Đứa cháu trai duy nhất của ta:
Thư gởi cháu bình an.
Cách đây mấy tháng, ta có viết cho cháu một bức thư, bàn về dục vọng, bàn về phụ nữ - một trong những dục vọng lớn nhất, bàn về cách nam nữ nên đối nhân xử thế ra sao. Mẹ cháu bảo rằng, viết cũng tạm ổn, nhưng cháu hiện tại vẫn chưa học cấp ba, vẫn là một cậu bé, vẫn đang trong độ tuổi phát triển cả về thể chất lẫn tâm hồn, trong quá trình vươn lên thành một người đàn ông, bức thư cách đây mấy tháng viết hơi sớm, nên viết bổ sung một bức thư nữa, bàn về việc làm thế nào để trở thành một người đàn ông tốt.
Ta và mẹ cháu thảo luận, ta không cho rằng bản thân có tư cách bàn về vấn đề này. Một là, vận may của ta quá tốt, được tổ sư gia ban lộc cho ăn, không dễ gì bắt chước. Lúc ông ngoại và bà ngoại cháu sinh ra ta, xác suất phối DNA trúng quả cực đỉnh, bà ngoại cháu chửi mắng từ trời đất tới người vật xưa nay luôn lợi hại nhưng không có bài bản, bà ngoại cháu thừa nhận từ nhỏ ta mắng đã có logic, có từ có câu lại có cả đoạn văn, bà bảo bà mắng như vãi cát, còn ta mắng như chuỗi vòng. Ông ngoại cháu sinh ra đã không lưu luyến cõi đời này, mười ba tuổi đã bắt đầu ăn chơi đày đoạ cờ bạc hút sách, ngày nào cũng như ngày cuối cùng, nhưng chưa từng nếm trải cái khổ đảo điên giấc mộng được mất loâu, những cái khổ này ta đều đã nếm trải, vậy mà vẫn không lưu luyến cõi đời này. Hai là, trong lòng ta vẫn luôn có một con quái vật lớn, giết ba mươi năm không chết, biết đâu ngày nào đó lại nhảy bổ ra, biết đâu sẽ biến thành một con quái vật hoàn toàn không phù hợp với tiêu chuẩn người đàn ông tốt của mẹ cháu. Biết đâu, trước năm bốn tuổi, cuốn sách thuần sắc của ta viết về hòa thượng nhà Đường được xuất bản, khiến ta mất việc, bị hòa thượng đánh tơi bời, tập thơ ta viết về tình yêu được xuất bản, khiến ta mất vợ, thế là chán đời buông xuôi, nghiện rượu, dùng thuốc, tung tin mê hoặc chúng sinh, ngủ ngày, quậy phá, nghiên cứu hai ba môn học vấn vô cùng lạnh lẽo. Thật ra, nếu không phải hồi nhỏ thầm hứa với bà ngoại, sẽ cho bà ở căn nhà có rất nhiều nhà vệ sinh, có lẽ ta đã sớm tự buông xuôi mặc kệ đời rồi, nghĩ đến thôi cũng thấy làm người ta say đắm. Mẹ cháu bảo, thế thì con tập trung viết về trước năm bốn tuổi của con đi, giáo dục giáo dục cháu trai con xem nào.
Thôi được, dưới đây nói sót vài điều, là sự tổng kết và quy nạp cao độ của ta về việc thành tựu một người đàn ông tốt nơi trần thế.
Là một người đàn ông tốt, trong cuộc sống thực tế, một đời phải xử lý tốt bảy việc: Wealth (Tiền tài), Women (Phụ nữ), Wine (Rượu thịt), Work (Công việc), Watch (Trân ngoạn), Workout (Thể hình), Wisdom (Trí tuệ).
Tiền thì phải có một ít, nhưng đừng quá nhiều, tự cung tự cấp, độc lập kinh tế là được. Nếu có nhiều quá, lúc sống sẽ là gánh nặng, xung quanh cháu sẽ xuất hiện những kẻ tốt giả tạo và kẻ địch chân chính. Lúc chết mà có rất nhiều tiền, đúng là một chuyện cực kỳ ngốc nghếch, cho dù lên thiên đàng hay xuống địa ngục, cũng đều là chuyện đầu tiên bị chê cười, lúc bước qua cửa đã bị xác định là xuất thân không tốt, kiếp sau cả đời khó trở thân. Có bao nhiêu tiền là thích hợp? Đủ dùng là được. Tưởng tượng có thể phong phú, nhưng cuộc sống phải đơn giản. Cuộc sống đơn giản, yêu cầu vừa đủ sẽ không cao, cháu sẽ không phải vì tiền mà kiếm tiền.
Phụ nữ (hoặc đàn ông, nếu cháu thích đàn ông hơn phụ nữ) tốt nhất nên tìm người có tiểu vũ trụ và thói quen sinh hoạt tương tự cháu. Bằng không, cháu xem phim đen, chơi game online, đến Amsterdam dạo quán cà phê, cô ấy liền cho rằng cháu là quái thai. Bằng không, cháu thích ăn cay, cô ấy sợ ăn cay, cháu sợ lạnh, cô ấy sợ nóng, cháu thích ở nhà, cô ấy thích ra đường, ngày tháng sẽ khó mà dễ chịu. Tình yêu và hôn nhân cơ bản là hai chuyện không dính dáng gì đến nhau, mặc dù rất dễ bị nhầm lẫn với nhau. Nhưng giữa hai bên có một mối liên hệ quan trọng, nếu cháu và người phụ nữ đó ban đầu có tình yêu, cho dù sau đó tình yêu biến mất sạch sành sanh, di tích để lại cũng vẫn là nền móng vững chắc nhất cho hôn nhân.
Rượu thịt phải cùng bạn bè ăn uống, một mình rượu thịt sẽ vô cùng bi thảm. Bạn bè cốt ở lâu dài chứ không cốt ở số lượng. "Gặp nhau cũng không có việc gì, chia tay rồi thường nhớ đến quân" (Gặp gỡ chẳng có việc gì, chia tay dạ khúc hoài ghi bóng hình), nếu cháu đến tuổi như ta, có hai ba người đàn ông có thể khiến cháu vô cớ nhớ nhung, hai ba tháng nhất định phải ngồi xuống cùng uống cạn hai ba bình rượu ngon, phúc đức vô cùng. Lại nữa, uống say chắc chắn tổn thương, giữa hai cái hại hãy chọn cái nhẹ hơn, thà tổn thương dạ dày, chứ đừng tổn thương gan. Sau khi uống say, hãy đi nôn.
Công việc tốt nhất là làm những gì cháu thích làm và giỏi làm, cho dù những gì cháu thích làm và giỏi làm là gõ chữ, rửa rau hay nhổ cỏ. Công việc tốt nhất là xung quanh có một nhóm nhỏ những người cháu thích và cũng thích cháu, chốn hồng trần này, công việc thường chiếm phần lớn thời gian hữu hiệu của cháu, nếu những người xung quanh tẻ nhạt, sinh mệnh rất dễ trở nên tẻ nhạt. Lại nữa, không thể coi thường công việc, công việc có thể khiến cuộc sống của cháu cân bằng hơn, cho dù phụ nữ và bạn bè của cháu có cuỗm tiền của cháu bỏ chạy đi nữa, nếu cháu vẫn còn công việc, cháu sẽ chẳng sợ gì cả.
Chơi đồ không làm mất chí hướng, nhưng phải giữ tâm thế chơi đùa, đừng coi trọng quá mức, không nhất thiết cứ phải đi mọi buổi đấu giá lớn. Lúc chơi, hãy bỏ ra cái giá hợp lý để mua món đồ tốt mà mình thực sự thích, đừng ham rẻ, đừng đi theo ý kiến của cái gọi là các loại đại sư và chuyên gia.
Thể xác là do ông trời cho không cháu, nhưng không phải cho không để cháu tàn phá. Cháu vắt kiệt thể xác quá mức, thể xác sẽ gây phiền phức cho cháu. Thật ra, cơ thể khỏe mạnh cũng không khó, sinh hoạt có giờ giấc, ăn uống có chừng mực, đừng vội vã, uống nhiều nước, quan hệ tình dục thăng hoa, thường xuyên tập thể dục dưỡng sinh, đánh Thái Cực quyền.
Trí tuệ quan trọng hơn tướng mạo của cháu, quan trọng hơn cơ thể tráng kiện của cháu, quan trọng hơn kích thước chim của cháu. Chuyện trí tuệ này, nóng vội là không được. Tư duy độc lập, thường xuyên quên đi đáp án chuẩn, đọc thêm lịch sử, đi nhiều nơi hơn, nghe nhiều hơn những lời bà ngoại cháu mắng trời, đất, người, vật, sẽ có ích.
Muốn làm người đàn ông tốt hoặc quý ông, khuyến khích đọc mở rộng ba loại sách. Thứ nhất, "Kim Bình Mịch từ thoại", kể về tiền bạc, rượu đựng trong bình và những người phụ nữ vừa xinh đẹp vừa mạnh mẽ giống như hoa mai. Bản đẹp tương đối dễ tìm là bản in ảnh minh họa nhà Minh do Nhà xuất bản Văn học Nhân dân phát hành tháng 12 năm 1957. Thứ hai, "Quy tắc của quý ông" (Mr. Jones’Rules), cẩm nang thiết thực do tổng biên tập tạp chí GQ Anh biên soạn, từ cách đòi tăng lương, cạo râu, trị lệch múi giờ, xem múa thoát y v.v... đều có đủ, cực kỳ thiết thực, cụ thể và hữu dụng. Thứ ba, tiểu thuyết trường thiên của Anh thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, đặc biệt là của Maugham và Stevenson, văn chương ngọc ngà châu báu, tình hoài quý ông.
Boys, be ambitious (Các chàng trai, hãy có chí lớn)! Thế hệ chúng ta chính là động lực tiến bộ của thế giới này, bọn ta đã ngốc nghếch rồi, đến lượt các cháu ngốc nghếch đấy.
Phùng Đường
