Đường tăng Huyền Trang:

Chào ngài nhé.

Vào tháng Mười vừa qua, như là học phần thứ hai của một chương trình đào tạo tại ngũ kéo dài mười tám tháng, tôi được yêu cầu đi bộ ba ngày rưỡi trên một đoạn đường mà ngài từng đi qua khi thỉnh kinh ở Tây Thiên. Đoạn đường này có lẽ là chặng đầu tiên ngài bước đi sau khi rời khỏi biên giới Đại Đường thời đó, từ chùa Tháp Lạp ở Qua Châu, Cam Túc đến thành Lục Công, rồi đến Bạch Đôn Tử, khoảng cách đường chim bay là 112 cây số, nghe nói thời đó ngài gọi nơi này là Mạc Hạ Diên Tịch, có đủ các loại địa hình như Gobi đen, Yardang, sa mạc, đất kiềm mặn, đồi gò vân vân. Không có gì lạ khi thời tiết vẫn luôn xấu, sau khi mặt trời lặn, mặc ba lớp áo vẫn thấy lạnh, phân trốn rất nhiều trong cái trực tràng ấm áp, chê bên ngoài quá lạnh, chết sống không chịu bị kéo ra ngoài, ép mạnh nó một chút, nó vừa thò đầu ra lại chết sống rụt về lại. Sau khi mặt trời mọc, đi hai bước là bắt đầu đổ mồ hôi, ngoài trời bốn ngày không có nước rửa ráy, bốn ngày sau trở lại thế giới văn minh, từ từ kéo đồ lót ra giống như thay băng bó vết thương, muối mồ hôi vẽ thành những đường vằn ngựa vằn ngoằn ngoèo trên cơ thể. Mặc dù mặt trời lặn hay mọc, gió vẫn thổi suốt, chắc khoảng cấp bảy cấp tám gì đó, cuốn theo cát sỏi li ti, quất vào mặt, đập vào eo, bịt kín ống tai ngoài. Lúc đi tiểu đêm trước khi đi ngủ, gió thổi có vẻ đặc biệt lớn, ngược gió tiểu, tiểu trúng chính mình, thuận gió tiểu, tiểu trúng một đồng đội khác đang đứng tiểu cách đó mười mấy mét. Tôi đã khinh địch, không mang giày leo núi, vào ngày đi bộ thứ hai, mang giày chạy bộ, một cước dẫm vào cái hố đất xốp bên cạnh cỏ lạc đà, đầu gối phải bị trúng thương, mấy ngày sau dùng cơ bụng để kéo lê cái chân thọt đi hết toàn bộ quãng đường, ngày cuối cùng, đầu gối hoàn toàn không thể co lại, việc lên xuống một con dốc nhỏ mười mét cũng đủ là một cực hình.

Ba ngày rưỡi này đã tạo ra cho tôi rất nhiều lần đầu tiên trong đời, hơn nữa, tôi nghĩ những lần đầu tiên này cũng có thể là lần cuối cùng trong đời tôi: ví dụ như liên tục bốn ngày không đọc một trang sách, ví dụ như liên tục bốn ngày không đánh răng lấy một lần, ví dụ như cùng một người đàn ông trung niên liên tục bốn ngày thân hình dính sát thân hình ngủ chung trong một cái lều hai mét vuông.

Ý tưởng đi con đường Huyền Trang này là do một tên béo đen nghiêm nghị đưa ra. Kiến thức đi bộ dã ngoại hắn biết còn nhiều hơn tất cả mọi người cộng lại, ví dụ như cách sử dụng GPS, bộ đàm và túi nước, cách nhận biết phương hướng, cách điều chỉnh hơi thở, cách tránh phồng rộp vân vân. Trang bị của hắn còn tốt hơn của tất cả chúng ta, mũ che nắng thoáng khí hơn chúng ta, quần lót nhanh khô giữ ấm tốt hơn chúng ta, pin GPS bền hơn của chúng ta vân vân. Chỉ là hắn đi rất chậm, rất chậm, càng lúc càng chậm, tôi lê cái chân thọt vượt qua hắn, dùng cái chân không thọt đá hắn một cước, những người khác lần lượt vượt qua hắn, cũng lần lượt dùng cái chân không thọt đá hắn một cước. Kết luận bấy lâu của chúng tôi là, sau khi tên béo trở nên đen và nghiêm nghị thì trở nên ngứa đòn.

Trong quá trình đi bộ, không phải là không có những khoảnh khắc tuyệt đẹp, thực ra, những khoảnh khắc ấy lại trở nên vô cùng tuyệt đẹp chính nhờ sự gian khổ của việc đi bộ.

Ví dụ như sau khi mất phương hướng, miễn cưỡng nhận diện dấu chân và vết bánh xe, đi qua đó, khi sắp mất niềm tin, kiên trì thêm một đoạn nữa, chợt nhìn thấy lá cờ đỏ trên sườn núi phía trước. Ví dụ như nhóm sáu bảy người, cước bộ rảo nhanh suốt ba tiếng đồng hồ, ngã rạp xuống một sườn núi nhỏ mát mẻ nghỉ ngơi năm phút, gió qua sườn núi thổi qua đũng quần, không khí dịu mềm, cảm thấy thể xác thật tuyệt vời, anh em thật đơn thuần, sự sống và cái chết cũng bình thường và thiết thực như hòn đá dưới đũng quần, bạn có thể ngồi phịch lên đó, cũng có thể phủi mông bỏ đi. Ví dụ như đi bộ tám tiếng một ngày, đến khu cắm trại trước đại quân ba bốn mươi phút, dựng lều trước, phơi túi ngủ trên lều, mở tung áo, thoát hơi mồ hôi, uống một chén trà Tỏa Dương ấm áp, mặt trời từng tấc từng tấc lặn xuống bên cạnh. Ví dụ như ban đêm, đèn ở khu cắm trại vụt tắt, gió thoảng lúc bấy giờ dịu lại, bò ra khỏi lều, dải Ngân Hà vắt ngang bầu trời, những ngôi sao gần chân trời lớn đến mức đáng sợ, sáng đến mức giật mình kinh hãi.

Trong một môi trường như thế, đi bộ, nghỉ ngơi, lại đi bộ, tôi chợt hiểu ra, "Tây Du Ký" nói ngài luôn gặp phải yêu ma quỷ quái, thực ra, đó không phải là yêu ma quỷ quái. Yêu ma là đủ loại thời tiết tồi tệ và địa hình xui xẻo, yêu tinh là đủ loại phụ nữ trong giấc mơ đến chạm vào những chỗ nhô lên của ngài, ngài chỉ đang dọc đường đi bộ mà thôi.

Chỉ là dọc đường đi bộ.

Trong quá trình đi bộ cụ thể, một khi đã sải bước, đi ra một đoạn rồi, thì chẳng nghĩ ngợi gì nữa, không nghĩ đến đủ loại khổ cực, cũng không nghĩ đến đủ loại niềm vui, chỉ là đi. Đi, chiếc máy ảnh mang theo qua vạn dặm chẳng ngờ có lúc lấy ra, chiếc điện thoại vốn dĩ năm phút xem một lần nay cũng không cần dùng tới. Đi, những thứ trong đầu ngày càng ít đi, dần dần không nghe thấy tiếng gió, không cảm nhận được ánh nắng, những chuyện nghĩ thông và không nghĩ thông đều vỡ tan như bong bóng. Đi, linh hồn dần dần tách khỏi cơ thể, nhìn đôi chân đang chuyển động, nhìn đôi chân đứng trên linh hồn, dẫm lên mây trời, nhẹ nhàng tiến về phía trước, cơ thể dường như không còn giới hạn thể năng nữa. Cái gọi là chữ "định" sinh ra từ sự tối giản dần dà trong quá trình đi bộ ấy, chính là thu hoạch lớn nhất trong chuyến đi của tôi.

Rất nhiều khi, lựa chọn đồng nghĩa với từ bỏ, sau khi lựa chọn mà còn dao động thì đồng nghĩa với lãng phí. Đã gặp rồi, đã chọn rồi, thì hãy định đoạt, thì hãy hành động, hãy kiên nhẫn chịu đựng, không tránh né nhọc nhằn oán trách, vượt qua mọi nỗi khổ ách, sứ mệnh tất yếu phải hoàn thành. Ngốc một chút, lầy một chút, đơn giản lạc quan một chút, đó là trí tuệ ở tầng cao hơn.

Trong bộ "Tâm Kinh" do ngài dịch có câu: "Tâm vô quái ngại, vô quái ngại cố, vô hữu khủng bố, viễn ly điên đảo mộng tưởng." Khi còn nhỏ, trước khi đọc "Tâm Kinh", tôi từng tự tặng cho mình một chín chữ chân ngôn giang hồ, có độ trùng khớp tám mươi phần trăm với câu "Tâm Kinh" này: "Không vội vã, không sợ hãi, không cần mặt mũi".

Vào ngày đi bộ thứ hai, chúng tôi băng qua một con đường cao tốc. Gần trạm thu phí, có một sạp dưa, bán dưa khô. Người mua dưa khô được ăn dưa miễn phí. Chúng tôi mua dưa khô, ăn dưa tươi, lúc sắp lên đường, tên béo đen nghiêm nghị có trang bị và lý thuyết phong phú kia từ xa bước ra khỏi đường chân trời. Cô gái bán dưa nhìn từ xa về phía hắn, nói: "Những kẻ ngốc đi bộ như các anh năm nay là tốp thứ ba rồi, đã thế còn phải nộp tiền để đi, cho tiền tôi, tôi còn chẳng thèm đi."

Ngài đã đi qua Mạc Hạ Diên Tịch vào đầu thời nhà Đường, đã gặp cô gái đơn giản, chân thành, rạng rỡ này chưa?

Phùng Đường bái thỉnh