[TIÊU DỀ]: Chương 4 Thành phố trong tủ kính
Cứ như thế, vào buổi hoàng hôn của đô thị này, tôi mang trong ngực tờ giấy ly hôn với nhà máy cơ khí, tay trái cầm hồ sơ nhân sự của cuộc đời, tay phải xách cuộn hành lý, với một dáng vẻ còn giống phụ nữ bị vạ lây bỏ rơi hơn cả phụ nữ bị bỏ rơi, lang thang trên những con phố lớn của Thẩm Dương.
Phải nói tôi vẫn là một người theo chủ nghĩa lạc quan, những ngày tháng khó khăn đến mấy hồi ở một mình Bắc Kinh tôi đều vượt qua rất ổn, kinh nghiệm đi làm thuê cho tôi biết rằng chỉ cần bạn chịu khó làm việc, không sợ chịu khổ, thế giới này không ai bị chết đói cả. Đối với bước đi tiếp theo, tôi không có sự lựa chọn. Hồi thi đậu ra Bắc Kinh đã ôm ấp chí hướng không vinh hiển thì không về quê, cứ thảm hại trở về thế này, thật không còn mặt mũi nào gặp lại các bậc phụ lão Giang Đông. Đối với những tòa cao ốc san sát trong thành phố, tôi nhớ đến một câu quảng cáo kinh điển: Chẳng có gì là "đại" sự cả. Tôi thầm nhủ bản thân nhất định phải làm ra ngô ra khoai để người ta nể mặt!
Con người tôi là vậy, hễ thông suốt thì tinh thần liền phấn chấn lên, tâm trạng cũng vui vẻ như A Q, cảm thấy chuyện gì cũng chẳng có gì to tát. Tinh thần vừa thả lỏng, chiếc bụng liền kêu "ọc ọc", lúc này mới nhớ ra từ sáng đến giờ vẫn chưa ăn cơm, trong dạ dày đói cồn cào. Tôi cũng như nhiều người rời nhà đi học từ nhỏ, trong việc ăn uống thất thường lâu ngày đã vác phải cái bệnh đau dạ dày. Thỉnh thoảng vì không ăn đúng giờ hoặc ăn đồ quá lạnh là bệnh đau dạ dày lại tái phát. Cái cảm giác đau đớn ấy tôi sợ lắm rồi, thế là vội vàng tìm đại một quán mì gần đó bước vào.
Bát mì kéo vị gà lớn giá ba tệ quả thực rất kinh tế. Tôi ăn ngấu nghiến hết bát mì, lại húp nước dùng mì nóng hổi cùng với bột ớt, vừa húp vừa suy tính xem tối nay mình sẽ qua đêm thế nào. Tìm bạn học ư, có hai người dựa vào tình nghĩa chắc chắn sẽ thu nhận tôi, thế nhưng nhà ở trong thành phố chẳng nhà nào rộng rãi cả, chắc là nhà người ta cũng không tiện đâu. Hơn nữa bộ dạng này của tôi cũng chẳng biết đến bao giờ mới là điểm dừng, làm phiền người ta lâu ngày cũng không hay. Ở trọ ư, với bảy tám trăm tệ tôi mang từ Bắc Kinh về, trừ tiền mua đồ và quà cáp biếu người nhà, bạn học ra, thì chỉ còn hơn ba trăm tệ, chút tiền này ở trong thành phố chỉ ăn uống thôi cũng chẳng trụ được mấy ngày, nếu ở trọ lại càng gánh nặng không nổi. Ít tiền nhiều việc thì phải tính toán lâu dài, đây là thói quen tôi đã nuôi dưỡng từ nhiều năm nay. Cuối cùng tôi quyết định tối nay ra ga tàu hỏa qua đêm, đằng nào thì mỗi dịp nghỉ đông nghỉ hè đi về ngồi tàu hỏa, việc ở ga tàu nửa đêm là chuyện thường xảy ra. Sáng mai đi trung tâm nhân lực luôn, một mặt là gửi hồ sơ, mặt khác cũng đi tìm việc làm, nhỡ đâu tìm được đơn vị thì có chỗ để ở rồi.
Có chủ ý, tôi liền nhanh chân húp cạn nước dùng, thanh toán tiền rồi cầm lấy đống hành lý chạy thẳng ra ga tàu hỏa. Giờ này ra thì có hơi sớm, nhưng tôi muốn gửi hành lý trước, rồi đi dạo khu thương mại trước nhà ga, mặc dù chẳng mua nổi gì cả, nhưng sau này sẽ lăn lộn ở đây, coi như làm quen trước với địa hình vậy. Chớp mắt đã đến ga tàu hỏa, tôi giấu hồ sơ vào trong hành lý, rồi tìm đến chỗ gửi đồ tự doanh của nhà ga (vẫn là nơi do nhà nước quản lý thì đáng tin hơn, mấy chỗ gửi đồ lộn xộn bên ngoài không trộm đồ của người ngoại tỉnh thì cũng thu thêm tiền của bạn, đây đều là kinh nghiệm xương máu cả đấy, người bình thường tôi không bảo đâu nhé), gửi hành lý xong, tôi liền vượt qua cây cầu vượt trước nhà ga, đi về phía khu thương mại lớn nhất Thẩm Dương——đường Thái Nguyên.
Trong tủ kính của đại lầu Trung Hưng trưng bày đầy ắp các loại hàng hóa thời trang, đắt tiền, muôn màu muôn vẻ, tấm tủ kính ấy được lau rất sạch, những món hàng thu hút kia cứ như ở ngay trong tầm tay, giống như thành phố này vậy, thoạt nhìn thì ngay trước mắt, nhưng thực tế lại cách xa tôi đến thế.
Lang thang không mục đích trong đường Thái Nguyên, tôi nhận ra khu thương mại của thành phố nào cũng giống nhau cả. Tủ kính muôn màu, đại siêu thị trang hoàng xa hoa, tiểu thương san sát, tiếng rao bán giảm giá náo nhiệt hết lớp này đến lớp khác, ngay cả trang phục của những người ăn xin chuyên nghiệp bên vệ đường cũng đại đồng tiểu dị.
Dường như chính những thứ như "hàng hóa" đã tạo nên cái thế giới tràn ngập dục vọng vật chất này, con người ta không còn thông qua lao động hoặc trao đổi ngang giá để có được thứ mình muốn, mà là thông qua tiền bạc để mua sắm. Để có được tiền bạc, người ta đã nghĩ hết mọi cách, dùng mọi thủ đoạn. Đàn ông vì tiền mà luồn cúi, đàn bà vì tiền mà bán thân. Người ta vì tiền mà sống, vì tiền mà chết, vất vả cả đời vì tiền. Một khung cảnh bận rộn "Thiên hạ hí hí giai vi lợi lai, thiên hạ nhương nhương giai vi lợi vãng". Thế nhưng đằng sau sự phồn hoa sa hoa ấy, đằng sau kim tiền ấy, lại che đậy biết bao nhiêu câu chuyện cay đắng, đẫm máu, dơ bẩn và hung ác nhường nào.