"Bây giờ phần lớn phụ huynh đều chưa có ý thức cho con đi học lớp mầm non, cứ nghĩ trẻ con chỉ cần chờ đến tuổi vào tiểu học là được. Chúng ta phải để phụ huynh hiểu rõ, lớp mầm non của chúng ta không chỉ giảm bớt gánh nặng trông con cho các gia đình công nhân viên chức, mà còn dạy cho bọn trẻ rất nhiều điều, chẳng hạn như nếp sống lành mạnh, thói quen giữ gìn vệ sinh, thói quen học tập, cùng với những nền tảng kiến thức cần thiết để chuẩn bị vào lớp một. Ngoài ra còn tránh được rất nhiều rủi ro về an toàn, ví như trẻ con ở nhà một mình thì làm sao bảo đảm an toàn điện nước? Mọi người xem qua bài diễn thuyết này do Vân Vân soạn, nhớ phải đến từng ủy ban khu dân cư một để tuyên truyền, bảo đảm mỗi gia đình có con em trong độ tuổi đều có người tham gia và nắm bắt thông tin đầy đủ."

"Rõ rồi ạ."

Bạch Học Tập ngẫm nghĩ: "Công việc này có thể phải kéo dài một thời gian, mọi người hãy chuẩn bị sẵn tinh thần đánh trận trường kỳ."

Nếu không mất tiền thì còn đỡ, đằng này lại phải đóng học phí, khó tránh khỏi có phụ huynh tiếc tiền không muốn cho con đi, nhất là những nhà có anh chị lớn, bố mẹ luôn nghĩ cứ để anh chị trông em ở nhà chơi là xong, việc gì phải tốn tiền tống cả lũ trẻ vào lớp mầm non?

"Còn một điều nữa, lớp mầm non này của chúng ta không chỉ tuyển sinh con em thuộc diện nhân khẩu có hộ tịch trong khu phố, mà nhân khẩu không có hộ tịch cũng có thể đăng ký, chỉ là phải nộp thêm phí học nhờ theo đúng quy định thống nhất của Phòng Giáo dục, mọi người nhớ làm tốt công tác giải thích rõ ràng."

...

"Hiện tại Ủy ban 1 và Ủy ban 2 mà bọn em tới tuyên truyền đều có phản hồi rất tốt, ai nấy đều muốn gửi con vào lớp mầm non. Mọi người bảo đã mấy lần chạy tới trước cổng lớp mầm non ngó nghiêng rồi, cầu trượt, xích đu, bập bênh, ghế xoay cho trẻ con chơi bên trong còn xịn hơn cả của mấy nhà máy quốc doanh lớn. Lại còn nghe nói chế độ đãi ngộ của lớp mầm non bên mình tốt hơn các xưởng lớn, mỗi ngày mỗi đứa trẻ đều được phát hai viên kẹo hoa quả vỏ cứng, nửa quả quýt, Tết Thiếu nhi còn có quà nhỏ, nếu đi học đủ cả tháng không nghỉ buổi nào thì còn có cơ hội nhận thưởng truyện tranh nữa. Mọi người cứ túm tụm lại hỏi dồn dập xem mấy khoản phúc lợi này có thật hay không."

Bạch Học Tập cười khổ, dĩ nhiên là thật rồi, nhưng tiền là do cô trích từ Quỹ học bổng Như Bình ra đấy chứ. Chẳng còn cách nào khác, không đưa ra chút lợi ích thiết thực thì cô sợ phụ huynh chẳng buồn đăng ký.

Bây giờ coi như chính Bạch Học Tập phải tự bỏ tiền túi, bù lỗ để mời lũ trẻ đến lớp mầm non đi học.

Thế nhưng những người khác nào hay biết chuyện đó, họ hào hứng kể tiếp: "Phụ huynh của Trương Đại Cường, Trương Nhị Cường với Liêu Tiểu Minh, Liêu Tiểu Khải cũng hăng hái đăng ký lắm. Họ bảo nền đất lớp mầm non của mình còn được quét sơn màu sặc sỡ, trông đẹp mắt vô cùng. Mọi người đều nói con nhà mình mà được vào lớp mầm non thế này thì họ ưng bụng lắm. Đây là danh sách số lượng người đăng ký sau buổi đại hội vận động đầu tiên ạ."

Bạch Học Tập đón lấy xem, nhìn thấy con số trên giấy thì khẽ nhướng mày, đoạn đối chiếu với số lượng trẻ em sống rải rác ngoài trường học trong độ tuổi của hai ủy ban này: "Khá lắm chứ, sắp đạt tới tám mươi phần trăm rồi. Vận động thêm một, hai lần nữa chắc là có thể bao quát toàn bộ."

"Bọn em cũng không ngờ mọi người lại phối hợp đến thế, ban đầu còn tính phải đi vận động thêm mấy bận cơ, cứ đà này thì các hộ không có hộ tịch chắc cũng nhanh thôi."

Dư Tứ Lệ cười nói: "Đợi khi nào khai giảng, con trai tôi cũng phải đăng ký một suất mới được." Con trai cô ta năm nay năm tuổi, chưa đủ sáu tuổi nên chưa vào tiểu học được, theo bố vào thành phố hai năm nay cứ suốt ngày chạy rông khắp nơi, cô ta chỉ lo nó chạy riết rồi thành lưu manh đầu đường xó chợ.

"Được chứ, giờ ghi danh luôn cũng được này."

...

Cuối cùng, ngay trước khi học kỳ mùa thu khai giảng, toàn bộ trẻ em sống rải rác ngoài trường học đủ điều kiện ở Tửu Tiên Kiều đã hoàn thành công tác đăng ký ghi danh, kịp thời nộp học phí nhập học vào ngày thứ Hai cuối cùng của tháng Tám. Đứa trẻ nào cũng đeo chiếc cặp sách nhỏ trên vai, hớn hở bước vào lớp học mới tinh! Lắng nghe tiếng đọc sách véo von vang lên từ lớp mầm non Tửu Tiên Kiều vừa khoác lên diện mạo mới, Bạch Học Tập mới cảm thấy công việc của mình dường như lại có thêm ý nghĩa mới.

Tội này chưa đến mức xử tử hình, nhưng ngược đãi cũng cấu thành tội phạm, hơn nữa người bị ngược đãi lại là một đứa bé còn chưa đầy một tuổi, ngay cả tuổi chập chững biết đi cũng chưa tới, thuộc trường hợp tình tiết đặc biệt nghiêm trọng, thế nên trực tiếp xử kịch khung bảy năm tù giam.

Nếu là tội ngược đãi thông thường, có khi chỉ phạt tù kịch khung hai năm, thậm chí có kẻ chỉ cần nộp phạt rồi giáo dục tư tưởng vài câu là được thả về, nhưng lần này Lê Đại Phú đã đá phải tấm sắt cứng rồi!

Anh ta nằm mơ cũng chẳng ngờ tới, anh ta chỉ bỏ đói con gái một chút, làm cho con bé sinh chút bệnh tật, anh ta có ngược đãi con nhà người khác đâu cơ chứ? Con nhà mình thì mình muốn nuôi dạy thế nào chẳng được, cớ sao lại bắt anh ta phải ngồi tù bóc lịch tận bảy năm? Một khi đã vào tù bóc lịch thì công việc của anh ta chắc chắn không giữ nổi rồi, bảy năm sau bước ra khỏi trại giam thì thế sự ngoài kia đã đổi thay thế nào, ai mà nói trước được? Dẫu biết rằng sau khi ra tù chưa chắc đã chết đói, nhưng sự bất định chưa biết trước mới là điều khiến người ta run sợ nhất.

Anh ta hoảng loạn, thật sự hoảng loạn tột cùng, chạy vạy khắp nơi nhờ vả cậy nhờ các mối quan hệ để xin tha, nhưng trong tình thế này chẳng ai dám hé răng mở lời giúp anh ta. Họ chỉ có thể lén lút nhắc nhở anh ta một câu, vụ án của anh ta đã bị đích thân cấp tỉnh và cấp thành phố điểm tên theo dõi sát sao, ngay cả cấp khu cũng không thể can thiệp được, anh ta tuyệt đối không thể thay đổi được số phận phải đi ăn cơm tù.

"Có người bảo cô ta trốn về nhà mẹ đẻ, nhưng nhà mẹ đẻ cô ta làm gì còn ai nữa đâu. Người nhà họ Lê lùng sục khắp làng trên xóm dưới quanh nhà mẹ đẻ với họ hàng xa suốt hai tháng trời mà chẳng thấy bóng dáng đâu cả."

"Cũng có người bảo cô ta ôm con gái vào phương Nam rồi. Nhưng cái ngữ nàng dâu hiền lành, nói chuyện còn chẳng dám ngẩng đầu nhìn ai như cô ta, dạt vào Nam thì làm thuê làm mướn được cái gì? Cô ta có dám hé răng nói thật với người ngoài không? Ở đâu? Làm việc gì? Lấy gì nuôi con?"

"Thế sau này cô ta có phải đi lấy chồng khác không?""Đương nhiên là lấy được rồi, cô ta với Lê Đại Phú vốn dĩ đã đăng ký kết hôn bao giờ đâu. Xã hội mới bây giờ chỉ công nhận giấy chứng nhận kết hôn thôi, ai thèm bận tâm mấy người có bày mâm đãi tiệc hay không, dính dáng gì đến người ta chứ."

Thím Hồ quay sang nhìn Bạch Học Tập: "Học Tập à, cháu có biết hai mẹ con nhà ấy đi đâu rồi không?"

Bạch Học Tập nắm bàn tay nhỏ mũm mĩm tròn lẳn như ngó sen của con gái, mặc cho con bé dắt mình đi loanh quanh trong sân như một vị tiểu tướng quân đang tuần tra lãnh địa của mình. Nhìn thấy quả lựu đỏ au to bằng nắm tay, con bé liền bi bô gọi "lựu lựu" đòi ăn; nhìn thấy mấy quả táo đỏ mọng trên đầu cành cây, con bé lại ê a đòi "táo táo"... vừa gọi vừa chảy cả nước dãi.

"Học Tập?"

"Dạ, cháu không biết, cháu với hai mẹ con họ cũng chẳng thân thiết gì."

Cô đời nào lại đi nói cho mọi người biết, giấy giới thiệu chính là do cô viết, thậm chí chỗ dừng chân của hai mẹ con cũng do một tay cô thu xếp, đến cả công việc cũng là do cô cậy nhờ người khác tìm giúp.

Kể từ khi quyết định phải trừng trị nghiêm khắc Lê Đại Phú, cô đã gọi điện thoại cho Trương Hải Hà đang ở tận Dương Thành.

Còn nhớ Trương Hải Hà là ai không?

Chính là lứa sinh viên khóa đầu tiên sau khi khôi phục kỳ thi đại học vào năm 1977. Khi ấy chính cô đã giúp Trương Hải Hà từ nông thôn trở về tham gia lớp bồi dưỡng ôn thi rồi thi đỗ vào trường nông nghiệp. Sau khi tốt nghiệp trường nông nghiệp, nhờ biểu hiện xuất sắc nên cô ấy được Sở Nông nghiệp tỉnh bên cạnh trực tiếp xin về công tác, phân công thẳng vào làm kỹ thuật viên tại một nông trường quốc doanh quy mô lớn. Tỉnh láng giềng ấy địa thế bằng phẳng, đất đai màu mỡ, nguồn nước dồi dào, nông nghiệp phát triển vượt bậc hơn hẳn tỉnh Thạch Lan. Nông trường đó còn tạo sinh kế nuôi sống nông dân và lao động ngoại tỉnh trong phạm vi hàng trăm cây số xung quanh, vợ và con gái của Lê Đại Phú chính là được sắp xếp đến nơi đó.

Sau này nếu muốn trở về thì lúc nào cũng có thể quay lại; còn nếu không muốn về, tiền lương thu nhập ở nông trường cũng đủ để hai mẹ con tự nuôi sống nhau, cộng thêm của cải mà nhà tư sản để lại, họ tuyệt đối sẽ không phải chịu cảnh đói ăn.

"Mà điều khiến Lê Đại Phú uất ức không chịu nổi nhất chính là thằng con trai mà gã ngày đêm mong ngóng, thế mà lại bị bố mẹ đẻ ở quê lấy lý do 'nuôi không nổi' đem cho làm con thừa tự cho người anh họ không thể sinh đẻ của gã rồi! Giờ thì hay rồi, sau này gã có ra tù thì con trai cũng chẳng được phép gọi gã là bố nữa!"

Thím Lý thắc mắc: "Đã là anh họ trong nhà thì sau này gặp lại đâu có khó khăn gì, đợi gã ra tù chẳng phải là lại gặp được nhau sao. Đến lúc đó gã khóc lóc giãi bày nỗi khổ tâm của mình ra, biết đâu con trai lại bị gã dỗ dành quay về thân thiết với bố đẻ thì sao."

Thím Thường cười khẩy: "Bà tưởng người ta làm anh họ mà ngốc chắc? Người ta vừa mới nhận con thừa tự xong xuôi là hôm sau cả nhà đã dắt díu nhau đi làm ăn xa rồi. Sau này có muốn quay về hay không, bao giờ về, há lại do một tên tội phạm cải tạo lao động như Lê Đại Phú quyết định được à?"

Thế là xong, Bạch Học Tập cảm thấy cục tức đè nén trong lồng ngực mình rốt cuộc cũng được đả thông.

"Này này, mấy bà đã nghe chuyện gì chưa? Thằng Thường Vĩnh Năng với con bé Dương Tiểu Phương đang yêu đương hẹn hò đấy, thằng ranh ấy còn dày mặt dọn thẳng vào ở trong căn nhà to đùng của nhà họ Dương rồi kia kìa!"

"Cái gì? Thế chẳng phải là sắp sửa cưới nhau đến nơi rồi sao?"

Bạch Học Tập cảm thấy, ngực mình vừa mới thông suốt chưa được bao lâu thì lại tức anh ách tắc nghẽn trở lại.

Thật tình, cô đến cạn lời rồi. Trong suốt nửa năm trời qua, số lần cô tìm đến hai mẹ con nhà họ Dương khuyên can không dưới mười bận, còn đều đặn hơn cả chu kỳ kinh nguyệt, phân tích đạo lý, đưa ra bằng chứng rõ ràng, lần nào cũng nói hết nước hết cái, gãy cả lưỡi. Thế nhưng hai mẹ con nhà ấy cứ khăng khăng một mực cho rằng Thường Vĩnh Năng rất tốt, nhà họ Dương có người mắc bệnh viêm gan, thành phần xuất thân lại không tốt, ai mà biết sau này liệu có bị người ta lôi ra đấu tố chụp mũ là tay sai mại bản nữa hay không. Tìm được một người con rể không chê bai bệnh tật và lịch sử xuất thân của hai mẹ con quả thực chẳng dễ dàng gì, họ sẽ đối đãi thật lòng với nó, tuyệt đối không để nó phải chịu thiệt thòi.

Trông xem, đến tận xương tủy cũng sắp bị người ta gặm sạch trơn rồi mà còn bảo không để nó chịu thiệt! Rốt cuộc là nên nói họ ngốc nghếch, hay là tự cho mình là đúng đây?

Ban đầu Bạch Học Tập còn kinh ngạc, bất lực, về sau hễ cứ nghe thấy những lời này là cô lại đau hết cả đầu. Cô cũng chẳng ít lần giảng giải chính sách cho họ, phân tích rõ ràng các căn cứ khoa học về đường lây truyền bệnh tật, nhưng hai mẹ con nhà ấy cứ như vịt nghe sấm, chẳng chịu lọt tai lời nào.

Hai tháng gần đây bận rộn túi bụi với công tác tuyển sinh và nhập học của lớp mầm non, cô cũng chẳng còn thời gian đâu mà đi làm Đường Tăng tụng kinh niệm phật bên tai họ nữa. Giờ thì hay rồi, hay thật rồi đấy, Thường Vĩnh Năng đã dọn hẳn vào nhà người ta ở rồi, phen này đúng là gạo đã nấu thành cơm, thật sự để cho nó ăn bám thành công rồi.

"Kìa Học Tập, các thím biết thể nào cháu cũng giận dữ, nhưng mà thôi cháu đừng bực mình làm gì, bực cũng chẳng giải quyết được gì đâu. Cái đầu óc của con mụ Dương Phượng Quyên kia cứ như thể vẫn còn sống ở thời phong kiến xã hội cũ ấy, mở miệng ra là thành phần với chả xuất thân, động một tí là sợ người này bắt bớ, người kia hãm hại. Người ta bó chân, còn mụ ta thì tự bó teo cả não lại rồi, cháu việc gì phải tức giận cho hại thân."

"Người ta đã khăng khăng đâm đầu vào thằng Thường Vĩnh Năng thì cháu cũng chẳng cần bực bội làm chi, cứ mặc kệ hai mẹ con nhà ấy đi." Thím Thường cũng mang vẻ mặt tiếc rèn sắt không thành thép, bà ta cũng chẳng ít lần sang khuyên can, các thím trong cả cái ngõ Táo Nhi này hễ rảnh rỗi lúc nào là lại ghé qua nói vài ba câu.

Có lẽ do nhiều người sang khuyên bảo quá nên Dương Phượng Quyên cũng đâm ra bực bội, mấy tháng nay hễ thấy mọi người đến là bà ấy dứt khoát đóng chặt cửa lại, mặc cho người bên ngoài có gõ cửa ầm ĩ thế nào cũng nhất quyết không chịu mở.

Mọi người rõ ràng có lòng tốt muốn giúp đỡ, thế mà lại bị Dương Phượng Quyên coi như phường ác độc muốn chia rẽ uyên ương, thử hỏi đổi lại là ai thì còn muốn dây dưa đoái hoài tới hai mẹ con nhà đó nữa cơ chứ?

Bạch Học Tập thì còn làm thế nào được nữa? Cô tự nhủ với lòng mình rằng trách nhiệm của một cán bộ khu phố thì cô đã làm tròn rồi, nhân quả số phận của riêng từng người thì cô tốt nhất đừng can dự vào sâu thêm nữa.

,