Đám kèn sô na của đoàn nhạc Trương gia Đông Xuyên bắt đầu thổi lên, các con hiếu liền đi ra phần mộ đón linh cữu. Tử Lộ đi đầu, ôm linh vị của cha, theo sau là Khánh Lai, Khánh Thăng, Thần Đường, Nữu Khôn. Họ dập đầu, rót rượu, đốt vàng mã, thắp hương trước mộ, rồi đốt thêm một tràng pháo dài. Trăng lúc tỏ lúc mờ, gió lúc lớn lúc nhỏ. Tử Lộ ngước nhìn lĩnh Tắc Giáp, đất đá do lở vách núi đã vùi lấp cả cây hồng bên bờ mương, nhưng lại không vùi lấp được ngôi mộ, không kìm được mà thở dài mấy tiếng, cảm thán âm đức của tổ tiên họ Cao.

Khánh Lai liền kể về đĩa bay xuất hiện trên trời trước lúc vách núi lở và con rùa cạn được tìm thấy sau khi lở núi. Tử Lộ hỏi: Có đĩa bay thật á? Khánh Lai đáp: Chú Mê Hồ nhìn thấy đấy, chú ấy lại vừa tái phát bệnh điên rồi. Nhưng Tử Lộ rốt cuộc vẫn không tin, lại hỏi chuyện con rùa cạn có thực sự được đem tặng huyện trưởng không. Khánh Lai đáp: Trấn trưởng Ngô thực sự đã đem rùa cạn tặng huyện trưởng rồi, để xin trên cấp tiền cứu trợ thiên tai trọng điểm, trấn trưởng lại bảo xưởng ván ép chở một xe thanh ván tặng cho các lãnh đạo huyện.

Tử Lộ nói: "Xưởng có tiền, cũng nên đứng ra tu sửa đường phố trấn chứ, thời đại nào rồi mà đường phố Trang Cao gia của chúng ta vẫn là đường đất!" Khánh Lai nói: "Theo tôi, xưởng trưởng và Tô Hồng đời nào chịu bỏ ra số tiền này, họ đã kêu khổ rằng xưởng ván nuôi quá nhiều người, chính quyền trấn cứ có việc tiếp khách là lại bắt xưởng phải đứng ra."

Thần Đường nói: "Thì bỏ ra được mấy đồng? Chẳng phải việc gì trong xưởng cũng được trấn trưởng ưu đãi chính sách sao? Người Trang Cao gia muốn cất một gian nhà, xin một mảnh đất làm nhà khó như phụ nữ sinh con, còn xưởng thích chiếm chỗ nào là chiếm chỗ ấy, lại vừa mở rộng thêm mười mẫu đất sau khu xưởng. Giờ người ta đi vay tiền khó khăn, đến Thái Lão Hắc còn phải uống thuốc chuột, thế mà xưởng muốn vay bao nhiêu là vay bấy nhiêu! Thêm hai năm nữa, Khánh Lai cậu phỏng chừng cũng là kẻ lắm tiền rồi đấy!"

Khánh Lai nói: "Tôi kiếm được cái rắm tiền! Giờ tiền bạc đều chui vào một mối cả rồi, tôi không phải ông chủ cũng chẳng phải lãnh đạo có quyền, tôi chỉ là làm cái nghề bán mặt cho đất bán lưng cho trời đến bầm dập cả cạnh giường thôi! Không nhắc đến tiền thì tôi Khánh Lai còn sống giống con người, chứ nhắc đến tiền là tôi chỉ muốn xách dao đi giết người!"

Thần Đường nói: "Tử Lộ, cậu cẩn thận đấy, Khánh Lai muốn giết cậu kìa!" Tử Lộ nói: "Tôi có tiền gì chứ? Chỉ là bộ quần áo này mặc đẹp hơn các cậu một chút thôi! Cậu thích thì tôi cởi ra cho cậu ngay bây giờ nhé?" Thần Đường nói: "Đó là da giáo sư đấy, tôi dám nhận chắc?!"

Mọi người cười rộ lên một tiếng, ôm linh vị theo đường cũ quay về. Các hiếu nữ đã quỳ sụp xuống đất ở đầu làng vừa khóc vừa đón linh cữu. Mẹ đã đẩy Tây Hạ vào hàng ngũ đón linh cữu, vóc dáng của cô cao hơn hẳn các hiếu nữ khác, khiến cô phải cố gắng khom lưng xuống. Đến khi tiếng khóc xung quanh vang lên đồng loạt, cô không biết mình nên khóc cái gì, lại nghe không rõ những người đang khóc miệng niệm tụng những câu từ gì, thì bên eo bỗng bị ngón tay khẽ chọc một cái.

Quay đầu nhìn lại, hóa ra là Cúc Oa ở bên tay phải đang hơi vén mạng che mặt lên để ám chỉ cô mau che mạng xuống. Tây Hạ vội vàng làm theo, thầm cảm kích Cúc Oa trong hoàn cảnh này mà vẫn có thể chiếu cố cho mình.

Đám con cháu hiếu thảo xếp thành hàng bước vào sân. Trong sân hỗn loạn một mảnh, trước linh đường lại chật chội, không thể quỳ quá nhiều người để đốt vàng mã rót rượu, mọi người liền lần lượt quỳ xuống hướng về linh đường ngay giữa sân, hai dàn nhạc kèn đồng cùng lúc tấu lên. Cúc Oa quỳ xuống, xích sát người lại gần Tây Hạ, nhỏ giọng nói: "Cậu phải khóc đấy!"

Tử Lộ gật đầu, quỳ xuống lại thấy đầu gối đệm trên nền đất cứng đau nhức, quỳ thế nào cũng không vững. Giấy tiền đã được đốt lên, Tử Lộ, Khánh Lai, Thần Đường ở phía trước đều cầm giấy tiền bỏ thêm vào đống lửa, miệng gọi "Cha ơi!" rồi hú lên từng hồi như sói tru. Các hiếu nữ ở phía sau cùng nữ quyến của người thân bạn bè đến viếng thì ê a khóc lóc hát xướng. Tây Hạ nghe thấy Cúc Oa cũng đang khóc lóc ngọng nghịu không rõ tiếng, nhưng lại nhét một thứ gì đó sang cho cô. Cúi đầu nhìn xuống, hóa ra là một chiếc giày, cô bội vội lót dưới đầu gối, quỳ cho vững vàng. Định khóc đấy, nhưng khóc cái gì và khóc thế nào đây?

Liếc mắt nhìn qua vai người phía trước, di ảnh của cha được đặt trên bàn thờ, trông y hệt như Tử Lộ. Bá Nam Lư đang ngồi bên đống lửa dùng một chiếc gậy liễu lật giở giấy tiền, trong ánh đỏ rực rỡ ngút trời, những mảnh tro tàn bay lả tả trong không gian như bầy bướm, trước tiên là màu đỏ, sau đó thành màu trắng, rơi lên người lại biến thành màu đen.

Tử Lộ cũng là người không biết khóc, cúi gằm đầu chỉ biết rơi nước mắt, những giọt lệ đã làm ướt một mảng đất dưới chân. Tây Hạ tự nhủ lòng mình nhất định phải khóc, nhưng càng muốn khóc lại càng không có nước mắt, đành cúi thật sâu đầu xuống, giả vờ làm ra vẻ đau thương khóc lóc. Giấy tiền đã cháy xong, các con hiếu hiếu nữ đứng dậy, kèn sô na cũng ngưng lại. Thuận Thiện đang lớn tiếng gọi mời mọi người dọn bàn uống trà, trong sân lại nháo nhào như một tổ kiến. Mẹ lại ngồi một mình trước linh đường khóc lớn, tiếng khóc của mẹ dẫu cũng có trầm bổng nhịp điệu, nhưng khóc vô cùng đau đớn xót xa, nước mắt nước mũi giàn giụa, khiến tất cả những ai nghe thấy đều đứt từng khúc ruột.

Bá Nam Lư ngồi trên bậc thềm nói: "Thím Tứ à, thím đừng khóc nữa, đừng khóc nữa!"

Mẹ nói: "Ông cứ để tôi khóc cho thỏa nỗi lòng một trận!" Nói rồi lại khóc không ngừng được, mấy người cháu gái đi tới nói: "Thím Tứ, thím Tứ!" vừa khuyên can vừa cùng khóc theo.

Bá Nam Lư nói: "Tây Hạ, cháu đi kéo mẹ đứng dậy đi, thím ấy không được để cơ thể kiệt sức đâu, ngày mai vẫn còn một ngày nữa cơ mà."

Tây Hạ bước qua kéo mẹ, mẹ lại càng khóc dữ dội hơn. Tây Hạ không biết phải khuyên thế nào nữa, đứng ở chỗ bóng đèn mà nước mắt tuôn rơi như chuỗi hạt đứt đôi.

Cúc Oa liền bước tới kéo mẹ dậy, nói: "Giấy đốt xong rồi, bây giờ bắt đầu uống trà đấy, thím khóc thế này mọi người uống trà cũng không yên, thím phải ra ngoài tiếp đón mọi người uống trà chứ, uống xong rồi thì người đến viếng sẽ càng nhiều hơn."

Mẹ liền ngừng khóc, lau nước mắt nói: "Tôi không khóc nữa, các con bảo mọi người uống trà đi." Nói xong ngồi thừ người ra trên bồ đoàn.

Tây Hạ cầm chén trà đi rót trà, lúc này mới phát hiện ra thứ dùng để uống không phải là trà, mà là bột mì xào chín nấu với trà dầu mè, đậu phộng, hạnh nhân. Cô thắc mắc vừa mới ăn tối xong cơ mà, sao lại ăn thứ này, liền đặt chén trà xuống, ngồi vào góc bóng râm để nghỉ chân. Sân nhỏ, người lại đông, mùi khói lửa ngạt thở, mùi thịt nấu, mùi trà dầu, mùi mồ hôi người và mùi hầm nước tiểu ở nhà vệ sinh ngoài tường viện hòa quyện vào nhau tỏa ra hơi nóng ngút ngàn lan tỏa trong không gian. Bóng đèn lớn treo cao tựa như một vầng thái dương rơi xuống từ bầu không khí, chiếu rọi vào từng người đang bưng bát lớn húp xì xụp không ngừng, trên mặt ai nấy đều lấm tấm mồ hôi nóng, người đội mũ tang cũng cởi mũ ra lau tóc ướt rồi lại đội mũ tang lên. Phía trên cái chậu lớn đựng trà dầu ấy là vô số những con thiêu thân đang chao lượn dập dờn.

Cô đột nhiên cảm thấy, vào lúc này, có một người đang ngồi trên bàn thờ, chính là cha! Dáng vẻ của cha y hệt như trên di ảnh, mặt vuông, cổ to, có hai hàng lông mày rất rậm rất rậm. Cô giật mình đứng phắt dậy, đứng lên rồi thì cha lại biến mất khỏi bàn thờ. Tây Hạ lập tức tái mặt, cô cảm giác toàn bộ lông tơ trên người đều dựng đứng cả lên, nổi một lớp da gà, liền nói với Ngân Tú đang ngồi chúm chím húp xì xụp bên cạnh: "Cậu nhìn bàn thờ kìa, bàn thờ kìa!"

Ngân Tú nói: "À, nến mọc nấm rêu rồi!" Nói đoạn đi đến gần bàn thờ dùng đũa gạt bỏ phần bấc nến cháy đen ra.

Tây Hạ không dám nói ra cảnh tượng mà mình vừa nhìn thấy, tự thuyết phục bản thân rằng đó chỉ là ảo giác, nhưng vẫn cảm thấy những con thiêu thân bay lượn vo ve xung quanh bóng đèn và nồi trà dầu kia hình như đều do quỷ biến thành, chúng vui sướng, đùa giỡn, tranh nhau uống rượu và nhặt nhạnh tiền âm phủ vàng mã. Cô không dám nhìn bàn thờ nữa, cũng không nhìn bóng đèn và nồi trà dầu đó nữa, quay lưng ngồi trên bậu cửa, bỗng phát hiện ra Thạch Đầu đang ngồi dưới gầm bàn thờ. Thằng bé không hề khóc, trên mặt cũng không có vết tích của nước mắt, chỉ trân trân mở to mắt nhìn những lễ vật cúng trên bàn thờ.

Tây Hạ sợ đứa trẻ không hiểu chuyện, giơ tay định chộp lấy món bánh rán để ăn, liền bước qua ngồi xuống bên cạnh thằng bé. Thạch Đầu lại nói: "Thơm!"

Tây Hạ hỏi: "Thơm cái gì?"

Thạch Đầu chỉ vào món bánh rán nói: "Hương hoa quả."

Tây Hạ nói: "Thế à, cháu ngửi thấy á?" Vào lúc này, Tây Hạ không hề kinh ngạc trước năng lực kỳ lạ của Thạch Đầu, chỉ muốn nương theo sự kỳ lạ của Thạch Đầu mà ôm mộng thực sự ngửi thấy hương thơm thoang thoảng của hoa quả, nhưng Tây Hạ không ngửi thấy gì cả.

Cúc Oa bưng một bát trà dầu đi tới, thổi thổi hơi nóng, đưa cho Thạch Đầu, rồi nói với Tây Hạ: "Cậu vẫn chưa bưng bát à?"

Tây Hạ biến sắc mặt, lập tức nói: "Em không muốn ăn đâu, chị Cúc Oa!"

Cúc Oa động đậy thân hình, có chút hoảng hốt, nói: "Cậu biết tôi rồi ư, biết tên tôi á?...... Đây là Thạch Đầu."

Tây Hạ nói: "Thạch Đầu thông minh lắm đấy!"

Cúc Oa nói: "Thạch Đầu, gọi dì đi, con đã gọi dì chưa?"

Thạch Đầu lần đầu tiên cất tiếng gọi: "Dì!"

Tây Hạ bước tới ôm chầm lấy Thạch Đầu, suýt chút nữa làm trà dầu trong bát vãi ra ngoài.

Vợ Thần Đường vẫn ngồi uống trà ở cửa sân, bỗng thốt lên một tiếng "Ái chà!". Khi Cúc Oa và Tây Hạ cùng ngẩng đầu nhìn cô ta, người phụ nữ thấp lùn ấy lại lè lưỡi một cái, bưng bát đứng dậy đi về phía phòng khách của Cúc Oa rồi.

Trong phòng khách, một đám các bà cụ cởi giày ngồi uống trà quanh bàn kháng (kháng - giường sưởi). Tử Lộ cầm một chiếc muôi ở đó, liên tục múc thêm cho bát của mỗi người. Vợ Thần Đường bước vào, nói: "Anh Tử Lộ, anh giỏi thật đấy, hai người họ thân thiết đang nói chuyện kìa!"

Tử Lộ hỏi: "Ai cơ?"

Vợ Thần Đường nói: "Còn ai vào đây nữa? Tôi cứ tưởng hai cô ấy như nước với lửa cơ đấy, nào ngờ lại thành ra thế này chứ?! Sao anh có phúc thế cơ chứ!"

Tử Lộ nói: "Tôi sống mà mệt sắp chết đây này!"

Vợ Thần Đường nói: "Anh mà cả hai đầu đều phải nộp lương thực công thì anh không mệt thì ai mệt?" "Nộp lương thực công" ý chỉ việc người chồng định kỳ phải động phòng với vợ, làm tròn trách nhiệm của người chồng. Tử Lộ nghe hiểu, liền cười nói: "Sao tôi lại là Thần Đường được?"

Nhắc đến Thần Đường, vợ Thần Đường liền nổi giận: "Cái gã quá phụ họ Phùng ở thôn Giáp Bọ Cạp Bắc mê hoặc Thần Đường rồi, ba ngày hai hôm lại chạy sang đấy, hắn thì chẳng có tiền, thế mà cứ đi làm mấy cái việc không công cho nhà người ta, nào là cắt cỏ cho bò, hốt phân chuồng...... Đàn ông sao mà rẻ tiền thế không biết, chị có cào rách mặt hắn ra, hắn vẫn cứ đi, tôi quản không nổi hắn nữa, tôi đành bảo: Anh muốn bán lúa dư thì cứ bán, nhưng anh phải nộp lương thực công đấy, năm nay lương thực công tăng lên rồi đấy!"

Tử Lộ vốn chỉ nói đùa theo câu chuyện, không ngờ lại thực sự khơi ra chuyện thị phi của Thần Đường, nhất thời không biết phải ứng phó thế nào. Bà Ký Lâm, thím Ba, mẹ Khánh Lai, mẹ Song Ngư ở trên khang đều cười phá lên nói: "Cái miệng con ranh này khó nghe thật đấy!"

Vợ Thần Đường nói: "Thần Đường nhà hắn mà có bản lĩnh của Tử Lộ, có nhiều tiền như Tử Lộ, thì tôi cũng sẽ là Cúc Oa với Tây Hạ rồi!"

Các bà cụ liền chồm hổm nhìn qua ô cửa sổ vào trong nhà chính. Thím Ký Lâm nói: "Thế này thì tốt quá, thế này thì tốt quá, dù thế nào cũng là vợ của chúng ta cả, nếu bọn họ cứ như kẻ thù ấy thì để người ngoài cười cho vào mặt. Cúc Oa rốt cuộc là lớn tuổi hơn, giữ được thể diện, con bé Tây Hạ kia cũng ngoan ngoãn."

Mẹ Song Ngư nói: "Bây giờ không thịnh hành thế nữa, chứ nếu ở xã hội cũ, nhà quyền quý một vợ mấy thiếp, người ta chẳng phải vẫn sống yên ổn phẳng lặng đấy sao?"

Mẹ Khánh Lai nói: "Lúc nãy đốt giấy, các chị có nghe Tây Hạ khóc không, con bé khóc người cha cần cù tiết kiệm đấy, chỉ khóc có một tiếng, mấy đứa ranh con đứng bên xem náo vui liền bịt miệng cười, cười cái thá gì chứ, người thành phố không biết cách khóc dưới quê mình cơ chứ!"

Mọi người lại được một trận cười. Cười xong, Tử Lộ đắc ý hẳn lên, cất cao giọng gọi: "Tây Hạ, Tây Hạ——!"

Tây Hạ bước vào nhà nói: "Đông người thế này, anh gọi cái gì?" Thấy trên khang toàn là người lớn tuổi, lập tức cười nói: "Các thím đều ở đây cả ạ, cháu ra rót thêm trà nóng cho các thím đây!"

Bà Ký Lâm liền vỗ vỗ chiếc chiếu trên khang, bảo Tây Hạ ngồi xuống bên cạnh mình, nói: "Để thím ngắm kỹ xem nào, ngày thường toàn ăn cái gì mà mặt trắng thế này?"

Mẹ Khánh Lai nói: "Tử Lộ, cậu ra múc cho vợ cậu một bát trà đi."

Tử Lộ không đi, lại nói: "Tây Hạ, lúc nãy em khóc cho cha chưa đấy?"

Tây Hạ đáp: "Sao lại không khóc?"

Tử Lộ hỏi: "Khóc thế nào cơ?"

Tây Hạ bèn đánh trống lảng, nói: "Anh Tử Lộ anh không phải rồi nhé, chị Cúc Oa đến mà anh cũng chẳng thèm giới thiệu cho người ta, khiến chúng tôi gặp nhau rồi mà chẳng biết ai với ai."

Tử Lộ nói: "Thế bây giờ chẳng phải đã quen nhau rồi sao? Lúc này các thím các mẹ đang khen em hết lời đấy! Anh hỏi em, là em chủ động nói chuyện với Cúc Oa trước hay Cúc Oa nói chuyện với em trước?"

Mẹ Song Ngư nói: "Cái thằng Tử Lộ này! Tây Hạ dẫu sao cũng nhỏ, Cúc Oa lớn tuổi hơn cơ mà!"

Tây Hạ nói: "Ý là, chị Cúc Oa là vợ lớn, em là vợ lẽ, vợ lẽ phải chào hỏi vợ lớn trước ạ?"

Một câu nói khiến các bà cụ nghẹn họng. Tử Lộ nói: "Ý anh là, giả sử thôi nhé, anh nói là giả sử, nếu như có vợ lớn vợ lẽ, em muốn làm người nào?"

Bà Ký Lâm vội vàng nói: "Tử Lộ, Tử Lộ!" muốn ngăn lại.

Tây Hạ lại đáp: "Em mới không thèm làm vợ lớn đâu, vợ lẽ trong phim toàn là không phải bận tâm chuyện ăn mặc, lại được ăn ngon mặc đẹp nhất, được đi chơi cùng đàn ông cơ mà! Câu trả lời này đã thỏa đáng chưa ạ? Thím ơi, anh Tử Lộ thích khoe mẽ, em nói thế này đã giữ thể diện cho anh ấy chưa nào?!"

Bà Ký Lâm nói: "Lúc nãy Trúc Thanh còn bảo với tao rằng, vợ mới của Tử Lộ ngốc nghếch lắm, tao thấy chẳng ngốc chút nào cả!"

Tây Hạ nói: "Em chẳng ngốc sao, chỉ lớn mỗi chiều cao mà không lớn tâm cơ!"

Mẹ Song Ngư nói: "Vẫn là Tử Lộ nhà ta có bản lĩnh, mới trị được phụ nữ chứ!"

Nào ngờ lời vừa dứt, thím Ba vẫn ngồi ở đó nấc nghẹn lên từng hồi, nói: "Tử Lộ có Cúc Oa đã đủ hiền huệ rồi, lại có thêm một cô vợ đáng yêu như Tây Hạ nữa, đáng thương cho con Đắc số khổ của tôi, chỉ có một người vợ, lại còn là một con sói!"

Mọi người vội vàng khuyên giải thím Ba. Trong sân, tiếng chiêng cồng vang lên "choang" một tiếng, khúc nhạc bi tráng bỗng vang dội. Bà Ký Lâm nói: "Đừng nói nữa, đừng nói nữa, khách đến kìa, Tử Lộ mau ra tiếp đón đi!"

Giữa tiếng nhạc kèn dồn dập, những người đến viếng đều tay xách lồng cúng tế, kẹp giấy vàng dưới nách, được Tử Lộ đón lấy ở cửa sân, rồi bước thẳng vào trong, lấy hương trên bàn thờ, chắp tay vái lạy rồi cắm vào lư hương, lại vái lạy lần nữa, sau đó cầm chai rượu trên bàn thờ, rót ra một chén nhỏ, vẩy lên đống tro giấy đã cháy trước bàn, lại vái lạy lần nữa. Lúc này tiếng nhạc kèn nhỏ dần, bắt đầu là tiếng đàn nhị cọt kẹt. Người đến viếng đi tới chiếc bàn kháng nhỏ cạnh bàn thờ, từ ngực áo rút ra một tệp tiền. Thuận Thiện nhận tiền liền ghi vào sổ, đồng thời cất cao giọng đọc lên: "Ai đó ai đó năm mươi đồng!" Người trong làng hầu như đều đến cả, trong trấn phố, thậm chí cả ở thôn Giáp Bọ Cạp Bắc và Nam cũng có rất nhiều người quen đến viếng.

Cứ mỗi tốp khách đến, ban nhạc kèn lại tấu một khúc, các nhạc công đã mệt mỏi đến mức mặt đỏ tía tai, mồ hôi đầm đìa, Tây Hạ liền không ngừng rót nước phát thuốc lá cho họ.

Trấn trưởng, đồn trưởng đồn công an và chủ nhiệm Hạ của hợp tác xã cùng đi đến một nhóm. Người vẫn còn ở đầu làng, Thần Đường đi gánh nước thải về cho lợn ăn nhìn thấy liền chạy băng về báo cho Thuận Thiện. Thuận Thiện bèn cùng Tử Lộ ra tận đầu ngõ đón tiếp.

Cả ba người đều khoác một chiếc áo Tây Âu vải ka-ki trên người, không thắt cà vạt, cổ áo sơ mi đen xì, mỗi người đeo một cặp kính thủy tinh màu trà cỡ lớn. Tử Lộ liên tục nói mấy câu cảm ơn họ đã cất công đến viếng, trấn trưởng Ngô liền nói: "Cậu là nhân vật có tiếng ở địa phương mà, chúng tôi nên đến chứ!"

Bước vào trong sân, tiếng kèn cồng vang dội, Thuận Thiện hô lớn: "Mời vào nhà chính ngồi bàn đi!" Những người đang ngồi quanh chiếc bàn bát tiên trong nhà chính nghe tiếng bèn tản ra, Cúc Oa đã pha một ấm trà mang lên bàn đặt xuống.

Chủ nhiệm Hạ nói: "Chúng ta thắp cho cha Tử Lộ một nén hương đi!"

Trấn trưởng nói: "Thắp hương thắp hương."

Chủ nhiệm Hạ nói: "Cậu và đồn trưởng ngồi đi, tôi đại diện là được rồi!" Trấn trưởng và đồn trưởng liền ngồi trước bàn uống trà.

Tây Hạ đứng ngoài cửa sổ ngó vào trong, nhất thời không phân biệt được đâu là trấn trưởng đâu là đồn trưởng, liền nhỏ giọng hỏi Ngân Tú, lúc này mới biết trấn trưởng là người trẻ nhất, thoạt nhìn chừng hơn ba mươi tuổi, nhưng nghiện thuốc lá nặng, cứ luôn ngắt bỏ phần lọc của điếu thuốc được đưa tới, rồi nhét vào một chiếc tẩu ngọc tinh xảo để hút.

Cô nghe thấy trấn trưởng nói với Tử Lộ: "Phu nhân của cậu cũng về đấy chứ?"

Tử Lộ đáp: "Về rồi ạ."

Trấn trưởng nói: "Con cháu đời đời sau này của Tử Lộ chính là người thành phố lớn rồi đấy nhé!"

Tử Lộ nói: "Đi đến đâu thì chúng tôi chẳng là người nhà quê?"

Trấn trưởng nói: "Người nhà quê thì sao chứ? Chẳng phải cậu đang làm mưa làm gió ở trển đó sao?! Chỗ chúng ta lưu truyền câu nói 'giàu không quá ba đời', thành phố cũng thế thôi, nông thôn bao vây thành phố, người nhà quê vào thành phố thì lãnh đạo thành phố, người gốc thành phố cũ thì sa sút xuống, người nhà quê lại vào thành phố, cứ từng đợt phong thủy luân hồi như thế! Cưới được cô vợ thành phố rồi, e là bị vợ cải tạo cho đến nỗi về đây cũng thấy không quen nữa ấy chứ?"

Tử Lộ nói: "Về đến đây lại thấy cái gì ở quê mình cũng tốt cả, tôi còn bảo mẹ tôi mỗi ngày làm một bữa canh dưa chua đấy!"

Trấn trưởng nói: "Vợ cậu cải tạo cậu ở thành phố mấy năm, về lại Trang Cao gia một chuyến là đổ sông đổ biển hết!"

Tử Lộ liền hì hì cười lớn, gọi: "Tây Hạ, Tây Hạ——!"

Tây Hạ vội trốn vào góc khuất, giả vờ như không nghe thấy.

Mãi sau thì Tô Hồng tới. Tô Hồng đi cùng vương xưởng trưởng, mang theo một súc vải và một vòng hoa cỡ đại. Vừa bước chân vào cổng sân, gần như nửa số người trong sân đều đứng dậy nói: "Xưởng trưởng anh cũng đến à?"

Thuận Thiện vội vàng từ nhà chính bước ra, trấn trưởng Ngô cũng cất tiếng gọi vọng qua cửa sổ: "Vương lão bản, anh được đấy, anh cũng biết cả Tử Lộ cơ à?!"

Xưởng trưởng giơ tay chào hỏi, nói: "Lãnh đạo đến sớm thế nhỉ! Tôi mà không biết Tử Lộ, thì Vương Văn Long này mù mắt rồi còn gì!" Nói đoạn đi đến bàn thờ lấy hương châm lửa, lại lấy một tệp giấy định đốt. Tử Lộ và Thuận Thiện ngăn không kịp, bèn ra hiệu cho ban nhạc kèn, tức thì kèn sô na đồng loạt tấu lên.

Tây Hạ lúc này lại đi ra phòng khách, nghe thấy tiếng kèn nổi lên bèn hỏi: "Lại có ai đến thế?"

Một người bước vào nói: "Thím Ba, Tô Hồng đến kìa!" Thím Ba liền nhổ nước bọt vào lòng bàn tay rồi xoa lên đầu, định xuống khang.

Tây Hạ nói: "Thím định đi đâu thế?"

Thím Ba nói: "Ngày thường chả thấy bóng dáng Tô Hồng đâu, con bé đến rồi tao phải đi nói cho nó nghe chuyện con Đắc chứ."

Bà Ký Lâm nói: "Thím đi nói cái gì cơ chứ, tối nay đang làm việc hiếu cho cha Tử Lộ, thím lại ra đó cãi nhau ầm ĩ à? Để qua mấy hôm rồi bảo Tử Lộ với Tây Hạ sang nói chuyện phải quấy."

Tây Hạ nói: "Tử Lộ đã nói với Tô Hồng rồi, không có vấn đề gì đâu, cháu cũng có thể qua nói lại." Nói rồi bước ra, thấy Tô Hồng đang lớn tiếng cười nói với trấn trưởng và những người khác trong nhà chính, vừa nói xong liền cất cao giọng gọi Cúc Oa.

Cúc Oa ở trong bếp đáp lời, nhưng đang rửa hai chiếc chén trà trong chậu nước, vết ố trà trên chén dày quá, chốc lát không rửa sạch được, cô đành lấy đá kiềm ra cọ. Tây Hạ bước đến giúp một tay, hỏi: "Tô Hồng với trấn trưởng thân nhau thế cơ à?"

Cúc Oa đáp: "Họ thân nhau lắm." Nói đoạn cầm chén vào nhà chính rót nước trà đưa cho xưởng trưởng, xưởng trưởng lại cầm không chắc, đinh uông một tiếng rơi xuống đất vỡ tan tảng.

Tây Hạ đứng trong sân nhìn thấy, giật mình thon thót, lại nghe Tô Hồng nói: "Vỡ hay lắm, hôm nay làm vỡ đồ vật là điềm lành đấy! Xưởng trưởng lấy chén của tôi mà dùng đi, tôi không uống đâu!" Đem chén đưa cho Cúc Oa, Cúc Oa lại đưa chén cho xưởng trưởng.

Chén vỡ rồi mà mọi người trong sân cũng chẳng mấy ai để ý. Tây Hạ quay đầu lại, thì thấy Thái Lão Hắc đang trừng mắt nhìn từng cái một, trên mặt thoáng hiện lên một tầng khí chất kỳ quái.

Từ sau khi Thái Lão Hắc đến, trước hết cậu ta phụ giúp một lúc bên bếp lớn, sau đó cứ ngồi mãi bên bàn nhạc kèn cùng các nhạc công đùa giỡn náo nhiệt. Theo quy định thì tiền thuê ban nhạc kèn là trọn gói, nhưng Thái Lão Hắc cứ thích điểm bài ở đó, gọi một khúc là rút ra mười đồng tiền.

Mọi người liền nói: "Lão Hắc là đại gia đấy!"

Lão Hắc đáp: "Làm việc hiếu cho người chết, chẳng qua là tạo thể diện cho người sống thôi, đốt nhiều giấy như thế thì người chết thực sự dùng được chắc? Thổi thổi hát hát, cốt là để cho người sống náo nhiệt đấy chứ!"

Lúc này người bên cạnh nói: "Lão Hắc, rút thêm mười đồng nữa ra, bảo họ thổi khúc 'Chu Nhân hồi phủ' đi!"

Thái Lão Hắc lại thẫn thờ không thèm đếm xỉa đến. Người bên cạnh giục thêm một câu, Thái Lão Hắc chửi mắng: "Thổi mẹ cái lồn mày à không?"

Tây Hạ thấy Thái Lão Hắc đột ngột nổi giận, bèn quay phắt đầu đi, nhất thời cũng không tiện gọi Tô Hồng qua nói chuyện, liền đi nhà vệ sinh giải quyết.

Bên ngoài tường nhà vệ sinh là một cây dâu tằm, Tây Hạ vừa cởi quần ngồi xổm xuống, trên cây bỗng sạt một tiếng rồi có kẻ tuột xuống chạy mất.

Tây Hạ nhỏ giọng hỏi: "Ai đấy?" Lại nhìn lên cây, thầm đoán xem kẻ nào đã trèo lên cây để rình mò mình, nhưng người đã chuồn mất rồi, cô cũng không tiện làm lớn chuyện, đành ngồi xổm xuống lại.

Được một lát, trên cây dâu tằm tĩnh mịch không một tiếng động, bỗng có hai người đến ngồi trên bồn hoa trước nhà vệ sinh, rồi thì thầm to nhỏ trò chuyện.

Một người nói: "Tôi cứ tưởng xưởng trưởng không đến cơ đấy, thế mà hắn ta cũng tới thật, đúng là đại gia, mang theo nhiều vải thế, lại có cả vòng hoa to thế nữa!"

Một người nói: "Tôi mà là xưởng trưởng, sao lại không đến chứ, nịnh bợ được bác Cao thì việc của hắn mới dễ thành chứ lị."

Một người nói: "Hắn thực sự có quan hệ mập mờ với Cúc Oa đó hả?"

Một người nói: "Cậu cứ nhìn sắc mặt của Thái Lão Hắc đi là khắc biết!"

Tây Hạ ho nhẹ một tiếng, có người hỏi: "Ai trong nhà vệ sinh đấy?"

Tây Hạ đáp: "Tôi."

Hai người lập tức đứng dậy bỏ đi.

Tây Hạ đi ra, dùng chậu múc nước rửa tay, Tô Hồng bỗng từ đằng sau ôm lấy eo cô gọi lớn: "Đến nhà cậu rồi mà cậu không thèm nghênh đón tôi, lại còn trốn đi tận đẩu tận đâu!"

Tây Hạ kêu "á" một tiếng, nhỏ giọng nói: "Cậu bóp đau ngực tớ rồi đấy!"

Tô Hồng nói: "Cậu là nữ hoàng ngực bự, tớ ghen tị đấy thôi!"

Tây Hạ hỏi: "Nữ hoàng ngực bự là gì?"

Tô Hồng đáp: "Cậu giả vờ không hiểu đấy à!"

Tây Hạ rốt cuộc vẫn không hiểu, bèn nói: "Cậu vừa đến là ai cũng xúm lại nói chuyện với cậu, còn tranh chỗ đâu được với tớ cơ chứ?!"

Tô Hồng nói: "Thì chẳng phải vì nể mặt Vương xưởng trưởng đó sao!"

Tây Hạ nói: "Xưởng trưởng không phải người Trang Cao gia à?"

Tô Hồng đáp: "Không phải, cũng từ thành phố lớn đến đấy chứ, trông người ta cũng bảnh bao đấy chứ nhỉ?"

Đang nói chuyện thì ngoài cổng sân có tiếng người khóc lớn, liền thấy một người tay cầm giấy tiền, khom lưng vừa khóc vừa bước vào.

Tô Hồng nói: "Cẩu Tỏa khóc thương tâm thế cơ chứ!"

Tây Hạ biết đây là chồng của Trúc Thanh ở nhà bên cạnh, nhưng nhìn thấy cũng là một kẻ lùn tịt, lại thêm chân vòng kiềng, lao bổ xuống trước linh thờ hết gọi "chú ơi" rồi lại "chú ơi" đoạn đốt giấy tiền. Thuận Thiện bước tới kéo hắn dậy: "Cẩu Tỏa à, đừng khóc nữa, đừng khóc nữa!"

Cẩu Tỏa lập tức nín bặt, nói: "Thuận Thiện à, tôi nhớ chú tôi lắm! Chiều nay tôi sang nhà dì ghẻ của Hắc Cú Con, chạy đứt cả hơi mà vẫn không về kịp, thế mà các anh đã đến rồi ư?" Nhận lấy điếu thuốc lá đi về phía bàn của ban nhạc kèn, nói: "Lão Hắc cậu đến sớm thế nhỉ?"

Thái Lão Hắc đáp: "Cẩu Tỏa đến muộn mà khóc hay nhất nhỉ, để tôi xem có nước mắt hay không nào?"

Cẩu Tỏa nói: "Chú ruột của tôi cơ mà, tôi lại không khóc được chắc? Ba năm rồi, hễ cứ nghĩ đến là lại khóc, nước mắt cạn khô cả rồi!"

Thái Lão Hắc nói: "Con hiếu cháu thảo, thế cậu điểm cho chú cậu một khúc đi, chỉ điểm một khúc thôi đấy, mười đồng tiền cơ mà."

Cẩu Tỏa nói: "Có gì ghê gớm đâu, Tử Lộ không chịu trả tiền cho ban nhạc kèn, thì tôi đây là cháu gọi bằng chú mà lại tiếc dăm ba trăm đồng này chắc? Tiền bạc là cái thá gì chứ, chẳng qua chỉ là ghét bỏ trên người thôi!"

Mọi người đều bật cười, nói: "Cậu móc tiền ra đi, móc ra đi!" và xúm lại đòi lục ngực áo hắn lấy tiền. Cẩu Tỏa giãy giụa trăm bề, chạy trốn ra góc tường bếp, Thái Lão Hắc quyết không buông tha. Cẩu Tỏa níu lấy tay Thái Lão Hắc nhỏ giọng nói: "Mời ban nhạc kèn là người ta bao trọn cả buổi rồi đấy, chúng ta dẫu có nhiều tiền đến đâu, cũng không thể chiều theo cái thói hư tật xấu của họ được!"

Nói đoạn hắn tự đứng dậy, đi ra bàn thờ cầm lấy chai rượu cúng tế, dùng chén rượu rót cho mỗi nhạc công một ngụm, nói: "Mời các thầy uống ngụm rượu nào, nào nào nào, mọi người vất vả rồi, chút rượu nhạt gọi là tôi kính các anh!"

Đêm hôm ấy, náo động mãi cho đến tận canh gà gáy mọi người mới dần tản đi. Những người thân thích trong tộc ở lại đều phải thức canh linh cữu. Trước bàn thờ ở nhà chính đã được trải một lớp rơm mạch, mọi người ngồi quây quần trò chuyện. Thần Đường đề nghị: Trời còn lâu mới sáng, cứ ngồi thế này dễ buồn ngủ, chi bằng lập một bàn mạt chược chơi cho vui.

Cẩu Tỏa bèn lấy bộ mạt chược từ nhà mình sang, một đám người vây quanh bắt đầu xóc bài. Mấy người chị em gái và các bà thím thì nằm ngả ngốn trên đệm rơm nói chuyện nhà, chốc chốc lại buông lời châm chọc ác ý khiến Tây Hạ sợ hãi tưởng họ sắp cãi nhau to, nhưng chỉ chốc lát sau lại cười khúc khích đến ngả nghiêng ngả ngửa, Tây Hạ cũng đành hùa theo cười cợt cho qua chuyện.

Tử Lộ lại thấy đau đầu âm ỉ, tự đưa tay xoa bóp thái dương, rồi đi gọi Khánh Lai giúp mình bấm huyệt ấn đường. Tây Hạ nhìn thấy liền bước qua hỏi: "Sao thế anh?"

Tử Lộ đáp: "Đầu hơi đau chút thôi, không sao đâu."

Tây Hạ liền đi tìm thuốc giảm đau, đưa cho Tử Lộ uống, rồi nói: "Sao cứ vừa về đến nhà là người lại đau bụng không thì đau đầu thế không biết?"

Tử Lộ uống thuốc xong, bảo cô đừng bận tâm đến mình, rồi ngồi đó nhắm mắt dưỡng thần.

Lúc Thần Đường đề xuất chơi mạt chược, Tử Lộ vốn đã không vui rồi, nhưng cũng chẳng tiện nói gì. Lúc này nghe mấy người chị họ trong tộc và các bà chị dâu cười cười nói nói, anh liền đưa mắt nhìn di ảnh của cha trên linh đường, sực nhớ lại từng chuyện cơ cực nghèo khó ngày trước. Nay cuộc sống đã khum khá hơn thì cha lại qua đời, đời người sao cứ mãi không trọn vẹn thế này! Qua giỗ ba năm, cha ở cõi dương sẽ chẳng còn một ngày lễ Tết nào nữa. Những người thân họ hàng này, đáng lẽ phải có tình thân thấu thiết với cha, vậy mà trong đêm nay lại có thể vui vẻ nhường này, con người chết đi thực sự tựa như đèn tắt, thời gian có thể làm phai mờ hoặc xóa sạch hoàn toàn tình cảm của con người hay sao? Cảm giác bi thương bỗng dâng trào trong lòng.

Bước ra sân, nhìn thấy Cúc Oa đang dỗ dành Thạch Đầu lên khang phòng khách đi ngủ, nhưng Thạch Đầu không chịu ngủ, hai mẹ con đang giằng co nhau. Anh định bước qua mắng mỏ Thạch Đầu, nhưng đi được hai bước lại quay gót trở vào nhà chính, thầm nghĩ: Lúc này trong lòng mình đang vương vấn Cúc Oa, thời gian dài đằng đẵng trôi qua, sự vương vấn này liệu có từ từ biến mất hay không? Lại không kìm được sự phiền muộn, anh một mình đi đến trước bàn thờ của cha, nhấc ba nén hương sắp cháy hết ra, thắp lại ba nén hương mới.

Ván mạt chược chơi được bốn vòng, Cẩu Tỏa có lẽ là thua bạc, bèn đẩy bài ra nói: "Tôi chịu hết nổi rồi, nhà tôi ở gần, tôi về ngả lưng một lát đây." Nói đoạn bỏ đi.

Thần Đường chửi Cẩu Tỏa không chịu được khổ, thua có mấy chục đồng mà đã không chơi nữa. Mọi người dọn dẹp bài mạt chược, ai nấy tự kiểm điểm lại tiền bạc của mình, rồi có người về nhà ngủ, có người ôm đầu, kéo một thứ gì đó có thể đắp được lên người rồi ngáy o o.

Tử Lộ ra đóng cửa sân, nhìn thấy mẹ vẫn ở trong sân, trong bếp kiểm tra đi kiểm tra lại đồ ăn thức uống chín sống, chỉ sợ chuột nhắt đến cắn phá.

Tử Lộ nói: "Mẹ, mẹ đi nghỉ đi để con lo cho."

Mẹ nói: "Tây Hạ đã bảo tao rồi, mặt mày phải tươi tỉnh lên chứ, việc tang ma nhà nào chẳng thế, cứ để mặc chúng nó náo đi."

Tây Hạ cũng bước tới, nhỏ giọng nói: "Em ngủ ở đệm rơm hay ngủ trên khang đây? Mấy thím ngủ trên khang phòng khách rồi, em bảo chị Cúc Oa đưa Thạch Đầu sang khang nhà chính ngủ, thế mà chị ấy vẫn an đốn cho Thạch Đầu ngủ ở phòng khách, còn mình thì đòi ngủ đệm rơm. Em ngủ đấy thì sợ không hợp lẽ cho lắm."

Mẹ nói: "Người ta thì để ý gì đến phong thái của con cơ chứ, con cứ ngủ trên khang đi, còn Tử Lộ thì phải ra đệm rơm. Hai đứa khiêng cái sàng đậu phụ chiên giòn này vào nhà trước đã, để ngoài này có chuột đấy."

Hai người cùng khiêng sàng đậu vào nhà, sắc mặt Tử Lộ vẫn xanh mét.

Tây Hạ hỏi: "Đầu còn đau à?"

Tử Lộ đáp: "Không đau nữa."

Tây Hạ nói: "Mặt khó coi thế cơ à, là chê người thân bạn bè đến ăn uống tốn kém chắc?"

Tử Lộ nói: "Nói nhảm vớ vẩn."

Tây Hạ nói: "Hay là chê vị xưởng trưởng kia đến? Anh trông mong Thái Lão Hắc đến hay trông mong Vương xưởng trưởng đến thế?"

Tử Lộ nói: "Xàm ngôn vớ vẩn, ai đến chẳng là để viếng tang, tôi có thân có sơ gì chứ?"

Tây Hạ nói: "Cáu kỉnh cái gì chứ, càng cáu kỉnh lại càng chứng tỏ có tình cảm sâu nặng đấy thôi!"

Tử Lộ quay người bỏ ra đệm rơm.

Nửa đêm về sáng, mọi người trên đệm rơm đều nằm ngủ ngang dọc. Tử Lộ tỉnh giấc sau một giấc ngủ, trời đã hửng sáng mờ mờ, giật mình phát hiện chiếc áo tang cởi ra đắp trên người bị đạp xếch sang một bên, quần đùi cũng bị kéo xộc lên, thứ đó vậy mà lại lộ ra một đoạn ở bên ngoài.

Anh vội kéo quần cho ngay ngắn, thấy Khánh Lai và Thần Đường bên cạnh vẫn đang ngủ say, lòng mới định thần lại, bèn mặc chỉnh tề áo tang, thầm nghĩ vừa nãy hình như mình đã mơ thấy gì đó, trong mơ dường như có những hoang tưởng khác lạ, nhưng chốc lát lại không tài nào nhớ nổi nội dung giấc mơ. Nhìn ra từ cửa vòm, Cúc Oa và Tây Hạ đã dậy rồi, đang bưng chậu nước rửa mặt dưới gốc cây anh đào.

Cúc Oa rửa mặt xong, chải tóc xong, đang định kẹp tóc bằng chiếc kẹp ghim ngậm giữa môi, thì chiếc kẹp tóc giòn tan bị gãy bập. Tây Hạ liền nhường chiếc kẹp trên đầu mình cho Cúc Oa dùng.

Cúc Oa nói: "Thôi khỏi, giắt tóc vào trong mũ tang cũng tạm gượng qua được mà."

Tây Hạ nói: "Hôm qua em vừa mua mấy cái ở phố trấn đấy, chị cứ kẹp vào đi, có đáng giá bao nhiêu đâu cơ chứ?!"

Cúc Oa nhận lấy chiếc kẹp tóc, nói: "Ấy, chiếc kẹp tóc này đắt tiền đấy nhé!"

Tây Hạ nói: "Cái này là người khác tặng em, kiểu dáng trông lạ và mới lắm."

Cúc Oa nói: "Cái này đẹp đấy, em đừng cài, chị già rồi, cho chị cái khác đi."

Tây Hạ nói: "Chị già chỗ nào nào? Cứ cài cái này đi!"

Sáng sớm lại tiếp tục đốt giấy tế viếng. Tầm giữa trưa, đám con cháu hiếu thảo dưới tiếng kèn trống của hai ban nhạc lại ra mộ phần của cha, thêm một lượt đốt giấy tế viếng nữa, lại đốt pháo hoa, rồi quay về mời tất cả khách khứa ăn cơm.

Phàm là những gia đình đã phúng viếng vào tối qua thì hôm nay đều đến đủ, mâm tiệc bày ra mấy chục bàn, náo loạn vô cùng náo nhiệt. Những câu đối giấy trắng dán ở cửa nhà chính và cổng sân đã được thay bằng câu đối giấy đỏ, con cháu hiếu thảo cởi bỏ tang phục, những câu đối giấy trắng và tang phục này sẽ được đem đốt cùng với đồ mã tế lễ cũ và mới tại phần mộ vào buổi tối.

Điều khiến Tây Hạ kinh ngạc là có chừng này người cùng khai tiệc, bàn ghế của tất cả các hộ gia đình trong thôn đều được khiêng đến hết, thế mà vẫn còn một nửa số mâm tiệc phải dùng nắp tủ, nong nia, cánh cửa, hay chiếc giần sàng lật ngửa đặt tạm dưới đất làm bàn, hoặc dùng phấn vẽ một vòng tròn trên đất, nhặt mấy hòn đá xếp xung quanh là thành một mâm cỗ. Các chỗ ngồi bày kín từ nhà chính, phòng khách, trong sân cho đến tận con hẻm ngoài sân. Mọi người vui mừng hớn hở, tranh nhau gắp thức ăn húp canh, cuối cùng ngắt một khúc tre nhỏ trên cây chổi quét nhà, vừa ợ hơi vừa xỉa răng, ai nấy đều khen ăn ngon uống tốt, ăn uống quá đã!

Chú Mê Hồ không ngồi bàn cỗ, chú bưng một cái bát tô cực lớn, trong bát đầy ắp thịt ba chỉ đỏ và thịt trắng, ăn đến mức hai khóe miệng chảy mỡ nhễ nhại, trước ngực cũng dính đầy dầu mỡ, miệng thì hô hào ban nhạc kèn tấu một khúc 《Am đường nhận mẫu》. Nhạc công đang ăn cơm nên không muốn thổi, bảo rằng qua mười hai giờ rồi, việc tang biến thành việc vui, 《Am đường nhận mẫu》 thê thảm quá, nếu chú muốn gọi thì gọi bài 《Tình yêu hồ đồ》 đi.

Mọi người cười ầm lên. 《Tình yêu hồ đồ》 là bài hát thịnh hành, chú Mê Hồ không biết gọi, đến cả nghe cũng chưa từng nghe thấy. Chú Mê Hồ tưởng người ta trêu tức mình, liền nổi giận, đặt bát cơm xuống, xách chiếc đàn nhị của mình lên, nói: "Các người cầm tiền của người ta mà không chịu thổi khúc, tưởng tôi không biết thổi chắc? Hồi cha Tử Lộ còn sống, vào hội náo hội rằm tháng Giêng, hai bác cháu tôi từng diễn vở này rồi đấy!"

Nói đoạn kéo lên một đoạn khúc điệu thê lương chậm rãi. Chú quả thực kéo rất hay, giai điệu thê lương thảm thiết khiến bầu trời đột nhiên đổi sắc, vầng thái dương đang đỏ rực bỗng có một đám mây từ phía lĩnh Bạch Vân bồng bềnh trôi tới, lại có một đám mây từ phía lĩnh Tắc Giáp bồng bềnh trôi tới, hai đám mây va đập trên bầu trời Trang Cao gia, quấn quýt lấy nhau, hợp làm một thể, sắc trời ngả sang màu vàng vọt như đang lâm bệnh.

Chú Mê Hồ kéo đàn không ngừng tay, cuối cùng hú lên như sói tru, hát rằng:

"Núi đen hỡi vũng mây trắng,

Nước sông hỡi chảy về tây,

Đời người giàu không quá ba đời hỡi,

Quan thanh liêm nào đến được tận cùng."

Chú Mê Hồ vừa kéo đàn nhị, Tây Hạ đã bưng bát ngồi xuống đối diện chú, câu hát vừa dứt nhịp, cô liền hỏi: "Chú ơi, chú ơi, chú lúc nào cũng hát đến vũng mây trắng, vũng mây trắng là gì thế ạ?"

Chú Mê Hồ ngẩng đầu nhìn lên trời, những đám mây trên trời ấp ủ thành một trận xoáy lốc, trận xoáy lốc xoay càng lúc càng nhanh, càng lúc càng lớn, đối xứng nhau có hai cái đuôi mây dài, màu sắc từ đen mực chuyển sang đen nhạt, rồi ngả vàng, rồi cam vàng, đỏ vàng, đỏ rực. Mặt trời từ đuôi mây phía bắc bỗng phun trào vạn đạo ánh hồng rực rỡ, mắt mọi người như bị điện giật mà chớp chớp một cái.

Có người nói: "Chú Mê Hồ ơi, đó là mây vắt ngang đỉnh, chứ có phải mây chỏm nón đâu!"

Chú Mê Hồ bỗng đặt đàn nhị xuống, không hát nữa, bưng bát cơm bước thẳng ra ngoài cửa sân.

Tây Hạ gọi với theo: "Chú ơi, chú ơi, sao chú lại đi thế?"

Chú Mê Hồ đáp: "Thằng Thuận Thiện với con vợ nó đang ăn trộm lúa mạch trong vạc của tôi kìa, tôi mà không về, lúa mạch bị lũ chó chết ấy trộm mất thì tôi hít khí giời mửa cứt ra à?!"

Thuận Thiện đang ngồi ở chiếc bàn bát tiên trong nhà chính tiếp chuyện trấn trưởng, tức đến mức nghẹn họng không thốt nên lời.

Tây Hạ bưng bát cơm định đuổi theo gọi chú Mê Hồ lại, nhưng Tử Lộ đã cản lại, nhỏ giọng trách móc: "Em gọi cái gì chứ, chú ấy là người điên, càng chọc phá thì chứng điên càng nổi lên đấy, chú ấy hát câu giàu không quá ba đời, quan thanh liêm không đến đầu, xưởng trưởng ngồi trên cỗ sắc mặt không vui kìa, trấn trưởng cũng chẳng thèm ăn cơm nữa mà chỉ uống rượu suông thôi!"

Tây Hạ hỏi: "Trấn trưởng là quan thanh liêm á?!"

Tử Lộ dọa: "Nói cao siêu thế làm gì? Cứ thế này đi, em đừng quản gì cả, chỉ vào khang trong phòng ngủ trông Thạch Đầu ăn cơm đi, Cúc Oa đang bận ở bếp đấy, xem Thạch Đầu còn muốn ăn món gì nữa không."

Tây Hạ bĩu môi một cái.

Tử Lộ nói: "Mọi người đang nhìn đấy, em phải cười lên chứ."

Tây Hạ liền cười một cái, đi về phía phòng ngủ. Thạch Đầu ăn được nửa bát cơm thì không ăn nữa, lại bò phục trên chiếu viết vẽ gì đó trên một tờ giấy.

Thứ cậu vẽ là một con người ngã quỵ xuống đất, người này không da không thịt, hoàn toàn là khung xương. Tây Hạ vốn am hiểu về cấu trúc cơ thể người, cô đếm thử các bộ phận xương lớn nhỏ được ghép trên bức tranh, không thừa một miếng, không thiếu một đoạn, thậm chí vị trí các khớp xương trên hộp sọ cũng không có chỗ nào đặt sai lệch, khiến cô kinh ngạc đến mức trợn mắt há mốc mồm.

Đứa trẻ chắc chắn chưa từng học qua giải phẫu học, cho dù có người hướng dẫn đi chăng nữa, ở Trang Cao gia tuyệt đối không thể có người hiểu biết về cấu trúc xương người!

Tây Hạ chỉ vào khung xương đó nói: "Cái chân này vẽ ngắn hơn cái chân kia rồi đấy, Thạch Đầu!"

Thạch Đầu nói: "Cái chân kia nhấc lên." Nói đoạn gập bức tranh lại, đè nó dưới mông mình, rồi lại bưng bát cơm lên ăn tiếp.

Tây Hạ ngây người đứng trước khang một lúc, rồi bước ra ngoài múc một đĩa rau cải xào thịt thăn mang vào cho đứa trẻ, sau đó ngồi xuống bậc thềm ngoài nhà chính, trong đầu vẫn còn đầy vẻ nghi hoặc.

Lát sau, chú Mê Hồ tay không chạy vào trong sân, thở hồng hộc nói: "Lương tử đến rồi! Lương tử đến rồi!"

Mọi người liền cười xòa nhìn Tử Lộ. Tử Lộ nói: "Chú Mê Hồ ơi, bát cơm của chú đâu rồi, để con múc cho chú bát nữa nhé, lương tử gì chứ?!"

Tây Hạ hỏi Khánh Thăng ngồi bên cạnh, lương tử là gì thế? Khánh Thăng đáp rằng đó là tiếng địa phương, xã hội cũ gọi lính trát hay thổ phỉ là lương tử, ám chỉ những kẻ sống bằng nghề cướp bóc.

Lúc ấy liền thấy Thần Đường nói với Tử Lộ: "Chú Mê Hồ lúc nào cũng bảo cậu dẫn lương tử đến bắt chú ấy! Chú Mê Hồ ơi, hôm nay tên lương tử đó có phải lại do Tử Lộ dẫn về không thế?"

Chú Mê Hồ vung một quyền đánh tới, bát cơm của Thần Đường liền rơi loảng xoảng xuống đất, cơm canh dầu mỡ dính đầy người. Thần Đường tức giận lồng lộn, đem chỗ cơm canh dừa dính trên ống tay áo hất thẳng vào mặt chú Mê Hồ. Mọi người vội vã chạy ra can ngăn.

Thần Đường nói: "Ông già điên này làm càn lên đầu tôi rồi đấy, Thuận Thiện nhịn được ông chứ tôi không phải Thuận Thiện đâu nhé, tôi nể ông là chú thì ông là chú, còn không nể thì ông chẳng khác nào con chó!"

Người bên cạnh khuyên can: "Thần Đường Thần Đường cậu bị làm sao thế, chú dẫu sao cũng là bề trên, lại là người điên, cậu không nhường chú ấy được à?"

Thần Đường hậm hực đi múc bát cơm khác rồi ngồi ăn trong bếp.

Mọi người đang an ủi chú Mê Hồ ngồi xuống hòn đá giặt áo, thì bỗng nghe thấy bên ngoài bức tường sân phía hướng đường lớn phát ra một loạt tiếng bước chân hỗn loạn lộp cộp, tiếp theo là vô số cành cây lớn nhỏ thấp thoáng nhô lên khỏi đầu tường, lướt qua như chiếu phim vậy.

Có người đi ra ngoài xem, liền hét lớn: Người ở trại Bạch Vân đến bán gỗ cho xưởng ván kìa!

Tiếng hét này nghe đục ngầu, Tây Hạ còn chưa nghe rõ, thì một nửa số người trong sân đã ù té chạy ra ngoài. Họ đang chất vấn người trại Bạch Vân tại sao lại đến bán gỗ, tại sao lại cướp cơm ăn của người Trang Cao gia?

Câu trả lời là, việc này thì can quan gì đến Trang Cao gia? Xưởng ván bằng lòng thu mua gỗ, thì người trại Bạch Vân có quyền bán gỗ, chứ người trại Bạch Vân có chặt phá rừng của Trang Cao gia đâu nào? Nếu người Trang Cao gia cho rằng người trại Bạch Vân không được đi trên phần đất của Trang Cao gia, thì điều đó còn có lý một chút, chứ người Trang Cao gia đâu đến mức phải làm thế chứ nhỉ?!

Người ta nói có lý có lẽ, những kẻ chạy ra ngoài chất vấn liền ủ rũ quay trở về, cơm cũng ăn không nổi nữa, cất tiếng gọi tên Thuận Thiện, nói: Rừng trên núi tự lưu của mỗi nhà đã đốn chặt gần hết rồi, khu rừng ở sườn dốc hướng mặt trời đó nên chia đều cho mọi người thôi, nếu còn không chia rừng nữa, thì xưởng ván xây ở Trang Cao gia, người kiếm được tiền sau này lại chính là người trại Bạch Vân mất thôi!

Vừa nhao nhao đòi chia rừng ở sườn dốc hướng mặt trời, chú Mê Hồ liền chồm dậy nói: "Ai đòi chia rừng sườn dốc hướng mặt trời đấy? Đó là của quốc gia, của tập thể, hắn Thuận Thiện mà muốn chia, thì trước tiên hãy lấy dây thừng thắt cổ tôi chết đi, lấy dao đâm chết tôi đi, trói lại rồi vém xuống sông ngược dòng ngâm nước cho chết đi! Tôi mà chưa chết, thì tôi sẽ giết Thuận Thiện, tôi là kẻ từng giết người đấy, tôi từng giết người hoang dã ở vũng Bạch Vân rồi đấy!"

Có người nói: "Chú Mê Hồ chú đi ăn cơm của chú đi! Chú chẳng qua chỉ là người coi rừng ở sườn dốc hướng mặt trời thôi chứ gì? Bảo chú coi rừng thì chú là người coi rừng, không bảo chú coi rừng nữa thì chú chẳng phải là chú Mê Hồ nữa hay sao? Để Thuận Thiện nói! Thuận Thiện, Thuận Thiện, cậu là bí thư, cậu ra đây nói xem nào!"

Thuận Thiện từ nhà chính bước ra, nói: "Cơm vẫn chưa bịt nổi cái miệng lại à? Lúc này còn nói chuyện rừng rúc gì nữa!"

Thần Đường nói: "Tiền để cho người trại Bạch Vân kiếm mất thì cơm này nuốt vào thế nào được? Tập thể giữ mảnh rừng đó để làm gì chứ, nuôi không một thằng điên à?!"

Thuận Thiện nói: "Cái này thì tôi không dám nói càn đâu, các người muốn hại tôi phạm lỗi à?"

Thần Đường nói: "Phạm lỗi cái gì, cậu mưu phúc lợi cho mọi người, ai thèm làm gì cậu? Cậu có ngồi tù đi nữa, chúng tôi cũng mang cơm dâng tận nơi cho cậu!"

Thuận Thiện nói: "Trấn trưởng đang ở trong nhà chính đấy, các người vào mà nói với trấn trưởng ấy!"

Mấy người liền hô lên hướng nhà chính: "Trấn trưởng, trấn trưởng Ngô, ngài chắc chắn đã nghe thấy rồi đấy, ngài thả lơi câu nói xem nào!"

Trấn trưởng cố tình không đáp lời. Điều này làmụt hơi biết bao nhiêu người, cũng chẳng có ai dám bước vào nhà chính trực tiếp thỉnh cầu và chất vấn, bèn lầm bầm: "Trấn trưởng không cho chính sách, ngọn cây có lay động thế nào đi nữa mà gốc cây không chuyển, thì ngọn cây lay động cũng hoài công thôi!"

Họ hậm hực ngồi xuống ăn cơm tiếp. Một con chó từ cổng sân đi vào, gặm một khúc xương dưới gốc cây anh đào, gặm xong lại định vào nhà chính. Khánh Lai bước tới đá cho một cước, chửi mắng: "Cút, cút ngay, mày tưởng mày là ai chắc, mày là trấn trưởng đấy à, mà cũng đòi vào nhà chính ngồi mâm trên cơ chứ?!"

Trong sân được một trận cười ầm lên, rồi ai nấy không bàn tán nữa.

Ăn cơm xong, đợi thu dọn xong xuôi, ánh chiều tà đã chiếu rọi lên vách tường sân. Đem trả lại những nồi chậu niêu bát, bàn ghế mượn về, lại đem chỗ cơm trắng thừa, củ cải xào mỡ tanh, canh cay lòng phổi chia cho xóm giềng bốn phía. Mẹ mệt mỏi đến mức bệnh tim tái phát, đôi tay run lẩy bẩy cầm không nổi đồ vật, môi tái xanh, trán túa ra một lớp mồ hôi lạnh.

Cúc Oa vội bảo mẹ tháo chiếc nhẫn vàng trên ngón tay xuống, đem ra bếp đun nước canh. Tây Hạ nghe nói nước canh nấu nhẫn vàng có thể chữa dồn dập tim đập, cũng tháo nhẫn vàng của mình ra thả vào trong nồi nước canh.

Canh chốc lát vẫn chưa nấu xong, Thạch Đầu lại đòi châm kim lửa cho bà, liền lấy một cây kim bạc, châm lửa vào nến, hơ qua hơ lại cây kim trong ngọn lửa nến, rồi liên tiếp châm bốn phát vào đầu ngón tay của bà.

Tử Lộ đứng bên nhìn thấy, nói: "Thạch Đầu làm được không đấy, châm luôn cho bố đi, cái đầu của bố dạo này không đau nữa, nhưng cứ đần thối ra chỉ thấy nặng trịch!"

Thạch Đầu liền nhìn Cúc Oa. Cúc Oa hỏi: "Con có dám châm trên đầu không?"

Thạch Đầu đáp: "Con giác hơi."

Tử Lộ nói: "Thạch Đầu còn biết giác hơi cơ à? Được đấy, hôm nay bố cho con thử tài xem nào!"

Thạch Đầu bèn lấy hai chiếc chum sứ nhỏ, bụng phình miệng nhỏ, lập tức dùng mẩu giấy châm lửa ném vào trong chum, rồi lần lượt dán lên hai bên thái dương của Tử Lộ.

Cúc Oa hỏi: "Có bị bỏng không đấy?"

Tử Lộ đáp: "Bỏng cũng không sao cả, coi như cho Thạch Đầu luyện tay nghề."

Cúc Oa nói: "Bỏng thì khó lành lắm đấy!"

Ngước mắt lên, thấy Tây Hạ mím môi mỉm cười nhìn mình, cô liền nói: "Tôi ra xem nước canh nhẫn vàng đã được chưa nào?"

Tây Hạ lại kéo cô lại, nói: "Em đi xem cho!"

Bưng bát canh bước lên, thấy hai chiếc chum sứ đang hút chặt trên hai thái dương của Tử Lộ. Tử Lộ vừa ho nhẹ một tiếng, Cúc Oa đã dùng hai tay đỡ lấy chiếc chum sứ vì sợ nó rơi xuống.

Đợi mẹ uống xong bát nước canh nhẫn vàng, giác hơi cũng đã xong, Tử Lộ cảm thấy đầu nhẹ nhõm hơn hẳn, thích chí hôn một cái lên má Thạch Đầu. Tây Hạ lại cười ha hả lên, nói: "Ấy chà, thế này thì xem anh ra đường kiểu gì đây!"

Tử Lộ chạy vào phòng ngủ, soi gương thấy hai bên thái dương có hai vết ố bầu dục đỏ lựng, trông như bị đóng hai con dấu.

Tây Hạ cầm chiếc bút bi định viết chữ lên vết đỏ bầu dục đó. Tử Lộ nói: "Làm bậy à, viết chữ gì chứ?"

Tây Hạ nói: "Viết bốn chữ 'Tây Hạ chi ấn'." Hạ thấp giọng nói: "Trông Cúc Oa đối xử với anh tốt chưa kìa, nếu mà không có mặt em ở đây, phỏng chừng lần thứ hai là anh hôn lên má người ta rồi đấy. Viết tên em lên đây, đây chính là con dấu của em, Cao Tử Lộ thuộc về Tây Hạ rồi nhé!"

Tử Lộ nói: "Tôi bị đày lưu đày tới Thương Châu chắc Lâm Xung đấy à?!"

Trong phòng ngủ lúc này đang thì thầm to nhỏ cười đùa vui vẻ. Cúc Oa ngồi trên chiếc ghế gỗ cứng kiểu cũ trước tủ bảng. Mẹ uống xong canh nhẫn vàng liền tựa người vào cánh cửa để dưỡng thần. Thạch Đầu từ bồ đoàn trèo xuống, hai tay chống đất, nhấc bổng người nhích tới phía trước một đoạn, nghỉ một lát, rồi lại hai tay chống đất, nhấc bổng người nhích tới phía trước một đoạn.

Cuối cùng mẹ cất tiếng: "Cúc Oa, con đi thu dọn đống tang phục ấy đi."

Cúc Oa bất ngờ sững người lại, vội vàng đem một đống áo tang, mũ tang, giày rơm và dây thói lưng bằng rơm đang vứt bừa bãi trên bậu cửa sổ nhà chính cuộn tròn lại thành một bói.

Tử Lộ từ trong phòng ngủ bước ra, hỏi: "Mẹ ơi, bây giờ ra mộ hay là đợi tối hẳn mới đi?"

Mẹ đáp: "Đi sớm về sớm."

Tử Lộ hỏi: "Còn ai đi nữa?"

Mẹ đáp: "Một mình con đi là được rồi."

Cúc Oa liền nói với mẹ: "Đêm nay con còn phải qua tiệm trông nom, Thạch Đầu theo con ra tiệm hay là con đưa thằng bé đến nhà cụ Thái?"

Tử Lộ nói: "Ở tiệm có người phụ việc rồi, đêm hôm ra đấy làm gì? Thạch Đầu không cần đến nhà họ Thái nữa đâu, học y đâu kém gì mấy ngày này."

Cúc Oa vẫn hướng ánh mắt về phía mẹ, nói: "...... Thế này có được không ạ?"

Tử Lộ nói: "Có gì mà không được."

Cúc Oa hỏi Thạch Đầu: "Con muốn ở nhà hay đến nhà cụ Thái?"

Thạch Đầu đáp: "Ở nhà."

Cúc Oa nói: "Thế thì tốt, ở nhà phải ngoan ngoãn nghe chưa."

Nói đoạn tự mình phủi phủi lớp đất bám trên người, rồi sải bước đi ra ngoài. Đến giữa sân, cô cất cao giọng nói: "Tây Hạ, Tây Hạ, có rảnh thì sang tiệm chị chơi nhé!"

Tây Hạ chạy ra, thì Cúc Oa đã ra khỏi cổng sân đi khuất từ lúc nào.