Bởi ba bốn chục tiết mục quả thực quá nhiều, ai nấy đều thấy tiết mục của mình đặc sắc, không đáng bị loại, ai cũng muốn được lên quận thậm chí lên thành phố biểu diễn, thậm chí có người còn tìm tới Phó Chủ nhiệm Bạch nhờ cậy quan hệ, mong có được một suất đặc cách.

Bạch Học Tập phiền không chịu nổi, dứt khoát bảo mỗi ban đại diện cư dân cử ra vài người dân cùng các cán sự Văn phòng khu phố mở một buổi hội thẩm dân chủ, xem tiết mục nào được, tiết mục nào không. Để công bằng, cô còn không tham gia, trao toàn quyền quyết định cho bà con lối xóm.

Người ta vẫn bảo mắt quần chúng sáng như gương, cô cũng muốn xem thử liệu người dân có chọn ra được tiết mục đủ sức đại diện cho khu phố của mình hay không. Cô còn khối việc phải lo, dịp Quốc khánh sắp tới phải họp hành, với tư cách là Phó Chủ nhiệm Văn phòng khu phố trẻ tuổi nhất toàn quận, cô đã được ấn định sẽ lên bục phát biểu, chia sẻ cảm nghĩ về công việc. Khổ nỗi cô vừa nghỉ thai sản trọn ba tháng, công việc mới tiếp nhận lại, muốn nói có sách mách có chứng thì buộc phải chuẩn bị thật kỹ càng.

Từng câu từng chữ trong bài phát biểu đều do cô tự tay soạn thảo, chỉ riêng việc tra cứu tài liệu và đối chiếu số liệu đã ngốn mất ba ngày, viết thêm một ngày nữa. Ngồi cúi đầu làm việc bên bàn suốt thời gian dài khiến đốt sống cổ đau mỏi không chịu thấu.

"Mỏi cổ hả? Hay thử cái này xem." Vương Chi Chi đưa sang cho cô một chiếc gối nhỏ có thể quàng vào cổ.

Hì hì, lại là sản phẩm quen thuộc của người đồng hương xuyên không rồi.

"Bố cậu khéo tay thật đấy, không chỉ biết nấu nướng mà còn làm ra bao nhiêu món đồ vừa kỳ lạ vừa tiện dụng thế này."

"Đương nhiên rồi, bố tớ còn định đóng cả bàn ghế sofa với tủ kệ các thứ nữa cơ. Ông cứ bảo thế giới sau này là thế giới của đổi mới sáng tạo, là thế giới của hưởng thụ đỉnh cao. Dù sao tớ cũng chẳng hiểu, chỉ thấy ông cừ khôi thật."

Chuyện là thế này, từ sau khi Vương Chi Chi và Lưu Học Đông kết hôn, bố của Vương Chi Chi đã dọn qua ở cùng bọn họ, nhưng cũng chỉ dừng lại ở việc sống chung, hỗ trợ kinh tế vô điều kiện, hầu như chẳng bao giờ can thiệp vào chuyện riêng của đôi vợ chồng trẻ. Một mình ông bận rộn suốt, bận nghiên cứu mấy món đồ con con này.

Bạch Học Tập bỗng nhớ ra một chuyện: "Chú Vương muốn đóng sofa, thế sao đến giờ vẫn chưa bắt tay vào làm?"

"Chẳng phải vì không có mặt bằng, lại thiếu thợ lành nghề sao. Ban đầu thì lo không biết khi nào chính sách hộ cá thể mới áp dụng tới Thư Thành mình, về sau định đăng ký liên kết dưới danh nghĩa khu phố chúng ta, nhưng dạo ấy Chủ nhiệm Triệu hay ghé qua, sợ bị ông ấy nhìn thấy nên đành thôi."

Triệu Đức Hải người này không giống Vương Cương cho lắm. Vương Cương hễ gặp chuyện mình không thích hoặc không tán thành thì sẽ lảng tránh, coi như không biết, mắt không thấy thì coi như chẳng hay; nhưng Triệu Đức Hải thì khác, rõ ràng đã điều chuyển công tác rồi mà thỉnh thoảng vẫn đảo về "nhà mẹ đẻ" ngó nghiêng, hễ thấy điều gì không vừa mắt là lên tiếng chỉ đạo vài câu. Thêm vào đó dạo ấy con trai ông ta đang làm ầm ĩ chuyện xin nghỉ việc ra ngoài kinh doanh tư nhân, ông ta cũng thường xuyên lui tới Văn phòng khu phố, người cẩn trọng như bố Vương lập tức dừng lại ngay.

"Bố tớ cứ bảo, làm gì thì làm cũng tuyệt đối không được ảnh hưởng tới công việc của tớ. Con gái ông tuy chỉ là cán sự khu phố quèn nhưng dẫu sao cũng có biên chế, mưa không tới mặt nắng chẳng tới đầu, sau này muốn thi thì với năng lực của tớ e là chẳng đỗ nổi."

Bạch Học Tập bật cười, đúng là người đồng hương trải qua cơn sốt thi công chức ở thời hiện đại có khác, chú Vương quả thực hiểu rõ cô con gái rượu của mình ghê. Có điều, cô lại sực nhớ ra một chuyện: "Tớ nhớ chị dâu Tôn từng làm ở xưởng sofa, sau này xưởng làm ăn bết bát, không trả nổi lương nên mấy đồng nghiệp rủ nhau ra ngoài nhận đóng sofa cho người ta. Cậu có thể hỏi thử anh Tôn xem sao."

Ở Văn phòng khu phố, người đồng nghiệp thân thiết nhất của Tôn Chính Nghĩa chính là Bạch Học Tập, trong nhà có chuyện gì anh cũng sẵn lòng tâm sự với cô, chứ với người khác thì không thân đến mức ấy, ba cái chuyện phiền lòng như vợ mất việc lại càng chẳng hé nửa lời.

Vương Chi Chi giờ mới nghe nói lần đầu, vội vàng gật đầu: "Được đấy, để tớ đi hỏi xem."

"Đến lúc đó nếu thành công thì còn có thể treo biển xưởng gia công hoặc xưởng nhỏ của họ dưới danh nghĩa Văn phòng khu phố mình."

Sau khi Vương Chi Chi rời đi, Bạch Học Tập cũng không lần chần nữa, đứng dậy vươn vai vận động gân cốt, rồi dẫn theo Lý Tiểu Đậu, Cừu Phong và Dư Tứ Lệ đến từng nhà tuyên truyền quốc sách kế hoạch hóa gia đình.

Thực ra từ năm ngoái, sau khi "Thư ngỏ gửi đảng viên, đoàn viên về vấn đề kiểm soát gia tăng dân số" được ban hành, công tác kế hoạch hóa gia đình đã bắt đầu được siết chặt. Chỉ vì tình hình tỉnh Thạch Lan khá đặc thù, thuộc diện căn cứ cách mạng, vùng thiểu số, vùng biên cương nghèo khó, nên việc triển khai vẫn chưa thực sự đi vào thực tế như các tỉnh miền Trung nguyên khác. Trước khi Bạch Học Tập nghỉ sinh, các cấp từ tỉnh, thành phố đến quận đã liên tục mở các cuộc họp, mấy quận khác đã đạt được chuyển biến rõ rệt, chỉ riêng khu Hòa Bình là tụt hậu nhất. Trong cuộc họp đã nhấn mạnh năm nay nhất định phải đưa chính sách vào thực tế, yêu cầu tiên quyết đương nhiên là phải vận động những người đã mang thai nhưng tháng tuổi còn nhỏ.

Bạch Học Tập thực tình chẳng muốn làm công việc này chút nào, nhưng biết làm sao được, đây là chỉ tiêu đánh giá thi đua hằng năm, hơn nữa còn là chỉ tiêu quan trọng bậc nhất chỉ xếp sau sản xuất kinh tế. Nếu cô không làm cho tốt thì cũng chẳng biết ăn nói thế nào với những người chấp hành nghiêm chỉnh luật lệ.

"Người ta cứ nằng nặc đòi đẻ thì bọn mình cũng chịu thôi, chưa mang thai thì còn nói được, chứ lù lù mang bầu rồi thì chúng mình làm được gì nữa?" Dư Tứ Lệ lải nhải không ngớt, "Bắt người ta phá thai thất đức lắm, lát nữa tôi chẳng mở mồm ra được đâu, mọi người tự nghĩ cách đi."

"Cháu... cháu cũng..." Lý Tiểu Đậu ấp a ấp úng.

Bởi vì hôm nay ngoài việc tuyên truyền chung, họ còn phải tới mấy hộ gia đình đã mang thai, mà một trong số đó lại chính là chị họ của cậu ta, chị họ ruột thịt.

Chị họ của Tiểu Đậu trước đó đã sinh liền ba mụn con gái, vẫn muốn cố thêm đứa con trai. Khẩu hiệu "Mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh một con" đã được đưa ra từ mấy năm trước, khi ấy nhà chị ấy đã có ba đứa, vốn đã chẳng đúng chính sách rồi, thế mà hai vợ chồng vẫn cắn răng liều mình mang thai tiếp, hiện tại vừa vặn được hai tháng. Dẫu sao cũng là chị họ cùng lớn lên từ bé, Lý Tiểu Đậu không thể nào làm ra cái trò kéo xềnh xệch người ta lên bệnh viện được.

Bạch Học Tập bày tỏ sự thấu hiểu: "Được rồi, lát nữa cậu cứ đứng ngoài, đừng vào." Mấy người bọn mình chưa chắc đã bước chân nổi qua cánh cửa nhà dân đâu.

Mấy người mất vài tiếng đồng hồ đi tuyên truyền ở các ban đại diện cư dân số 4, số 5 và số 6. Canh đúng bữa cơm khi nhà nào nhà nấy đều có người ở nhà, họ tìm đến mấy hộ mang thai ngoài kế hoạch... Ừm, kết quả y hệt như Bạch Học Tập dự liệu, căn bản chẳng bước nổi qua bậc cửaNhà nào thái độ tốt thì im thin thít, giả vờ như trong nhà không có ai... Lưu ý nhé, đấy là trường hợp thái độ tốt rồi đấy.

Còn nhà nào thái độ gay gắt thì thẳng tay hắt chậu nước rửa chân ra ngoài, mồm năm miệng mười chửi bới om sòm, đủ thứ câu từ độc địa như đồ tuyệt tự tuyệt tôn, đẻ con không có hậu môn đều lôi ra mắng sạch.

Cừu Phong cũng đầy vẻ bất lực: "Trước khi Phó Chủ nhiệm Bạch trở lại làm việc, bọn cháu đã tới mấy bận rồi, người ta ghét ra mặt, chê bọn cháu phiền phức."

Thông tin vốn thông suốt, tiến độ thực hiện ở khu Hòa Bình không nhanh bằng các quận huyện khác.

Cậu hạ giọng nói nhỏ: "Người dân có người nhà, bạn bè ở các quận huyện khác đã truyền tai nhau rồi. Nghe đâu dưới phố mà đến nhà khuyên răn không nghe, cố tình đòi đẻ thì nếu là hai vợ chồng công nhân viên chức sẽ có một người bị đuổi việc; ở nông thôn thì không chia ruộng khoán lại còn bị phạt tiền, không nộp nổi tiền phạt thì người ta đến tận nhà bắt gà đuổi lợn dắt dê, nếu đến cả mấy thứ đó cũng chẳng có thì ủi sập nhà, nhà đất cũng bị san phẳng hết."

Bạch Học Tập khẽ cau mày, khu Hòa Bình nhờ có Bí thư Hạ nên không đến mức làm rát như thế... nhưng các khu khác thì khó nói lắm.

Đau đầu, quả thực đau đầu.

"Thế này đi, tâm lý phản kháng của bà con đang rất mạnh, chúng ta can thiệp thô bạo cũng không được, nếu để xảy ra xung đột thì hỏng bét. Hôm nay tạm dừng ở đây đã, chúng ta quay về, tìm cách mở vài buổi tọa đàm phổ biến kiến thức sinh đẻ có kế hoạch và nuôi dạy con khoa học, chịu khó phân tích cho mọi người thấy sinh con gái tốt thế nào, dù một đứa hay ba đứa con gái đều quý. Bằng không..."

Lý Tiểu Đậu nhanh trí tiếp lời: "Bằng không chúng ta kể vài câu chuyện con trai bất hiếu, con trai đánh đập bố mẹ, con trai không phụng dưỡng cha mẹ già, cuối cùng vẫn chỉ có con gái là chỗ dựa vững chắc. Khu Tửu Tiên Kiều chúng ta đâu phải không có tiền lệ, nhà ông Phan Văn Bảo chẳng phải sờ sờ ra đó sao? Giờ ông ấy ốm đau bệnh tật đầy mình toàn nhờ Phan Ngọc Liên bỏ tiền thuốc men, chín con rồng kia có thèm đoái hoài gì đâu, đúng là một lũ chẳng ra gì!"

Bạch Học Tập gật đầu tán thành. Tiếp xúc với người dân lao động, hễ cứ rao giảng đạo lý đao to búa lớn, lôi quốc sách với khoa học ra nói thì phần lớn đều như đàn gảy tai trâu; thứ thực sự chạm đến lòng người và giúp họ tỉnh ngộ chính là những tấm gương người thật việc thật ngay bên cạnh họ.

"Tôi thấy trên báo đài suốt ngày biểu dương mấy tỉnh mạn Trung nguyên làm tốt công tác kế hoạch hóa gia đình, phần lớn các cặp vợ chồng mới cưới đều thực hiện nghiêm chỉnh chỉ đẻ một con, nhất là mạn Đông Bắc, rất nhiều nhà chỉ có độc một mụn con gái. Nhưng cái đầu của người dân tỉnh Thạch Lan chúng ta lúc nào cũng chỉ nhăm nhe đẻ con trai, hễ chưa sinh được con trai thì con gái chẳng được coi là con. Thế nên điều quan trọng nhất của chúng ta vẫn là phổ biến tư tưởng nam nữ bình đẳng." Dư Tứ Lệ nói, nét mặt thoáng chút chạnh lòng; cái tên của cô ta chính là minh chứng rõ ràng nhất.

"Đúng đấy, vẫn phải tuyên truyền bình đẳng giới, phải để phụ nữ có tiếng nói. Chỉ khi mọi người nhìn thấy quyền lên tiếng của phụ nữ thì mới thực sự tin rằng con gái cũng quý."

"Chứ không thì mình có rát họng nói nửa ngày trời bảo ôi chao con gái tốt lắm, con gái tốt vừa, người ta vặn lại tốt ở chỗ nào, nếu tốt thật sao giám đốc xưởng với bí thư không phải là đàn bà, sao viện trưởng với bí thư không phải phụ nữ, lúc ấy mình trả lời thế nào?"

Bạch Học Tập thở dài: "Vậy nên công việc này chúng ta phải bàn bạc kỹ lưỡng, tính kế lâu dài, tuyệt đối không được đối đầu gay gắt. Hôm nay thảo luận thế cũng khá nhiều rồi, mọi người về nhà tự suy nghĩ xem, nếu mở tọa đàm thì nên mở mấy buổi, giảng nội dung gì, mời ai tới nói chuyện, ngẫm nghĩ cho cẩn thận, chiều mai chúng ta họp nhanh một buổi."

Hôm nay cô đi bộ ít nhất cũng hai vạn bước, gan bàn chân đau nhức ê ẩm, phải về ngâm chân nước nóng mới được.

Cũng khéo thật, cô vừa nghĩ đến chuyện ngâm chân thì về tới nhà đã thấy Kiều Thành Hề đun sẵn một nồi nước lá ngải cứu: "Diêu Hiểu Lệ về rồi, con đang ngủ say, em mau ngâm chân đi."

"Sao anh biết em muốn ngâm chân thế?"

Kiều Thành Hề mỉm cười, tay thái rau thoăn thoắt đều đặn. Tối qua anh đã nghe cô bảo hôm nay phải đến từng nhà tuyên truyền, mà hễ đi gõ cửa từng nhà là kiểu gì cũng phải rảo bước qua mấy chục con ngõ, không mỏi rã chân mới là lạ.

"Giờ em mới hiểu vì sao nhiều phụ nữ sinh con xong lại khó quay lại chốn công sở đến thế. Anh xem em mới nghỉ có ba tháng mà quay lại làm việc bao nhiêu thứ đã bỡ ngỡ, tiến độ công việc đến đâu cũng chẳng nắm rõ. Sau này con gái chúng mình có đẻ con hay không em chẳng can thiệp đâu, anh có can thiệp không?"

"Chắc vẫn nên sinh chứ."

Bạch Học Tập nhướng mày: "Sao anh phong kiến cổ hủ thế nhỉ? Anh có phải bố ruột con bé không đấy?"

"Không sinh cũng chẳng sao, nhưng anh sẽ thấy hơi tiếc cho con, nó sẽ bỏ lỡ rất nhiều niềm vui, bỏ lỡ rất nhiều trải nghiệm trưởng thành."

Được rồi, tạm thời Bạch Học Tập vẫn chưa cảm nhận được niềm vui của việc nuôi con mọn, dẫu sao Tiểu Tinh Tinh bốn tháng tuổi cũng chưa mang lại cho cô được mấy phản hồi tích cực, thậm chí mỗi lần nhìn thấy hai quầng mắt thâm sì như gấu trúc của Kiều Thành Hề, cô đều thầm nghĩ: Ừm, sao mà thảm thương thế không biết?

Hai người đang trò chuyện dở thì ngoài cửa bỗng vang lên tiếng gọi thất thanh: "Phó Chủ nhiệm Bạch ơi, nguy to rồi, nhà Lý Tứ Nương sắp xảy ra án mạng rồi kìa!"

Bạch Học Tập nhíu mày, nhận ra người chạy tới là hàng xóm sát vách nhà Lý Tứ Nương, cô cũng không quá sốt ruột: "Có chuyện gì thế?"

Thật tình, một kẻ hành nghề y trái phép chứng nào tật nấy như mụ ta thì có gì đáng để xót thương? Có thời gian rỗi rãi ấy, thà cô đi xót xa cho những người dân vô tội bị thứ thuốc tính độc mạnh của mụ làm hại còn hơn.

,