Kể từ ngày Pierre Arétin mang đến dinh thự Altieri bức chân dung của Roland Candiano, thân phụ của Léonore sống một cuộc đời buồn thảm hơn, ông bị rối loạn hơn vì khủng khiếp, càng quạnh hiu hơn. Ông cảm thấy rõ rằng sợi dây ràng buộc đã bị bứt đi giữa con gái ông và ông, rằng tình hiếu tử của Léonore đã bị hủy hoại mãi mãi.

Vả lại, ngay bản thân ông, những khí lực trọng yếu trước kia đã chống đỡ ông, đã làm cho ông trở thành phạm tội, ngày nay đã suy giảm.

Ông không còn lòng khát vọng nữa.

Venise làm cho ông khủng khiếp.

Ông mơ sẽ kết thúc cuộc đời ở một nơi xó xỉnh yên tĩnh nào đó mà không một ai biết đến, quên lãng dĩ vãng ở nơi đó, cho đến con gái ông, và cho đến cả cái tên Dandolo cổ xưa vĩ đại đang đè nặng lên tâm hồn ông.

Ông kinh sợ những biến cố sắp sửa nổ bùng, chắc chắn chẳng bao lâu Altieri sẽ thành thủ tướng, con gái ông ở trong cung điện quận công, những việc đó làm cho ông sợ hãi. Trong tất cả những điều đó, ông sẽ ra sao!

Chỗ trống trong đời ông hiện ra trước mắt ông như là một vực sâu mà không có thể lấp bằng.

Đôi khi ông tự bảo rằng về sau có lẽ có một sự hòa giải giữa con gái ông và Altieri.

Cái ý nghĩ đó được tự ông nêu ra, ông củng cố nó lần lần, quả thật nó được dùng làm lời bào chữa cho sự chạy trốn của ông.

Dandolo đã quyết định rời khỏi Venise để không bao giờ trở lại nữa.

Bởi thế cho nên ông chuẩn bị sẵn tất cả.

Chúng ta thấy ông đã cho chở một số tiền lớn bằng vàng đến Milan và một chiếc du thuyền do ba tên thủy thủ tận tụy với ông điều khiển, chờ đợi thường trực trước dinh thự Altieri.

Ba ngày sau cái cảnh tượng đã được chúng tôi thuật ở chương trước, Dandolo đi vào phòng con gái của ông.

Ông chỉ còn gặp nàng rất ít.

Cái lý do để bênh vực cho nàng, che chở cho nàng không còn tồn tại nữa, và những lần được ông gợi ra, Léonore đáp lại ông:

– Xin cha hãy an lòng, con không còn đau yếu nữa, và con xin thề với cha rằng con sẽ tự bảo vệ nếu như ngài đại úy thống lĩnh có một mưu định xấu xa nào chống lại con; Nhưng ông ta không có mưu toan nào cả... Ông ta không thể làm điều gì hại đến con nữa.

Tuy nhiên, đến lúc Dandolo đến nơi ở của con gái ông, nàng tiếp đón ông vừa cố gắng để cho ông tin rằng nàng đã quên lãng dĩ vãng. Nhưng dưới cái mặt nạ đó, thân phụ nàng trông thấy rõ ràng sự lãnh đạm của nàng có lẽ còn ghê gớm hơn.

Ngày hôm đó, ông đi vào nơi Léonore ở, ông quyết định thuyết phục lần cuối cùng để đem nàng đi theo ông.

Và rồi có lẽ ông còn có việc khác để nói với con gái ông, bởi vì lúc vừa đi vào phòng nàng, ông lẩm bẩm:

– Nó cần phải biết rõ các chi tiết đó... Biết chừng đâu việc đó sẽ khiến cho nó quay trở về với ta!

Léonore đang bận kéo bánh xe quay sợi.

Lúc bấy giờ, đó là công việc của những người đàn bà bình dân và những người đàn bà quê mùa. Những người đàn bà quý tộc dùng những ngón tay của họ làm những công việc nhẹ nhàng sang trọng hơn, như là kết những mảnh ren để trang trí những tấm khăn choàng hoặc là những tấm the che mặt của họ.

Nhưng Léonore yêu thích công việc đó.

Tiếng động êm ái và đều đều của bánh xe quay xoa dịu thần kinh nàng, trong lúc ý nghĩ của nàng có thể bay theo những giấc mơ từ từ thành hình để rồi đột nhiên tan biến, giống như những cảnh vật thành hình ở trên không bởi những đám mây, tan tác theo làn gió.

Léonore gật đầu chào thân phụ nàng, và những ngón tay vẫn lanh lẹ tiếp tục quay cái suốt chỉ.

– Này con trẻ, Dandolo bắt đầu, con đã có suy nghĩ đến những đề nghị của cha đưa cho con cách đây vài ngày không?

– Đề nghị nào, thưa cha?

– Con cùng với cha rời khỏi Venise để cùng đến một thành phố hoặc một ngôi làng nào thích hợp với con...

– Con đã trả lời cha rồi, thưa cha.

– Phải, thật đúng; con đã nói với ta cái ý chí tàn nhẫn của con...

– Tại sao tàn nhẫn, thưa cha?

– Bởi vì cái ý chí còn lại ở đây, dù cho ta, ta có bỏ đi, chứng tỏ rõ ràng rằng ta không còn có con gái nữa...

Léonore im lặng.

Dandolo nói tiếp với một sự xúc động mà ông hoài công tìm cách che giấu:

– Tuy nhiên, con gái của ta, có lẽ ta ít có tội hơn là ta đã tỏ ra... Cái lỗi của ta... Chà! Hãy để cho ta nói, Léonore. Ta tin thật sự rằng rất cần thiết... Cái lỗi do ta gây ra bởi tình thương của ta đối với con.

– Con biết điều đó, thưa cha, Léonore nói một giọng độ lượng, con biết điều đó: Cái lỗi của cha là một sự lầm lẫn bởi tấm tình phụ tử của cha; con biết điều đó, nếu không, con đã không ở gần đây bên cạnh cha...

– Không phải chỉ là việc đó mà cha muốn nói, Léonore. Nàng ngước lên nhìn cha với một ánh mắt sâu sắc khiến cho Dandolo không chịu đựng nổi, ông quay mặt đi.

– Con hãy lắng nghe, ông nói tiếp, ta muốn rằng con cần phải hiểu rõ cái việc bất ngờ xảy ra đó; ít nữa nó sẽ chứng tỏ cho con rằng nếu như... Roland Candiano đã được cứu thoát... Thì ông ta đã được nhờ ta cứu thoát. Cho nên, con trẻ, con cần phải quay trở lại cái đêm ghê gớm...

– Thưa cha, Léonore nói vừa đứng lên, bỗng nhiên gương mặt nàng tái xanh, cha đã thốt ra cái tên đó! Làm sao cha dám đánh thức những kỷ niệm ở nơi con như thế!

– Một cái tên mà trái tim của con vẫn còn thốt ra vào mọi lúc trong đời con! Dandolo kêu lên; những kỷ niệm vẫn còn đè nặng lên ta hơn cả nó làm cho con tuyệt vọng... Và tuy nhiên, con cần phải lắng nghe ta nói... Bởi vì ta không muốn, nếu như ta chết, nếu như ta biến mất, mang đi sự tin tưởng rằng con gái ta sẽ còn nguyền rủa ta mãi mãi...

– Con không có nguyền rủa cha, thưa cha, Léonore nói dịu dàng vừa quay đầu đi.

– Được. Con tha thứ cho cha. Nhưng con giữ sự tin tưởng rằng trong tấn bi kịch đó, từ đầu cho đến cuối, ta đã phản bội những bổn phận của ta. Trong việc đó con đã lầm lẫn, và mặc dù việc đó gây ra cho con một sự đau khổ nào đó, ta cần phải xác định lại đúng sự thật. Việc đó cần thiết cho sự yên tĩnh của cha... Ngày hôm nay hơn bao giờ cả. Léonore ngồi trở lại bàn quay của nàng, nàng tiếp tục cho chuyển động, và nàng cúi đầu:

– Nếu việc đó cần thiết cho sự yên tĩnh của cha, hãy nói đi, thưa cha...

– Trước hết con nên biết, Léonore, trước khi ta đi vào sự kiện chính yếu, con nên biết rằng nếu như Roland Candiano đã không bị bắt giữ từ lúc ông ta vượt ngục, đó là vì vị Đại Pháp quan ở Venise đã không muốn cho ông ta bị bắt... Con có biết điều đó không?

– Không, thưa cha, Léonore nói với một giọng nghẹn ngào.

– Con nên biết thêm điều này... Vài hôm sau cuộc vượt ngục, một tên cảnh binh đến báo với ta rằng gã biết rõ nơi ẩn náu của Candiano. Người đàn ông đó nói thật... Bấy giờ ta đưa gã ra đến giữa biển Lido, và đến lúc chúng ta còn một mình, xa mọi chứng nhân, chỉ có một mình trong chiếc du thuyền, ta yêu cầu gã bỏ qua những gì gã biết và đừng có tố cáo kẻ đào tẩu, gã cảnh binh từ chối. Con biết lúc ấy cha làm gì không?... Ta đâm chết gã đàn ông và quăng thây gã xuống biển: Thế là Roland Candiano được cứu thoát.

Léonore rùng mình. Nhưng nàng vẫn ngồi cúi xuống chiếc máy quay sợi.

– Ta biết, Dandolo nói giọng cay đắng, tất cả điều đó chỉ là sự sửa chữa muộn màng... Nhưng con hãy lắng nghe nữa... Những gì ta cần nói với con bây giờ đi ngược lên xa hơn, đúng vào ngày trước cái đêm ghê gớm... Con hãy lắng nghe.

Tim Léonore phập phồng, trán cúi xuống, đau khổ cay đắng, chất cặn bã ghê tởm của những kỷ niệm bị cha nàng khuấy động gây cho nàng những cơn choáng váng không chịu nổi.

Nhưng thân phụ nàng đã nói:

– Thật cần thiết cho sự yên tĩnh của ta để cho ta nói ra.

Và đứa con quảng đại cho đến cuối, chấp nhận sự hy sinh cuối cùng đó.

Dandolo trầm tư.

Ông bước đi chầm chậm, và trong sự im lặng nặng nề đó, người ta chỉ còn nghe tiếng rạo rạo của bánh xe quay.

Bỗng nhiên khi ông đến cuối phòng, đôi mắt ông dừng lại trên tấm chân dung của Roland.

Léonore đã cho đặt ở đó.

Vả lại, nàng ít nhìn đến nó. Đúng hơn nàng ngại không ngắm nhìn nó, nhưng nàng gần như thấy có nó ở gần bên nàng như vậy, để nàng tưởng chừng như Roland canh giữ trong cái tâm hồn nhức nhối xót xa của nàng.

– Con có biết rằng bức chân dung này đã mua được ở đâu không? Dandolo hỏi.

– Biết, thưa cha, Léonore nói: Ở dinh thự của người kỹ nữ Imperia.

– Và con không có tự hỏi, ông nói tiếp, làm thế nào và tại sao một bức chân dung của ông ta lại ở tại một nơi như thế?

– Có ích lợi gì?...

– Ta có thể nói cho con biết về việc nầy: Người đàn bà đó đã nhờ Titien thực hiện bức vẽ theo trí nhớ... Bức chân dung đó, Léonore, đưa ta trở lại những gì ta muốn nói với con... Ta đã thấy nó một lần rồi, trong dinh thự Imperia... – Cha, thưa cha!

– Con nên nhớ, Léonore, ngày trước cuộc hôn lễ của con... Roland đến theo như thói quen của ông ta, ở ngôi nhà chúng ta trong đảo Olivolo. Hai con ở trong vườn...

– Thưa cha, Léonore nói với một giọng nghẹn ngào, xin thương xót hãy tha cho con...

– Ta chỉ nói với con việc cần thiết nhất... Venise đang tưng bừng làm lễ. Và ta, ta lắng nghe những tiếng hoan hô xa xôi, khi nghĩ đến niềm hạnh phúc của con, con trẻ, ta vui sướng, phải, rất vui sướng. Nhưng có sự vui mừng bất chính khác xen lẫn với sự vui mừng hoàn toàn trong sạch đó... Và đó chính là tội ác của cha... Ta nghĩ đến sự suy vi của dòng họ Dandolo sắp sửa chấm dứt... Và ta cảm thấy nhiều sự tham vọng ngấm ngầm dâng lên trong đầu óc của ta như là men rượu nồng...Ta đang ở trong gian phòng ăn mà cánh cửa sổ mở rộng và ta đi đi lại lại, lúc thì để ánh mắt vơ vẩn về phía cây bách hương nơi các con thích ngồi ẩn núp, khi thì lắng nghe những luồng âm điệu từ Venise dâng lên...Đó là buổi tối đẹp nhất trong đời ta... Buổi tối đẹp đẽ cuối cùng...

Léonore đã ngưng quay sợi len.

Nàng đã để một bàn tay lên che mắt, và những giọt lệ đã thiêu đốt những mí mắt của nàng.

Buổi tối đẹp đẽ cuối cùng!

Than ôi! Đối với nàng cũng vậy!...

Lúc đó độ mười một giờ rưỡi, Dandolo nói tiếp. Bỗng nhiên, ta nghe bước chân đi trong vườn. Ban đầu ta tưởng rằng chính là con... Ta đến gần cửa sổ và ta thấy Altieri.

Một tiếng rên rỉ âm vang thoát ra khỏi miệng Léonore.

– Phải, Dandolo nói tiếp, đó là Altieri. Ta không ưa người đàn ông đó. Và ta biết rằng ông ta cũng không ưa ta. Việc ông ta đi đến vào giờ này đã gây cho ta một cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, ta bảo ông ta:

– Rất hân hạnh được đón tiếp ngài, Altieri.

Ông ta đi vào, và chỉ lúc ấy ta mới nhận ra rằng gương mặt ông ta bị xúc động, đôi mắt màu đen của

ông ta chiếu những tia sáng. Mặt ông ta tái xanh và dường như run rẩy.

Ông ta bảo ta:

– Dandolo, tôi đến để nói với ngài về một vấn đề quan trọng.

– Tôi xin nghe ngài, ta trả lời.

– Không phải ở đây...

– Thế ở đâu?

– Xin đến quảng trường Saint-Marc, dưới chân con sư tử.

– Sao! Vào giờ này!

– Phải, Dandolo. Đến một giờ sáng, tôi sẽ đợi ngài ở dưới chân con sư tử.

Tôi nói thêm rằng nếu như ngài không đến, ngài sẽ phải lo ngại nhiều về sự bất hạnh lớn...

– Ta sẽ đến, bấy giờ ta trả lời ông ta.

Ông ta không nghe thêm nữa, gật đầu chào và đi ra.

Trong ngôi vườn, ông ta đứng lại một lúc, và ta thấy ông ta run rẩy co giật, cũng như có một cơn giận dữ điên cuồng làm ông ta rung động. Rồi ông ta chạy đi.

Đến đoạn kể này, Dandolo thở mệt nhọc như là ông làm một cố gắng để nói tiếp.

– Cuộc thăm viếng kỳ lạ đó, việc hò hẹn lại càng lạ lùng hơn nữa làm cho ta lo sợ vì những linh cảm gở.

Nên đến lúc con đi vào nhà, sau khi ta đã đưa người hôn phu của con cho đến cuối ngôi vườn, con hỏi tại sao cha quá rối loạn như thế.

– Con nhớ lại, thưa cha, Léonore nói vừa rùng mình.

Con còn nhớ cả những chi tiết nhỏ vào lúc đó.

– Ta trả lời cho con rằng sự vui mừng về hạnh phúc sắp đến của con đã gây cho ta một sự xúc động gần như không chịu đựng nổi.

– Phải, thưa cha, và con nói với cha rằng con cũng bị dày vò bởi một sự rối loạn như vậy, và rằng con lo sợ những tai biến... than ôi!...

– Cha thật vui sướng, con trẻ, rằng con còn giữ một kỷ niệm chính xác vào cái phút đó. Bởi vì như vậy con có thể theo dõi ta từng bước...

– Vâng! Con đang theo dõi cha, con đang theo dõi câu chuyện của cha kể, thưa cha! Léonore nói với một sự xúc động mãnh liệt hơn.

– Vậy thì! Con nhớ rằng chúng ta cùng trò chuyện cho đến mười hai giờ rưỡi đêm rồi con lui vào phòng riêng của con... Bấy giờ, ta nghĩ đến việc giữ đúng hẹn với Altieri. Ta đi ra, và vừa hơn một giờ sáng, ta đến quảng trường Saint-Marc... Altieri đang chờ ta ở đó. Ông ta trông thấy ta trước và ông ta đi đến đón đầu ta. Ta sẽ cố gắng, Léonore, kể lại câu chuyện thật chính xác và ngắn gọn. Vả lại, Altieri tỏ ra yên tĩnh. Người ta sẽ nói rằng sự rối loạn mà ta nhận thấy nơi ông ta đã lắng xuống cùng với tiếng ồn ào cuối cùng của cuộc lễ.

Ông ta nắm tay ta vừa nói:

– Cám ơn ngài đã đến, Dandolo, đó là một dấu hiệu tốt,

– Nhưng tại sao, đến lượt ta hỏi, tại sao ngài, ngài muốn nói chuyện với ta ở đây hơn là tại nhà ta?

Altieri trở nên u ám và bảo ta:

– Tại vì ở nơi nhà ngài, tôi cảm thấy như điên cuồng, tại vì sự hiện diện của tôi... Và của... Một người khác trong nhà ngài tạo thành một việc quái lạ...

– Ta không hiểu ngài, Altieri, ta kêu lên.

– Và rồi, ông ta nói tiếp, tại vì tôi có một cuộc ước hẹn ở đây sẽ có hoặc sẽ không có, tùy theo những lời ngài sắp nói ra với tôi.

– Trong trường hợp đó, ngài hãy nói đi...

Altieri do dự vài giây, nhưng đối với ông thật là dài.

Rồi bỗng nhiên ông ta nói:

– Cuộc hôn nhân của con gái ngài Roland Candiano đã được hoàn toàn quyết định chưa?...

– Ngài biết rõ việc đó, Altieri?

– Không có gì có thể phá vỡ?

– Không có gì cả, Altieri! Một người Dandolo và một người Candiano không thể vi phạm lời ước hẹn.

– Và nếu như tôi bảo ngài rằng cuộc hôn nhân đó không thể thành tựu được!

– Ta tưởng ngài muốn nhục mạ ta, Altieri!

– Không!... Tôi thành thật nói với ngài: Ngài có muốn sử dụng uy quyền của ngài để bãi bỏ cuộc hôn nhân đó không?

– Tại sao? Hãy cho ta những lý do...

– Những lý do không đáng kể... Hãy trả lời cho tôi, Dandolo?

– Vậy thì! Ta trả lời ngài: Không, Altieri.

– Thế là ngài sẽ cho cuộc hôn lễ tiến hành vào ngày mai?

– Phải. Ngày mai, Léonore Dandolo và Roland Candiano sẽ đính hôn trước mặt giới quý tộc ở Venise.

– Không có gì ở trên đời này có thể thủ tiêu quyết định của ngài? – Không có gì cả ở trên đời, Altieri...

Ông ta đứng yên như bị sét đánh. Và ta, điên rồ, ta không thấy rõ ràng trong tâm hồn của người đàn ông đó. Ta không hiểu rằng ông ta thương yêu con... Ta ngỡ rằng nó có liên quan đến một cuộc thương thuyết chính trị nào đó và người ta muốn kết hôn đứa con trai của thủ tướng với một thiếu nữ giàu có hơn!... Cho nên, lúc Altieri hỏi ta với một giọng run run rằng có phải đó là lời cuối cùng của ta chăng, ta đáp lại:

– Altieri, nếu ngài nói thêm một lời nói nữa trong chiều hướng đó sẽ bị ta xem như là một sự sỉ nhục nặng nề.

Bấy giờ ông ta lẹ làng bỏ đi, vừa thốt ra một lời nguyền rủa âm vang. Và ta, bị kích thích, bị thúc đẩy đi tới bởi không biết một sự linh cảm nào, ta bắt đầu theo dõi ông ta... Ta không thể mất tăm ông ta... Ta thấy ông ta đi vào... Ở đâu?... Trong dinh thự của người kỹ nữ Imperia!

Bây giờ, Léonore bị lôi cuốn mãnh liệt bởi người kể chuyện, nàng hồi hộp chờ đợi và hiểu rằng nàng sắp có được chìa khóa của một sự bí mật khủng khiếp.

– Ở đây, phải để cho ta tỉnh trí lại, con trẻ! Bởi vì ngay bây giờ, sau biết bao năm, ta tự hỏi ta có nằm mơ không hoặc là ta đã thật sự nhìn thấy cảnh tượng ghê rợn... Ta nói với con rằng ta trông thấy Altieri đi vào trong dinh thự Imperia. Ta đi đến gần như đồng thời với ông ta. Ta gõ cửa mà ta không hiểu ta đang làm gì... Người ta mở cửa. Một tên gia nhân bảo ta:

– Mời ngài vào, đức ông Foscari. Người ta chỉ còn chờ có ngài...

– Chiếc áo khoác che một phần gương mặt ta. Tên gia nhân đã lầm ta là Foscari, lúc ấy làm Đại Pháp quan. Ta sắp sửa kêu lên rằng ta không phải là Foscari...Nhưng tất cả việc đó có vẻ quá lạ lùng, chính ta cũng bị bối rối khiến cho ta làm thinh và sau khi ra dấu với tên gia nhân, ta đi theo gã. Gã đưa ta vào một phòng khách rộng lớn và bảo ta:

– Ngài hãy mở cánh cửa ở cuối phòng... Tôi, tôi bị cấm đi xa hơn...

Bấy giờ gã để ta lại, và ta ở một mình trong gian phòng lớn vắng vẻ đó, không dám bước đi một bước, tự bảo rằng ta đã lạm dụng một cách hèn mạt sự lầm lẫn của gã gia nhân và ta đã thấu triệt những sự bí mật không thuộc về ta. Nhưng mà Altieri đã thốt ra tên con và tên của Roland Candiano! Altieri đã đi vào đây!... Ta ở lại, quyết định biết rõ việc gì đang được trù định...

Ta đến gần cánh cửa đã được gã gia nhân chỉ cho ta...

Nhưng vào lúc đó, bên phía tay trái của ta, nổi lên một tiếng rên rỉ ai oán và âm vang... Như là của một kẻ sắp chết...Dandolo, bị ngạt thở bởi sự xúc động do những kỷ niệm đó đang trỗi dậy nơi ông, ông lại ngừng kể.

Léonore rất muốn kêu ông: Hãy nói tiếp! Cha hãy nói tiếp!...

Nhưng chính nàng, bị lạnh giá, bị tê liệt, nàng chỉ còn có một cảm giác khủng khiếp và kinh hoàng.

– Tiếng rên rỉ, Dandolo nói tiếp, tiếng rên rỉ mà ta nghe ở bên trái ta đến từ một gian phòng bên cạnh. Ta đứng chết trân. Ta tự hỏi xem sự bí mật ghê gớm nào đang diễn ra trong dinh thự này. Ta không dám đi về phía kẻ lạ mặt có lẽ đang sắp chết, cũng không dám đi về phía cánh cửa được gã gia nhân chỉ dẫn. Nói với con rằng ta đã thận trọng như thế nào để mở cánh cửa, đó sẽ là một việc không thể được. Bởi vì vào lúc đó, tất cả các giác quan của ta dường như bị kích thích thái quá. Cái điều chắc chắn là cuối cùng ta thành công, ta mở cửa hay đúng hơn là hé mở cánh cửa đó... Một tấm màn con che giấu ta bên trong gian phòng. Ta giở lên để vừa đủ liếc mắt nhìn vào, và ta thấy hai người đàn ông và một người đàn bà ngồi quanh một chiếc bàn. Người đàn bà, đó là kỹ nữ Imperia; hai người đàn ông, đó là Altieri và Bembo... kẻ sẽ trở thành giám mục và Hồng y... Và bây giờ, Léonore, đây là câu chuyện giữa ba người đó:

– Thật rất giản dị, Bembo nói, đây là tờ tố cáo đã viết sẵn; phu nhân chỉ có việc ký tên và tôi sẽ phụ trách đưa đi! Chính tôi sẽ ném vào trong hộp thơ...

– Phải, phải, Altieri nói tiếp với một giọng sôi nổi. Ý kiến của mi rất tuyệt diệu, Bembo... Phải... Kẻ sát nhân, chính là ông ta!... Chính ông ta sẽ bị buộc tội. Chính ông ta sẽ bị kết án.

– Nhưng mà, Imperia lạnh lùng nói, tôi sẽ bị gọi ra trước Hội đồng Thập nhân chế!...

– Không chắc chắn, Altieri kêu lên. Và ta, đó là việc của ta. Bà sẽ không bị gọi... Hãy ký tên đi đừng lo ngại...

– Có sự lầm lẫn, Bembo nói tiếp. Trái lại phu nhân cần phải ra trước Hội đồng tối cao. Cần phải có lời làm chứng của bà để đè bẹp mãi mãi người đàn ông đó.

Dandolo ngừng lại, thở hổn hển và lau mồ hôi đang chảy trên trán ông.

Léonore, lặng lẽ, thoáng thấy lờ mờ sự thật rùng rợn...

Dandolo nói tiếp:

Khi Bembo nói như thế xong với một âm điệu uy quyền, có một sự nổi loạn nơi người kỹ nữ. Nàng kêu lên:

– Và nếu như tôi từ chối! Nếu như tôi không muốn mang đến chứng cớ đó!

Ta thấy Altieri mân mê chiếc dao găm của ông ta.

Nhưng Bembo ra dấu cho ông, và ông ta nói, hết sức bình tĩnh:

– Trong trường hợp đó, thưa phu nhân, chính chúng tôi sẽ mang đến lời chứng của chúng tôi. Và chúng tôi sẽ nói sự thật... cần phải có một chiếc thủ cấp cho gã đao phủ, thưa phu nhân. Thủ cấp của bà hoặc là của người đàn ông đó... bà hãy lựa chọn!

Đồng thời, ông ta đưa ra một cây bút lông cho người kỹ nữ.

Ta dường như vẫn còn thấy người đàn bà đó.

Mặt bà ta tái mét, và chỉ lúc bấy giờ, ta nhận thấy bàn tay mặt và một phần cánh tay của bà ta dính đầy máu...

Bà ta cầm cái bút lông và ký tên!

Ta hiểu rằng đó là sự kết án của một kẻ khốn nạn nào đó và ta cũng không ngờ, để thừa nhận một sự thật ghê gớm.

Ta thấy Bembo vội vàng chụp lấy tờ giấy tố cáo đó.

Ta biết đã khá đủ; ta tái lập lại tấn bi kịch đó...Imperia đã giết chết một người nào đó, và một người khác sắp bị gán cho là một kẻ giết người!... Ta lùi lại nhè nhẹ, trong lúc Bembo, Altieri và Imperia tiếp tục nói chuyện nho nhỏ... Ta còn lại để nói với con một cái việc ghê gớm nhất.

Và Dandolo, sau khi thốt ra những lời nói đó với một giọng nghẹn ngào lại nín thinh, như là thật sự ông không đủ sức lực để kể tiếp phần còn lại...

Léonore không nói một lời nào.

Nàng đã quá hiểu phần còn lại mà thân phụ nàng chưa nói đến.

Dù nàng không có chứng kiến tấn bi kịch đó như Dandolo kể lại, nhưng giờ đây nàng có thể dựng lại rõ ràng cũng như ông.

Vài phút trôi qua đầy phiền muộn, người con gái và người cha tránh nhìn nhau.

Cuối cùng, Dandolo tiếp tục với một giọng âm vang:

– Ta đã biết khá đủ... Ta lùi lại!... Ta đi đến giữa phòng khách... Vào lúc đó một tiếng rên rỉ vọng đến tai ta... Người đàn ông đó! Người đàn ông đang hấp hối ở đó là ai, ở cách ta ba bước? Ta muốn biết ông ta bằng mọi giá, dù cho ta có bị bắt gặp và bị đâm chết. Không do dự, không cần thận trọng, như bị điên cuồng vì khủng khiếp, ta đi đến bên trái, mở một cánh cửa; ta đang ở trong một hành lang tối tăm, cuối hành lang có một cánh cửa khác. Chính từ nơi đó đưa đến những tiếng rên rỉ... Ta đẩy cánh cửa, đi vào một gian phòng nhỏ có ánh đèn sáng trưng... Trên tấm vách ở cuối phòng, có một bức chân dung được ta trông thấy trước tiên, và bức chân dung đó, Léonore, là bức chân dung này!... Và ở dưới đất, một người đàn ông đang thở thoi thóp nằm trong một vũng máu... Ta cúi xuống, nhận ra Davila!...

Ta cầm lấy bàn tay ông ta, ông ta mở mắt ra...

– Davila, ngài có nghe tôi nói không?

– Có! Ông ta đáp lại trong một hơi thở.

– Ai đã sát hại ngài?...

– Nàng!

– Imperia?

– Phải!... Tôi sắp... chết...

– Ngài nghe đây, Davila... Ngài có biết việc gì đang được trù định bên cạnh ngài không? Ngài có nghe tôi nói chăng?

– Ngài hãy nói đi!

– Vậy thì! Người ta âm mưu tố cáo một kẻ khốn nạn nào đó là sát hại ngài...

– Ôi!

– Tôi đã nghe tất cả.

– Ai?

– Tôi không biết!

– Ôi!... Davila rên rỉ... Việc đó sẽ không xảy ra...Tôi sắp... Tôi sẽ... Trước Hội đồng...

– Tốt!... Tôi có giúp được gì cho ngài vào lúc này?

– Không...

– Tôi sẽ báo cho gia nhân của ngài?

– Không! Không!

– Tại sao?

– Tại vì nàng... Sẽ nghi ngờ... Nàng... Sẽ kết liễu mạng tôi... Đi đi... Hãy đi đi...

– Giã biệt, Davila.

– Giã biệt... Đi đi... Mau!...

Ta đứng lên, ta bỏ chạy gần như điên cuồng, ta tìm lại gã gia nhân, ta lanh trí che kín gương mặt ta; gã đi theo ta cho đến cửa dinh thự, và một giờ sau ta về đến đây... Ngày hôm sau...

– Ngày hôm sau, thưa cha, bấy giờ Léonore nói với một giọng tan nát, Imperia đến làm chứng rằng Roland đã giết chết Davila!

– Nhưng mà Davila! Davila! Ông ta không có đến sao?...

– Ông có đến!...

– Thế ông ta không có nói sao?

– Ông muốn nói nhưng cái chết đã khép kín miệng ông...

Có một phút im lặng nặng nề và thê thảm.

Rồi Léonore đứng lên.

Chậm chạp, nàng đi đến trước chân dung.

– Ôi Roland, nàng nói với một sự trang trọng đau đớn, tại sao thân phụ thiếp chờ đợi quá lâu để nói với thiếp sự thật khủng khiếp mà thiếp vừa biết?...

– Léonore! Léonore! Dandolo kêu lên. Con đã chịu quá nhiều bất hạnh! Cần chi phải phạt con thêm cái khổ hình đó! Ta đã quyết định thuật cho con nghe mọi việc, bởi vì một linh cảm báo cho ta rằng cha con ta sắp bị chia cách mãi mãi!

– Ôi Roland, Léonore nói tiếp, nếu như thiếp đã được biết sớm hơn!... Từ lâu chàng đã được báo thù...

Nhưng chàng hãy yên tâm đi, người tình yêu dấu của thiếp, chàng nên an lòng, chàng sẽ được báo thù! Người đàn ông mà thiếp đang mang tên sẽ chết vì bàn tay này được thiếp giương ra về phía chàng để tỏ dấu hiệu lời thề tối thượng!

Nói xong, Léonore trở lại ngồi vào chỗ cũ.

– Léonore! Dandolo lẩm bẩm.

Nàng thiếu phụ đã đưa hai bàn tay lên che mắt.

– Léonore! Người cha nhắc lại.

Nàng ra hiệu rằng nàng lắng nghe.

– Hãy nghe lời cầu khẩn của ta, con trẻ... Con không muốn bỏ trốn khỏi tòa đô thị đáng nguyền rủa này, nơi con đang sống giữa những bóng ma đẫm máu sao?...

– Không bao giờ, thưa cha! Nàng trả lời âm vang.

– Ta van xin con... Lại đây... Chúng ta cùng đi...Chúng ta bỏ trốn...

– Bây giờ lại càng không thể bỏ trốn. Sao! Con đã hoài công nói sao! Hay là cha không có nghe lời thề con vừa mới thốt ra!...

Nàng đứng thẳng lên, trông ghê gớm.

– Altieri sẽ chết, nàng nói tiếp, trừ ra... Một người nào đó báo cho ông ta hay!...

Dandolo buông ra một tiếng rên rỉ.

Ông lùi lại, lơ láo, run rẩy, mặt tái mét, tìm thấy cánh cửa và níu chặt cánh cửa.

Ông lẩm bẩm:

– Giã biệt, Léonore...

– Giã biệt, cha...

Ông biến mất, ông bước đi, lảo đảo, điên cuồng vì nhục nhã...

Thế là câu chuyện kể ra, để thuyết phục con gái mình, chỉ được dùng để đào sâu thêm cái vực thẳm chia cách với nàng!

Thế là hết!

Ông không còn có con gái nữa...

Ôi! Chạy trốn, bây giờ! Chạy trốn thật sớm, thật mau! Đừng bao giờ thấy lại con gái mình như ông vừa mới trông thấy, nàng đứng thẳng, mặt tái xanh, buộc tội như là một sự hối hận sống động.

Ông về đến phòng, và vội vã tom góp vài món đồ ông muốn giữ lại. Rồi ông thu nhặt giấy tờ thành đống, vứt lộn xộn vào trong lò sưởi đốt hết không cần xem lại.

Rồi ông phủ lên mình một chiếc áo choàng dầy, uống một ly rượu nồng làm dâng lên chút sắc máu cho đôi má của ông bớt xanh xao.

Bấy giờ ông chậm chạp, nhẹ nhàng như một tên trộm, ông len lén đi ra khỏi liên phòng mà ông đang sống với con gái mình. Ông đi xuống chiếc cầu thang lớn vắng vẻ và ra đến cửa dinh mà không bị một tên gia nhân nào trông thấy.

Ra bên ngoài, đến bến sông, ông thở một hơi dài nhẹ nhõm...

Ông quay nhìn về phía mặt tiền dinh thự... Về phía cửa sổ của Léonore và nhắc lại:

– Vĩnh biệt! Vĩnh biệt! Con gái của ta!

Vào lúc đó, như để đáp lại lời chào vĩnh biệt của người cha hèn hạ, ánh đèn ở cửa sổ Léonore đột nhiên tắt ngấm.

Lúc ấy vào khoảng mười giờ đêm.

Dandolo đứng yên vài phút tại chỗ, sững sờ.

Rồi ông lẩm bẩm:

– Thôi nào, tất cả đã hết... Chiếc du thuyền đang ở đó... Ta hãy chạy trốn...

Ông quay sang về phía con sông và đứng chết trân.

Một người đàn ông ở đó, đứng trước mặt ông, trùm trong một chiếc áo khoác.

– Ông là ai? Dandolo run run hỏi. Bởi vì người đàn ông đó, người lạ mặt đứng bất động và lặng lẽ hiện ra trước mặt ông như là một hồn ma hiện hình.

– Ông là ai? Dandolo nhắc lại.

– Ngài không nhận ra tôi sao, Dandolo?... Càng tốt!

Việc đó sẽ tránh khỏi những sự rắc rối.

Dandolo thở ra, nhẹ nhõm.

Ông đã lo ngại rằng người đàn ông đó là Roland Candiano.

Không, không phải ông ta!

Chắc chắn một lãnh chúa nào đó ở Venise muốn gặp ông, muốn gởi gấm nơi ông một niềm tâm sự. Và cái ý nghĩ đó càng được củng cố khi ông hỏi:

– Ông muốn gì ở tôi?

Người đàn ông lễ phép trả lời:

– Tôi muốn nói với ngài một việc bí mật, Dandolo...Nhưng không phải ở đây... Người ta có thể rình rập chúng ta... Ngài có bằng lòng đi theo tôi không?

– Được!

Người lạ bước đi. Dandolo đi theo ông ta, không quá lo lắng, ông chỉ bị phiền muộn vì phải chậm lại cuộc khởi hành của mình.

Họ đi đến không xa dinh thự Arétin.

Ở đây có một con đường phố nhỏ tối tăm và chính bến sông cũng hoàn toàn vắng vẻ.

Người đàn ông đi vài bước vào con đường phố nhỏ.

Rồi ông đứng lại.

– Dandolo, ông ta hỏi, ngài có chiếc dao găm của ngài không?

– Nó không bao giờ rời khỏi mình ta, Dandolo nói với vẻ cao ngạo.

– Tốt lắm. Trong trường hợp ngài không có mang theo võ khí, tôi có đem hờ theo một chiếc, giờ đây đã trở thành vô dụng. Tôi liệng bỏ nó, để cho thấy tôi không có lợi thế hơn ngài là được võ trang hai lần.

Quả thật, người đàn ông liệng chiếc dao găm ra xa.

Đồng thời, ông ta cởi bỏ chiếc áo khoác của mình.

– Thế là một cuộc so gươm mà ông đến đề nghị với ta? Dandolo hỏi.

– Ngài đã nói ra.

– Ta sẽ không đánh nhau với một người lạ.

– Trong trường hợp đó, tôi bắt buộc phải cắt họng ngài. Việc tốt nhất cho ngài, đó là ngài nên tự vệ... Bây giờ, trước khi tấn công ngài, tôi cần phải giải thích cho ngài.

– Ta chờ đợi, thưa ông.

– Ngài có biết không, Dandolo, hôm nay là ngày 29 tháng giêng? Vấn đề thời gian đối với ngài dường như là vô nghĩa? Nó sẽ không có tác dụng gì đối với ngài khi tôi sẽ nói thêm rằng trong hai ngày nữa sẽ đến ngày Một tháng Hai.

Dandolo giật mình.

– Tôi thấy rằng chúng ta nên bắt đầu thỏa thuận với nhau, kẻ lạ nói tiếp. Tôi không cần để nhắc ngài việc gì sẽ xảy ra vào ngày Một tháng Hai. Nhưng tôi cần phải nói với ngài rằng ngài biết rõ tất cả mọi điều bí mật của chúng ta và rằng ngài tự ý từ bỏ tổ chức của chúng ta. Tôi cũng cần báo cho ngài biết rằng cái chết của ngài đã được quyết định... Cùng với cái chết của một người thân thiết rất gần gũi của ngài...

– Léonore!... Dandolo lẩm bẩm âm vang.

– Cuối cùng, để chấm dứt, tôi báo cho ngài biết rằng tôi đã được chỉ định để giết ngài, và tôi đã rình rập ngài mười lăm ngày nay. Cho nên ngài nên cám ơn tôi về việc tôi đề nghị với ngài một trận quyết đấu với võ khí bằng nhau, thay vì chỉ giản dị đâm chết ngài, là việc tôi đã có thể làm hai mươi lần kể từ mười phút qua.

– Quả thật ta cám ơn ông, Dandolo nghiêm trang nói. Nhưng ta không thấy có sự cần thiết để so gươm...

Ta nói theo quan điểm của ông, xin ông hãy ghi nhận; về phương diện những lợi ích của ông và những lợi ích của những bạn đồng hành của ông. Ta sẽ hiểu sự cần thiết về cái chết của ta nếu như ta có khả năng để phản bội...

– Con người yếu đuối, Dandolo... Có thể xảy ra những trường hợp cần thiết để buộc ngài phải nói ra những gì ngài biết.

– Nếu như ta muốn phản bội, việc đó ta đã làm từ lâu.

– Còn có hai ngày nữa, Dandolo. Quá nhiều để cần đến.

– Ta rời khỏi Venise ngay đêm nay.

– Một sứ giả được phái đi mau lẹ... Tính mạng của một ngàn người tùy thuộc ở nơi tính mạng ngài... Dù thế nào, Dandolo tôi đã nhận lãnh một sứ mạng, tôi đã chấp nhận nó, tôi sẽ thi hành nó chỉ với một sự giảm thiểu là việc ám sát đã làm cho tôi ghê tởm, và rằng tôi tin tưởng trong sự kết cuộc của cuộc so gươm mà tôi đề nghị với ngài.

Người lạ nói với một sự trang trọng nghiêm nghị.

Dandolo hiểu rằng ông chỉ còn có việc cố tự bảo vệ tính mạng của mình.

Ông ném chiếc áo khoác, rút dao găm đứng thủ thế. Người lạ cũng làm như vậy.

Lúc sau, hai kẻ địch cùng bước tới và trận chiến trong đêm tối ở cuối con đường phố nhỏ tối tăm, diễn ra không tiếng động, không có tiếng khua rổn rảng làm náo nhiệt như những trận đấu gươm, chỉ có tiếng thở hổn hển âm vang của hai người đàn ông.

Thỉnh thoảng, một cánh tay giơ lên, như chớp nhoáng, ánh sáng lưỡi dao găm lóe sáng trong đêm tối, và thế là hết...

Nhát đâm hụt vào khoảng không.

Bấy giờ, họ lại dò xét nhau, đề phòng trước.

Việc đó kéo dài năm phút.

Bỗng nhiên, Dandolo xông vào mình địch thủ...

Có một trận giáp lá cà, một cái siết chặt dữ tợn...Một thân mình ngã xuống.

Kẻ địch thủ còn đứng vững cúi xuống, sờ cây dao găm của mình đang cắm sâu vào vai trái của địch thủ và lẩm bẩm:

– Ông ta còn sống được mười phút...

Bấy giờ người sống sót lượm chiếc áo khoác của mình, choàng vào mình và thong thả bước đi.