Lý Ngư:

Lại sắp đến Tết Nguyên Đán rồi, viết cho anh một bức thư.

Sau khi tôi có internet, cuốn tiểu thuyết đầu tiên tôi tìm đọc trên mạng chính là "Nhục Bồ Tỉ" của anh. Trước khi đọc "Nhục Bồ Tỉ", tôi đã đọc qua rất nhiều tiểu thuyết đen tối thuần cơ quan mang nặng tính thể xác, hoặc tinh tế hoặc thô sơ, được chép lại trong những cuốn sổ to hay nhỏ nhưng trên bìa có in bốn chữ đỏ "Nhật ký công tác". Lúc mới đọc "Nhục Bồ Tỉ", tôi cảm thấy vô cùng mới lạ, không phải vì những miêu tả sắc dục, mà vì thích thái độ anh viết cuốn sách này: đè mãi đè mãi, ngòi bút không đè nổi nữa, khắp trang giấy trào ra những bông hoa thược dược to bằng cái đấu. Thêm nữa, chính là phát hiện ra tư thế mà anh thích cũng tương tự như tư thế tôi thích lúc bấy giờ. Lại thêm nữa, là thích độ dài anh viết cuốn sách này, chưa đầy tám vạn chữ Hán, hai mươi hồi, ý tận là dừng, rửa tay uống rượu. Tiếng Trung vốn dĩ thiếu truyền thống tiểu thuyết chương hồi dài, trong phạm vi đọc của tôi, bao gồm cả "Kim Bình Mai", "Hồng Lâu Mộng", "Tam Quốc Diễn Nghĩa", ngoại trừ cuốn "Nhục Bồ Tỉ" này của anh ra, các tiểu thuyết dài tiếng Trung khác không một cuốn nào là không rườm rà dài dòng. Ngoại trừ anh ra, tất cả các tác giả đều đinh ninh một cách ngốc nghếch rằng việc có thể bất hủ hay không hoàn toàn trông chờ vào cuốn sách này, bao nhiêu học thức, chất xám, dịch mật, nước mắt, mồ hôi, nước mũi, dồn hết vào cuốn sách này, nôn cho bằng chết, nhồi cho bằng chết, dằn vặt cho bằng chết, hoàn toàn không màng đến tư thế.

Mười năm sau, đọc lại "Nhục Bồ Tỉ" của anh, kiến thức của tôi đã nâng cao, vầng hào quang của anh không còn nữa. Anh cũng lải nhải dông dài, hơn nữa trình độ nhận thức thấp kém, cách Phật Đà vạn dặm. Toàn sách tổng cộng hai mươi chương, việc chứng minh bản thân là sách đọc vinh danh Phật giáo khởi minh chứ không phải sách vàng vinh đã dùng hết ba chương đầu, việc tuyên truyền sử dụng phụ nữ tổn hại cơ thể lại dùng thêm ba chương, việc ca ngợi nhân quả báo ứng lại dùng thêm ba chương. Để cho tiếng Trung được bất hủ, trước Tết Nguyên Đán năm ngoái, tôi đã viết xong "Bất Nhị". "Nhục Bồ Tỉ" phụ trách thỏa mãn sinh lý dâm dật của nhân dân, "Bất Nhị" phụ trách an ủi sự ức chế tâm lý và khủng hoảng tuổi trung niên sinh ra do các loại bất thuận về mặt sinh lý dâm dật của một số ít nhân dân. Bốn trăm năm sau, nhân dân sẽ nhắc đến, "Kim, Nhục, Bất Nhị". Dù cho với tư cách là một nghệ sĩ nhân dân, anh dùng toàn chiêu thức hạ cấp, nhưng bốn trăm năm sau, người xem "Bất Nhị" chắc chắn sẽ nhiều hơn người xem "Nhục Bồ Tỉ". Bốn trăm năm sau, thủ đoạn thỏa mãn sinh lý dâm dật nhiều vô kể, nhưng thủ đoạn có thể xoa dịu ức chế tâm lý và khủng hoảng tuổi trung niên vẫn vô cùng ít ỏi.

Văn chương là việc ngàn đời, hay dở tự đáy lòng biết, cho dù đắc đạo, "pháp còn nên bỏ", chữ nghĩa đánh bại thời gian chung quy cũng chỉ là vọng niệm. Sắp đến Tết rồi, viết thư cho anh, không thỉnh giáo anh về văn chương, mà thỉnh giáo anh về sự thanh nhàn.

Với tư cách là một nghệ sĩ nhân dân, anh đã tự biên tự đạo tự diễn rất nhiều vở kịch hùa theo thế tục thời bấy giờ, nay thì trong lòng nhân dân, những vở kịch đó cơ bản đã biến mất, nhân dân bây giờ không nhớ nổi bất kỳ câu nào. Với tư cách là một người có sự thấu hiểu thực sự về chất lượng và không chút thỏa hiệp, anh đã viết một bộ "Nhàn Tình Ngẫu Ký", biên soạn một bộ "Giới Tử Viên Họa Phổ", nay vẫn có người xem. Anh bàn về nhà ở, đồ chơi, ẩm thực, trồng trọt, dưỡng sinh trong "Nhàn Tình Ngẫu Ký", văn phong của anh không bằng Trương Đại, Dư Hoài, nhưng kinh nghiệm thực chiến và năng lực thao tác thực tế thì vượt trội hơn hẳn, hậu thế làm hội quán, tạo dựng bầu không khí hưởng thụ sự thanh nhàn, đều nên học hỏi anh.

Tôi quanh năm bôn ba trên vạn dặm đường trường, thỉnh thoảng cũng từng đi đến một số hội quán nổi tiếng, nhưng không nơi nào hoàn toàn khiến tôi hài lòng. Thỉnh thoảng cũng có thể ăn được món gì đó tươi ngon, thỉnh thoảng cũng có thể ngắm được thứ gì đó đẹp mắt, dựa trên những mảnh ghép này, tôi đưa ra mấy yêu cầu, nếu đều có thể làm được, có lẽ sẽ là một hội quán tốt.

Thứ nhất, phải có chỗ ngồi thoải mái. Đừng dùng toàn ghế kiểu nhà Minh. Ghế kiểu nhà Minh là để làm việc, là để cho đôi mắt thưởng thức, không phải để cho cái mông thả lỏng, ngay ngắn đọc sách thánh hiền thì được, ngồi kiết già cầu thiền định thì được, ngả ngớn thoải mái thì không. "Vô sự thử tĩnh tọa, nhất nhật thù tợ lưỡng nhật", miêu tả một cách sinh động cảm giác ngồi ghế gỗ cứng nhà Minh vừa khó chịu vừa dài đọ như năm tháng. Tốt nhất là ghế sofa da cũ kiểu Liên Xô thời Cách mạng Văn hóa, rộng rãi, vững chãi, lớp da đã bị mông của rất nhiều người mài cho xù lông trong năm tháng đằng đẵng, ngồi lên là bệnh trĩ được vỗ về đầy đủ.

Thứ hai, phải có sách để lật. Một số hội quán mua những bộ sách rác chất đầy trên giá sách, tên những cuốn sách này thường bao gồm các từ ngữ như: Thế giới, Trung Hoa, Toàn tập, Tổng tập, Danh tác, Danh nhân, Triết học, Lịch sử, Văn học, Trong một đời, v.v. Lại có một số hội quán bày trên giá sách hoàn toàn là sách giả, làm bằng bìa cứng, trên bìa cứng in một cái tên sách. Thật ra, trong một thời gian rất ngắn, tốn ít chi phí, cũng có thể tạo vẻ có bề dày đọc sách. Hãy đến các hiệu sách cũ gần Đại học Berkeley, đến Lưu Lý Phố và Hiệu sách Trung Quốc ở Đông Tứ, bất kể tên sách là gì, mua mấy ngàn cuốn sách cũ, muôn hồng nghìn tía, lớn nhỏ khác nhau, cứ bày bừa lên giá sách là được.

Thứ ba, phải có đồ cổ. Không cần theo đuổi quốc bảo, nhưng phải theo đuổi đồ thật, có khí chất tinh thần của thợ thủ công thời cổ đại. Không cần bày la liệt những món ngọc C Long Hồng Sơn cao nửa mét mô phỏng và ngọc Tông Lương Chử, chỉ cần bày một miếng ngọc Bích mặt trơn đơn giản thời Tây Hán là được, dẫu là đồ sứt mẻ cũng tốt.

Thứ tư, phải có tác phẩm nghệ thuật hiện đại. Đừng treo đầy tường những bức tranh Khải Công giả, Phạm Tăng giả, Trần Dật Phi giả, Ngải Hiên giả, cũng đừng treo đầy những cái đầu trọc, mặt cười, mặt nạ, chó xanh. Dù là tác phẩm sắp đặt, hội họa hay nhiếp ảnh, tác giả tốt nhất là chưa nổi tiếng cho lắm, nhưng quả thực mắt tinh tay độc, vẫn chưa vướng hơi thợ, những thứ làm ra phải lay động lòng người.

Thứ năm, phải có lò sưởi, dẫu là lò sưởi giả điều khiển điện đốt bằng khí gas, dẫu phía trước lò sưởi không nằm cuộn một con chó già.

Thứ sáu, phải có rượu để uống. Phải có rượu vang đáng đồng tiền bát gạo để uống, một trăm tệ uống ra "bom trái cây", ba trăm tệ uống ra "hoóc-môn động vật", tám trăm tệ uống ra "mùi quần lót", chứ không phải lúc nào cũng là Lafite, Latour, Mouton, Margaux giá cả vạn tệ. Nếu không gian đủ rộng, có chuyên gia phù hợp, tốt nhất là cũng có trà, có cà phê.

Thứ bảy, phải có chỗ hút thuốc. Hội quán không phải là khoang máy bay, người thích hút thuốc đã bỏ tiền ra, có quyền tận hưởng cảm giác của mình trên tiền đề không ảnh hưởng đến người khác. Nơi hút thuốc tốt nhất là lộ thiên hoặc sát mặt đất, ban công hoặc giếng trời, chứ không phải là nơi kín mít, trông giống như nhà vệ sinh.

Thứ tám, phải có hoa cỏ. Không cần phải là loài quý hiếm, chỉ cần mọc sum suê, xanh đỏ tươi tốt là được.

Thứ chín, phải có cơ hội nghe được những âm thanh lạnh lùng khác biệt. Thỉnh thoảng, tùy cơ duyên, có thể gặp được một dị nhân không có danh hiệu đại sư tại hội quán để nghe ông ta kể về thế giới quan và nhân sinh quan của mình, tác động mạnh mẽ đến tiểu vũ trụ của tôi.

Thứ mười, phải có thể ngâm nga. Việc ngâm nga tại chỗ trong phạm vi nhỏ có sức sát thương nguyên thủy. Tôi từng nghe một người đàn ông có ngoại hình giống Nam Hải Ngạc Thần ngâm nga một bài thơ trông có vẻ như ở những con hẻm bình thường, tôi nghe đến mức máu mồ hôi ngừng chảy, tại chỗ đắc đạo phi thăng. Tôi nghĩ, Lý Bạch ngày trước uống say cao hứng, không lên thuyền thiên tử, ngâm nga tại chỗ trong phạm vi nhỏ bài "Tương Tiến Tửu" ở tửu quán, thính giả sẽ có cảm giác thế nào?

Thứ mười một, phải có băng thông rộng không dây tốc độ cao. Tốt nhất là Google có thể sử dụng tự do, trang web của WSJ có thể truy cập tự do.

Thứ mười hai, phải có thể cầu nguyện.

Thứ mười ba, phải có thể bóp chân.

Cho dù đã có hội quán như thế này, một năm có thể đi mấy ngày? Một đời có thể đi mấy năm? Con người ta đã dần quen với việc quanh năm bôn ba trên đường, ba môn phối hợp cơ bản trong đời: đi máy bay, họp hành, uống rượu xã giao, thân hình như con quay. Nhưng nếu có hội quán như thế này, lòng không dễ phiền muộn, tĩnh lặng như trinh nữ, an nhàn ấm áp.

Phùng Đường bái lạy