Vọng Kinh Đài và Hồng Thổ Ao chỉ cách nhau đúng một dốc sườn núi từ trên đài xuống dưới chân dốc. Trên Vọng Kinh Đài có mấy chục hộ dân, phần lớn là nhà gạch ngói mái bằng và nhà đá, còn ở Hồng Thổ Ao này cũng có hơn chục hộ dân, đại đa số là các hang đất được khoét sâu vào sườn núi dựng đứng. Kiểu dáng của những hang đất này đại đồng tiểu dị so với thổ giao ở Diên An. Điểm giống nhau là thông thường đều có một gian sáng hai gian tối, ba gian thông liền nhau, điểm khác biệt là cửa ra vào và cửa sổ của thổ giao trong núi Thái Hành đều không lớn bằng ở Diên An. Thổ giao tuy mộc mạc, nhưng đối với người làm ruộng trong núi mà nói thì vừa ấm mùa đông lại mát mùa hè, vô cùng thoải mái, hơn nữa lại kinh tế thiết thực tiết kiệm củi lửa. Đặc biệt là sự mát mẻ ẩm ướt vào mùa hè, không giống như quạt máy và điều hòa, thổi lâu sẽ cảm thấy khó chịu.

Hồng Thổ Ao hầu như không có họ tạp cư từ nơi khác đến, mấy chục hộ gia đình phần lớn đều là người Thái Hành Sơn thổ địa gốc mang họ Cái. Chăm sóc mấy mẫu ruộng núi, nuôi dắt vài con bò và lừa, lùa một bầy cừu vừa thả vừa dẫm phân để bồi bổ đất đai, đây hầu như là kế sinh nhai và duy trì nòi giống chính của mấy chục hộ gia đình ở Hồng Thổ Ao.

Năm Cái Tứ Hải - người chăn cừu - tròn hai mươi bảy tuổi, qua lời mai mối của thím Hỉ hàng xóm, dùng hai túi khoai tây khô để cưới cô Xuân Hoàng người Hà Nam trốn chạy nạn đói kéo sang, kém anh ta vài tuổi về làm vợ. Kể từ khi cô Xuân Hoàng làm vợ Cái Tứ Hải, dù cho da vàng vóc ngói gầy gò ốm yếu bệnh tật đầy mình, nhưng duy chỉ có bộ máy sinh đẻ ấy lại cực kỳ tốt dùng. Mỗi năm một đứa, hai năm ba đứa, qua ba năm tính cả sinh đôi thì vừa vặn đủ một nắm tay. Thật khiến cho người chăn cừu Cái Tứ Hải mừng đến mức hóa lo: "Mẹ của lũ trẻ ơi, anh chịu thua nàng rồi đấy, còn chưa kịp thắt lưng quần đã lại mang thai lần nữa rồi."

Thêm lương không bằng bớt miệng. Đầu thập niên sáu mươi của thế kỷ trước là thời kỳ mà thắt lưng của người dân nước ta phải thắt lại đến mức không thể thắt hơn được nữa. Cái Tứ Hải làm nghề chăn cừu cho đội sản xuất, tuy việc vơ vét vài nắm lông cừu lông dê dễ như trở bàn tay, ngặt nỗi thứ này không thể dùng để chống đói, đến như một con cừu bệnh lăn sườn núi ngã chết, cũng phải vác về đội sản xuất chia nhỏ ra tính đều theo đầu người.

Cái hang đá rách ba gian của nhà Cái Tứ Hải đã có năm đời người sinh sống, nghèo đến mức ngay cả lũ chuột dọn nhà đi cũng chẳng buồn quay lại thăm viếng dạo chơi. Ngay cả tờ giấy gai dán cửa sổ cũng là miếng vá chồng lên lớp vá, lớp này rách lùa gió lọt khí, thì lại chắp vá dán thêm mấy miếng, cứ thế lặp đi lặp lại liên tục mấy năm sau, đến một năm ăn tết bóc ra để thay một lợt giấy mới, thì lớp giấy cửa sổ cũ bóc ra ấy trông giống như một chiếc bánh rán dày, suýt có thể dùng làm vung nồi.

Chính cái nơi nghèo khó đến mức nhiều năm khó thấy chút váng mỡ heo như Hồng Thổ Ao này, thế mà ông thầy phong thủy mù một mắt nọ lại dám khẳng định chắc nịch rằng đất đỏ sinh tài, vùng đất trũng này chôn giấu vô số kim nguyên bảo vô tận.

Người mong hạnh phúc, cây mong mùa xuân. Hết đời này qua đời khác, lứa người nào lại không mong tiền tài suôn sẻ, áo cơm không lo nghĩ chứ. Cầu mong đường quan lộ suy cho cùng có lẽ chỉ là chuyện của tầng lớp thượng lưu. Quần chúng nhân dân dù ở bất kỳ thời đại nào, điều khát khao xa xỉ đầu tiên và cũng là mức tối thiểu chính là được ăn no bụng, mặc được quần.

Tục ngữ có câu: Hán tử nghèo gặp năm nhuận. Chính vì lâm vào thời kỳ khốn cùng thê thảm đến mức ăn không đủ no, mặc không đủ ấm ấy, Cái Tứ Hải dẫu đang ở độ tuổi tráng niên thì vẫn là sợ nhất việc nghe thấy tiếng khóc của trẻ sơ sinh truyền ra từ chiếc giường đất trong hang đá nhà mình. Tiếng khóc ấy từng là lời chúc phúc mà một gã trai tân mãi đến sau hai mươi bảy tuổi mới kết hôn như anh ta hằng mong mỏi, thế nhưng qua từng năm lại từng năm, từng tiếng lại từng tiếng, lời chúc phúc đến dồn dập này lại vô tình biến thành tiếng đòi nợ và chiếc vòng kim cô. Mặc dù người vợ liên tiếp sinh cho anh ta năm cô con gái, ngoại trừ một đứa bị điên bốn sáu chết yểu, hai đứa khác đều đã vô điều kiện cho người khác để tìm con đường sống khác.

Người dân trong núi nơi này từng dùng những lời lẽ mộc mạc như thế này để diễn tả sự túng thiếu của một gia đình nông dân: Hán tử giỏi đến mấy cũng không thể chống chọi lại việc nách áo có thêm hai cái miệng ăn.

Đúng vậy đấy, vào những năm tháng thắt lưng buộc bụng vượt qua nạn đói với "rau dưa thay lương thực" ấy, lá cây và vỏ cây đều đã bị ăn sạch, có thêm một cái miệng nhỏ đang há hốc chờ ăn, đối với người gánh vác gia đình mà nói chính là một mối đe dọa to lớn biết nhường nào!

Điều khiến cho chủ nhân của cái hang rách này là Cái Tứ Hải cảm thấy canh cánh trong lòng nhất cuối cùng cũng đã tới. Cho dù anh ta có ba mùa rưỡi trong suốt bốn mùa không phân ngày đêm ở trên núi dưới sườn, bận rộn vì bầy cừu của tập thể trong chuồng lạnh chuồng ấm.

Điều gì phải đến cuối cùng vẫn sẽ phải đến.