Roland!... Léonore!...

Trong buổi tối thần tiên vào ngày 5 tháng 6 năm 1509, Venise cuồng nhiệt hoan hô hai cái tên rất mực yêu dấu ấy.

Venise sôi nổi tán tụng hai cái tên đó như là những biểu tượng của tự do! Venise xúc động cầu phúc cho những bùa thiêng của Tình yêu!

Dân chúng hoan hỉ, dân chúng vui mừng.

Trên quảng trường Saint-Marc, giữa những cột cao chót vót treo lá cờ hiệu nổi tiếng của nước cộng hòa, những thiếu nữ mặc y phục lộng lẫy, những người chèo thuyền, những thủy thủ – tất cả dân chúng, tất cả những ai còn rung động, tất cả những ai còn đau khổ, tất cả những ai còn yêu đương, đều quay cuồng trong cơn lốc.

Và có một sự thách thức cao độ trong niềm hân hoan của những tiếng hoan hô dội vào cung của điện quận công, một nơi lặng lẽ, đầy đe dọa và u ám...

Trên kia, nơi sân thượng của tòa cung điện cổ xưa, hai bóng người cúi xuống nhìn cuộc lễ đó – hai người đàn ông chiếu đôi mắt căm hờn ghê gớm của họ lên trên sự vui mừng của mọi người.

Venise say sưa trong tình yêu, Venise ca hát và cầu nguyện. Venise tràn ngập hơi thở nồng nàn của những cặp tình nhân ôm chặt nhau lặp đi lặp lại tên của Léonore và của Roland, giữa những lời giáng phúc hồn nhiên và những lời chúc tụng hạnh phúc lớn lao trường cửu.

Bởi vì ngày mai người ta sẽ cử hành lễ đính hôn cho đôi tình nhân.

Roland!... con trai của thủ tướng[1] Candiano[2], mối hy vọng của những người bị áp chế!... Roland, người theo lời người ta nói, đã hơn một lần làm run sợ những kẻ chuyên chế trong Hội đồng Thập nhân chế khủng khiếp, và đã cướp đoạt từ trong tay họ hơn một nạn nhân!...

Léonore!... Niềm kiêu hãnh của Venise vì nhan sắc của nàng – người kế thừa của gia đình danh tiếng họ Dandolo, vẫn còn cực kỳ hùng mạnh mặc dầu đã bị suy sụp. Léonore, mà những người nghèo gọi là Thánh mẫu của những vị Thánh mẫu! Léonore yêu tha thiết Roland của mình đến nỗi một ngày kia, nàng đã trả lời với một vị họa sĩ danh tiếng quỳ gối khẩn cầu nàng để ông được họa hình, rằng chỉ riêng có người tình của nàng mới có thể chiếm hữu cả thân xác lẫn hình ảnh nàng!...

Và Venise bị khủng bố bởi Hội đồng Thập nhân chế, Venise run rẩy dưới ách độc tài, nhưng Venise vẫn tán dương lễ đính hôn đứa con trai của thủ tướng và đứa con gái của dòng họ Dandolo như là bước khởi đầu cho sự giải thoát chính mình.

Bởi vì cuộc hôn nhân này, chính là sự kết hợp giữa hai gia đình có khả năng chống lại chủ nghĩa chuyên chế điên cuồng của Thập nhân chế! Cuộc hôn nhân đó, người ta không nghi ngờ chút nào, sẽ đưa Roland lên chức vị thủ tướng, niềm hy vọng của nhân dân, và đưa Léonore thành vị Thánh mẫu của những người nghèo khó!

Tuy nhiên, từng chập, tiếng hoan hô vang dậy bỗng nhiên lặng xuống trên quảng trường Saint-Marc, và một sự im lặng lo sợ đè nặng lên đám đông.

Lý do là lúc bấy giờ, người ta thấy một tên do thám đi đến gần thùng thơ tố cáo, vội vã ném vào đó một tờ giấy rồi biến đi trong bóng tối.

Người nào sẽ bị giao nộp cho cuộc báo thù của Thập nhân chế? Ai sẽ bị bắt trong đêm nay?

Rồi bỗng nhiên, những tiếng hoan hô lại nổi lên, càng vang dội, càng gay gắt hơn, vọng vào tòa cung điện quận công ảm đạm mà ở bên trong thủ tướng Candiano và phu nhân Silvia đang run sợ cho đứa con trai của họ, vì đắc nhân tâm mà có thể đưa chàng đến gã đao phủ!

Ở bên ngoài, những tiếng kêu la của cuộc lễ cho tình yêu vẫn náo động, báo hiệu một cuộc nổi loạn sắp nổ ra.

Trên kia, nơi sân thượng, hai người đàn ông kích động lắng nghe. Một trong hai người, cao lớn, vẻ mặt biểu lộ tính kiêu ngạo, dã man, bấy giờ giơ thẳng nắm tay siết chặt về phía đám đông:

– Hãy gầm thét lên, dân tộc nô lệ! Ngày mai, mi sẽ khóc với những giọt lệ máu! Hãy lắng nghe, Bembo! Mi có nghe bọn họ không?... Họ đang hoan hô Roland của họ! Chà! Cái tên đáng nguyền rủa đó...

– Tôi nghe, đức ông Altieri, tôi nghe!... Và tôi thú nhận rằng hai cái tên Roland và Léonore liên kết lại với nhau nghe cũng khá hay!

– Đọa đày! Hơn là thấy cuộc hôn nhân đó thành tựu. Bembo, ta sẽ tự tay đâm chết hết cả hai!

– Ô! Ngài thù ghét anh bạn Roland thân thiết của ngài đến thế sao?

– Ta thù ghét nó? Bởi vì ta yêu thương nàng! Ôi! Mối tình đó, Bembo! Mối tình đó làm cho ta ngạt thở! Có đau khổ nào hơn như là ta đang đau khổ mà khôngbị chết vì nó! Ôi Léonore, Léonore! Ta thấy nàng làm chi? Tại sao khiến ta thương yêu nàng làm chi?

Và người đàn ông đó, người hùng mạnh nhất giữa những nhà quý tộc ở Venise, người đáng ghê sợ nhất trong Thập nhân chế, người đàn ông có tên Altieri, khi đi ngang qua Venise, lặng lẽ và ác nghiệt, bước đi trong một bầu không khí kinh hoàng, người đàn ông đó đưa hai tay lên ôm đầu và rơi lệ.

Bembo, gương mặt bao phủ bởi một nụ cười khinh bỉ và lo ngại, cũng như bầu trời mờ đục và tái nhợt bị cắt xé chằng chịt bởi một ánh chớp xanh mét, Bembo nhìn ông, trầm ngâm suy nghĩ.

Altieri, gương mặt quắt lại, đầu óc căng thẳng trong một cố gắng của ý chí tàn bạo, đi thẳng về phía cầu thang sân thượng.

– Ngài đi đâu, hỡi đức ông đại úy? – Bembo kêu lớn.

Không trả lời, Altieri chỉ đưa ra con dao găm đang nắm chặt trong tay.

– Ngài giễu cợt sao, thưa đức ông! – Bembo thì thầm qua giọng nói nhừa nhựa, với bộ mặt gớm ghiếc khiến người ta phải nghĩ rằng đó là một con người hèn hạ. – Ngài giễu cợt sao! Khi ngài mang tên Altieri, chỉ huy hai mươi ngàn quân sĩ, ngài có thể truất phế thủ tướng và đội lên đầu chiếc mũ miện quận công, ngài chỉ cần giơ ngón tay lên, có thể làm rơi rụng một chiếc đầu, ngài nắm trong tay mình một món võ khí lợi hại được gọi là Hội đồng Thập nhân chế. Thưa đức ông, xin cho phép tôi nói với ngài rằng người ta chỉ giống như một đứa trẻ nếu như muốn loại trừ một kẻ tình địch, người ta tự hạ mình xuống để sát hại! Ngài là vị thần ở thành phố Venise và ngài lại muốn trở thành thích khách! Thôi đi! Roland Candiano, vị hôn phu của Léonore, không xứng đáng chết vì một nhát dao găm của ngài!

– Mi muốn nói gì? – Viên đại úy nghiến răng hỏi.

Bembo chụp lấy cánh tay ông và kéo ông đi đến cuối đầu bên kia sân thượng:

– Ngài hãy nhìn xem!

Đến lượt Altieri nghiêng mình xuống.

Cái góc đó của thành phố Venise tối tăm và ghêrợn. Ở phía cuối, một con sông nhỏ hiện ra không có du thuyền, không có ca hát, không có ánh đèn. Một bên sông, cung điện quận công đứng sừng sững thành một khối nặng nề, đồ sộ. Phía bên kia sông, đó là mặt tiền gớm ghiếc, một trong những gương mặt của khu nhà lặng lẽ và lạnh lùng tiết ra sự khủng khiếp và nỗi đau đớn: Những ngục thất Venise.

Và giữa hai vật to lớn đó, một dấu gạch nối quái gở, một thứ thạch mộ xây trên vực thẳm, nối liền cung điện của cường quyền với âm cung của thống khổ...

Chính trên chiếc quan tài treo lơ lửng bên dòng nước đen kịt đó, ánh mắt của Altieri nhìn xuống:

– Cây Cầu Than thở!

– Cây Cầu của thần chết! – Bembo đáp lại với một giọng lãnh đạm. – Ai đi ngang qua đó tức là đã nói lời vĩnh biệt với hy vọng, với cuộc đời, với tình yêu!

Altieri lau chiếc trán ướt đẫm mồ hôi của mình. Và trong tâm trí của ông lóe lên một âm mưu báo thù tàn bạo, thâm độc.

– Một cái cớ! – Ông ấp úng. – Ôi! một cái cớ để bắt ông ta!...

– Ngài muốn có một cái cớ! – Bembo trầm giọng nói rồi đứng thẳng lên với một nỗi vui mừng khôn xiết. Thế thì ngài đi theo tôi, thưa đức ông Altieri!

Bembo sải bước đi đến một điểm khác trên sân thượng:

– Ngài hãy nhìn!...

Lần này, ông ta chỉ về một tòa dinh thự mà mặt tiền bằng cẩm thạch Carrare và những dãy cột bằng vân thạchánh lên vẻ huy hoàng của nó trên dòng sông Đại Giang.

– Dinh thự của nàng kỹ nữ Imperia! – Altieri lẩm bẩm.

– Ngài tìm một cái cớ, – ông ta thốt lên, – Ngài sẽ tìm thấy cái cớ ở tại nơi đây!

– Nàng cũng thù hận ông ta sao?... – Giọng Altieri hổn hển.

–Nàng thương yêu ông ta!... Ngài nghe không, đứcông! Đêm nay nàng kỹ nữ Imperia đau khổ như một người bị đọa đày, cũng như ngài! Nàng kỹ nữ Imperia yêu thương Roland cũng như là ngài quý tộc yêu thương Léonore, yêu cho đến mức tôn sùng, cho đến mức điên cuồng, cho đến chết! Và tình yêu của nàng cũng mãnh liệt như ngài, sôi nổi như ngài, đang canh chừng trong bóng tối! Và tình yêu đó mở cánh cửa báo thù cho nàng cũng như cho ngài... Theo tôi, đức ông, hãy theo tôi đến nhà nàng kỹ nữ Imperia!...

❀ ❀ ❀

[1] Nguyên văn: Doge là người cầm đầu các Chính phủ Cộng hòa xưa ở Gênes và Venise tại nước Ý.

[2] Dòng họ ở Venise, có năm người trong gia đình làm thủ tướng (Thế kỷ IX – X).