Roland leo lên bờ gần quảng trường Saint-Marc. Việc chàng vừa xử xong địch thủ không để lại một sự rối loạn nào trong trí chàng. Việc lạ lùng, cuộc song đấu đáng ghê sợ ở dưới nước, cái chết khủng khiếp của kẻ địch đã biến mất ngay trong tâm trí chàng. Đó chỉ là một sự bất ngờ xảy ra trong cuộc chiến mà chàng đã theo đuổi. Không một lúc nào, chàng cảm thấy xúc động thần kinh hay vi phạm đạo đức. Chỉ có vào cái giây phút cuối cùng mà những ngón tay của chàng đã bấu chặt vào cổ họng của Grimani, chàng đã có một cái nhún vai có nghĩa là: – Thật đáng tiếc... Ta rất muốn tránh khỏi việc đó... Nhưng mặc kệ! Vừa lên khỏi mặt nước, chàng đi thẳng đến một trong mười hoặc mười hai nơi ẩn trú mà chàng có ở trong Venise, ở rải rác khắp nơi, và thay đổi nhanh quần áo ướt bằng một bộ trang phục kỵ sĩ.

Bấy giờ, chàng đi theo con đường đến đảo Olivolo, nơi đó thật sự trở thành trung tâm tác chiến của chàng.

Cuộc nói chuyện với Gennero không làm cho chàng lo ngại.

Chàng đã nhìn thấu tâm địa của viên cảnh sát trưởng, và tin chắc rằng Guido Gennero sẽ chẳng còn toan tính bắt giữ chàng trước một tháng.

Thật vậy, cuộc lễ truyền thống kết hợp giữa thủ tướng Foscari với biển Adriatique được ấn định cách đó một tháng, và chính ngày đó sẽ nổ bùng đồng thời với cuộc âm mưu, tiếng sét đã được Roland chuẩn bị từ lâu.

Tiếng sét sẽ đánh vào – ít ra theo dự tính của chàng – Altieri, Dandolo, Bembo và Foscari, tất cả bốn người cùng đền tội một lượt về tội ác của họ đã phối hợp chung với nhau.

Lúc đi ngang qua trước giáo đường Sainte-Marie–Formose, chàng gặp Scalabrino.

Sự đau đớn của chàng biến mất, trong cái tâm hồn độ lượng đó, trước nỗi đau đớn mà chàng thấy hiện ra trên gương mặt của người bạn đồng hành xưa...

– Có những tin tức nào? Chàng hỏi.

– Xấu, thưa chủ nhân.

– Tại sao như thế? Mi có biết được việc gì không?

– Không có gì cả, thưa chủ nhân, không có gì cả! Và chính điều đó làm cho tôi tuyệt vọng. Không thể tìm ra một dấu vết nào của Bembo hoặc là của Bianca.

Scalabrino thốt ra một tiếng thở dài.

Roland vừa tiếp tục đi đến ngôi nhà của Dandolo vừa suy nghĩ.

– Được! Cuối cùng chàng nói, bởi vì không có gì cả trong Venise, chúng ta sẽ đi lục soát các vùng lân cận; ta biết gần hết những nơi mà Bembo sẽ đến ẩn trốn. Chúng ta sẽ để một bộ phận giám sát xung quanh dinh thự của ông ta, và tất cả những người chúng ta, ngay tối nay, sẽ lục soát miền đông quê Venise, hai người chúng ta, chúng ta sẽ đi về hướng Padoue, và còn về phần những người kia... Lại đây, ta sẽ ra lệnh cần thiết.

– Cầu mong cho chúng ta đến kịp lúc! Scalabrino nói với một giọng nghẹn ngào.

– Hai trăm kỵ sĩ sẽ đi lục soát miền đồng quê; ta thề với mi rằng trước ba ngày dấu vết của Bembo sẽ được tìm thấy, và một khi ta nắm được dấu vết đó rồi, mi hãy yên lòng...

Roland bị xúc động khi trông thấy Gianetto đang chờ đợi chàng

– Việc gì đã xảy ra nơi Arétin? Chàng hỏi, quyết định lần này bỏ rơi nhà thi sĩ.

Quả thật chính Gianetto vẫn thường đến báo với chàng mỗi khi Pierre Arétin bị vướng vào một việc rắc rối nào đó. Bấy giờ Roland dùng mọi biện pháp để cứu thoát người thi sĩ, theo đúng lời giao ước được chàng thi hành một cách đứng đắn.

– Thưa chủ nhân, Gianetto nói, ngài lãnh chúa Arétin muốn sai tôi đi đến Trévise.

– Tại sao có việc đó?

– Để đưa tôi đi xa, vì tôi đã thấy vị giám mục đi vào trong nhà ngài.

– Bembo! Roland và Scalabrino cùng kêu lên một lượt.

– Chính tôi đã đưa ông ta vào, Gianetto nói.

– Chúng ta hãy chạy mau, thưa chủ nhân. Ôi! chúng ta hãy chạy mau! Scalabrino kêu lên.

– Một phút! Gianetto nói, vị giám mục có dắt theo một người thiếu phụ... hoặc là một thiếu nữ, tôi không biết rõ lắm.

Roland và Scalabrino trao đổi nhau qua ánh mắt sáng rực vì vui mừng và không cần hỏi thêm, họ chạy vụt ra bên ngoài.

Vài phút sau, họ ở trong một chiếc du thuyền được Scalabrino chèo như bay trên mặt nước.

Gả khổng lồ không nói một lời nào.

Nhưng Roland đã đoán ra những ý nghĩ đang làm anh bồn chồn.

– Ta biết rõ Bianca, chàng nói, ta tin chắc rằng nàng còn mạnh mẽ hơn Bembo.

Nhưng tự trong lòng, chàng vô cùng lo âu, việc viên giám mục đi đến dinh thự của Arétin, dắt theo nàng thiếu nữ đã gây cho chàng một sự lo sợ ngấm ngầm.

– Cầu mong cho chúng ta đến kịp thời! Scalabrino chỉ nhắc lại dường như có một sự linh cảm làm cho anh bồn chồn lo lắng.

Chiếc du thuyền đi trong mười lăm phút một đoạn đường mà ngày thường đòi hỏi phải mất bốn mươi phút với một người chèo thuyền giỏi.

Cuối cùng, nó ngừng lại trước dinh thự Arétin.

Giây phút sau, họ đứng trước cánh cửa dinh đóng kín mít!

Roland đập mạnh.

Chàng nghe ở bên trong có tiếng đi lại hoảng hốt: đó là Arétin, luôn luôn tin chắc rằng Imperia sắp gởi đến hai chục tên thích khách đuổi theo ông, nên ông chuẩn bị các biện pháp tự vệ.

Roland đập mạnh hơn.

– Mở cửa đi, bởi địa ngục! Chàng thét lớn.

Có lẽ cái giọng của chàng được nhận ra, bởi vì ngay lập tức, Roland và Scalabrino nghe tiếng của những chốt cửa sắt to lớn khua động.

Đến lúc cánh cửa mở hé ra, Scalabrino kết thúc bằng cách xô mạnh cánh cửa mở toạc ra.

Roland trông thấy Arétin đang đi đến gặp chàng.

– Sao! Là chính ngài, thưa chủ nhân!

– Bembo ở đâu? Roland hỏi với giọng quá nghiêm khắc khiến cho Arétin bắt đầu run rẩy và lẩm bẩm:

– Ôi! Tôi rơi từ Charybde đến Scylla[1]. Bembo, thưa chủ nhân?... Nhưng...

Roland lắc mạnh cánh tay của người thi sĩ:

– Đối với mỗi một giây bị mất mát, ta sẽ dùng kềm nhổ một cái răng của mi. Hãy trả lời mau, đồ khốn! Bembo ở đâu? Bianca ở đâu?

– Ngài đi theo tôi, Arétin rên rỉ, xin trời chứng giám cho tôi rằng bằng cách cho cả hai người tá túc, tôi không ngờ đâu phải mua chuốc lấy sự giận dữ của ngài.

Chàng bắt đầu đi nhanh.

Vào lúc đó, chàng nghe một giọng nói, một tiếng rên rỉ.

– Bianca! Bianca! Chàng gầm lên vừa đẩy Arétin.

– Ở đây! Giọng nói của Perina đáp lại, nàng hiện ra ngay và dùng ngón tay chỉ vào một cánh cửa.

Scalabrino xông vào cánh cửa đó và dùng đôi vai to lớn đè mạnh lên.

Vài giây ghê gớm trôi qua, rồi có tiếng cây bể nát, ổ khóa bật ra, cánh cửa ngã sập xuống và hai người đàn ông xông vào trong gian phòng.

Người ta đã biết cảnh tượng ghê gớm nào đang chờ đợi họ.

Ánh mắt đầu tiên của Roland là nhìn đến cái cửa sổ do Bembo mở. Và cánh cửa sổ mở hoác ra làm cho chàng giật mình.

– Đọa đày! Nó đã trốn thoát... Nó bắt nàng đi!

Một tiếng rên rỉ âm vang của Scalabrino làm chàng quay lại.

Bấy giờ, chàng trông thấy Bianca nằm dài bất động trong góc tối nhất ở trong phòng. Gã khổng lồ té quỵ trên đầu gối bên cạnh nàng. Anh không dám sờ đến nàng, cũng không dám thốt một lời.

Roland vội đến gần.

Chàng thấy ngay rằng Bianca đã chết.

Hai nắm tay chàng siết chặt, và chàng ngước nhìn lên trời, như để ném cho định mệnh một lời nguyền rủa tối thượng, hai dòng lệ chảy dài.

Chàng sờ vào vai Scalabrino.

Người này ngước đầu lên.

– Nó chưa chết, phải không? Ôi! Thật là tàn khốc! Ôi! Chủ nhân, ngài hãy bảo tôi rằng nó chưa chết... Bianca! Con gái của ta!... Con nghe cha, phải không?... Chính là ta... Chính là cha của con... Phải, cha của con. Con hãy nhìn cha, con chỉ mở đôi mắt thôi... Nếu như con thấy rằng ta không xứng đáng là cha của con, ta sẽ đi... Nhưng hãy mở đôi mắt của con ra một chút, để thấy cha, con chưa bao giờ được trông thấy cha của con... Ta không hề hay biết việc đó! Ta đã có một đứa con gái, đứa con gái xinh đẹp nhất ở Venise, trong trắng nhất, và ta đã không biết được điều đó. Nhưng bây giờ ta biết... Và cuộc đời của ta đã thay đổi kể từ ngày ta được biết điều đó! Ta chỉ còn có việc nghĩ đến con... Con, con trẻ... Con gái của ta!... Sao! Đã chết sao!...

Tôi chỉ được sum họp với nó để trông thấy cái xác chết của nó! Nào đi thôi! Nó sẽ sống lại, tôi bảo ngài! Bianca!... Hãy lắng nghe ta, bởi vì ta là cha của con... con hãy nhìn ta một lúc, một lúc thôi...

Roland lay động vai của người bạn đồng hành một cách mãnh liệt.

– Đứng lên, chàng nói với một giọng khàn, hãy đứng lên, anh bạn, người anh em của ta... Hãy đứng lên!...

– Thế là nó đã chết sao! Gã khổng lồ ấp úng.

– Đã chết! Roland nói với một âm điệu trang trọng khiến cho tất cả mọi người, Arétin, nàng Margherita, nàng Paolina, và tất cả các nàng Arétines chạy đến, và sau lưng các nàng là bọn gia nhân, tất cả đều cúi đầu và đứng nghiêng mình.

Perina nức nở nho nhỏ.

– Thưa chủ nhân, nàng nói nhỏ nhẹ, tôi dám cả gan hy vọng rằng...

– Im lặng! Roland đáp lại cũng bằng cái giọng trang trọng đó.

Scalabrino đã đứng lên. Anh không khóc nữa. Nhưng đôi mắt của anh đỏ ửng máu, và gương mặt của anh đã hiện lên vẻ ngây ngô đần độn khó tả.

– Đã chết! Anh nhắc lại... Thưa chủ nhân, tôi chỉ còn có việc tự mình chết đi.

– Mi phải sống, Roland nói.

Gã khổng lồ có một cái nhún vai biểu lộ một sự chán nản vô cùng.

– Hiện giờ ngài muốn tôi phải làm gì?

Anh hỏi với một giọng trầm và buồn bã, không có vẻ gì là đau đớn.

Roland đáp lại:

– Báo thù cho nàng!

– Báo thù cho nó! Scalabrino lẩm bẩm vang rền, mà trong một lúc, đôi mắt của anh sáng rực để rồi tắt ngấm ngay.

– Phải tìm cho được tên khốn nạn đã giết chết con gái của mi, và trả lại cho nó cái đau đớn đổi lấy cái đau đớn, cái chết đổi lấy cái chết... Theo ta!...

Chàng nắm một cánh tay của Scalabrino và lôi anh đi.

Gã khổng lồ tự để cho Roland kéo đi như một đứa trẻ.

Nhưng khi đến trước cửa, anh lại quay đầu về phía cái thây của Bianca.

– Bộ mi muốn rằng Bembo thoát khỏi chúng ta sao! Roland gầm vang, ta đến quá trễ để cứu sống con gái mi, chúng ta lại đến quá trễ để báo thù cho nàng sao!

Những lời nói đó làm cho Scalabrino phấn khởi, một lời nguyền rủa độc địa thốt lên từ môi anh, hai nắm tay anh siết chặt giơ lên với một cử động hăm dọa ghê gúám vaâ bõ Roland löi ài, anh chaåy vuåt ra khoãi dinh thûå Areátin.

•••

Ra đến bên ngoài, nỗi kinh ngạc mênh mông của Scalabrino tiêu tan. Trạng thái ngây ngất đần độn ban đầu đã làm cho anh tê liệt, tan biến. Anh khó lòng kiềm chế được cơn giận dữ điên cuồng đối với sự bất công của vận mệnh... Rồi những tiếng nức nở, nghẹn ngào phát ra. Anh muốn đi trở vào trong dinh để nhìn lại nàng một lần cuối, để tin chắc rằng sự thật khủng khiếp không phải là một ảo ảnh trong cơn ác mộng, nhưng Roland vẫn lôi anh đi mãi.

Bấy giờ Roland chỉ còn thấy có một dấu vết:

Cánh cửa sổ đã bị Bembo mở ra còn bỏ ngỏ.

Chàng đã nắm lấy cánh tay của Scalabrino và không cần bận tâm đến anh, không cần trả lời cho những tiếng kêu la phiền muộn khốn khổ của anh, chàng tìm đường đi.

Cánh cửa sổ mở trông ra một con đường phố nhỏ dẫn đến con sông.

Thế là từ trên con sông gợi cho chàng hướng vào việc tìm tòi Bembo, Roland kéo theo gã khổng lồ mặc cho anh khóc than như là một đứa trẻ.

Trên con sông, khi đêm đến, những chiếc du thuyền được xếp theo thứ tự, sát cạnh nhau, cột vào những cây cọc cắm xuống nước. Roland bắt đầu đi dọc theo bến sông, quan sát những chiếc du thuyền với sự linh cảm rằng Bembo chắc đã đoán ra là chàng, nên đã bỏ chạy...Và ban đầu, ông ta đã nghĩ đến việc rời khỏi Venise.

Bỗng nhiên, chàng thấy một chỗ trống.

Thiếu một chiếc du thuyền.

Chàng nhảy xuống chiếc du thuyền bên cạnh và giở những tấm màn che bằng da lên:

– Đọa đày! Không có ai cả!

– Này, ngài kỵ sĩ của tôi! Ngài tìm một chiếc du thuyền để đi dạo dưới ánh trăng? Một giọng nói cất lên từ một chiếc ghe bên cạnh. Roland, không trả lời, bước ngang qua các dây thuyền, đứng trước mặt người thủy thủ vừa mới nói, rút chiếc dao găm của chàng ra:

– Cây dao găm này sẽ vào bụng mi nếu như mi nói dối một lời nào; một trăm ê-quy bạc nếu như mi nói sự thật. Mi chọn điều nào?

Nghe giọng nói, người thủy thủ hiểu ngay rằng đây không phải là một chuyện đùa nên lập tức lựa chọn ngay.

– Bởi thánh mẫu, tôi chọn một trăm ê-quy.

– Tốt. Chiếc du thuyền đang thiếu... ở đây... đã đi từ lúc nào?

– Vừa được mười phút. Tôi sửa soạn đi ngủ dưới chiếc lều, và tôi thấy nó vội vã chèo đi.

– Nó chở ai?

– Một người đàn ông duy nhất, ăn mặc theo lối kỵ sĩ, với một chiếc áo khoác màu đen.

– Người đàn ông từ đâu đến.

– Từ chỗ kia! người thủy thủ giơ tay chỉ về phía dinh thự Arétin.

– Người đàn ông... có vẻ bình tĩnh không?

– Bình tĩnh? Cũng như một con heo rừng nghe tiếng đàn chó săn! Ông ta quay nhìn lại từng bước chân, và nhảy xuống dưới chiếc lều như là ông ta bị tất cả bọn cảnh binh ở Venise rượt đuổi theo.

– Chính ông ta!... Mi nghe chăng, chính ông ta! Roland nói.

Scalabrino gật đầu. Roland nói tiếp:

– Chiếc du thuyền đi đâu?

– Về phía đầm nước mặn.

– Mi có thể bắt kịp nó không?

– Chúng tôi xin cố thử.

– Xuống thuyền! Roland bảo.

Scalabrino bước xuống. Người chèo thuyền đánh thức hai người thủy thủ đang ngủ trong các du thuyền bên cạnh và chẳng bao lâu chiếc thuyền bắt đầu lướt như bay trên mặt nước.

Scalabrino và Roland đã ngồi dưới chiếc lều, hoặc là để không vướng víu việc điều khiển, hoặc là Roland cần trò chuyện với người bạn đồng hành.

Quả thật, suốt chuyến đi, chàng cầm hai bàn tay của Scalabrino trong hai bàn tay mình, rót vào tai anh những lời an ủi mà chàng tìm ra ở trong tim và được gã khổng lồ lắng nghe, vừa tiếp tục khóc nức nở nho nhỏ.

Roland rời khỏi Venise vào một lúc ghê gớm.

Chẳng những Léonore có thể còn bị hăm dọa nữa mà chàng không có ở đó để cứu thoát nàng, và sự vắng mặt đó có thể còn làm hỏng tất cả những kế hoạch của chàng.

Nhưng không một lúc nào, chàng lại nghĩ đến việc từ bỏ việc rượt đuổi theo Bembo mà chàng đang thực hiện.

Thỉnh thoảng, chàng kêu bọn thủy thủ:

– Mau hơn! Mau hơn nữa!

Rồi chàng tiếp tục ngồi bên cạnh Scalabrino với nhiệm vụ an ủi người bạn thân thiết.

Khi chiếc du thuyền sắp sửa cặp vào bờ, Roland đi ra khỏi chiếc lều, đến đứng trước mũi.

– Đất liền ở đó! Người thủy thủ nói.

– Làm thế nào chúng ta không gặp chiếc du thuyền đang bị chúng ta rượt theo?

– Đầm nước mặn rộng lớn. Chúng tôi đi ngang qua theo đường thẳng; họ có thể rẽ về bên tay mặt hoặc là bên tay trái... Nhưng mà không... đây này...

– Im lặng, Roland bảo, ta trông thấy.

Các lượn sóng vỗ cách một trăm sải. Bờ ở đó, và trong bóng tối, Roland vừa nhận thấy một ánh lửa xanh nhạt.

– Hãy chèo mạnh lên! Chàng ra lệnh.

Vài phút sau, Roland và Scalabrino nhảy lên bờ. Và trên bãi, ở đó, hai ba người thủy thủ hiện ra.

Roland đi thẳng đến họ.

– Các người làm gì ở đây? Chàng hỏi với một giọng uy quyền.

– Thưa ngài, một người thủy thủ đáp lại, chúng tôi chờ hạ gió một ít để đi trở về Venise.

– Người đàn ông được các người chở đến đây ở đâu?

Một người đàn ông ăn mặc theo kỵ sĩ, áo choàng đen?

Hãy trả lời mau! Có liên quan đến tính mạng người.

Những người thủy thủ đưa mắt nhìn nhau, có lẽ họ thấy rằng không đủ sức chống cự lại, nên chủ thuyền nói tiếp:

– Thật ra, người đàn ông mà ngài vừa mới nói đã hứa trả tiền hậu hĩ cho chúng tôi để đưa ông ta đi qua đầm nước mặn, nhưng ông ta không có trả tiền cho chúng tôi...

– Và ta sẽ trả tiền khi các người nói, Roland đưa một đồng tiền vàng cho một người thủy thủ được ông ta cầm lấy vừa cúi gập mình xuống, và hoàn toàn bị thuyết phục do những lý lẽ của người đối thoại, ông ta nói:

– Người đàn ông được đề cập đã đi thẳng, về phía đó.

Ông giơ tay chỉ về hướng Padoue.

– Có lâu không? Roland hỏi.

– Năm phút.

– Ông có nhận ra ông ta không?

– Không, thưa ngài.

Roland hiểu rằng người thủy thủ đã nói ra tất cả những gì ông ta được biết và chàng không thể khai thác thêm một lời nói nào nữa.

Chàng quay sang người chèo thuyền, vừa đưa chàng đến:

– Mi có thể cung cấp cho ta giấy viết không?

Người đàn ông đi vào trong thuyền, ra hiệu cho Roland đi theo, gỡ cây đèn treo ở đằng mũi và đi vào dưới chiếc lều. Tại đây, ông mở một tủ nhỏ dưới chiếc băng cây bên trong chứa đựng hai ba chai rượu, bánh mì, cá mặn và một nghiên mực.

Roland ngồi xuống bắt đầu viết, trong lúc người chèo thuyền rọi đèn. Khi viết xong, chàng xếp tờ giấy lại và tỏ ra lúng túng vì không có con dấu cũng như không có khằn để niêm. – Mi có biết đọc không? Đột nhiên chàng hỏi vừa đặt bức thư trước mặt người chèo thuyền, trong khi chàng nhìn sững ông ta.

Người đàn ông lắc đầu.

– Vậy thì, hãy bảo cho một trong những người của mi đọc.

– Bọn họ cũng không biết hơn tôi, thưa ngài.

Roland có một tiếng thở dài hài lòng. Bây giờ chàng biết rằng có thể giao phó bức thư mà không ngại bị ai đọc.

– Là vì ta không quay trở lại Venise, và ta không có ở trong mình số tiền một trăm ê-quy đã hứa với mi.

Người chèo thuyền rất muốn đáp lại rằng dường như ông ta có nghe tiếng những đồng vàng kêu trong chiếc dây nịt của Roland khi chàng lấy ra đưa cho người đồng nghiệp ở chiếc du thuyền bên cạnh một đồng, có lẽ là một đồng vàng rất tốt đẹp...

Nhưng người chèo thuyền đó là một người đàn ông hiểu biết, ông tự bảo ngay rằng người khách của mình có khả năng dám cho một đồng vàng vì một cái tin không đáng kể, thì không thể không giữ đúng lời hứa đối với một trăm ê-quy.

– Tôi tin tưởng nơi ngài, ông ta nói giản dị. Ngài sẽ trả tiền cho tôi lúc ngài trở về.

– Không. Cái thư này là một lệnh trả tiền cho mi, không phải một trăm ê-quy, mà một trăm hai mươi. Chính là việc đó mà ta muốn cho mi đọc.

– Cũng như là tôi đã đọc rồi, bởi vì ngài nói cho tôi biết những gì chứa đựng trong đó.

Trầm ngâm, Roland gật đầu tán thành, nhưng một sự ngờ vực mới thoáng qua trong trí của chàng.

– Tại vì mi không biết đọc, chàng nói vừa nhìn thẳng vào mặt người chèo thuyền, là vì mi không biết viết phải không?

– Thật vậy, thưa đức ông, người thủy thủ mỉm cười trả lời.

– Thế tại sao mi đem theo một nghiên mực trong chiếc du thuyền?

– Rất giản dị, thưa đức ông. Chắc ngài có nhận thấy nơi tôi neo thuyền?

– Hãy làm như ta không có nhận thấy.

– Trong trường hợp đó, tôi xin ngài nhận xét rằng tôi đậu thuyền cách dinh thự Arétin hai bước chân.

Roland giật mình và ánh mắt của chàng trở nên sắc bén hơn, lục soát vẻ mặt của người thủy thủ – vả lại đó là vẻ mặt yên tĩnh, cởi mở có thể đọc thấy rõ ngay cái nhìn đầu tiên.

– Thế nào? Chàng hỏi. Có gì chung cùng với dinh thự Arétin...

– Có lẽ ngài không quen biết ngài thi sĩ. Tôi, tôi biết ông ta!...

– Rồi sao?

– Ngài Arétin nâng niu chiếc du thuyền đẹp đẽ của ngài, nên thường sử dụng chiếc thuyền của tôi để đi dạo.

– Chà! Chà!...

– Lần thứ nhất xảy ra việc đó, bỗng nhiên ngài hỏi tôi một cây bút lông, mựåc và giấy viết. Chúng tôi đang ở giữa Lido, vì tôi không có những món ông đòi hỏi, ông bắt đầu chửi rủa như một người ngoại giáo thật sự, vừa kêu lên rằng vì tôi làm mất một sự cảm hứng đẹp đẽ của ông nên ông thiệt hại hơn một ngàn ê-quy do nơi lỗi của tôi. Và ông nói thêm rằng nếu việc đó tái diễn, ông sẽ cắt hai tai của tôi. Kể từ lúc đó, tôi luôn luôn có một nghiên mực ở bên cạnh hũ rượu, vì phải nói hết tất cả, ngài lãnh chúa Arétin thường hay dùng món này cũng như món kia.

Vào một lúc khác, tất Roland có lẽ sẽ mỉm cười về câu chuyện kể chất phác của người chèo thuyền trung hậu.

– Tốt lắm, chàng nói. Đây là bức thư. Mi biết nó chứa đựng những gì và có quí báu bao nhiêu đối với mi.

– Không có nguy hiểm nào bị thất lạc... Và còn ít nguy hiểm hơn là sợ tôi đọc nó. Đây này, thưa ngài, dù cho tôi có biết đọc như chính là ngài giám mục đi nữa (người chèo thuyền không nhận thấy rằng người đối thoại của mình tái mặt), ngài cũng có thể an lòng.

– Thôi nào, mi là một người đàn ông trung hậu.

– Đâu có phải. Ngài cho tôi một trăm ê-quy về chuyến đi qua... và về những gì mà tôi đã nói với ngài ở Venise; ngài thêm vào hai mươi ê-quy để tôi mang đi trung thực bức thư, có thế thôi.

– Chẳng những mi là một người đàn ông lương thiện, mà mi cũng không thiếu chi trí tuệ. Chúng ta sẽ gặp lại, hỡi ông chủ thuyền. Vậy mi hãy đi ngay bây giờ và làm thế nào để chính mi sẽ trao bức thư trước khi rạng đông cho kẻ được nhận thư.

– Tên là gì?

– Pierre Arétin. Mi biết ông ta, không thể nào lầm lẫn phải không.

– Dạ không. Trước lúc trời sáng, thầy Pierre Arétin sẽ nhận được bức thư.

– Và ông ta sẽ đếm cho mi một trăm hai mươi ê-quy bạc. Roland nói, đồng thời chàng bước lên bờ.

Người chủ thuyền vội vã chuẩn bị khởi hành, và chẳng bao lâu Roland thấy chiếc thuyền đi xa và biến mất trong đêm tối.

Còn về chiếc thuyền kia – đã đưa Bembo, chàng tìm cách giữ lại trong nửa giờ đồng hồ bằng cách hỏi ông chủ thuyền về những vấn đề không đáng kể, đến nỗi người chủ thuyền đó không quá dại dột hơn người bạn của mình, cuối cùng bảo chàng:

– Thưa ngài, ngài đã cho tôi một duy ca vì một lời nói: Nếu như ngài cho tôi thêm một đồng khác, tôi thề trên đức Chúa và thánh Marc rằng tôi sẽ không rời khỏi nơi đây trước khi trời sáng.

Roland đưa cho ông ta hai đồng ê-quy và kể từ nay được an tâm, chàng quay sang Scalabrino đã thờ ơ ngồi chứng kiến quang cảnh đó với một sự buồn rầu.

Chàng nắm lấy cánh tay anh và cả hai đi sâu vào trong đất liền, hướng về Padoue.

•••

Còn về những gì chứa đựng trong bức thư do Roland viết, về những chỉ thị, những lời dặn dò hoặc những mệnh lệnh ban ra chẳng bao lâu, chúng ta sẽ được biết.

•••

Tại Padoue, Roland tìm ra dấu vết trực tiếp của Bembo. Chàng làm đúng theo những gì viên giám mục – hồng y đã làm; nghĩa là chàng mua hai con ngựa tốt cho chàng và người bạn đồng hành và lên đường ngay lập tức.

Từ Padoue đến Ferrare, và từ Ferrare đến Bologne, chàng theo dõi kẻ trốn tránh gần như không để mất thời giờ, trừ ra thời gian để chất vấn, để định hướng, để tìm lại dấu vết nếu như bị mất dấu.

Chàng đi đến Firenzuola hai giờ đồng hồ sau Bembo, và vì lữ quán nơi chàng dừng lại là duy nhất ở trong làng, chàng tin chắc nhận được tất cả những tin tức mong muốn.

Vừa dùng bữa ăn đạm bạc được người ta dọn, chàng vừa hỏi thăm chủ quán. Ngay những lời nói đầu tiên, chàng biết rõ rằng Bembo đang ở trong quán.

Chàng trao đổi một ánh mắt lẹ làng với Scalabrino, dường như muốn bảo anh:

– Mi nên sẵn sàng! Chúng ta nắm được ông ta!

Chuyến hành trình, cuộc chạy ngựa mau, những biến cố nhỏ nảy sinh dưới mỗi bước chân trong cuộc truy nã mà chúng tôi không kể vào sợ làm rườm rà cho độc giả, tất cả việc đó đã trở nên bình thường trong tâm trí của Scalabrino.

Mối hận thù trở thành mạnh mẽ hơn cả nỗi đau đớn.

Đến khi bất ngờ anh nghe được câu chuyện giữa chủ quán và Roland rằng cuối cùng anh nắm được kẻ sát nhân con gái của mình, anh thốt lên một tiếng thở dài, đột ngột đứng lên rời khỏi bàn ăn.

Roland giữ anh lại bằng một ánh mắt và bình tĩnh ăn xong bữa ăn. Rồi chàng bảo chủ quán:

– Anh bạn và ta, chúng ta không thích bị quấy rầy ban đêm. Ông nên biết rằng có những khách bộ hành không giữ gìn để gây ra tiếng động. Người kỵ sĩ đến trước chúng ta...

– Ôi! Một vị lãnh chúa thật yên tĩnh, tôi xin thề với ngài.

– Có thể, nhưng hãy để chúng ta ở cách xa phòng của ông ta. Ông ta đang ở đâu?

– Ở đây! Chủ quán nói vừa hạ thấp giọng.

Ông chỉ một cánh cửa trổ ra gian phòng chung.

Roland có một cái chớp mắt lẹ, ở nơi chàng, biểu lộ một cơn giận dữ hoặc là một sự lo ngại.

Kế hoạch của chàng là đợi cho chủ quán ngủ yên rồi mới đột nhập êm thấm vào phòng của Bembo.

Nhưng đến lúc chủ quán chỉ cho cánh cửa phòng gần bên, chàng nhận ra sự hiển nhiên này: không thể nào Bembo lại không nghe tiếng nói của chàng.

Bấy giờ chàng đứng lên ra hiệu cho Scalabrino, chàng bảo người chủ quán:

– Vả lại, ta cần phải nói chuyện ngay với người kỵ sĩ đó; xin ông vui lòng đến gõ cửa.

– Nhưng mà... Chủ quán bắt đầu hoảng hốt.

Scalabrino không để ông ta có đủ thời giờ phản ứng; chàng nắm ngay lấy cánh tay ông ta kéo đến trước cánh cửa. Người chủ quán run rẩy nghe theo và gõ cửa.

Không một lời nào đáp lại.

– Hãy phá cửa, Roland nói.

– Xin dừng tay! Chủ quán kêu lên, có thể đi vào mà không phải phá hủy gì cả, theo tôi.

Roland ra hiệu cho Scalabrino ở lại giám sát, và chính nàng đi theo chủ quán đến cái sân ở phía sau.

Cánh cửa sổ được Bembo còn để mở liền đập vào mắt của chủ quán, ông ta chạy vội vào trong phòng.

– Đã đi! Ông rên rỉ, bỏ đi không trả tiền!...

Nhưng ông nghĩ rằng có lẽ ông phải nghe mở cánh cửa nhà để xe, nên vội chạy đến chuồng ngựa. Nét mặt ông thay đổi từ thất vọng thành ra hớn hở khi trông thấy con ngựa và bộ yên cương.

Roland đi theo ông ta từng bước. Chàng hiểu rõ những tư tưởng của Bembo. Rõ ràng viên Hồng y đã nghe tiếng nói của chàng và ông ta đã tẩu thoát bằng đôi chân.

Chàng suy tư, đi vào trong gian phòng chung.

– Thế nào? Scalabrino hỏi.

– Đã chạy bộ bỏ trốn...

– Chúng ta hãy chạy mau, ông ta thuộc về tay chúng ta!

– Vô ích, viên hồng y đi bộ. Lộ trình của ông ta từ Venise đến Firenzuola, chỉ rõ chắc chắn cho ta cũng như chính ông ta giải thích cho ta cái mục đích cuộc chạy trốn. Bembo đi đến Rome. Ông ta không thể đi đến một nơi nào khác. Đây là những gì ông ta sắp làm. Ông ta đi bộ, ngang qua núi đến Florence, và do Sierra, đến miền đồng quê La Mã. Nên chúng ta sẽ tìm gặp lại ông ta hoặc là ở Florence, hoặc là ở Sierra, hoặc là ở Rome.

– Tại sao không bắt ông ta ngay đêm nay? Gã khổng lồ nói mà giọng anh run nhè nhẹ.

– Tại vì ta nghĩ rằng tốt hơn chỉ nên bắt kịp ông ta ở Rome. Không biết ta có lầm lẫn không, nhưng ta thấy dường như Bembo không phải rời khỏi Venise một mình. Ta muốn thấy...

Nên họ qua đêm trong lữ quán ở Firenzuola, và ngày hôm sau vượt qua núi Apennin; kế đó họ đi ngang qua Florence và Sierra. Rồi họ đi vòng qua hồ Bracciano, cuối cùng đến Lữ quán ngã ba đường buổi tối ngày thứ mười một trong cuộc hành trình.

Đến ngã ba đường, Roland biết rằng Bembo đã đi trước họ độ mười lăm phút.

Tối hôm đó, vào chín giờ đêm, họ đi vào Rome.

•••

– Thưa chủ nhân, Scalabrino nói, đến lúc họ ở yên trong một gian phòng của ngôi lữ quán tầm thường, ngài có biết rằng viên Hồng y đó là một gã vô lại hiếm có không?

Roland đưa ánh mắt hỏi người bạn đồng hành dữ dằn đang cố nén những tiếng âm vang lạ lùng trong giọng nói.

– Ngài có biết rằng, Scalabrino nói tiếp, thật sự ông ta xứng đáng nhận một hình phạt ghê gớm đối với những kẻ bị đọa đày nơi địa ngục do một thi sĩ tên là Dante đã tưởng tượng ra?

Roland mỉm cười. Lần này chàng hiểu người bạn đồng hành của mình muốn đi đến đâu. Chàng khoanh tay, đứng dựa lưng vào một tấm vách tường, gục cái đầu đẹp đẽ đang suy tư xuống ngực và dường như chàng lắng nghe với một sự chú ý hoàn toàn.

Chỉ có điều, chàng lẩm bẩm với một giọng âm vang có thể sẽ làm cho Scalabrino rùng mình ớn lạnh nếu như anh nghe chàng nói:

– Ngay chính cả Bembo cũng sẽ lùi bước khủng khiếp trước cái khổ hình của ta, ta tưởng tượng ra! Ôi Dante người sáng tác thiêng liêng, lần này nên để cho ta sánh bằng ngài và vượt bực hơn ngài...

Scalabrino sải bước đi trong phòng bằng những bước chân không đều. Thỉnh thoảng một tiếng khóc và nấc lên làm nhăn nhó gương mặt anh, và vào những lúc khác, anh gầm vang. Và giọng của anh biến đổi ghê gớm.

– Ngài có biết không, anh nói tiếp vừa siết chặt những nắm tay to lớn của mình, trong khi đôi mắt anh đỏ ngầu máu, ngài có biết rằng người đàn ông đó là kẻ xúi giục gây tội ác đã khiến cho thân phụ ngài đui mù và cuồng trí không?...

Roland nín thinh.

– Ngài có biết rằng sau khi đã làm người đao phủ của thân phụ ngài, ông ta đã phạt thân mẫu ngài cái chết ghê rợn nhất, cái chết do cảnh bần cùng và đói khát... Và rằng, đã chán cảnh hành hạ bà, ông ta đã kết liễu cuộc đời của bà bằng cách bịa đặt ra cái chết của ngài?...

Scalabrino, tự nhiên cầm lấy một chiếc chân đèn bằng đồng để trên lò sưởi và những bàn tay mạnh mẽ của anh bóp nặn một cách vô ý thức vật bằng đồng... Chiếc chân đèn thành ra một cục đồng.

– Ngài có biết rằng, vì ông ta, ngài đã chịu đựng đau khổ, khóc than, nức nở ở dưới đáy những cái giếng, ngài phải chịu đựng những gì mà một người đàn ông có thể chịu đựng: Đau khổ, khóc than và nức nở?

Anh không nhìn đến Roland. Anh nói để mà nói.

Anh nghẹn ngào và sùi bọt mép. Roland dường như không nghe anh nói.

– Ngài có biết rằng ông ta đã chiếm đoạt con gái tôi, Scalabrino nói tiếp, ngài có biết rằng ông ta rượt đuổi theo bắt nó cũng như là con hổ rượt đuổi theo một con linh dương, và rằng đứa trẻ đó, đứa trẻ tinh khiết và cao quý đó mà chỉ một ánh mắt thôi cũng đủ làm xiêu lòng kẻ đao phủ. Đứa trẻ đó, đứa con gái của tôi, thưa chủ nhân, đứa con gái của tôi, là máu thịt của tôi, là cả cuộc đời của tôi...

Người khổng lồ ngồi xuống trên một chiếc ghế bành, hai bàn tay ôm lấy đầu và khóc nức nở.

Roland đến bên cạnh anh, đặt bàn tay lên vai anh.

Scalabrino ngước lên nhìn.

– Mi hãy nói hết đi, Roland lạnh lùng bảo.

– Tôi muốn nói với ngài việc này: Rằng người đàn ông đó, kẻ sát nhân của thân phụ ngài, kẻ sát nhân của thân mẫu ngài, kẻ sát nhân của con gái tôi, tôi đã kết án ông ta! Và ngay trong đêm nay, hai bàn tay này...

– Không! Roland trả lời dứt khoát.

– Không? Scalabrino nói với một giọng nổi loạn.

Ngài muốn nói gì?

– Rằng người đàn ông mà mi vừa nói không thể chết một cách nhanh chóng và giản dị như vậy được! Đối với cái tâm hồn sâu hiểm đó cần phải có một cái chết khổ hình sâu hiểm...

– Và cái khổ hình đó? Scalabrino hổn hển.

Roland có thêm một nụ cười tái mét. Lần này Scalabrino trông thấy. Và nụ cười đó làm cho tóc anh dựng đứng lên.

Anh rơi trở xuống trong chiếc ghế bành và phập phồng lo sợ.

Bấy giờ Roland nói:

– Hãy chờ ta ở đây. Một giờ, có thể hai giờ. Đến lúc ta trở lại, ta phải tìm thấy sẵn một chiếc xe đi đường, sẵn sàng lên đường, một chiếc xe chắc chắn, mi nghe không, cùng với hai con ngựa tốt.

Scalabrino ra hiệu rằng anh sẽ tuân theo lịnh, và Roland, trùm kín trong chiếc áo khoác, đi ra khỏi lữ quán.

❀ ❀ ❀

[1] Xoáy nước và đá ngầm nổi tiếng ở eo biển Messine, thuở xưa là nỗi kinh hãi của những nhà hàng hải; nếu như người ta tránh bên này, người ta thường đụng vào bên kia. Nên có câu ngạn ngữ là: Rơi từ Charybde đến Scylla, có nghĩa là đi từ một cái rủi này đến một cái rủi khác còn xấu hơn.