đó bắt tay chào tạm biệt, miệng vẫn còn nói: "Tây Hạ chị cao thật đấy!"

Tô Hồng vừa đi, Tây Hạ liền tháo đôi giày cao gót ra, lấy từ trong túi xách ra một đôi giày đế bằng thay vào, hỏi Tử Lộ: "Em cao thế này có làm anh thấy mất mặt không?" Tử Lộ nói: "Là Tô Hồng tự thấy hổ thẹn đấy thôi." Người trên phố qua qua lại lại, có người nhận ra Tử Lộ, cũng có người không nhận ra, nhưng đều nhìn họ bằng ánh mắt chú ý, Tử Lộ chỉ cúi đầu đi về phía trước, bỏ Tây Hạ lại phía sau, Tây Hạ bèn nói nhỏ: "Đầu, đầu!" Tử Lộ cố tình không thèm nghe cô —— đàn bà ngẩng đầu đàn ông cúi đầu —— vẫn cứ cúi đầu, hai chân bước càng hăng hái hơn. Tây Hạ đuổi kịp nói: "Chân anh ngắn thế mà đi nhanh thật đấy!" Tử Lộ nói: "Chúng ta đừng đi sóng đôi." Tây Hạ nói: "Làm sao thế, anh cũng chê em cao à?" Tử Lộ nói: "Đây là ở dưới quê." Tây Hạ nói: "Dưới quê không cho phép đi sóng đôi à?" Càng cố tình đi sóng đôi. Ra khỏi phố trấn, đi theo một con đường đất về hướng tây bắc, Tây Hạ nói: "Em chỉ tưởng anh thấp thôi, sao đàn ông trên phố này ai cũng lùn tịt thế?" Tử Lộ nói: "... Thật thế à?" Tây Hạ nói: "Kỳ kỳ làm sao ấy." Tử Lộ nói: "E là mọi người nhìn em cũng thấy kỳ kỳ đấy." Tây Hạ bèn "xì" một tiếng cười, nói: "Em hiểu rồi!" Bèn cúi người ngắt một bông hoa màu vàng bên đường, thân hoa chảy ra nhựa trắng, lập tức biến thành màu đen như sơn. Tử Lộ nói: "Đừng có ngắt, nhựa này dính vào tay là rửa không sạch đâu. Em hiểu cái gì rồi?" Tây Hạ nói: "Anh cứ nhăm nhăm đòi về quê, về rồi anh không thấy tự ti nữa đúng không!" Tử Lộ nói: "Anh mà lại tự ti à, tự ti thì anh sao cưới nổi em?!" Tây Hạ nói: "Cưới em có phải là để cải tạo giống không?"

Vừa bước vào ngõ làng Đuôi Bọ Cạp, Tây Hạ nhìn thấy khắp nơi đều là cây trắc bách, cây già phủ phục như nằm ngủ, thế là ở mỗi gốc cây cô đều đòi chụp ảnh. Tử Lộ cũng hứng khởi lên, giới thiệu cây này là trắc bách cành dẹt, từ gốc đến ngọn cành nhánh đều dẹt phẳng, cây kia là trắc bách xoắn, thân cây xoắn như quẩy, lại còn có trắc bách tháp, trắc bách kẹp hòe, trắc bách treo giáp, đi mãi đến tận ngoài tường bờ rào nhà anh, anh chỉ vào một cây trắc bách mọc nghiêng nghiêng lượn theo mái sau nhà và đầu tường rào bảo là trắc bách bay mái nhảy tường, Tây Hạ phấn khích nhảy dựng cả lên. Nhảy một cái thế này, trong ngõ có người nhìn thấy, ngẩng cổ gào lên: "Bà Vân! Bà Vân!" Giọng nói vội vã. Cửa sổ cửa ra vào trong ngõ đồng thời có năm sáu cái đầu thò ra, nói: "Tử Lộ về rồi!" Tử Lộ đáp lời, quăng thuốc lá vào trong cửa sổ, nhét kẹo hoa quả cho mấy đứa trẻ chạy tới. Một đứa trẻ vừa bóc kẹo vừa chui vào lối đi của một nhà, kẹo rơi mất, nhặt lên gào: "Bà Vân bà Vân, chú cháu về rồi!" Nhưng Tây Hạ lại nghe thấy ở đâu đó có tiếng đàn nhị kéo lên, một giọng hát khàn khàn đang hát: "Núi đen ôi đầm Mây Trắng, nước sông ôi chảy về tây, nhà chẳng ba đời giàu, quan gián chẳng đến đầu!"

Tây Hạ nói: "Anh nghe kìa, anh nghe kìa." Tử Lộ nói: "Đó là chú Mê Hồ đang hát hoa cổ xấu xí đấy!" Mẹ Tử Lộ đang ở nhà Nữu Khôn gắp đũa coi bói, ngoài sân đất con lừa đang lăn lộn, bụi mù mạt làm gà bay chó nhảy, mèo cũng nhảy qua tường, mà Mê Hồ ngồi trên cối đá vừa kéo đàn vừa hát. Vợ Nữu Khôn vừa chửi Mê Hồ: Hóa điên rồi hay sao mà sao vẫn còn nhớ lời hát hoa cổ xấu xí thế?! Mẹ Tử Lộ nói: "Cha thằng Thuận Thiện hồi còn sống là đứa nói ngọng, thế mà lên sân khấu đóng kịch chẳng bao giờ ngọng cả." Hai người vừa lấy dây đay buộc hai đôi đầu đũa lại, mỗi người giữ một đầu, đảo qua lộn lại, miệng lẩm bẩm khấn vái, kể tên gặp phải đường ma xó nào làm đứa trẻ bị sốt, là ngươi thì ngươi dừng lại đi. Kết quả đôi đũa đột nhiên không đảo lại được nữa. Mẹ Tử Lộ nói: "Ối dạt, là cái ma chết tiệt Cát Hỷ ở đầu bắc làng! Cát Hỷ Cát Hỷ, oan có đầu nợ có chủ, ngươi hại đứa trẻ ranh làm cái gì? Ngươi đi đi! Ngươi mà không đi ta lấy cọc gỗ đào đâm vào đầu mộ ngươi đấy!" Đứa trẻ ăn kẹo lảo đảo bước vào, nói là "Chú cháu về rồi!" Mẹ Tử Lộ thu dọn đũa, liền từ trên giường đất bước xuống, đi về nhà mình. Mê Hồ ngồi trên cối đá ngừng kéo đàn nhị, cũng không hát nữa, nói: "Chị dâu, chị dâu, chẳng phải tết nhất lễ lạt gì, Tử Lộ sao lại về giờ này?" Mẹ Tử Lộ bực lão, nói: "Bố nó giỗ ba năm, nó lại không về được chắc?!" Mê Hồ liền "luật, luật, luật" dắt lừa đi, con lừa không cao, lão đứng còn chẳng cao bằng con lừa.

Tử Lộ thấy mẹ ra khỏi cửa sau nhà Nữu Khôn, gọi: "Mẹ!", Tây Hạ cũng dừng bước, gọi: "Mẹ!" Một tay khoác lên vai mẹ. Người làm mẹ nhất thời chưa kịp phản ứng, cuống lên là tay run lên bần bật, ngẩng đầu nhìn mặt Tây Hạ, muốn sờ thử, giơ tay lên lại đập đập phủi bụi trên tay áo Tây Hạ, nói: "Mau về nhà mau về nhà!" Mê Hồ lại cố tình dắt lừa từ đầu ngõ bên kia đi ra, nói lớn: "Tử Lộ, về làm giỗ ba năm cho bố mày đấy à... Người ta chết một cái là tính ngày nhanh thật, mới đó mà bố mày chết được ba năm rồi!" Tử Lộ nói: "Chú Mê Hồ, điệu hoa cổ xấu xí của chú vẫn hát tốt nhỉ!" Mê Hồ nói: "Còn hát tốt nữa à? Cháu thấy hát tốt thì chú hát cho cháu thêm một đoạn nữa! Cho người khác chú không hát đâu, nhưng Tử Lộ thì phải hát chứ, Tử Lộ là đại phúc đại quý, vách đá Tắc Giáp Lĩnh sạt lở, đè mất bao nhiêu ruộng nước, thế mà lại không đè vào mộ nhà cháu..." Tử Lộ nói: "Vách đá Tắc Giáp Lĩnh sạt lở ạ?"

Mê Hồ nói: "Sạt lở thật đấy chứ! Trên trời còn bay một cái nón lá to đùng, năm xưa chú ở Bạch Vân Tưu từng thấy rồi..." Mẹ nói: "Chú mau đi làm việc khác đi, chú không lo gác rừng cho tử tế là trên trấn người ta trừ tiền chú đấy!" Mê Hồ nói: "Ai bảo thế?" Mẹ nói: "Thuận Thiện nói đấy." Mê Hồ đùng đùng chửi đổng: "Đồ con lừa Thuận Thiện!" Dắt lừa xoay người đi mất. Tây Hạ thấy tiếc tiếc, nói: "Bác ấy muốn hát sao không cho hát tiếp, bác ấy hát hay mà!" Mẹ nói: "Lão bị điên đấy." Tử Lộ nói: "Bệnh điên chẳng phải khỏi lâu rồi sao?" Mẹ nói: "Khỏi thế nào được, lúc nặng lúc nhẹ, Tắc Giáp Lĩnh vừa sạt vách đá một cái là lão lại điên nặng rồi, suốt ngày hát hò, từng ấy tuổi đầu rồi cũng không biết xấu hổ, mất mặt!"

Đến trước cửa nhà mình, cửa đang khóa, thò tay lên trên xà cửa mò chìa khóa, mở mấy lần đều không ra, cuối cùng vẫn là Tây Hạ cầm lấy mở khóa ra, nói: "Em đúng là số làm người nhà này rồi!" Nhìn vào thấy sân không to lắm, có bốn gian nhà chính. Cột to mái rộng, trên bậc thang xếp củi chẻ chĩnh chện ngay ngắn, hai bên có nhà phụ đông tây, dưới tường rào góc trước bên phải là nhà xát cối xay, trước nhà chính bên trái có một cây anh đào, dưới cây có một viên đá xanh giặt áo, từ cửa sân đến bức tường nhà trên giăng một sợi dây thép phơi chăn nệm, ánh hoàng hôn đỏ rực đang chiếu vào, trên mặt chăn đóa hoa mẫu đơn to đùng ánh lên sắc sáng, trông như sống động. Mẹ nói: "Chăn gối mẹ phơi cho hai đứa cả rồi, mẹ chỉ nghĩ buổi trưa tụi con về, ngồi ở nhà chờ mãi chả thấy đâu mới sang nhà Nữu Khôn, con gái nhà Lai Chính bảo hai đứa về rồi mẹ còn chả tin, quả nhiên là về thật!" Tây Hạ nhìn cây anh đào qua khoảng không giữa tấm chăn, trong một khoảnh khắc thoáng qua, đột nhiên cảm thấy cây anh đào giống như một người đang tủm tỉm cười với mình, bèn bước tới, cây vẫn là cây, liền nói: "Mẹ làm sao mà biết bọn con về mà phơi chăn nệm sẵn thế ạ?!" Mẹ nói: "Cúc Oa nói đấy." Nói xong cảm thấy nói không khéo, lại bảo: "Tây Hạ, con trông chẳng giống trong bức ảnh gì cả!" Tây Hạ nói: "Không đẹp bằng trong ảnh ạ?" Mẹ nói: "Đẹp chứ, Tử Lộ tìm vợ sao mà không đẹp cho được?" Tây Hạ khúc khích cười lớn, nói: "Mẹ toàn khen con trai mẹ thôi!" Mẹ cũng cười, bảo Tây Hạ mau ngồi xuống nghỉ ngơi, rồi lấy cái xơ vải đập đập phủi bụi trên người Tử Lộ, Tây Hạ đạp văng đôi giày dưới chân ra, ngửa người tựa vào chiếc ghế mây ngả lưng, nhìn con mèo khoang từ nhà cối xay bước ra, xùy xùy với nó: "Miu!"

Mẹ vào bếp nấu nước sôi, Tử Lộ đi theo vào, mẹ nói nhỏ: "Tây Hạ có biết Cúc Oa vẫn đang ở trong gian nhà phụ không?" Tử Lộ nói: "Con nói với cô ấy rồi, không sao đâu." Mẹ nói: "Cũng lạ, Cúc Oa hôm qua bảo hôm nay hai đứa về..." Tử Lộ nói: "Cô ấy đâu rồi, vẫn làm việc ở vườn nho ạ?" Mẹ nói: "Nghỉ lâu rồi, Tô Hồng lại gọi sang làm ở xưởng ván sàn được một thời gian, rồi lại nghỉ, mở cái tiệm tạp hóa cách xưởng không xa. Cô ấy bảo hai đứa sắp về, nên đòi ra tiệm ở, Thạch Đầu cũng gửi sang nhà cậu nó rồi." Nói rồi đẩy cửa sổ bếp hướng sang nhà bên phải gọi Ngân Tú, bảo Ngân Tú bưng một bát trứng gà sang, lại gọi thêm: "Hôm nào gà nhà bác đẻ bác lại trả nhé!"

Ngân Tú bưng một bát trứng gà bước vào sân, kéo theo đó là một đám trẻ con đông đúc, chen chúc hết ở cửa sân ngó vào trong. Tây Hạ từ ghế ngả lưng xỏ chân vào đôi giày vải đế cao su của Tử Lộ, rộng thênh thang như hai chiếc thuyền, giơ tay vẫy vẫy đám trẻ. Vừa vẫy tay một cái, đám trẻ lùi hết ra sau cửa, cô vừa định nằm xuống thì cửa lại xuất hiện vô số cái đầu. Mẹ liền quát một tiếng: "Vào đây cả đi mẹ cho kẹo!" Rào rào một đám xông vào. Tây Hạ xén ngay nắm kẹo hoa quả trong túi xách tung lên không trung như rải tuyết, lập tức nổ ra một cuộc chiến, có đứa nhặt được nhiều chạy biến đi, có đứa bị cướp mất quay mặt vào tường khóc mếu, bắt đầu chửi nhau: "Cá, Cá, con cá dưới sông!"

"Thuyên Tử, Thuyên —— Tử!" Mẹ Tử Lộ bước ra dọa cho một trận, đứa khóc đứa cười mới giải tán hết. Tây Hạ hỏi mẹ: "Chúng nó cãi nhau sao lại gọi là Cá với Thuyên Tử thế ạ?" Mẹ nói: "Đứa bên kia là con nhà anh Thuyên Tử của con, còn bố đứa trọc đầu kia tên là Song Ngư. Chửi nhau toàn chửi tên bố đối phương, thế là chửi độc nhất đấy!" Tây Hạ nói: "Tên người ta chẳng phải để gọi sao? Ba chữ Mao Trạch Đông, những năm đó mấy tỉ người ngày nào cũng gọi đấy thôi!" Thấy chuyện này lạ lùng thú vị, cô cứ khúc khích cười mãi không ngừng, Ngân Tú ở trong bếp đếm số trứng gà cho mượn, nói: "Người thành phố làm sao biết được chuyện dưới quê."

Nước sôi đã nấu xong, Tây Hạ khát nước muốn uống trà, mẹ bưng lên lại là món trứng chần bốn quả trắng phúng phính floating trong nước đường đỏ, Tây Hạ nói: "Chẳng phải bảo cho uống nước sao, sao lại thành đồ ăn rồi?" Tử Lộ nói: "Khách đến nhà coi trọng uống nước sắc, không gọi là nước sôi mà gọi là nước sắc, nước sắc chính là trứng chần." Tây Hạ nói: "Em không ăn đâu, chỉ muốn uống nước thôi." Tử Lộ nói: "Phải ăn!" Rồi xớt từ bát cô ra hai quả trứng. Ngoài cửa liền vang lên tiếng cười hếch mũi, nói: "Tử Lộ nhà mình đang bón trứng gà cho vợ kìa!" Tử Lộ vội đứng dậy nói: "Chị Trúc Thanh đấy à! Mau vào nhà ngồi đi!" Tây Hạ cũng gượng cười theo, một tay dắt đứa trẻ mà Trúc Thanh dẫn theo, đứa trẻ năm tuổi, là con trai, nhưng lại mặc áo hoa, trên đầu tết một mớ tóc bím. Trúc Thanh nói: "Lũ trẻ con om sòm ngoài đầu làng, bảo là vợ thành phố của Tử Lộ phát kẹo cho chúng nó, làm tui cũng tò mò mò sang xem. Tuyền Tuyền, mau gọi Mẫu Bát đi, Mẫu Bát sẽ cho con kẹo ăn đấy!"

Tuyền Tuyền gọi Mẫu Bát, nhưng Mẫu Bát lại chẳng còn viên kẹo nào cho đứa trẻ ăn, rơi vào thế ngại ngùng, tiện tay đưa luôn bát trứng chần cho đứa trẻ, đứa trẻ bưng lấy ăn vội vài miếng là hết sạch. Trúc Thanh nói: "Cái thằng này đúng là quỷ chết đói đầu thai, ăn hết trứng gà thật đấy à?! Mẫu Bát nó ơi, nghe nói Tử Lộ ở trên thành phố yêu cô, tui đã đoán chắc chắn là một mỹ nhân rồi, quả nhiên đúng thật! Mẫu Bát nó năm nay hai mươi mấy rồi?" Tây Hạ nói: "Hai mươi sáu ạ." Trúc Thanh nói: "Kém Tử Lộ một giáp cơ à?" Mẹ nói: "Đứng cạnh nhau trông cũng chả thấy chênh lệch mấy." Trúc Thanh nói: "Sao lại không chênh, Mẫu Bát nó vẫn còn là gái tơ mà!" Mẹ lập tức không thèm nói tiếp nữa, thu dọn bát trứng gà đứa trẻ vừa ăn xong đi vào bếp, Trúc Thanh vẫn còn ở trong sân hỏi Tây Hạ làm công việc gì, lương tháng bao nhiêu, sao lại yêu Tử Lộ, Tử Lộ bây giờ giỏi giang lắm nhé, vừa có tiếng vừa có tiền. Mẹ liền ở trong bếp gọi: "Trúc Thanh, cô vào xem hộ tôi bột lên men đã nở chưa?" Trúc Thanh đi vào, mẹ nói: "Cô toàn hỏi cái gì đâu không thế, cô không thấy người ta ngại ngùng à?" Trúc Thanh nói: "Cúc Oa dáng đã cao rồi, không ngờ cô này còn cao hơn! Tử Lộ nhà mình có trị nổi không đấy? Tuổi còn nhỏ quá, tuổi nhỏ thì Tử Lộ phải dỗ dành chiều chuộng rồi, vừa rồi tui còn thấy Tử Lộ bón cho cô ấy ăn, biết đâu buổi tối còn phải rửa chân cho cô vợ nhỏ nữa đấy chứ. Trước đây là Cúc Oa hầu hạ Tử Lộ, sau này thì đến lượt Tử Lộ hầu hạ cô nhỏ này... Bác phải bảo Tử Lộ đấy nhé, bây giờ còn trẻ làm gì cũng được, nhưng chiều quen thói rồi, sau này già rồi ai trông cậy vào ai đây?" Mẹ nói: "... Cô lắm chuyện quá! Cưới vợ về là để hầu hạ đàn ông, Tử Lộ sau này không trông cậy vào nó thì trông cậy vào ai?!" Mặt mẹ sầm xuống không vui. Trúc Thanh cảm thấy mất mặt, bước ra ngoài cửa, nói với Tây Hạ: "Mẫu Bát nó ơi, đi xe cả ngày rồi, nghỉ ngơi sớm đi nhé, đến mai cùng Tử Lộ sang nhà tui chơi, nhà tui chả có gì ngon, nhưng món mì cán thì cán khéo hơn mẹ chú nhiều đấy!" Tử Lộ nói với Tây Hạ: "Em ngồi đi." Trúc Thanh nói: "Cô xem cái đứa này, vẫn còn đòi ăn kẹo kìa. Kẹo của Mẫu Bát con phát hết rồi, cái đồ không biết điều! Tui về nhé!" Rồi đi ra khỏi cửa sân.

Tây Hạ nói: "Ai đấy ạ, ăn nói khó nghe thế." Mẹ nói: "Hàng xóm bên tây đấy, hai vợ chồng nhà đó chả có đứa nào ra gì! Muốn ăn gì nào, mẹ làm cho ăn?" Tử Lộ nói: "Có mì sợi không mẹ?" Mẹ nói: "Chiều nay mẹ gói một nia sủi cáo rồi, nhân rau thì là, Tây Hạ con có kiêng gì không?" Tây Hạ nói: "Con ăn được hết ạ. Mẹ nghỉ đi, để con làm cho." Nhưng mẹ vẫn vào bếp, hai người ôm củi, thêm nước, nổi lửa, nhóm bếp, tiếng xoong chảo khua vang một hồi. Gia đình ba người ăn xong bữa tối, Tây Hạ đi rửa bát, mẹ nói: "Tử Lộ, con xem có đón Thạch Đầu về không?" Tử Lộ nói: "Cô ấy nói với mẹ là con sắp về, mà lại cố tình gửi con về nhà ngoại là sao?!" Tử Lộ giận Cúc Oa. Mẹ nói: "Thạch Đầu dạo này đang theo ông thầy Thái học châm cứu, nó phải học lấy cái nghề chứ... Cúc Oa chắc nghĩ Thạch Đầu ở nhà thì không tiện. Con nói với Tây Hạ xem, nếu nó không phiền gì thì mẹ đi đón cháu về, còn nếu thấy không tiện thì để dịp khác hẵng hay, dù sao con cũng đâu phải ở lại một hai ngày."

Tây Hạ ở trong bếp nghe thấy, ghé qua cửa sổ nói: "Mẹ ơi, có gì mà không tiện chứ, phải đón về chứ ạ, con cũng là mẹ của Thạch Đầu mà!" Mẹ mừng rỡ hớn hở, nói: "Ôi chao, thế thì mẹ đi đón nó về ngay đây!"

Mẹ vừa bước ra khỏi cửa, Tử Lộ liền ôm lấy Tây Hạ hôn một cái dưới cây anh đào giữa sân, nắm tay cô kéo ra ngồi trên bậc thang nhà chính. Tây Hạ nói: "Miệng em bảo muốn gặp Thạch Đầu, nhưng trong lòng cứ đập thình thịch đây này, thật chẳng biết gặp nó thì nói cái gì nữa?" Tử Lộ nói: "Chỉ cần trong lòng thật lòng thương yêu thì cần gì phải nói này nói nọ. Nhà anh thế nào?" Tây Hạ nói: "Nhà cửa thì tốt, chỉ là có vẻ lâu năm rồi." Tử Lộ liền kể gian nhà này là do ông nội dựng nên, nhà chính theo kết cấu bốn xà chắc chắn, mái trước mái sau rộng, mùa đông dưới mái hiên đặt nia, phơi hết lớp này đến lớp khác mứt hồng và sắn lát. Cái cối xay đá trong nhà cối xay đã dùng qua bốn đời người rồi, ban đầu dày hai gang tay, giờ xay mòn mất một gang. Cây anh đào là mười năm trước trồng lúc kết hôn với Cúc Oa. Em thấy nóc nhà chính không, tuy đã sứt mẻ không còn nguyên vẹn, nhưng năm xưa có chạm khắc sáu con linh thú, uy phong lắm. Sàn gỗ ngày trước làm bằng gỗ thông lõi đỏ nguyên chất, cửa sổ này là kiểu cửa ô vuông chạm hoa mai, sau này do gia cảnh sa sút, gỡ sàn gỗ đem bán, cửa sổ cũng bán nốt, thay bằng sàn đất và kiểu cửa lật này. Tây Hạ nói: "Tổ tiên nhà anh cũng giỏi giang đấy chứ." Tử Lộ nói: "Cả vùng trấn Cao Lão Trang to thế này, chính là bắt đầu từ họ Cao nhà anh đấy, làng Đuôi Bọ Cạp đều mang họ Cao cả, có cái làng này trước rồi mới có cái phố trấn đó sau. Chỉ là về sau sa sút, em thấy nhiều cây trắc bách cổ thụ thế kia, đều là đồ từ thời xưa để lại cả đấy. Đến thời ông nội anh, hình như lại khôi phục được một dạo, nhưng không còn hưng thịnh được như thời tổ tiên nữa..." Tây Hạ nói: "Ông nội anh là địa chủ à?" Tử Lộ nói: "Không phải địa chủ, là phú nông, giải phóng được năm năm thì ông mất, bố anh thì gánh tội thay ông cả đời." Tử Lộ bước vào nhà, gọi Tây Hạ vào xem ảnh gia đình. Bức ảnh được lồng trong một cái khung gương lớn treo trên tường, ánh sáng tối om nhìn không rõ, anh xách ra ngoài, vệt nắng chiều cuối cùng chiếu lên cây anh đào, cũng chiếu lên khung ảnh, Tây Hạ nhìn thấy một ông lão đội mũ dưa, mặc áo dài, năm chòm râu rủ trước mặt, dáng vẻ rất khí nhái hiên ngang. Tây Hạ nói: "Ông nội anh ngồi cái ghế gì thế?"

Tử Lộ nói: "Ông đứng đấy chứ." Tây Hạ nói: "Ồ, ông cũng lùn nhỉ:" Nói xong liền vừa chạy lên nhà trên vừa thở ra tiếng cười.

Tử Lộ vốn không thích bị chê lùn, chạy xộc vào ôm chầm lấy Tây Hạ, dùng răng cắn nhẹ lên mặt cô vừa như hờn dỗi vừa như âu ếm, nói: "Lùn đấy thì sao nào? Trong gia phả ghi, tổ tiên họ Cao ai cũng cao trên một mét tám đấy nhé!" Tây Hạ nói: "Anh mà cao một mét tám thật thì em còn lâu mới chịu lấy anh!" Hai người ôm nhau xoay vòng đến trước chiếc gương soi trong phòng ngủ, ánh sáng mờ mịt, Tử Lộ vẫn để Tây Hạ quay lưng về phía gương, anh từ trong gương nhìn thấy mình thấp hơn cô một cái đầu. Anh kéo cô ngồi xuống mép giường đất. Hai người duỗi thẳng chân ra, Tây Hạ lại lấy chân mình so với chân Tử Lộ, chân Tử Lộ ngắn hơn Tây Hạ tới hơn một gang tay, nói "Vừa rồi chị Trúc Thanh kia hỏi em làm gì trên thành phố, em bảo đi làm, chị ấy bảo cô cũng đi làm cơ à, Tử Lộ nhiều tiền thế cô đi làm làm gì? Em bảo, Tử Lộ là người làm công ăn lương thôi, anh ấy không có tiền đâu, chị ấy bảo Tử Lộ không phải đại gia thế cô đại anh ấy ở điểm gì? Tử Lộ nói: "Mụ đó là đồ dâm dật, hồi còn là con gái ở nhà đã từng phá thai rồi đấy!" Tây Hạ nói: "Em bảo với chị ấy rồi, người khác tìm được người đàn bà đẹp thì dễ, Tử Lộ thì khó, nhưng thứ dễ dàng có được thì thường không biết trân trọng, khó khăn mới có được thì khi có rồi mới thấy quý giá, thay vì đi giành giật người đàn ông không biết trân trọng mình, sao em không đem tình yêu trao cho một người đàn ông không dễ được người khác yêu để được anh ấy yêu thương mãi mãi?" Tử Lộ nói: "Em đây là đang lên lớp mụ ấy đấy à!" Tây Hạ nói: "Em không nên nói với Trúc Thanh như thế sao?" Tử Lộ nói: "Trong làng mà còn ai nói với em mấy câu như thế nữa, em cứ bảo với họ: Tôi lấy Tử Lộ, Tử Lộ từ đó lòng tự tin tăng lên gấp bội, mới viết ra được cuốn chuyên khảo đó, từ phó giáo sư thăng lên giáo sư chính thức, lần này dẫn được tôi về lại càng là biểu hiện cho lòng tự tin của anh ấy!" Tây Hạ ôm lấy đầu Tử Lộ, thơm bộc bộc lên mặt anh, vừa ghé đầu qua lại nhìn thấy ở chỗ ánh sáng hình tam giác ngoài cửa phòng ngủ có một con lợn, con lợn duỗi dài bốn chân trông rất thoải mái, liền nói: "Nhà mình nuôi lợn à?" Tử Lộ nói: "Làm gì có." Tây Hạ nói: "Ơ, rõ ràng em nhìn thấy mà, sao lại biến mất rồi?" Tử Lộ nói: "Nói tào lao! Em làm bên nghệ thuật, tư duy hình tượng mạnh quá rồi, lại đang dựng cảnh đấy à?!" Bèn bật đèn lên, đi vào bếp nấu nước cho Tây Hạ lau người.