Hàn Hàn:

Giao thư bình an.

Tuy rằng không thân với cậu, nhưng tôi biết cậu đã mấy năm nay rồi. Trước khi cậu và tôi gặp mặt, tôi đã sớm nghe nói "Tam Trọng Môn" bán rất chạy, từng thấy ảnh cậu tóc dài thượt ở nhiều nơi, biết cậu thân thủ kiêm nhiệm, đua xe bách chiến bách thắng. Cậu và tôi đã gặp nhau hai lần, lần đầu tiên là Lộ Kim Ba tổ chức hoạt động mời mấy người chúng tôi cùng sang Úc chơi đùa, Kim Ba là nhà xuất bản chung của cậu và tôi. Đã lâu không đi chơi đùa, tôi rất vui, ở bờ biển tản bộ với một mỹ nhân, ở đầu đường nghe một mỹ nhân khác kể chuyện phiếm, sau bữa tối ở khách sạn uống rượu vang đỏ Úc với mỹ nhân thứ ba. Cậu thường xuyên ngủ và chụp ảnh, hiệu ứng xóa phông máy ảnh của cậu rất tốt. Lần thứ hai là tại đám cưới của Kim Ba. Cậu đến muộn, đi chào hỏi khắp nơi. Đám cưới lần ấy rất chân thành, cặp đôi mới cưới dặn dò các khách mời, không được đăng Weibo, các khách mời đã thả lỏng cất điện thoại đi, tập trung chuyên chú cảm nhận tình yêu khắp nơi trong lễ đường.

Tôi từng thử đọc "Tam Trọng Môn", ra điều ông cụ non, không thú vị, không đọc tiếp được, đã xem "Trường An loạn", lướt "Một tòa thành trì", thỉnh thoảng xem các bài viết ngắn trên blog của cậu. Thẳng thắn mà nói, tôi không thích những gì cậu viết, tiểu thuyết chưa nhập môn, bài viết ngắn chỉ là chút thông minh vặt mà thôi. Còn như việc đua xe, chiến mưu và làm ngôi sao của cậu, tôi đều không hiểu, không thể bình luận; còn về các bài viết của cậu, tôi cho rằng không liên quan gì đến văn học. Văn học là đạo điêu trùng, là cửa hẹp. Tiêu chuẩn của văn học quả thực rất khó định lượng, nhưng văn học quả thực có một đường ranh giới vàng, một tác phẩm đạt đến chính là đạt đến, chưa đạt đến chính là chưa đạt đến; đối với người ngoài ngành thì thấp thoáng ẩn hiện, đối với người tinh mắt thì rõ mười mươi, tường tận như nhìn lửa. "Văn chương thiên cổ sự, được mất tấc lòng hay". Tuy rằng người biết đường ranh giới vàng này không nhiều, nhưng chưa tuyệt chủng. Đường ranh giới vàng này không có quan hệ trực tiếp tỷ lệ thuận với doanh số, trong một số thời đại, thậm chí còn tỷ lệ nghịch, điều này không thay đổi được sự thật là đường ranh giới vàng này tồn tại. Người quân tử có thể hòa mà không đồng, những suy nghĩ này của tôi, đã giữ trong bụng từ lâu.

Tết năm 2012, Phương Trâu Tử nói cậu "viết hộ", không ít người vừa xem Gala Xuân Vấn vừa xem Weibo chất vấn của Phương Trâu Tử. Tôi hoàn toàn không quen biết Phương Trâu Tử, hai người mập mà tôi quen là La Vĩnh Hạo và Hòa Thái Đầu cũng chưa từng nói một lời tốt đẹp nào về anh ta. Tôi đã xem hai video phỏng vấn của Phương Trâu Tử, hoàn toàn không thích con người này, nhưng hoàn toàn khẳng định ý nghĩa tích cực của sự tồn tại của anh ta ở đời thực. Trong ấn tượng của tôi, dường như mỗi tầng của mỗi tòa ký túc xá đại học đều có một Phương Trâu Tử như thế, niềm vui lớn nhất của họ là cãi cùn, bạn nói tôn giáo có ích, anh ta liền nói công dụng của tôn giáo thực ra đều có thể bị các vật chất phi tôn giáo khác thay thế, ví dụ như cần sa có thể tạo ra cảm giác sùng cao tôn giáo; bạn nói y học cổ truyền vô ích, anh ta liền nói tác dụng an ủi của y học cổ truyền chẳng lẽ không phải là tác dụng sao? Chúng ta thường gọi họ là những kẻ "ưa cãi chầy cãi cối", bình thường không thèm đếm xỉa đến họ, sau khi thất tình thì tìm họ trò chuyện, giết thời gian vô vị nhất trong hai, ba tuần đầu mới thất tình. Tôi cũng không có bất kỳ hứng thú nào với chủ đề "viết hộ", trừ phi bản thân thừa nhận, chủ đề này hầu như không thể được chứng minh. Cho dù người viết hộ tố cáo, không có băng ghi âm đôi bên giao nhận công việc viết hộ, bản thân hoàn toàn có thể phủ nhận sạch trơn. Cho nên ban đầu nghe những phỏng đoán đủ loại của Phương Trâu Tử, nghi ngờ cậu có người viết hộ, tôi hoàn toàn coi như trò chơi khăm, hoàn toàn không động não, quay người bận việc khác rồi.

Ngược lại là phản ứng quá khích của cậu và fan hâm mộ đối với sự chất vấn đã khiến tôi xem nhiều hơn một chút các tài liệu mà Phương Trâu Tử thu thập. Sau khi xem xong, với tư cách là một người viết lách lâu năm, tôi nảy sinh ba thắc mắc, chỉ là thắc mắc, không có bất kỳ kết luận nào. Thứ nhất là cậu rất ít khi nói về tác phẩm và quá trình sáng tác của mình. Nói gì là tự do của một người, nhưng trong nhận thức hạn hẹp của tôi, chưa từng thấy một nhà văn hay nghệ sĩ nào có thể nhịn được không nói về tác phẩm và sự sáng tác của mình. Tôi đã lướt qua một cuốn tạp chí có bài phỏng vấn cậu gần đây, bên trong toàn là đua xe, cuốn tạp chí này không phải tạp chí ô tô. Thứ hai là văn phong của cậu thay đổi quá nhiều. Không chỉ tiểu thuyết và tạp văn thể hiện khí chất chênh lệch rất lớn, "Tam Trọng Môn" và những tiểu thuyết dài sau đó cũng không giống như do cùng một người viết ra. Thắc mắc điểm này không có bất kỳ căn cứ khoa học nào (máy phát hiện nói dối còn có, tôi nghĩ chắc nên có phần mềm có thể phân tích thói quen dùng từ đặt câu và ngữ pháp của tác giả), hoàn toàn xuất phát từ trực giác gõ phím lâu năm của tôi. Thứ ba là phản ứng quá khích của cậu đối với Phương Trâu Tử lần này. Phương Trâu Tử chửi một câu, cậu đáp một câu, anh ta nhổ một bãi nước bọt, cậu trả lại một bãi nước bọt, không sót một ngụm. Sau đó, cậu còn treo giải thưởng, còn phơi ảnh bản thảo và thư nhà. Cậu trải qua trăm trận chiến mửa, lần nào cũng khải hoàn trở về, lần này không đến mức không ngồi yên được như vậy chứ. Đối với Phương Trâu Tử, cậu hoàn toàn có thể mặc kệ, có thể kiện ra công đường. Nếu cậu nhất định phải làm cho ra lẽ lại không muốn dính dáng đến pháp luật, cậu hoàn toàn có thể dưới sự chứng nhận của truyền thông tự mình viết ra một vạn chữ tiểu thuyết hoặc tạp văn trong ba, năm ngày, nhất kiếm phong hầu, đơn giản chứng minh Phương Trâu Tử lần này thực sự đã sai.

Một số truyền thông và người nổi tiếng công chúng từng chắp cánh cho cậu thành đại danh. Sau đại chiến "viết hộ", họ đăng tải hàng loạt bài viết ủng hộ cậu, viết còn kém hơn cả của Phương Trâu Tử, càng ủng hộ càng đáng nghi. Một người nổi tiếng công chúng nói riêng với tôi rằng, ngọn cờ lớn Hàn Hàn này không thể đổ, sau khi Hàn Hàn đổ thì cải cách sẽ thụt lùi bao nhiêu năm, quá đáng sợ, đây là vấn đề đúng sai lớn.

Chuyện có viết hộ hay không tạm gác lại, cá nhân tôi cảm thấy, đáng sợ hơn là, bởi vì "thần thoại" của cậu, đời thực này cho rằng không đọc sách, không chịu khó viết lách, đặt bút xuống là có thể như thần trợ, không điều tra, không nghiên cứu, kẹp bút ở ngón chân cái là có thể dễ dàng bàn về cách mạng, bàn về tự do dân chủ, xuất bản vô số sách, hàng vạn bàn tay ở ngay trước mặt hoan hô, đường tắt ở ngay trước mắt, thong thả bước ra cửa, đại đạo phẳng lì như trời xanh. Đáng sợ hơn nữa là, đời thực này cho rằng "Tam Trọng Môn" chính là kiệt tác văn học đương đại, cậu chính là Lỗ Tấn đương đại, cuộc cách mạng, dân chủ và tự do mà cậu bàn luận một cách nhẹ nhàng lại tiệm cận chân lý. "Đời không anh hùng, tên nhóc con thành danh", chuyện bình thường, xưa nay vẫn nhiều. "Chỉ hươu nói ngựa", mấy trăm năm xuất hiện một lần, một khi xuất hiện thì mạt thế không còn xa. Có thể dung thứ cho "lừa đời dối danh", nhưng không thể dung thứ cho "chỉ hươu nói ngựa". Đây là ranh giới cuối cùng, đây mới là vấn đề đúng sai lớn.

Chuyện có viết hộ hay không tạm gác lại, cá nhân tôi cảm thấy, thứ càng cần bảo vệ không phải là một bức tượng thần, mặc kệ nó có được xây dựng trên những lời dối trá hay không, thứ càng cần bảo vệ chính là sự tôn trọng đối với sự chất vấn ngày càng khan hiếm ở đời thực, sự ái mộ đối với sự thật, lòng kính úy (kính sợ) đối với việc viết lách. Đây cũng là ranh giới cuối cùng, đây cũng là vấn đề đúng sai lớn.

Phùng Đường