Bảo vật tối thượng của tôi:

Cậu trông như thế nào nhỉ? Cậu đang ở đâu vậy?

Hồi bắt đầu học tiếng Anh, tôi dùng một cách cực kỳ ngốc nghếch, nuốt tươi nuốt sống đọc hai cuốn tiểu thuyết nguyên tác rồi học thuộc một cuốn từ điển tiếng Anh. Học đến chữ cái T, dưới mục từ "Toy" có một câu ví dụ chói mắt: "Boys, toys." Con trai thích đồ chơi. Mới mua một con dao thép năm thước, thích chết đi được, không nỡ buông tay, "ngày ba bận mài giuổi, còn hơn cả thiếu nữ tuổi rằm". Từ xưa đến nay, đàn ông thích đồ chơi thường nhiều hơn thích phụ nữ.

Cuộc đời của một người đàn ông là cuộc đời sử dụng đồ chơi. Cuộc đời của một người đàn ông có thể dùng những món đồ chơi quan trọng nhất mà anh ta từng sử dụng để định niên đại. Những món đồ chơi tôi sử dụng lâu năm, sau khi "về hưu", thường sẽ bị tôi ném vào một chiếc hộp, giữ lại. Một là vì vương vấn đồ cũ, hai là vì ảo tưởng, sau khi về hưu, bày ra một bàn, lần lượt khởi động lại từng món, những cỗ máy cách nhau mấy chục năm cùng vận hành, mỗi ngày đều trôi qua như cả một đời người.

Món bảo vật vĩ đại đầu tiên bị ném vào chiếc hộp này là con dao Mông Cổ dài nửa thước, lưỡi thép tinh luyện, vỏ dao phỏng theo da cá mập, bên trong còn có một đôi đũa xương voi. Mẹ tôi từ quê nhà Mông Cổ thăm thân mang về, tặng cho tôi, bảo rằng, đừng đọc mãi mấy cuốn sách tào lao nữa, tặng con con dao này, ra ngoài mà nghịch. Anh tôi hồi đó ngày nào cũng nghịch ở ngoài phố, mẹ tôi tặng anh ấy một cái bút máy, đặt định thanh niên lịch báo Nhân Dân một năm cho anh ấy. Anh tôi nói, anh ấy không thèm, anh ấy có chĩa ba. Hồi đó, học tiểu học, thập niên tám mươi, không cắm điện, chẳng có gì để chơi, trong cặp sách của tôi lúc nào cũng mang theo con dao này, giết ếch, giết ve s chào, giết cá, giết gà, khắc chữ lên thân cây, mong ngóng đụng độ bọn lưu manh cướp đường.

Sáu năm trung học, cuộc sống siêu cấp đơn giản, giải trí ngoài giờ học bao gồm uống bia suông, chạy ba nghìn mét và tơ tưởng hoa khôi của lớp, hình như chỉ sử dụng có một món đồ chơi, một chiếc máy nghe nhạc nhãn hiệu Lark. Máy nghe nhạc do nhà máy của trường trung học chúng tôi sản xuất, to bằng một viên gạch, máy nghe nhạc của người khác treo trên thắt lưng, máy nghe nhạc của tôi lót ở dưới mông. Trên máy nghe nhạc chỉ có hai nút, phát và dừng. Một phần sản phẩm của nhà máy trường học được xuất khẩu sang châu Phi, chữ Lark tiếng Trung được đổi thành Lark tiếng Anh. Hồi học từ điển tôi đã học được từ này, từ tiếp theo xuất hiện sẽ là Lard, mỡ lợn.

Bảo vật vĩ đại thời đại học bao gồm một máy tính đồ họa Casio, có thể lập trình, vẽ đồ thị hàm số, hồi học môn thực vật học nó giúp tôi gian lận, ghi chép công thức hoa, ví dụ như hoa loa kèn: *P3+3A3+3G（3∶3）, hoa đều, đối xứng bán kính, bao hoa 6 số, 2 vòng, mỗi vòng 3 phiến, bộ nhị 6 chiếc, xếp 2 vòng, mỗi vòng 3 chiếc, bộ nhụy gồm 3 tâm bì, liền nhau, bầu nhụy 3 ô, thượng. Hồi đó nghĩ rằng, nếu đối phó với những thứ loại này mà không nhờ cậy máy móc, con người chẳng mấy chốc sẽ biến trở lại thành đười ươi. Hồi năm 1993, chị tôi tặng tôi chiếc máy tính xách tay đầu tiên, dòng Toshiba Satellite, chip Intel 486, tần số chính 33 megahertz, RAM 4 megabyte, hệ điều hành Microsoft Windows 3.2, màn hình tinh thể lỏng đen trắng 12 inch, con chuột trông giống như cái tai, phải cắm ngoài ở bên phải thân máy. Hồi đó, máy tính xách tay và việc lướt web đều là những thứ mới mẻ, dùng chung với bạn bè, hỏng thì thôi, người nghỉ ngơi nhưng máy không ngừng, đào mỏ, Đại Phú Ông, tiểu thuyết vô vị, phim cấp ba. Phim cấp ba không phải là video, mà là ảnh khiêu dâm, lúc tải về, tải từ đầu xx đến lông xx phải đứng đợi bên đường dây điện thoại nửa tiếng đồng hồ. Để làm cho thế giới phim cấp ba trở nên chân thực hơn, sáu người trong cùng phòng ký túc xá đã gom tiền mua một chiếc màn hình màu 14 inch.

Năm 2000, lần đầu tiên đi làm toàn thời gian, lần đầu tiên có một chiếc điện thoại di động của riêng mình, Nokia 7100, lúc nghe điện thoại, xúc giác kim loại, ấn một cái, một đường cong, ống nghe bật ra, tựa như đao cong, khiến tôi nhớ đến con dao Mông Cổ hồi nhỏ của mình. Kèm theo máy có tặng một cái kẹp, tôi kẹp điện thoại ở thắt lưng, đi lại ở kinh thành, vô cùng oai phong. Một người đẹp kỳ cựu trong văn phòng ngày nào cũng trang điểm đậm, đi giày cao gót đế rất cao, búi tóc cao, xịt nước hoa nồng nặc, dùng tiếng Anh nói với tôi rằng, chúng ta là công ty tư vấn quản lý nổi tiếng, điện thoại kẹp ở thắt lưng, trông rất thiếu chuyên nghiệp. Tôi đỏ mặt đút điện thoại vào túi quần, cảm thấy con đường đời sao mà dài đằng đẵng. Hôm sau, điện thoại bị bỏ quên trên xe taxi, ngày thứ ba, đi công tác Hồng Kông, nhìn thấy hầu như tất cả đàn ông Tây kỳ cựu ở văn phòng Hồng Kông đều kẹp điện thoại ở thắt lưng, vô cùng oai phong.

Sau đó, đồ chơi ngày càng nhiều, không gian trong vali gần như một nửa dùng để chứa những món đồ chơi này, nửa không gian còn lại chứa cục sạc của những món đồ chơi này, cứ đến khách sạn, việc đầu tiên là tìm ổ điện trên tường, cắm cục sạc vào. Kéo túi ra xem: Thinkpad X301, hai chiếc iPhone, một chiếc BlackBerry, một chiếc iPad, một chiếc HP 12C, một chiếc Leica X1, một cặp tai nghe dạng không nhét tai của B&W. Ngày nào sau khi uống rượu trước khi đi ngủ, để ngày mai được gọi thức dậy, dùng ba chiếc điện thoại đặt ba chiếc đồng hồ báo thức, mỗi cái cách nhau mười phút. Lúc hơi say rượu, ngủ không yên giấc, nửa đêm tỉnh dậy lần nào là nghĩ lần đó, bây giờ là mấy giờ rồi, ba chiếc đồng hồ báo thức sáng mai liệu có cái nào không kêu không.

Một quảng cáo của BlackBerry nói thế này: "Thế là, bạn có thời gian làm những việc khác." Đối với tôi, chẳng có gì nhảm nhí hơn thế này. Dù sao thì cuối cùng email cũng phải trả lời, chi bằng lo lắng chẳng bằng xắn tay làm ngay, dần dần thành thói quen, tay mọc dính lấy BlackBerry, cứ cảm thấy đèn đỏ biểu thị email mới sáng lên, ít nhất năm phút phải kiểm tra một lần. Cuối cùng có một ngày, trong mơ đưa tay ra chộp lấy BlackBerry, không chộp được, làm đổ một cốc nước, giật mình toát mồ hôi lạnh, tỉnh giấc. Từ đó về sau, trong cái túi hay đựng BlackBerry, tôi để một miếng ngọc bội cổ, lúc muốn sờ BlackBerry thì lại sờ ngọc bội, cảm giác chạm vào tốt hơn BlackBerry nhiều lắm.

Sau khi cai được BlackBerry, lúc sờ miếng ngọc bội cổ, bỗng nghĩ rằng, kỳ thực, cho dù là hiện tại, tu luyện đến cảnh giới nhất định, cũng có thể không cần cắm điện, một người, một cái lưỡi, một cái đầu, không có máy tính, máy tính xách tay, tệp PPT, mô hình Excel, bước vào một cánh cửa, thuyết phục một người, thay đổi một góc nhỏ thế giới.

Kỳ thực, bảo vật tối thượng chính là một trái tim hỗn hoành minh cường đã tu luyện đến mức gặp là làm, làm xong là buông.

Phùng Đường