Vì có nhiều biến cố hệ trọng xảy ra ở Venise, chúng tôi buộc phải bỏ rơi hai người kỵ sĩ vừa được chúng tôi thông báo ở Lữ quán Ngã ba đường, cùng là bỏ rơi Bembo đang đi về Rome mà ông sẽ tìm gặp lại Imperia.

Chúng tôi yêu cầu độc giả trở lại cái đêm lễ, cái đêm tình yêu và chết chóc mà trong một phút điên cuồng và ghen tương giận dữ, người kỹ nữ Imperia giao nộp con gái của mình cho viên Hồng y, bằng cách dùng một lời nói chỉ dẫn cho ông con đường mà Bianca đã đi. Chúng tôi yêu cầu độc giả hãy tái lập lại cảnh tượng chiếc du thuyền, cái chết của Sandrigo và của Juana, và nhớ lại vào lúc Imperia đang ở trong chiếc ghe nhỏ bị dồi dập theo lượn sóng tấp vào bờ. Một đám đông tụ họp. Một người đàn ông tình nguyện đưa nàng kỹ nữ về dinh. Tuy nhiên người ta thấy rằng Scalabrino thông báo với Roland rằng anh đã đâm chết Sandrigo và nhận nước Imperia.

Sau khi ra nhiều mệnh lệnh khác nhau, đến rạng đông Roland đã rời khỏi ngôi nhà ở đảo Olivolo. Theo những lời chỉ dẫn của chàng, Scalabrino đã đi theo một hướng khác để tìm kiếm Bembo. Trong nhà chỉ còn lại ông lão Philippe, và người ta thấy rằng Gianetto, tên gia nhân của Arétin đã đến quá trễ để báo cho Roland biết việc Bembo đi đến nơi nhà chủ nhân của gã.

Nên Roland đã ra đi một mình.

Chàng đi theo hai dấu vết: Của Bianca và của Juana. Sau khi Juana đi khỏi ngôi nhà ở Mestre, chàng không để mất hút tăm tích của nàng. Chàng đã phái một người bạn đồng hành theo dõi nàng thiếu nữ, với sứ mạng bí mật giám sát, che chở cho nàng.

– Thiếu nữ đáng thương! Chàng nghĩ thầm. Tình yêu của nàng đối với Sandrigo có thể thúc đẩy nàng đến một tai biến nào đó. Đối với tình yêu đó, tên khốn nạn sẽ giết chết nàng, nếu như đêm hôm, Scalabrino... Nhưng mà gã đã chết!... Nàng trở thành ra sao?... Nàng cần phải tìm ra một quả tim để an ủi cho nàng. Cầu mong cho chính ta tìm ra được những lời nói để trả lại một ít yên tĩnh cho em gái ta... Ôi hỡi mẹ, sao mẹ không có ở đây, mẹ! Mẹ là người đã được sự hi sinh cao cả của một con người có quả tim cao thượng mà mẹ không hề hay biết, mẹ đã gọi nàng là con gái của mình.

Trí óc của chàng đang nung nấu như thế, khi thì về những gì chàng sẽ dùng khuyên nhủ Juana, khi thì về sự mất tích của Bianca. Chàng đi dọc theo các bến sông, thẳng đến ngôi nhà Juana trú ngụ mà chàng biết rõ địa chỉ ngay ngày đầu tiên. Chàng gặp phải một đám đông dân chúng tụ họp đang nhìn một cái gì đó có lẽ là rất khác thường, bởi vì Roland ngước mắt lên, nhận ra Imperia trong chiếc ghe nhỏ, Imperia với bộ trang phục dự lễ, Imperia run rẩy vì lạnh, tái mét vì khủng khiếp.

Một lời nguyền rủa thầm lặng dâng lên đôi môi của Roland.

Thế ra Imperia còn sống!

Thế ra, bị Scalabrino ném xuống sông, nàng vẫn còn sống! Tội ác, còn mạnh mẽ hơn cả công lý, vẫn còn chiến thắng.

Roland đứng ngẩn ngơ trước sự xuất hiện đó.

– Tại sao ta không giết chết nàng đêm rồi? Chàng tức giận.

Như trong một cơn ác mộng, chàng thấy một người đàn ông tách ra khỏi đám đông, bước vào chiếc ghe và vội vàng đẩy mạnh tay chèo.

Từ vài phút qua, đám đông người đã đi tản mát mà Roland còn đứng nguyên tại chỗ, bị xúc động vì ngạc nhiên và gần như ghê tởm. Một cơn giận dữ sôi sục trong lòng chàng.

Cuối cùng, sau một tiếng thở dài đã căng phồng lồng ngực của chàng, và chàng sắp sửa bỏ đi. Bỗng có người rờ vào cánh tay chàng. Chàng lẹ làng quay lại thấy một người đàn ông nghiêng mình trước mặt chàng, một người đàn ông ăn mặc theo người chèo thuyền khá giả.

– Ông là ai? Roland hỏi.

– Nếu như ngài vui lòng đi theo tôi một lúc, tôi sẽ nói cho ngài biết tên tôi, người đàn ông trả lời.

– Vô ích. Bây giờ ta nhận ra ông. Ông là Guido Gennero, cảnh sát trưởng.

Và Roland liếc nhanh nhìn xung quanh mình, tin chắc rằng họ chỉ có một mình và đề phòng một cuộc tấn công có thể có.

– Xin đức ông hãy yên lòng, Guido Gennero nói. Ngài có trí nhớ về giọng nói con người, bởi vì đây là lần thứ nhì ngài nhận ra tôi nhờ ở âm điệu. Nhưng còn tôi, thưa đức ông, tôi có trí nhớ về những hành vi.

– Có nghĩa muốn nói là?

– Rằng ngài không có gì phải e ngại tôi, chừng nào tôi còn là người thiếu nợ ngài.

– Ông hãy giải thích...

– Tôi có đề nghị ngài đi theo tôi, ở đây, chúng ta có thể bị người ta theo dõi.

– Ông muốn dẫn ta đi đến đâu?

– Bất cứ chỗ nào, miễn là nơi chúng ta có thể trò chuyện yên tĩnh trong mười phút. Thí dụ, trong ngôi giáo đường này.

Roland liếc mắt quan sát ngôi giáo đường.

– Thưa đức ông, viên cảnh sát trưởng nghiêng mình nói, tôi xin thề với ngài trên linh hồn tôi rằng không có một tên cảnh binh nào ẩn núp trong giáo đường để bắt ngài. Vả lại, nếu ngài thích thì chúng ta đi đến một nơi khác, tôi sẵn sàng đi theo ngài.

– Chúng ta hãy đi vào, Roland nói.

Quả thật, giáo đường vắng vẻ và ngay lúc bước vào, Roland có thể tin rằng Guido Gennero không có lừa dối chàng. Họ đi thẳng đến một tiểu giáo đường ở bên hông. Roland ngồi xuống dưới bóng một cây cột và ra hiệu mời viên cảnh sát trưởng ngồi ở gần chàng.

– Ta nghe ông nói, chàng bảo.

– Thưa đức ông, Guido Gennero nói tiếp sau một phút im lặng, trước hết tôi xin báo với ngài một việc: Đó là tôi đã có thể bắt giữ ngài đêm hôm rồi trong cuộc lễ của người kỹ nữ Imperia, và tôi đã không muốn làm việc đó.

– Cần phải thử xem, Roland nói, đó là nghề nghiệp của ông.

– Phải, và tôi tin rằng đã có thể thành công, mặc dù những lực lượng mà ngài đã mang đến trong một ý đồ mà tôi không rõ.

– Ta thấy rằng ông có những tin tức rõ ràng.

– Đó là nghề nghiệp của tôi, viên cảnh sát trưởng nói, vừa lặp lại lời nói của Roland. – Thế thì tại sao ông đã do dự?

– Tôi sắp nói với ngài, thưa đức ông. Ngài đã dung tha tính mạng cho tôi, và tôi xem ngài như là thiêng liêng đối với tôi...

Roland nhìn viên cảnh sát trưởng với vẻ sửng sốt.

– Ngài là hình ảnh thiêng liêng đối với tôi cho đến ngày mà tôi sẽ hoàn trả lại cho ngài một ân nghĩa bằng như cái ân mà ngài đã ban cho tôi.

– Nghĩa là cho đến cái ngày mà ông sẽ cứu thoát tính mạng cho ta...

– Hoặc là một việc nào tương đương: Thí dụ như cứu sống một người rất thân thiết như chính bản thân của ngài.

– Ông muốn nói đến người nào? Chàng hỏi với một giọng khàn.

– Xin đức ông kiên nhẫn một chút. Trước hết hãy để cho tôi chấm dứt những gì tôi muốn nói với ngài.

Cho nên tôi có vinh hạnh báo với ngài rằng đối với tôi, ngài là bất khả xâm phạm cho đến lúc tôi chưa trả xong nợ cho ngài. Nhưng ngay sau khi tin chắc rằng đã sạch nợ với ngài, tôi xin báo rằng lúc ấy tất cả những nỗ lực

của tôi sẽ là bắt giữ ngài, bởi vì không chỉ là bổn phận của tôi để bắt giữ ngài mà còn là quyền lợi của tôi.

Roland làm một cử chỉ cao ngạo.

– Và chừng nào ông tin rằng đã giải thoát hết mọi sự ân nghĩa? Chàng hỏi.

– Trong vòng mười lăm phút, thưa đức ông.

– Có nghĩa là trong mười lăm phút nữa, ông sẽ bắt giữ ta.

– Không, thưa đức ông, Guido Gennero trả lời giản dị, tôi sẽ không xâm phạm gì cả trước ba ngày. Tôi có lòng tự phụ nên hành động như là một địch thủ chân chính, và tôi mong rằng nếu như vận mệnh không thuận lợi cho tôi, một ngày kia đức ông sẽ không quên ân huệ đối với tôi...

– Ông hãy an lòng, Roland nói.

Bấy giờ Guido Gennero tỏ ra trầm tư cũng như ông đang tìm những danh từ nào cần phải nói.

– Thưa đức ông, đột nhiên ông nói, lúc nãy tôi có nói với ngài rằng nghề nghiệp của tôi là biết tất cả. Cái nghề nghiệp đó, tôi đã biến nó thành một môn khoa học uyên thâm. Tôi không vừa lòng để biết việc gì đang xảy ra, mà tôi còn tìm hiểu những gì người ta đang suy nghĩ và tôi thường thành công.

Roland thản nhiên và giữ vẻ mặt khó hiểu như một pho tượng.

Guido Gennero liếc nhìn chàng và nói tiếp, như là nói một mình:

– Đó là việc làm để tôi có thể thật sự trở thành một Đại Pháp quan xứng đáng với cái tên gọi đó, vào ngày mà một vị thủ tướng thông minh... Nhưng chúng ta nên bỏ qua việc đó đi.

Roland không làm một cử động, không một dấu hiệu tán thành hay không tán thành.

Viên cảnh sát trưởng biểu hiện một cái nhăn nhó thất vọng.

– Ngài nên hiểu rõ, thưa đức ông, rằng ngay cái ngày mà tôi có dịp bận bịu đến ngài, và việc đó bắt đầu ngay từ ngày có sự vượt ngục phi thường vẫn còn vang danh trong lịch sử của Venise. Ngay lúc đó, tôi đã cố gắng tìm hiểu không chỉ những gì ngài đã làm, mà cả những gì ngài đã nghĩ. Nói cách khác, tôi đã cố nắm cho được cái tư tưởng trọng yếu đã thúc đẩy những hành vi của ngài...

Ở đây, Guido Gennero theo một thói quen cũ, xoa hai bàn tay.

– Những hành vi của ngài! Tôi biết được rất ít. Là vì ngài là một đối thủ ghê gớm! Thật vậy, đã nhiều tháng và nhiều tháng mà ngài đã làm cho sở cảnh sát chịu thất bại, sở cảnh sát mạnh mẽ nhất ở nước Ý và có thể ở trên thế giới. Chà! Thưa đức ông, hãy để cho tôi dâng hiến lên ngài lòng ngưỡng mộ thành thật của tôi, hãy để cho tôi nói với ngài rằng tôi sẽ tan nát cả cõi lòng khi mà tôi thi hành nhiệm vụ bắt giữ ngài... Nếu như tôi không biết rõ những hành vi của ngài; tôi sẽ đoán ra bởi những biến cố xảy ra vào những tháng sau này, do cái bàn tay ghê gớm và nặng nề của ngài. Tôi đã tìm thấy con đường đi của ngài trong dinh thự của người kỹ nữ Imperia, trong dinh thự của ngài đại úy thống lĩnh Altieri (dù cho Roland hết sức tự chủ, nhưng chàng rùng mình khi nghe cái tên đó, và Guido Gennero ghi nhận cái rùng mình đó), trong dinh thự của ngài giám mục Bembo. Và cho đến trong dinh thự của vị chỉ huy trực tiếp của tôi là ngài Đại Pháp quan Dandolo; tôi cả gan nói thêm nữa: Cho đến tận trong dinh thự quận công. Tôi đã thấy ngài Foscari, người ghê gớm, người tàn nhẫn Foscari, nhìn xung quanh ngài với vẻ lo sợ khi tên của ngài được thốt ra. Tôi đã thấy ngài Altieri mặt tái xanh, tôi đã thấy ngài Dandolo run rẩy, tôi đã thấy ngài giám mục run sợ kinh hãi. Tôi đã tiếp nhận những cảm giác thoáng qua đó, tôi đã ghi nhận những hành động bí mật dường như thành lập xung quanh những nhân vật hùng mạnh đó một vòng tròn bằng sắt càng ngày càng khép chặt lại. Và tôi hiểu cái trận chiến đầy xúc động và say mê mà ngài đã thực hiện, một mình ngài chống lại bao nhiêu đối thủ khác nhau.

Và nếu như ngài vẫn chưa bị bắt, nếu như những hoạt động của ngài bao trùm một sự bí mật khó hiểu, ít ra tôi cũng có khả năng nghiên cứu những tác động trong tư tưởng của ngài. Tôi theo dõi dấu vết của ngài như là một vẫn thạch đi ngang qua mà người ta không trông thấy, nhưng mà người ta nhận thấy sự đi qua bằng những đại biến để lại sau lưng nó. Những đại biến đó, tôi trông thấy, tôi ghi nhận. Bembo và Altieri trước kia là hai anh em. Và một người tổ chức chống lại người kia bằng một âm mưu rất khéo léo, đó là cả một nghệ thuật. Với sự thận trọng và ý chí ghê gớm, điều duy nhất là nhờ sự nhận định thiên tài mới có thể sáng tạo được một tác phẩm nghệ thuật như vậy... Ngài có biết người chủ xướng vô hình không, thưa đức ông? Ngài có biết bàn tay nào đã nắm sợi dây dẫn đến cái mê cung trong đó Foscari, Altieri, Bembo, Dandolo đi sâu vào và lạc lõng?... Tôi, tôi tin rằng biết được người chủ xướng đó, tôi tin rằng đã nhận ra bàn tay đó. Dù sao, tôi cũng biết rằng có một tai biến đang đe dọa những người đàn ông đó và đang treo lơ lửng lên trên cả Venise. Tôi biết rằng sấm sét sẽ từ từ được chất chứa, và rằng sấm sét sắp nổ, phá tan những người này, làm kinh ngạc những người khác, cho đến điên cuồng... Tuy nhiên trừ ra...

– Ông hãy chấm dứt, Roland lạnh lùng bảo.

– Trừ ra nếu tôi thành công bắt giữ được Roland Candiano, viên cảnh sát trưởng nói vừa nghiêng mình chào.

Một nụ cười héo hắt co rút đôi môi của Roland, và Guido Gennero nhìn nụ cười đó rồi tự nghĩ:

– Có lẽ đã quá muộn chăng?...

Nếu như ông hỏi thẳng, và lần này, có lẽ Roland sẽ trả lời.

Ông không có thời giờ.

Một người đàn ông vừa đi vào trong giáo đường, đứng lại cách Guido Gennero vài bước và ho nhè nhẹ để khêu gợi sự chú ý của ông.

Viên cảnh sát trưởng quay lại, thấy người đàn ông và lẹ làng đứng dậy, đi đến gặp người này.

Để đề phòng, Roland rút dao găm ra khỏi vỏ, giấu lưỡi dao dưới chiếc áo khoác và chờ đợi với sự thản nhiên tuyệt diệu, đó là một trong những uy lực của chàng.

Tuy nhiên người đàn ông vừa vào dường như báo cáo với Gennero. Khi báo cáo xong, viên cảnh sát trưởng vẫy tay cho tên cảnh binh đó đi ra.

– Trung úy Sandrigo bị đâm chết! Guido Gennero lẩm bẩm.

Và trầm ngâm, ông liếc nhìn Roland với một ánh mắt sâu sắc.

– Ta sắp được biết! Ông nói thêm.

Ông đến ngồi cạnh Roland.

– Thưa đức ông, ông nói, ngài có vui lòng tạm ngưng lại câu chuyện này, và sau đó chúng ta sẽ nối tiếp, có lẽ với nhiều lý thú hơn!

Roland dùng mắt hỏi người đối thoại.

– Tôi muốn cho ngài xem một quang cảnh lạ lùng đối với ngài, tôi tin chắc như vậy.

Và đột nhiên, ông quyết định:

– Tôi có thể nói cho ngài biết là người ta vừa tìm thấy trong cảng Lido thi thể một người đàn ông mà chắc ngài biết rõ. Ông ta đã bị đâm bởi một bàn tay thành thạo và vẫn còn mang lưỡi dao cắm sâu vào giữa xương sườn.

– Thật vô ích để làm quấy rối ông về việc đó, ông thân mến, Roland nói với sự lễ độ làm lạnh giá người ta thấu tới xương. Cái thi thể đó là tên cướp Sandrigo, vừa được phong chức trung úy đội cung thủ để tưởng thưởng cho một sự phản bội nào đó.

Guido Gennero đứng sững kinh ngạc một lúc.

– Trong trường hợp đó, thưa đức ông, có lẽ ngài có thể nói cho tôi biết luôn tên người đàn bà...

– Người đàn bà nào? Roland hỏi vừa đột ngột đứng lên.

– Một người đàn bà... Mà tử thi ôm chặt tử thi của Sandrigo...

Một lời nguyền rủa âm thầm từ trên đôi môi tái mét của Roland. Chàng chạy xông ra bên ngoài, đi đến bờ sông vào lúc một chiếc ghe vừa cặp bến, người ta khiêng lên tử thi một người đàn bà được đặt bên cạnh tử thi của Sandrigo.

Với một cử động dữ dội, Roland vẹt những người đang bao quanh, quỳ xuống, rờ rẫm tay chân, bắt mạch người thiếu nữ, như để tìm một tia hy vọng cuối cùng ở nơi nàng.

Hy vọng vô ích!

Roland buông ra một tiếng rên rỉ.

Và những giọt lệ nóng bỏng chảy dài từ đôi mắt của chàng dù chàng đã từ lâu mất thói quen than khóc.

– Juana hỡi, chàng lẩm bẩm với giọng nghẹn ngào, Juana, bông hoa của lòng tận tụy, quả tim của thánh nữ, hiện thân của nhân đức, em đã đi đến cuối đường thống khổ!... Nạn nhân đáng thương mà cuộc đời chỉ là một nỗi thống khổ và sự quên mình, em đã hết đau khổ!... Ôi Juana, em gái đáng kính của ta, em không muốn sống yên lành sao, ít ra với hạnh phúc mà ta đang chuẩn bị cho em!... Em đã đạt đến cái vận mệnh thảm thương của em, và giấc mơ của em, người kỹ nữ khốn khổ, rất trinh bạch và tinh khiết, giấc mơ của em đã giết chết em!... Vĩnh biệt, Juana... Hãy yên giấc ngủ ngàn thu trong giấc mộng thánh nữ của em, trong khi ta, ta theo đuổi để hoàn thành giấc mộng đó của kẻ bị đọa đày...

Chàng cúi xuống, đỡ chiếc đầu tái mét và đặt lên trên trán một nụ hôn thành kính của một người anh.

Rồi chàng đứng lên.

Chàng ném một ánh mắt cuối cùng lên thi thể của Juana, rồi đột nhiên quay lại, và đám đông ngạc nhiên tránh ra trên lối đi của chàng.

Roland đưa mắt tìm viên cảnh sát trưởng.

Chàng thấy ông đứng cách chàng vài bước.

– Thưa ông, chàng bảo ông ta, ông có nói rằng ông muốn giúp cho ta một công việc lớn!

– Thật vậy, thưa đức ông.

– Vậy thì! Ta sẽ tạo cơ hội cho ông; sau đó, ta sẽ giũ sạch mọi sự ân nghĩa với ông, bởi vì ông có lòng tri ân.

– Ngài hãy nói đi, thưa đức ông.

– Ta đã dự liệu rằng ta sẽ không rảnh rang suốt cả ngày... Ta cần phải lo cho những người sống... Những người đã chết, thưa ông không cần thiết nữa. Tuy nhiên, ta muốn rằng người con gái bất hạnh này phải được tống táng tử tế...

Roland vội vàng đưa tay lên lau mắt...

Rồi chàng trấn tĩnh, rút ở thắt lưng ra một nắm tiền vàng Guido Gennero đưa tay từ chối.

– Hãy cầm lấy, Roland dùng uy quyền nói; chính ta muốn những cuộc tống táng đó; chỉ riêng một mình ta trả tiền.

Viên cảnh sát trưởng cầm lấy tiền, nghiêng mình chào:

– Mệnh lệnh của ngài sẽ được thi hành, thưa đức ông. Người thiếu nữ này sẽ có những lễ tống táng như là một thiếu nữ con nhà quý tộc.

– Ta cám ơn ông. Bây giờ, xin để cho ta một mình...

– Thưa đức ông...

– Có việc gì nữa?...

– Tôi xin thề với ngài là những gì tôi định nói với ngài thật là hết sức quan trọng.

Roland giật mình.

Guido Gennero giương tay về phía cái thi thể của Juana.

– Đây là một người thiếu nữ đã chết, ông lẩm bẩm. Có thể có những người khác cần phải cứu sống.

– Ông theo ta đến đây! Roland đột ngột nói.

Vào lúc đó, gã cảnh binh đã đi vào trong giáo đường, rờ vào cánh tay của Guinero.

Viên cảnh sát trưởng đứng lại, trong khi Roland chìm đắm trong một giấc mơ u ám, vẫn tiếp tục đi đến giáo đường.

Gã cảnh binh chỉ Roland vừa biến mất vào sau cánh

cûãa.

– Ngài không nhận ra ông ta sao?

– Không, Guido Gennero lạnh lùng đáp lại.

– Còn tôi, tôi nhận ra ông ta: Đó là Roland Candiano!...Gã cảnh binh hớn hở vui mừng.

Viên cảnh sát trưởng quay sang độ nửa tá cảnh binh luôn luôn đi theo sau ông.

Gã tố giác nghĩ thầm: Vận may của ta đã đến.

Guido Gennero nắm cổ gã, ra lệnh cho những tên cảnh binh chạy đến.

– Hãy dẫn người đàn ông này đến nhà ta, cho giam kín gã và nên canh chừng cẩn mật, đó là một kẻ âm mưu.

Gã cảnh binh tố giác, mặt tái xanh vì khủng khiếp, vội bị lôi đi.

– Đồ ngốc! Gennero lẩm bẩm, đồ ngốc sắp sửa phá hư tất cả sự trù tính của ta!

Vừa xoa hai bàn tay, ông đi vào giáo đường theo Roland khi chàng đang đứng dựa lưng vào một cây cột, ánh mắt của chàng trầm ngâm, đang gợi nhớ trong trí quang cảnh ghê gớm mà chàng vừa thấy trước mắt. Rồi đi ngược dòng thời gian, chàng nhớ lại cái cảnh tượng trong đó Juana đã thuật lại việc nàng đã làm thế nào để kiểm tra tiền bạc cần thiết để cứu sống mẫu thân chàng đang hấp hối.

Sự xuất hiện của Guido Gennero kéo chàng ra khỏi cảnh trầm mặc âm thầm và ảm đạm. Chàng lắc mạnh chiếc đầu, như để nói:

– Ta không có quyền tự buông xuôi... Đau đớn, vui mừng, tất cả phải lướt qua xung quanh ta... Ta không có quyền ngừng lại trên đường để vui cười hoặc than khóc...

Chàng ra hiệu mời viên cảnh sát trưởng hãy nói...

– Thưa đức ông, bấy giờ Guido Gennero nói tiếp, tôi tưởng rằng lúc nãy trình bày khá rõ để ngài hiểu rằng tôi đã nắm chắc tư tưởng của ngài và theo dõi từng bước chân của ngài, nếu như không phải là tất cả những bước chân của ngài, thì ít ra cũng là ý chí của ngài. Cuối cùng, nếu như tôi không biết rõ những hành vi của ngài, tôi cũng biết được những dự định của ngài.

Việc bất ngờ sau cùng vừa xảy đến là thành phần của một số sự việc... Và tôi tự giải thích cái chết của Sandrigo, mặc dù tôi có phần ngỡ ngàng trước cái chết của nàng thiếu nữ này...

– Hãy cho qua! Roland nghiêm nghị, gương mặt co rúm, chàng cố chế ngự sự đau đớn của mình.

– Tôi bỏ qua, thưa đức ông. Và tôi đi đến kết luận về tất cả những gì tôi có hân hạnh trình bày với ngài.

Sự kết luận hợp lý của tôi, không thể nào bác bỏ được trong tâm trí của tôi, là vì tất cả tư tưởng của ngài, tất cả mọi hành vi của ngài, tất cả ý chí của ngài đều hướng về một người... Một người đàn bà mà tôi sẽ không nói tên ra... Là vì ngài đã đoán ra là ai!

– Léonore! Roland lẩm bẩm, chàng không thể ngăn được tiếng kêu đó trong ý nghĩ mình, nhưng giọng chàng quá nhỏ đến nỗi Gennero không nghe được.

– Xung quanh người đàn bà đó, còn có những nhân vật đã từng bị ngài khai chiến dữ dội mà tôi vừa nói với ngài lúc nãy. Thưa đức ông, tôi kết luận rằng vị phu nhân danh tiếng đang nắm giữ ngài ở trong tim bởi những ràng buộc mạnh mẽ. Và nếu như tôi có thể giúp ngài cứu thoát sinh mạng cho vị phu nhân, đó cũng như thật sự là tôi đã cứu sống sinh mạng cho ngài...

Viên cảnh sát trưởng im lặng một lúc, rồi ông từ từ nói tiếp:

– Thưa đức ông, tôi đã nói với ngài với tất cả lòng chân thành của tôi. Tôi chờ đợi ngài chỉ dẫn cho tôi bằng một lời nói, bằng một dấu hiệu, rằng tôi đã trình bày một tình thế hết sức khẩn trương và cuối cùng tôi đã không lầm lẫn... Nếu tôi nói sai thì những gì tôi còn nói với ngài sau này sẽ không có một ý nghĩa nào cả.

Roland bị xâu xé bởi một trong những sự cảm xúc như là chàng đã cảm nhận một vài lần. Và cái hiện tượng rối loạn tinh thần xảy ra vào lúc mà chàng bất ngờ trông thấy Juana bị chết đã đánh một đòn vào trong cái tâm hồn quá rung động đó.

Chắc chắn Guido Gennero biết rõ ràng đang có một nguy cơ nào đó đe dọa Léonore.

Và rồi sao?

Chàng cần phải cứu nàng không?... Chàng! Cứu nguy Léonore!... Tại sao?... Nàng xứng đáng ra sao để cho chàng phải lo lắng?... Bị người đàn bà đó phản bội, tình yêu của chàng bị phỉ báng, bị xô từ trên đỉnh cao lý tưởng, nơi mà chàng đã từng đặt nàng cùng với chàng, chàng còn thiếu cái gì ở nàng nữa?

Chàng đã tha thứ cho nàng... Tốt... Nhưng bảo vệ cho nàng!...

Tha thứ cho nàng! Chấp nhận cho nàng lòng nhân đức, một sự tha thứ, phải! Đừng nên lo lắng đến cho nàng, phải! Quên lãng rằng nàng đang hiện hữu, phải!

– Nàng đang bị nguy cơ! Chàng lo lắng trong lòng qua tiếng thở dài như xé nát cổ họng chàng, và chàng bấm sâu những móng tay vào lòng bàn tay của mình, nàng đang bị nguy cơ! Mặc kệ đối với ta! Nàng đã có lo lắng cứu sống thân mẫu ta đang hấp hối vì bần cùng và đau đớn không? Nàng đã có lo lắng cứu sống thân phụ ta không? Nàng có đùm bọc thân phụ ta không, khi người phải đi ăn xin như là viên thẩm phán đáng ghê tởm ở Nervesa đã nói? Nàng đã có lo lắng cứu sống ta không, trong lúc mà ta rên rỉ ở dưới đáy mộ của ta! Vừa qua nàng đã ngăn cản ta khỏi bị bắt giữ trong ngôi nhà Dandolo... Hành động thật đẹp đẽ! Việc sắp bắt giữ ta đã làm cho nàng bối rối, lo ngại... Lúc đó, nàng đã không dám nói với ta một lời. Là vì nàng tự giữ cho mình bằng cách giữ cho ta!... Ôi! Thuở xưa, khi ta chạy đến đảo Olivolo, nếu kẻ nào bảo với ta rằng Léonore không biểu hiện cho sự tinh khiết của tình yêu, sự hy sinh và lòng trung thành được thể hiện trong một tâm hồn đẹp đẽ, ắt ta đã giết chết kẻ đó! Và trong lúc ta lo đào chiếc hầm để đến gần nàng, trong lúc những móng tay của ta rướm máu trên những tảng đá, trong lúc ta kêu la tuyệt vọng, nàng lại nghĩ đến việc thay thế mối tình của ta bằng một mối tình khác! Chà! Vị hôn thê đáng thương trung thành và trinh bạch! Nàng đang bị nguy cơ? Vậy thì, không phải là sự trừng phạt đang đến sao; và tại sao ta lại đi xen vào giữa nàng và hình phạt mà định mệnh đã chuẩn bị cho nàng, không cần ta phải nhúng tay vào?...

Tất cả những tư tưởng đó, mà lời nói thuật lại quá dài, hiện ra chớp nhoáng trong giây lát. Vào giờ phút đó, trí óc của Roland như là một bầu trời trong cơn giông tố chằng chịt những ánh chớp từ bốn phương trời lóe ra để đi đến hội tụ ở thiên đỉnh trong một ánh sáng chói lòa và ghê gớm.

Chàng đau đớn tột cùng. Những tiếng nức nở rên rỉ trong lòng chàng, đã làm cho gương mặt chàng tê liệt chỉ còn lại một sự mơ mộng. Đó là sự mơ mộng thật ghê gớm trên gương mặt đó.

Và bỗng nhiên hiện ra ánh sáng chói chang của tất cả những luồng chớp đó phối hợp lại.

Một tiếng sấm nổ vang trên tuyệt đỉnh tư tưởng của chàng.

– Bất hạnh cho ta! Ta vẫn còn thương yêu nàng!

Ta yêu thương nàng cuồng loạn! Ta không bao giờ hết tôn sùng nàng! Và ta là kẻ chưa bao giờ run rẩy, ta lại run rẩy chỉ với cái ý nghĩ là một sự nguy cơ đang hăm dọa nàng!

Chàng cố kềm chế lòng mình và cuối cùng trở lại bình tĩnh.

Với câu hỏi do Gennero vừa đặt cho chàng, chàng đáp lại với một giọng nho nhỏ, gần như là nhún nhường – một giọng nói của người chiến bại:

– Ông hãy nói đi, thưa ông. Nỗi nguy cơ nào đang hăm dọa người con gái của Dandolo?...

– Thưa đức ông, Gennero lẹ làng nói, chính ngài đã hài ra danh tính. Vậy thì, phải, chính là phu nhân đã được đề cập đến... Ngài nên hiểu, thưa đức ông, là tôi có ý nghĩ sử dụng ngôi mộ ở dưới hầm mộ giáo đường Saint-Marc. Mặc dù cuộc hội họp mà ngài đã để cho tôi chứng kiến một cách lạ thường, đó là cuộc hội họp lần chót. Tôi nghĩ đến theo nhiều dấu vết rằng một vài kẻ âm mưu sẽ còn có ý nghĩ hội họp bí mật thêm, nghĩa là vào lúc bất ý của những người âm mưu khác, nhất là của ngài đại úy thống lĩnh Altieri... Thật vậy, chắc ngài không quên cuộc bàn cãi xảy ra về vấn đề của ngài Dandolo khi những người âm mưu được biết rằng người này rút lui. Ở đây tôi đề cập đến cái điểm tế nhị trong báo cáo của tôi... Trong cuộc trò chuyện của chúng ta, ý tôi muốn nói...

Và Guido Gennero ngừng lại một lúc như để xét đoán tác dụng của sự nói nhầm cố ý hay không đó.

Nhưng trên gương mặt khép kín của Roland, ông chỉ đọc thấy một sự chú ý sâu xa.

Nếu ông tiếp tục nói, cố tạo cho câu chuyện kể của mình rập theo lối diễn tả của một tờ báo cáo thật sự của cảnh sát:

– Ngay tối hôm sau, tôi ẩn mình trong ngôi mộ vừa nói đó, đến mười một giờ đêm, tôi thấy đi đến độ mười lăm người trong số những kẻ âm mưu. Những vị lãnh chúa đem ra bàn cãi lại vấn đề ngày hôm trước, trước sự hiện diện của vị thủ lĩnh là ngài Altieri. Họ quyết định nên trừ khử sớm ngài Dandolo, do nguyên nhân sự nguy hiểm tột cùng để chừa lại sinh mạng một người đàn ông biết rõ tất cả cuộc âm mưu, mà nay lại rút lui không có lý do chính đáng. Quyết định xong điểm đó, một trong những vị lãnh chúa đứng lên nhận xét rằng ngài lãnh chúa Dandolo, thời gian gần đây sống giam hãm với con gái ông, phu nhân Altieri. Ông nói thêm rằng theo một nguồn tin đáng tin cậy, phu nhân biết rõ về vụ âm mưu và bà đã hăm dọa tố cáo chồng bà.

Câu chuyện kể gây ra một cảm giác sâu sắc trong tâm trí những người âm mưu có mặt. Tiếp theo sau, một cuộc thảo luận mau lẹ, cái chết của phu nhân Altieri được quyết định, và người ta bắt thăm để biết ai sẽ sát hại ngài Dandolo và ai sẽ sát hại người con gái của ông.

Guido Gennero ngừng lại và quan sát Roland.

Lần này, ông tin chắc là lời nói của ông có tác dụng.

Một sắc xanh mét hiện rõ trên gương mặt của

Candiano, có lẽ để dập tắt một tiếng kêu, chàng đã cắn đến chảy máu môi. Và cái vết máu đỏ trên gương mặt tái xanh đó trông thật là rùng rợn.

– Thưa đức ông, Gennero nói tiếp, ngài có muốn biết tên người đàn ông được chỉ định để sát hại Dandolo không?...

– Không, Roland trả lời.

– Tên của người đàn ông sẽ sát hại phu nhân Altieri?

Đôi mắt của Roland sáng rực.

– Đó là Grimani, Gennero điềm nhiên nói, Grimani người trẻ. Đây là cách thức ông ta sẽ dùng: Mỗi tuần lễ hai lần, vào những ngày nhất định, phu nhân đi dạo bằng thuyền...

– Ta biết, Roland nói với giọng khàn.

– Luôn luôn cũng như nhau, Gennero nói tiếp: Phu nhân đi đến chiếc Cầu Than Thở, ngừng lại ở đó một chút, rồi trở về dinh thự của bà...

– Ta biết, Roland nhắc lại và giọng nói của chàng có một âm điệu của một lời than thở tuyệt vọng.

– Vậy thì! Ngài lãnh chúa Grimani sẽ thừa dịp một trong những cơ hội đó. Tôi đã nói hết, thưa đức ông. Tôi xin hỏi ngài xem tôi có giữ đúng lời không, và tôi đã có thật sự trả xong món nợ đã thiếu đối với ngài không.

– Phải! Roland nói. Guido Gennero nghiêng mình thật sâu.

– Trong trường hợp đó, thưa đức ông, và trong vòng ba ngày tới, xin ngài hãy đề phòng đến viên cảnh sát trưởng mà bổn phận của tôi là phải bảo đảm việc bắt giữ ngài.

Và ông ta đứng lên:

– Một lời nói cuối cùng, thưa đức ông, tôi nghĩ rằng ngài biết rõ ngày hôm nay là một trong ba ngày đó...

– Ta biết... Ông có thể đi, thưa ông. Quả thật ông đã trả lại cho ta một việc giúp đỡ cũng bằng như cái việc mà ta đã giúp cho ông. Ông được tự do.

Guido Gennero lại cúi chào một lần nữa và lui ra.

Người ta nhận thấy rằng suốt trong cuộc nói chuyện, viên cảnh sát trưởng đã gọi Roland là “Đức ông”.

Người ta cũng có nhận thấy vào hai hay ba lượt khác nhau, ông đã gần như nói công khai rằng Roland một ngày gần đây sẽ trở thành thủ tướng và ông xin chàng cái ghế Đại Pháp quan.

Roland đã tỏ ra khó hiểu.

Ra đến bên ngoài, theo thói quen của ông, Guido Gennero xoa mạnh hai bàn tay vừa lẩm bẩm:

– Quả đúng là ta đã trả món nợ cho ông ta. Nhưng bây giờ, ông ta chính là người thiếu nợ ta. Mà này, ta tưởng rằng ta đã làm việc khá nhiều ngày hôm nay. Việc gì đang xảy ra? Những kẻ âm mưu được hoàn toàn an ninh. Thủ tướng đã chỉ định ngày đại lễ cho sự kết hợp với biển Adriatique. Chính vào ngày đó mà cuộc âm mưu sẽ nổ bùng. Còn từ đây đến ngày đó, ta sẽ xác định vị trí của ta. Nếu như những việc đó quay trở lại chống Candiano, ta sẽ tố cáo cuộc âm mưu và đồng thời, ta bắt giữ Candiano. Bỗng chốc, ta thành Đại Pháp quan. Còn nếu như ngược lại, những sự việc quay sang có lợi cho Candiano ta sẽ để mặc cho những kẻ âm mưu làm, họ không nghi ngờ đến việc gì đang chờ đợi họ. Và lúc bấy giờ, Roland Candiano, thủ tướng sẽ phong cho ta chức Đại Pháp quan. Tóm lại, dù Foscari hoặc là Candiano thắng thế, ta, ta cũng sẽ bảo đảm được chiến thắng của ta. Không tệ đâu, ngài Gennero, vị Đại Pháp quan tương lai của Venise...

Đến cửa giáo đường, viên cảnh sát trưởng ra hiệu cho một người đàn ông đi đến gần.

Người đàn ông đó là một nhân viên mật vụ của ông.

– Ở đây có một người, Guido nói.

– Tôi có thấy, thưa ngài.

– Anh có nhận ra người đó không?

– Không.

– Và ta cấm anh nhận ra người đó.

– Vậy thì phải làm sao?

– Chỉ đi theo dõi người đó, không để mất tăm dạng vào bất cứ lúc nào, và đến tối nói cho ta biết người đó đã làm gì.

– Vâng, thưa ngài.

– Nếu như người đó có một cuộc cãi lộn với một người nào khác ở trong thành phố...

– Chẳng hạn, với ai?

– Với một vị lãnh chúa trẻ tuổi, ví dụ như là con trai của ngài Grimani. Vậy thì! nếu như cuộc cãi lộn xảy ra, và nếu như có một trong hai người đánh nhau bị chết, thì sẽ vô ích để tiếp tục sự giám sát và nên đến báo ngay cho ta biết.

– Hiểu, thưa ngài!

Bấy giờ, Guido Gennero bước đi. Và nhân viên mật vụ đứng lại vị trí của mình ở ngang mặt cửa giáo đường, chờ đợi “người đó” đi ra với một sự nhẫn nại phi thường.

Còn về phần Guido Gennero, vừa trở về nhà, ông nhận được tin báo về cuộc thăm viếng của một phái viên của Bembo yêu cầu ông tạt qua dinh thự của ông ta, và nói thêm rằng dinh của vị Hồng y – giám mục thành Venise đã bị một nhóm đông trộm, cắp đột nhập trong lúc ban đêm.

– Tốt, viên cảnh sát trưởng nghĩ thầm, cái vòng, cái vòng sắt lạ lùng mà ta đã nói với vị thủ tướng tương lai của Venise, khép chặt lại một nấc!

Và ông bỏ lớp cải trang xong, chạy vội đến dinh thự của Bembo.

Độc giả đã tham dự vào cuộc trò chuyện diễn ra giữa hai nhân vật đó, Bembo tìm cách chứng minh rằng ông ta không có ý định nào rời khỏi Venise, và Guido Gennero tìm cách đánh vào tâm trí của vị giám mục để thử bắt gặp một phần nào sự thật trong một lời kêu than nào đó.

Người ta đã thấy rằng cả hai người đều thành công.

Bembo đã có thể đi ra khỏi Venise mà không khêu gợi một sự nghi ngờ nhỏ nào...

Và viên cảnh sát trưởng đã xác định dứt khoát rằng

Bembo đã bị Roland Candiano kết án.

Một điểm còn khó hiểu đối với viên cảnh sát trưởng là:

– Tại sao Roland đã không sáp nhập vị giám mục vào trong cuộc âm mưu to lớn như là một lò lửa cháy rực trong đó chàng đã xây dựng một công cuộc báo thù ghê gớm?