Từ thành phố Hạ Hà đến Tam Huyện Nạo có một con đường ô tô liên tỉnh loại đơn giản, là con đường chuẩn bị chiến tranh được tu sửa vào cuối thập niên sáu mươi thế kỷ trước. Con đường chuẩn bị chiến tranh này là mặt đường cát sỏi, cho đến nay vẫn chưa được cứng hóa. Hướng đi của con đường cơ bản là bám theo hai bên lòng sông Hạ Hà, xuyên đèo vượt suối, uốn lượn mà đi. Trận đại hồng thủy trăm năm có một vào cuối thế kỷ hai mươi đã tàn phá con đường cát sỏi này trông giống như một con mãng xà mình đầy thương tích. Sau khi bước sang thế kỷ mới, để chào đón Thế vận hội được tổ chức tại Bắc Kinh, công trình đường ống dẫn khí đốt tự nhiên cung cấp trực tiếp cho Bắc Kinh đã được khởi công. Công trình đường ống "Tây Khí Đông Thâu" chạy qua đoạn đường này ở trong núi Thái Hành, vừa vặn song hành chạy cùng con đường chuẩn bị chiến tranh bị lũ tàn phá này. Công trình "Thiểm Kinh Tuyến Hai" có tiến độ gấp, khối lượng vận chuyển lớn, lại có rất nhiều xe rơ-moóc kéo dài, nên đã tiến hành tu sửa cấp bách đối với con đường "mãng xà mục nát" này bằng cách đắp nền ổ gà, nắn khúc cua gấp. Tình trạng mặt đường sau công trình cấp basch vẫn rất tồi tệ, ổ gà khắp nơi, ngày nắng một con rồng vàng cuồng múa ven lòng sông, ngày mưa thì bùn đen nước vàng tung tóe bốn phía. Xe BMW màu xanh đầy phấn khích của Cái Tam Huyện nếu muốn đi con đường này, thì chẳng khác nào quý phi nương nương xắn ống quần lội bùn đạp gạch mộc, vừa tổn hại vừa tốn kém phí tổn, tính ra không hề có lợi. Trước tình trạng đường xá tồi tệ đến cực điểm này, Cái Tam Huyện dứt khoát mượn chiếc xe việt dã "Hummer" của đại gia than Lý Thiết Trụ, thong thả lái xe đi vào trong núi.
Ở lâu trong thành phố đúc bằng cốt thép bê tông, sự ồn ào náo nhiệt của phố thị thực sự khiến thể tâm mệt mỏi rã rời. Vừa trở về trong núi, đập vào mắt là non xanh cây biếc, tâm trạng liền cảm thấy vô cùng thư thái khoáng đạt. Cái Tam Huyện - người từ trong khe núi sâu Thái Hành đi ra xông pha giang hồ - rất quen thuộc với những vách núi, gương mặt và đường nét mang đặc điểm rõ rệt dọc theo mấy chục kilômét đường đi. Đặc biệt là vừa qua trấn La Côn, lại càng cảm thấy từng cây cỏ đều là cố giao bạn cũ.
Cùng với sự phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội, ý thức bảo vệ môi trường và xây dựng sinh thái của con người không ngừng được nâng cao, người trong núi nấu ăn sưởi ấm cũng dần phổ biến dùng khí hóa lỏng và hầm khí sinh. Số hộ nông dân lên núi đốn củi đốt than nấu ăn ngày càng ít đi. Cực hiếm người còn lên núi đốn củi đốt lửa bốc khói hủy hoại thảm thực vật và môi trường sinh thái. Đồi núi cây cối thảm thực vật sinh thái do tự nhiên tạo nên, cũng giống như lông tóc của người và thú, chỉ cần loài người không đi tùy ý hủy hoại, tự nhiên sẽ sinh trưởng ra xanh tươi mum mún. Nhất là đoạn thung lũng sâu dài hai mươi kilômét từ trấn La Côn đến núi Bát Thánh đến Tam Huyện Nạo, tính đá, chất đất, chất nước tốt, hình dáng vách núi kỳ lạ, là đoạn đường thể hiện rõ nhất đặc điểm phong cốt Thái Hành, tình ý sơn thủy. Lúc rảnh rỗi, Cái Tam Huyện từng đi cùng không ít bạn bè họa sĩ, nhiếp ảnh gia các tỉnh thành đến ký họa, đi sâu vào thực tế tham quan sáng tác, có mấy tác phẩm của nghệ sĩ còn giành được giải thưởng lớn cấp quốc gia và cấp tỉnh trở lên.
Khi xe chạy qua cổng trường trung học La Côn là trường cũ, Cái Tam Huyện hạ kính cửa sổ xe, tưởng niệm cái tháp cung cấp nước mang tên Đông Lâu đó. Đó chính là trạm cuối cuộc đời của thầy giáo Vương mà Bí thư Kiều kính yêu. Con người hiện nay dù thế nào cũng khó mà tưởng tượng nổi, trận vận động gọi là "*" mấy chục năm trước, lại bức ép một nữ giáo viên tài sắc vẹn toàn vào con đường cùng.
Cái Tam Huyện đỗ xe ở một bãi đá bên vệ đường, lại bước đi một đoạn đường sườn núi chật hẹp, đi tới ngôi mộ cô độc của thầy giáo Vương dưới chân bờ ruộng bậc thang trong thung lũng núi. Đầu mộ cỏ dại mọc um tùm, mấy khóm cúc trắng phơi bày ý cười thoả mãn. Nghĩ đến đó chắc chắn là biểu hiện dưới suối vàng của bộ xương diễm lệ và tinh hồn thầy giáo Vương. Cô ấy khẳng định vô cùng vui mừng vì người vãn bối chưa từng quen biết này có thể đến đốt tiền vàng mã cho cô ấy, hơn nữa lại còn là những cọc tiền mệnh giá lớn mới tinh do Ngân hàng Thiên Đàng in ra. Máy tính xách tay internet đối với cô tự nhiên là chưa từng nghĩ đến, cũng chưa từng nhìn thấy. Kẹo bánh điểm tâm, thời trang mỹ phẩm, dù thích hay không, đều vui vẻ nhận hết.
Ngọn lửa đỏ rực thiêu rụi tinh hoa tiền giấy, hóa thành tro tàn khói bay ong lượn bướm vờn cuồn cuộn bay lên, đó chính là sự thể hiện sảng khoái nhất của vong linh.
Mặc dù là nhận lời gửi gắm của người khác, Cái Tam Huyện vẫn hành lễ quỳ lạy ba lần như với người thân ruột thịt của mình, đồng thời thầm chúc thầy giáo Vương tài hoa thi triển hết mức, nhất định phải trở thành nữ nhà văn xuất sắc nhất cõi thiên quốc và tấm gương giáo viên nhân dân.
Lái chiếc "Hummer" tiếp tục đi về phía tây, ở đoạn đường hai mươi kilômét dọc theo hẻm núi Bát Thánh về thôn Tam Huyện Nạo này, Cái Tam Huyện lái chiếc "Hummer" rất chậm, không phải vì "Hummer" không thích ứng với điều kiện đường xá trong khe núi sâu, mà là cô đang để tâm ngắm nhìn từng bức tranh phong thủy mê hồn trong khúc ca mùa thu Thái Hành. Dưới sự trang điểm của thảm thực vật sơn xuyên ngày càng tươi tốt, phong cảnh núi Bát Thánh vốn dĩ đã anh vũ hùng dũng, non nước hữu tình lại càng thêm mê hoặc. Sông Hạ Hà trông giống như một dải lụa sáng bạc không đứt đoạn được rút ra từ trong lòng đại núi, theo sự uốn lượn của thung lũng mà bay lượn duỗi dài. Chính dải lụa sáng như gương sinh ra cùng núi lại bám theo như bóng với hình này, đã trải tấm gương soi quan sát bốn mùa cho những ngọn núi đứng nghiêm nghênh khách oai phong lẫm liệt như võ sĩ, mới khiến cho những mỏm đá chênh vênh vốn cách đây bốn mươi năm từng cạo trọc đầu để "luyện thép toàn dân", hầu như đều thành đầu trọc lốc nay nảy sinh sự phấn chấn tự chỉnh trang lại.
Thảm thực vật của đại sơn quả thực giống như lông chim hay mái tóc đẹp và lông mi của mỹ nhân, mà thảm thực vật đồng thời còn cung cấp bộ thời trang kỳ diệu thay đổi theo mùa cho những ngọn núi vĩ đại. Sau Quốc khánh, Thái Hành chính là cảnh thu tươi đẹp. Khắp núi khắp rừng màu xanh giấu sắc tím, tím lại điểm sắc vàng, trong vàng lại bất chợt tung ra từng chấm đỏ thắm là phong cảnh rừng táo bạt ngàn!
Những thửa ruộng bậc thang tầng tầng lớp lớp do bao thế hệ dân sơn cù chăm chỉ đắp bồi thêm vẻ đẹp mang tính sáng tạo cực kỳ phong phú, bờ ruộng xây đá đan xen như răng lược, đã trở thành công trình chống lũ lụt bảo vệ đất đai quý giá không để xói mòn thổ nhưỡng, mà ở những chỗ góc lõm và đầu sườn dốc hơi có khoảng trống thì không quên trồng một cây hồng làm điểm nhấn, từ đó có được sức sống mùa xuân, bóng râm mùa hè, sự phong thịnh mùa thu và vẻ thâm trầm mùa đông của chốn sơn dã.
Cho nên mà nói, vị họa sĩ thứ nhất đáng được ca ngợi nhất chính là những người lao động đã cần mẫn thêm sắc đẹp cho sơn xuyên.
Nếu người không tin, xin mời ngài mở rộng đôi mắt. Ngài hãy nhìn những thửa ruộng bậc thang tầng tầng lớp lớp sóng thung lũng lắc rúng sắc vàng, lại có cây hồng đỏ thắm lá rực rỡ như gấm vóc trải rộng như sao trời, núi xa thẳm màu xanh biếc, đồi gần ngả sắc vàng nhạt... từng bức bình phong tranh theo dòng sông Hạ Hà uốn lượn nghìn lần sáng như gương trôi đi rồi mờ dần rồi lại hiện rõ.
Cái Tam Huyện lần đầu tiên bị say đắm bởi cảnh đẹp quê hương mình. Cô đột nhiên nảy sinh ý tưởng, nên dốc toàn lực đầu tư làm du lịch ở núi Bát Thánh và Tam Huyện Nạo. Đây e rằng chính là một con đường để các bậc cha chú phụ lão có được cuộc sống tốt đẹp nhỉ!
Vào đến thôn, Cái Tam Huyện đỗ chiếc "Hummer" dưới sân khấu kịch đã không còn diễn kịch nữa, vừa xoay người bước lên dốc đất đỏ vài bước, liền thấy mấy đứa trẻ nhìn kiểu xe kỳ dị của chiếc "Hummer", tò mò vây quanh chỗ này sờ sờ, chỗ kia chọc chọc. Cô vươn tay ấn chiếc điều khiển từ xa, chuông báo động lập tức kêu réo lên mấy tiếng gay gắt. Mấy tên nhóc sợ đến mức luống cuống tay chân, mà không dám đến gần sờ chọc nữa, chỉ đứng từ xa nhìn con quái vật màu xanh lá này, thắc mắc sao lỗ mũi của nó không thở ra khí, mà sao hễ chọc vào là kêu, hơn nữa lại còn dọa người như thế.
Đối với vùng lõm đất đỏ Tam Huyện Nạo nơi mình sinh ra và lớn lên ở đó, tình cảm hoài thổ luyến hương của Cái Tam Huyện vẫn khá nặng. Mặc dù sở hữu tài sản lên tới hàng trăm triệu, cô vẫn cảm thấy cội nguồn của mình vẫn ở Tam Huyện Nạo. Lão cha không rời được đàn cừu, không muốn cùng cô vào thành phố hưởng phúc trời, hơn nữa chưa từng gọi điện thoại cũng không nghe điện thoại, muốn gặp lão gia tử nói mấy câu chỉ có cách trở về chuyến đặc biệt, nếu muốn truyền tin tức, thì chỉ có cách nhờ người vào thành phố nhắn lại một câu. Lão gia tử tuy là chuyên gia nuôi cừu trên mảnh đất này, thế nhưng chữ to còn không nhận nổi mấy bao tải. Hễ những lúc tâm trạng tốt, trong bụng lão gia tử có thể tuôn ra những câu chuyện kể mãi không hết từ ngàn xưa. Ký ức của con người là một thứ rất cổ quái, càng đến tuổi già, những chuyện từ mấy chục năm trước kể lại cứ như mới diễn ra từ ngày hôm qua, thế nhưng chuyện vừa mới nói lúc nãy, có lẽ vừa lọt tai đã quên mất.
Cái Tam Huyện vừa nghĩ đến dáng vẻ âm thanh nụ cười và những chuyện xưa trong cuộc sống của lão cha, vừa đẩy chiếc cửa rào khép hờ nhà mình. Vừa nhìn thấy đầy sân lá rụng bụi phủ, liền biết lão cha lại đi trên núi bao nhiêu ngày không về ở rồi. Kiễng chân nhìn qua bức tường viện ngôi nhà cũ của thím Hỉ nhà chồng, thì lại càng trở thành công viên giải trí của động vật hoang dã vắng bóng người qua lại. Một con mèo rừng từ xa trừng mắt nhìn mấy con chim sẻ đang mổ ăn trên bãi cỏ trong sân, dường như đang chờ đợi thời cơ săn mồi.
Lúc này, cảm giác thê lương chưa từng có tràn ngập trong lòng Cái Tam Huyện, chốn thiên địa này từng là công viên giải trí thời thơ ấu của cô và bọn họ mà, mà nay... nhà với cửa, không có dấu chân người, nhà thì cũng chẳng còn là nhà nữa rồi!
Mấy năm nay ra ngoài kiếm được không ít tiền, đã mấy lần muốn tu sửa lại hai căn nhà viện của cả hai nhà, mấy lần đều bị sự phản đối quyết liệt của lão cha: "Tiêu tiền làm cái gì? Một năm con chỉ về đốt tờ giấy chốc lát bằng đít con kiến. Cha cũng suốt ngày ở trên núi chăm sóc đàn cừu. Xây điện Kim Lãng cũng chỉ để trưng cho đẹp, rảnh rỗi ăn củ cải còn phải lo chuyện bao đồng nữa. Giữ tiền lại để tu sửa mồ mả cho lão cha đi!"
Bây giờ mấy nhà có tiền đi ra từ trong núi kiếm được tiền, đều tìm thầy phong thủy về chọn đất âm để xây nhà âm rồi. Cái Tam Huyện không phải tiếc nuối không nợ tiêu ngần ấy tiền, mà là về mặt tình cảm muốn lão cha khỏe mạnh sống lâu, không vội vàng đi tu sửa mồ mả. Hơn nữa lão cha cho tới nay vẫn còn một tâm sự rất nặng không thể buông bỏ, chính là di cốt của ông nội cho tới nay vẫn chưa tìm thấy, bà nội ở dưới suối vàng vẫn đang cô độc thủ mộ trống. Dù là nguyên nhân cái chết nào đi nữa, hài cốt của người thế hệ trước không thể đoàn tụ hợp táng, ở vùng quê đây là một điều kiêng kỵ lớn. Nghe nói không có lợi cho sự phát triển của thế hệ sau, nhân duyên bình an, gia đạo hưng vượng.
Trên cửa hang động vẫn là chiếc ổ khóa sắt kiểu cắm gạt lõi từ thuở sớm, Cái Tam Huyện biết chìa khóa đang được đặt trong hố lõm trên đỉnh trục cửa. Thực sự không muốn mở cửa vào nhà nữa, mặc dù đây từng là nơi cô sinh ra và đưa tiễn người thân về cõi vĩnh hằng, không muốn nhìn thấy cảnh sinh hoạt gần như người tối cổ của lão cha mà đau lòng nữa. Điều này với văn phòng và phòng ngủ đầy đủ thiết bị hiện đại của cô, không chỉ là khoảng cách thời gian không gian một trăm năm, mà kết nối ở giữa khoảng cách đó chính là mối quan hệ nhân mạch gắn liền máu thịt.
Rất nhiều chuyện trong cảnh ngộ cuộc đời rất khó thay đổi, bao gồm cả thói quen sinh hoạt và mô hình tư duy của người thân. Mấy trăm con cừu qua tay lão cha có thể đáng giá bao nhiêu tiền, bán đi hoặc chuyển nhượng rồi theo cô vào thành phố hưởng phúc chẳng phải vạn sự tốt đẹp rồi sao! Thế nhưng lão cha lại cho rằng đàn cừu đó là sinh mạng của ông, là sự nghiệp và tín ngưỡng gắn bó với ông. Con mang về cho ông mười vạn đồng để dưỡng lão, ông sẽ hỏi con kiếm tiền dễ dàng vậy sao? Có phải cạy két sắt của ngân hàng rồi không? Hơn nữa chuyện ăn uống sinh hoạt trong thành phố khiến ông không thể quen nổi. Leo lầu trèo thang thì ông không sợ, có công lực leo Tam Huyện Nạo rồi, thì cầu thang không thành vấn đề. Chủ yếu là con người sao có thể không dính chút hơi đất nào chứ? Cứ chui vào cái khuôn mẫu đúc bằng cốt thép bê tông, thời gian dài sẽ biến thành con bồ câu mất. Chiếc giường đó quá mềm, nằm lên là không tài nào ngủ được nữa. Nhất là cái bồn cầu xả nước đó, ngồi lên không rặn được phân ra. Dùng loại giấy tốt như thế để chùi đít không phải là quá nghiệp chướng hay sao! Lão cha chỉ biết dùng hòn đá trên núi Bát Thánh để chùi đít mà thôi. Con có thể mang cho lão cha mấy giỏ hòn đá vào thành phố để chùi đít dùng được không?
Đối với những vấn đề liên quan đến ăn uống sinh hoạt của lão cha, Cái Tam Huyện đã không chỉ một lần suy nghĩ rất nhiều. Tuổi đã vượt qua cổ lai hi rồi, dù có khỏe mạnh đến đâu, sớm muộn gì cũng phải có một chốn về tốt đẹp. Đây là thiên chức mà con cái nên làm.
Lúc quay người bước ra khỏi cửa viện, Cái Tam Huyện lại ngoảnh đầu nhìn cây lựu vẫn sum suê trong sân. Vài quả lựu to chín mọng trên cành đã nứt toác miệng, hạt lựu đỏ thắm nổi bật rực rỡ dưới ánh nắng. Thỉnh thoảng có chim chóc bay tới mổ vài miếng, rồi lại vỗ cánh bay đi.
