Các đồng chí nam nữ thanh niên văn nghệ thân mến:

Thư như diện kiến.

Mùa thu năm 2009, một trong những chuyện khiến người ta vui mừng nhất là một nam trung niên văn nghệ tên là Miêu Vỹ đã xuất bản tập truyện ngắn đầu tay của mình. Điều khiến người ta vui mừng nhất không phải là thành tựu văn học của tập truyện này, mà là trong một thời đại tiến thủ tích cực như thế, trong một cõi lòng binh đao hỗn loạn như thế, một con người bận rộn trăm bề chuyện tục tát như thế, vẫn có thể từng chữ từng chữ viết xong một cuốn tiểu thuyết vốn được định sẵn là không kiếm được nhiều tiền.

Mùa hè năm 2002, tôi ở Bắc Kinh. Tôi không quen Miêu Vỹ, tôi đọc một bài viết do một người tên là Bố Đinh viết mang tên "Có ý tưởng, không cách nào". Tôi phát hiện ra rằng, người tên là Bố Đinh này cũng chú ý đến việc khi nhắc đến phụ nữ, Cổ Long không dùng "thân thể" mà dùng "đổng thể". Lúc ấy tôi còn đặc biệt tra "Từ điển Hán ngữ hiện đại", trên đó viết rõ ràng: đổng thể chính là thân thể. Lúc đó tôi vẫn ngoan cố cho rằng, dù nói thế nào đi nữa, đổng thể vẫn dâm ô hơn thân thể gấp một ngàn lần, đổng thể là một từ vựng mang tính văn học, còn thân thể là một từ vựng mang tính khoa học. Tôi còn phát hiện ra, người tên là Bố Đinh này cũng thích xem phim tội phạm, cũng chú ý đến Robert De Niro, cũng tôn sùng "Chuyện ngày xưa ở Mỹ". "Chuyện ngày xưa ở Mỹ" trong lòng tôi là kinh điển của kinh điển, tao nhã và tuyệt vời hơn "Bố Già" rất nhiều. Thế giới tương lai mà tôi tưởng tượng lúc ấy hình như mãi mãi là thế này: một cô gái nghiêng nước nghiêng thành, một ngân hàng đầy tiền mặt, mấy người anh em từ nhỏ đã cùng nhau lăn lộn, một mối quan hệ phức tạp đầy rẫy dục vọng, sự phản bội và lòng sám hối, cô gái nghiêng nước nghiêng thành kia tuyệt đối không được già đi trước khi ngủ với hết mấy người anh em này. Tóm lại, chúng ta đều tin rằng tìm niềm vui trong sự nhàm chán, thô tục một chút, sẽ càng đến gần với bản chất của sinh mệnh hơn. Đọc xong, tôi thật sự tiếc nuối vì đã không quen biết người tên là Bố Đinh này từ sớm hơn, nếu không thì hồi trung học đã có thể cùng nhau làm báo tường, hồi đại học đã có thể cùng nhau làm san chí của trường rồi.

Sau đó tôi biết tên thật của Bố Đinh là Miêu Vỹ. Miêu Vỹ làm súp-lơ đầu sỏ ở "Tam Liên Sinh hoạt Chu san", đẹp trai, trầm tính, biết viết lách, đặc biệt là rất giỏi viết văn bản ứng dụng và văn bản thuyết minh, mông dán chặt vào ghế đẩu, lầm lì mỗi ngày có thể viết ra cả ngàn chữ, kiên trì suốt nhiều năm không ngừng nghỉ.

Mùa hè năm 2008, tôi tình cờ gặp Miêu Vỹ trong một bữa cơm, tôi hỏi: "Bận gì đấy?" Ở Bắc Kinh, nếu không gặp nhau trong bàn tiệc, người ta thường hỏi: ăn chưa? Gặp nhau trên bàn tiệc, người ta thường hỏi: bận gì đấy? Câu trả lời thông thường là: bận quáng gà. Bận công việc, bận dự án, bận đấu đá ở cơ quan, bận ly hôn, bận sinh con, bận bệnh tim của mẹ vợ, bận niệm Phật, bận khủng hoảng tuổi trung niên, bận trầm cảm.

"Đang viết tiểu thuyết." Miêu Vỹ đáp.

"Trường thiên?"

"Đoản thiên."

"Hay đấy, viết nhiều vào, đại hỷ sự."

"Nhất định sẽ viết nhiều, tớ còn định đăng trên "Văn học nhân dân" cơ."

Trong thời đại đương nay, ở tổ quốc tôi, nghe được tần số câu trả lời như thế này cũng giống như việc tôi nhận được thư từ sao Hỏa hoặc cuộc gọi từ người bà đã khuất của tôi vậy. Tôi nhớ vào thời trung học của mình, văn học vẫn là một môn học hiển hách, giáo viên ngữ văn của tôi đã chỉ ra rõ ràng rằng, chuyện viết lách này, nếu không phải vì danh lợi hoặc để dụ dỗ con gái, thì có thể quên được thì hãy quên đi cho rồi. Cho dù là vì danh lợi hay để dụ dỗ con gái, trên đời vẫn còn vô số cách đơn giản và hiệu quả hơn nhiều. Mà trong thời đại đương nay, ở tổ quốc tôi, nếu giáo viên ngữ văn của tôi vẫn còn đi dạy ở trường trung học, cô ấy sẽ phát hiện ra rằng, đã chẳng còn chút cần thiết nào để răn dạy các học sinh nữa rồi.

Mùa hè năm 2009, tôi đang lướt web. Miêu Vỹ nhắn tin qua MSN bảo tôi rằng, cuối cùng anh ấy sắp làm nhà văn rồi, dịch trực tiếp từ tiếng Anh ra chính là người viết chữ. Không còn là thầy Miêu, chủ biên Miêu, sư phụ Miêu, chủ bút Miêu, Miêu u uất, Miêu soái ca nữa, mà là người viết chữ họ Miêu.

"Tháng mười, tớ sắp ra một tập tiểu thuyết, có thể viết giúp tớ một bài tựa không?"

Phản ứng đầu tiên của tôi là: "Sao không tìm đại sư nào mà viết?"

"Ai là đại sư? Lão Vương Sóc à?"

Tôi nghe thấy Miêu Vỹ ở chốn xa xăm đang thầm cười trong lòng, lòng tôi cũng cười theo một tiếng, nói, được thôi, để tôi viết.

Ông trời cũng coi như công bằng, cho bất kỳ kẻ nào mê mẩn chữ nghĩa một cơ hội lên trời hái trăng như nhau, và cũng cho một cái kết rơi xuống không hái được giống nhau. Kẻ mê mẩn chữ nghĩa đều đem thiên phú, hormone và dã tâm vặn xoắn thành động lực, đều lớn tiếng khoác lác mang trong mình lý tưởng hái trăng, điểm khác biệt là có kẻ nhắm vào mỏ vàng, có kẻ nhắm vào bồ nhí, có kẻ nhắm vào vầng trăng thực sự chẳng thể nhắm trúng, điểm khác biệt là có kẻ động lực đủ đầy hơn, nhảy cao hơn, rơi xuống đẹp mắt hơn, có kẻ chỉ đủ cho một lần từ ba đến năm mi-li-lít, nhảy thực sự quá thấp, rơi thực sự quá khó coi.

Trong "Trừ phi linh hồn vỗ tay cất tiếng ca" viết về linh hồn, chuyện tình, người ngoài hành tinh, thịt lợn, đổng thể. Có thể thấy được, giống như tất cả những người cầm bút viết chữ, Miêu Vỹ xuất phát từ việc muốn bản thân sảng khoái một chút, nhưng có thể thấy được, Miêu Vỹ không dừng lại ở việc khiến bản thân sảng khoái một chút, mặc dù anh ấy lặp đi lặp lại việc trích dẫn tiếng Anh, lặp đi lặp lại việc nhấn mạnh: "(Writing) it's about getting up, getting well, getting over, getting happy, okay? Getting happy." "Writing is not necessarily something to be ashamed of, but do it in private and wash your hands afterwards." Có thể thấy được, trong thời đại đương nay, ở tổ quốc tôi, mặc dù không ít người thành danh hay chưa thành danh đã già đi hoặc phế đi, Miêu Vỹ thì vẫn vừa mới bắt đầu, vẫn còn sung sức, cơ hội của anh ấy vẫn còn.

Chữ nghĩa là tôn giáo của chúng ta, mong chúng ta tiếp tục đi ngược lại với thời đại. Không đòi hỏi hai ba năm thăng nửa chức, chỉ đòi hỏi hai ba năm ra được một cuốn sách lạnh lẽo ít người đọc. Trong lòng có một đốm lửa nhỏ, thân thể cách mặt đất nửa thước, không làm loài kiến cỏ, không làm thần linh, làm một người viết chữ là được.

Không còn chuyện gì khác, các đồng chí hãy bảo trọng.

Phùng Đường