Chiếc Avoca cặp bến Holyhead lúc sáu giờ sáng trong cơn mưa tầm tã.
Người lạnh cóng, Paul bước lên bờ và băng qua những đường ray xe lửa. Chàng vừa kịp uống vội một ly nước trà ở nhà ga thì đã thấy chuyến xe lửa miền nam đến. Paul trả tiền cho cô bán hàng còn ngái ngủ rồi phóng lên một toa xe hạng ba, ngồi vào một góc. Liền sau đó, con tàu chuyển bánh.
Cuộc hành trình thật dài xuyên qua vùng Shrewsbury và Gloucester với hai lần phải chờ đợi ở những nhà ga nhỏ để sang xe lửa khác dưới những cơn mưa triền miên làm cho Paul bị ướt sũng, - chàng không có áo đi mưa, - nhưng chính sự khổ nhọc này lại làm cho chàng thêm quyết tâm. Xe lửa chạy qua những vùng quê mỗi lúc một thêm cằn cỗi thâm u. Những đầm lầy rải ra từng khối đá lớn, lác đác mấy chùm, bụi cây nối tiếp với những cánh đồng, những hàng rào cắt xén kỹ lưỡng. Những khối đá khổng lồ, sắp xếp thành vòng tròn như nhắc nhở một thời tiền sử xa xưa đầy man rợ. Về hướng tây, vượt lên trên những cây tùng bách là một dãy núi mờ nhạt, đỉnh phủ mây xám, thêm chằng chịt khe suối. Chiếc đầu máy xe lửa hì hục đi ngược chiều gió biển và đến một khúc quanh, Paul thoáng thấy những lớp đá ngầm bạc đầu bọt nước.
Sau cùng, vào khoảng bốn giờ chiều, chiếc xe lửa dừng lại nơi một ga nhỏ heo hút giữa đầm lầy: Paul đã đến nơi. Tim đập mạnh, chàng bước xuống sân ga hoang vắng và trao vé xe cho người viên chức đơn độc. Chàng toan hỏi thăm ông ta đường đi đến nhà tù, nhưng lưỡi như líu lại. Chàng lặng lẽ bước qua bức rào cản trắng. Tuy nhiên, trước mặt chàng, cách một khoảng không xa lắm, hình dáng to lớn xám xịt của nhà tù Stonehenth đã xuất hiện với những vách tường lỗ chỗ; và người lữ hành trẻ tuổi bèn cất bước trên con đường nhỏ hẹp quanh co giữa đầm lầy.
Càng đến gần, tim Paul càng đập mạnh. Miệng khô ran và cổ họng như thắt lại, Paul thấy người chàng yếu hẳn đi: suốt cả ngày, chàng chỉ uống một ly trà và ăn một miếng bánh sandwich. Lên đến đầu một con dốc nhỏ, Paul dựa mình vào một thân cây phong cằn cỗi để lấy lại nhịp thở. Chân trời phía tây nhuộm màu xanh nhạt, và từ mô đất đang đứng, chàng có thể thấy rõ từng chi tiết của nhà tù.
Đó là một khối gạch khổng lồ vuông vức, không cửa sổ, chỉ có cửa ra vào thấp, chông sắt nhọn, mỗi góc đặt một vọng gác, nằm cheo leo như tổ chim phượng hoàng. Mỗi góc của nhà tù có một tháp canh, được xây cất tương tự như một ổ chim. Tất cả mang một vẻ nặng nề thô kệch, như một khối đá hay một thành lũy của thời trung cổ, bên ngoài có hai dãy nhà ở - chắc là của lính gác - với những nhà kho và cơ xưởng, tất cả đều mất hút trong khung cảnh đầm lầy thê lương hoang vắng. Một bức tường cao, lởm chởm mũi nhọn bao quanh khu nhà tù, ở giữa là ba hầm mỏ đá há hốc trông như những vết thương đẫm máu khổng lồ. Trong một khu hầm, toán tù trông xa chỉ như đàn kiến xám, mỗi toán đặt dưới sự giám thị của bốn lính gác, súng mang vai, đi từng bước chầm chậm; dưới mắt của Paul, cái tập thể người khốn khổ này lăng xăng bận rộn trong một nỗi lặng lờ chìm sâu của vô cùng.
Bỗng có một bước chân vang lên sau lưng, Paul giật mình quay lại, một người chăn chiên đang leo lên mô đất nơi chàng đang đứng, theo sau là một con chó lông xù. Vẻ hoang vu của thiên nhiên ở đây thể hiện trên gương mặt cứng rắn và lầm lì của anh ta đang nhìn Paul bằng một cặp mắt đầy nghi ngờ.
“Một nơi ghê tởm!” Người chăn chiên vừa nói vừa hất hàm về phía nhà tù.
“Phải.” Paul cố gắng đáp nhỏ.
Người chăn chiên chậm chạp lắc đầu nói tiếp: “Thật là một nơi thê thảm, tôi biết rõ điều này trong bốn mươi năm ở đây. Tháng vừa qua đã xảy ra một cuộc bạo loạn: - năm người tù khổ sai và hai lính canh bị giết - vào một ngày cũng giống như ngày hôm nay. Tất cả đều có vẻ yên tĩnh, nhưng anh cũng đừng tin vào cái yên tĩnh bề ngoài đó mà lầm. Hiện giờ, một lính canh đang chĩa ống kính viễn vọng về phía này và theo dõi từng cử động của chúng ta.”
Paul cố nén rùng mình và hỏi anh ta một điều mà tự nãy giờ chàng nóng lòng muốn biết: “Người ta cho thăm tù vào những ngày nào?”
Người chăn chiên nhìn chàng, dáng chế giễu: “Ở Stoneheath không ai biết thăm viếng là gì.”
“Nhưng dầu sao… trong vài ngày nào đó… người ta cũng phải cho phép thân nhân của các tội phạm được gặp họ chớ.”
“Không có ai đến thăm tù ở đây hết.” Anh ta trả lời cụt ngủn: “Không, không bao giờ!” Gương mặt sạm đen của anh ta nhăn lại vui mừng: “Chúng ta rất khó được vào cũng như họ rất khó được bước ra khỏi cái nhà tù đó. Thôi, chào anh bạn trẻ.”
Huýt sáo gọi con chó của mình, anh ta bước đi sau khi đã gật nhẹ đầu từ giã Paul. Còn lại một mình Paul đứng bất động, chìm đắm trong im lặng, mọi hy vọng đều tắt. Không có những cuộc viếng thăm tù! Không bao giờ!… Chàng không thể nào được gặp cha… Nói với cha dù chỉ một tiếng thôi… Một cuộc hành trình vô ích. Đứng trước cái nhà tù này, trước những bức tường này, Paul cảm thấy sự vô nghĩa của niềm hy vọng đã thúc đẩy mình đến đây.
Trong màn đêm vừa buông xuống, một tiếng chuông bỗng từ từ vang lên, phá tan sự im lặng nặng nề. Những người tù khổ sai ngưng làm việc và sắp hàng dài về phía nhà tù, những người lính canh đi kèm hai bên. Chiếc cầu treo giở lên đưa họ vào trong rồi lại buông xuống. Ánh xanh cuối cùng trên bầu trời vụt chao nhẹ rồi tắt mất dưới hơi thở bất ngờ của thần đêm.
Trong tim Paul bỗng có một cái gì tan vỡ. Niềm thất vọng, nỗi đau đớn nghiến nát chàng. Paul thốt lên một tiếng rên rỉ. Những giọt nước mắt nóng hổi lăn trên má chàng. Quay lưng về phía nhà tù đáng nguyền rủa, mắt mờ lệ, chàng chạy điên cuồng trong đêm tối về phía nhà ga nhỏ.
