Có thật chăng trí tuệ của con người đạt đỉnh vào tuổi bốn mươi rồi từ đó bắt đầu lặn dần như ánh mặt trời về tây? Bác sĩ Osler từng bị quy là đã phán như thế. Có thể ông ấy nói thế thật, hoặc không; tôi cũng chẳng rõ. Nhưng nếu ông có nói, tôi xin chỉ cho ông một trường hợp minh chứng cho quy luật ấy — minh chứng bằng chính sự ngoại lệ của nó. Ở vị trí ngoại lệ này, tôi xin đề cử ông Howells.

Tôi từng đọc cuốn Venetian Days của ông chừng bốn mươi năm trước. Nay đem so sánh với bài viết về Machiavelli của ông trên một số tạp chí Harper gần đây, tôi chẳng thấy văn phong tiếng Anh của ông sứt mỏng đi phân nào. Suốt bốn mươi năm qua, thứ tiếng Anh ấy đối với tôi luôn là một niềm hân hoan và kinh ngạc khôn nguôi. Trong việc duy trì bền bỉ những phẩm chất vĩ đại — sự trong sáng, súc tích, chính xác đến từng từ ngữ, cùng nét duyên dáng diễn đạt tự nhiên như thể vô tình — tôi tin rằng trong thế giới cầm bút bằng tiếng Anh, ông không có đối thủ. Bền bỉ — tôi xin tựa vào từ ngữ bảo vệ này. Cũng có những người khác thể hiện được các phẩm chất tuyệt vời ấy xuất sắc chẳng kém gì ông, nhưng đó chỉ là những luồng ánh trăng trăng trẻo phát ra theo từng nhịp ngắt quãng, xen giữa là những dải cảnh trí mờ ướt đẫm sương; trong khi đó, vầng trăng của Howells lại giăng buồm trên bầu trời không một gợn mây suốt đêm này qua đêm khác.

Về độ chính xác của từ ngữ, tôi đồ rằng không ai vượt qua được ông Howells. Ông dường như luôn tìm ra cái hạt vàng ẩn hiện khó lường ấy: từ ngữ đắt giá nhất. Những người khác nhiều hay ít đều phải hài lòng với những từ ngữ xấp xỉ; ông thì may mắn hơn. Với tôi, những người khác như đám thợ đãi vàng bằng đãi — tất nhiên sẽ có một lượng vàng bị trôi mất theo dòng nước; còn ông, trong hình dung của tôi, lại như thủy ngân quét qua máng đãi — chẳng một hạt kim loại nào có thể thoát khỏi tay ông. Một từ ngữ đắt giá có sức mạnh vô cùng: nó thắp sáng và mở ra con đường cho người đọc; một từ ngữ xấp xỉ đúng cũng đáp ứng được nhu cầu, giúp chuyến hành trình diễn ra suôn sẻ, nhưng ta chẳng thể hồ hởi đón nhận, vỗ tay khen ngợi hay hân hoan với nó như khi từ ngữ hoàn hảo nhất rực sáng lên trước mắt. Mỗi khi bắt gặp một từ ngữ đúng đắn đến kinh ngạc trong một cuốn sách hay tờ báo, hiệu ứng nó tạo ra lan tỏa cả về thể xác lẫn tâm hồn, nhanh như một luồng điện: nó mơn trớn tinh tế khắp khoang miệng, để lại vị chua dịu, giòn tan và ngon lành như lớp bơ mùa thu phủ trên quả sumac. Ta chẳng còn thời gian để mổ xẻ hay xếp hạng từ ngữ ấy, bởi sự thừa nhận tự động dành cho vị thế tối thượng của nó diễn ra ngay lập tức. Có vô số tác phẩm văn học chấp nhận được vốn dùng rất nhiều từ ngữ xấp xỉ, nhưng chúng chỉ giống như một khung cảnh đẹp nhìn qua màn mưa; từ ngữ đắt giá sẽ xua tan cơn mưa ấy để bạn nhìn rõ hơn. Mà trời thì chẳng bao giờ mưa khi Howells đặt bút.

Và từ đâu mà ông có được dòng chảy ngôn từ tự nhiên, không chút gượng ép? Từ đâu có được nhịp điệu du dương, uốn lượn? Rồi cả những kết cấu kiến trúc tuyệt mỹ, nét tao nhã trong diễn đạt, sự cô đọng như lương khô, và tất cả những điều tuyệt vời khác nữa? Chắc chắn là bẩm sinh rồi. Mọi thứ ngay từ đầu đã ngăn nắp, rực rỡ và phi thường; và sau bốn mươi năm miệt mài gọt giũa, dạn dạn phong sương, mọi thứ hôm nay vẫn cứ rực rỡ và phi thường như thế. Ông đã bước qua tuổi bốn mươi từ lâu lắm rồi; nhưng tôi nghĩ thứ tiếng Anh của ông hôm nay — thứ tiếng Anh hoàn hảo, tôi muốn nói vậy — hoàn toàn có thể thách thức thứ tiếng Anh của chính ông thời xa xưa ấy mà chẳng chút sợ hãi.

Bây giờ tôi xin trở lại với bài viết về Machiavelli, và mời độc giả cùng xem xét đoạn văn tôi trích dưới đây. Tôi không có ý bảo quý vị đọc lướt qua; tôi muốn quý vị soi xét, nghiên cứu nó. Và dĩ nhiên, hãy đọc to thành tiếng. Có thể tôi sai, nhưng tôi luôn tin rằng người ta không thể thưởng thức hết cái hay của một tác phẩm văn chương công phu nếu chỉ đọc thầm:

Ông Dyer thiên về quan điểm, vốn lần đầu được Macaulay gợi mở đầy sáng tỏ, rằng Machiavelli thực sự nghiêm túc, nhưng không thể bị phán xét như cách người ta phán xét một nhà đạo đức chính trị thuộc thời đại và chủng tộc chúng ta. Ông cho rằng Machiavelli nghiêm túc theo cách mà chỉ một kẻ lý tưởng hóa mới có thể làm được, và ông là người đầu tiên hình dung Machiavelli là một nhà lý tưởng đắm mình trong thực tại, người đã vô thức biến chuyển những sự kiện trước mắt thành những vấn đề mang tính ảo tưởng của một mộng tưởng. Một Machiavelli mà ông khắc họa không ngừng làm một người cộng hòa về mặt chính trị và một người công chính về mặt xã hội chỉ vì ông đưa một kẻ độc tài tàn bạo như Caesar Borgia làm tấm gương cho các nhà cầm quyền. Những gì Machiavelli chứng kiến xung quanh mình ở Ý là một sự hỗn loạn dân sự, trong đó có sự áp bức mà không có nghệ thuật trị quốc, và có sự nổi dậy mà không có lòng yêu nước. Khi một kẻ tàn ác như Borgia xuất hiện trên chính trường và khuất phục cả kẻ bạo chúa lẫn những kẻ nổi loạn vào một sự im lặng dường như bình yên, hắn rất có thể xuất hiện trong mắt một kẻ mộng mơ như vậy như một đấng cứu thế của xã hội mà một lớp người mộng mơ nhất định vẫn luôn tìm kiếm. Machiavelli không kém phần trung thực khi ông tôn vinh sức mạnh quỷ dữ của Caesar Borgia so với Carlyle ở những thời điểm khác nhau khi ông ca ngợi người đàn mạnh mẽ tiêu diệt tự do để tạo ra trật tự. Nhưng Carlyle vừa mới ngừng bị nhầm lẫn là một nhà cải cách, trong khi số phận nghiệt ngã của Machiavelli vẫn là bị trói buộc trong chất liệu của mình đến mức tên tuổi của ông đại diện cho bất kỳ điều gì độc ác và phản bội nhất trong bản chất con người.

Quý vị thấy đấy, câu văn mới dễ dàng và mượt mà làm sao; không hề bị cản trở bởi sự thô ráp, vụng về hay nhịp điệu gãy gập; mới đơn giản và — theo như quý vị hay tôi có thể nhận ra — tự nhiên đến thế nào; mới trong trẻo, súc tích, dễ hiểu và không bị rối loạn bởi những dòng chảy ngược, xoáy nước hay sóng ngầm ra sao; trông có vẻ không trang trí nhưng lại là toàn bộ sự trang trí, giống như hoa linh lan; và mới nén chặt, gọn gàng làm sao, mà chẳng cần treo một tín hiệu tự mãn nào ở đâu để gây sự chú ý.

Đoạn trích trên có hai mươi ba dòng. Sau khi đọc đi đọc lại vài lần thành tiếng, người ta sẽ nhận ra một lượng lớn nội dung được nén chặt trong một khoảng không gian nhỏ hẹp ấy. Tôi nghĩ đó là một mô hình của sự súc tích. Khi tôi tháo gỡ các chất liệu của nó ra, gọt giũa lại rồi ghép chúng lại theo cách của mình, tôi thấy mình không thể nhét kết quả trở lại vào đúng cái hốc ban đầu vì không đủ chỗ. Tôi thấy nó giống như trường hợp một người phụ nữ xếp đồ vào chiếc vali của một người đàn ông: anh ta có thể lấy đồ ra, nhưng chẳng bao giờ có thể xếp chúng trở lại như cũ.

Đoạn văn được đưa ra là một mẫu hình chuẩn xác và công bằng; phần còn lại của bài viết cũng súc tích y như vậy; không có một từ thừa nào. Mẫu hình này cũng chuẩn xác ở các khía cạnh khác: trong trẻo, lưu khoát, tao nhã và có nhịp điệu như chính nó, nó không hề tỏ ra ưu việt hơn phần còn lại của bài luận ở những điểm này. Ngoài ra, cách chọn từ ngữ nổi bật trong mẫu hình không hề đơn độc; có rất nhiều từ ngữ cùng loại được phân bố rải rác qua các đoạn văn khác. Đây là một tuyên bố lớn khi loại từ ngữ đó phải đối mặt với thử thách của một cụm từ như cụm từ ở câu giữa: "một nhà lý tưởng đắm mình trong thực tại, người đã vô thức biến chuyển những sự kiện trước mắt thành những vấn đề mang tính ảo tưởng của một mộng tưởng." Với một trăm từ để làm điều đó, người thợ thủ công văn chương có thể bắt lấy ý nghĩ bay bổng đó, buộc nó lại và thu nó về một trạng thái cụ thể, có thể nhìn thấy, vững chắc, dễ hiểu và hoàn hảo, như một cây bắp cải; nhưng người nghệ sĩ làm điều đó với hai mươi từ, và kết quả là một bông hoa.

Cụm từ trích dẫn, giống như hàng ngàn cụm từ khác xuất phát từ cùng một nguồn, có phẩm chất của những đoạn thơ nhất định vốn nắm giữ chúng ta và ở lại trong ký ức chúng ta, ban đầu chúng ta không hiểu tại sao: tất cả các từ đều là những từ "đúng", không có từ nào nổi bật, và vì vậy tất cả chúng dường như không nổi bật, do đó chúng ta tự hỏi điều gì ở chúng khiến thông điệp của chúng giữ chặt lấy ta.

Khối rêu xanh nằm yên

Trên môi người từng hôn

Thời xuân sắc,

Và tên người từng yêu

Khắc bao năm qua rồi

Trên bia đá.

Nó giống như một giai điệu âm nhạc cảm động mộng mơ, không có nốt nhạc nào sắc lẹm. Các từ ngữ đều là những từ "đúng", và đều có cùng kích thước. Ban đầu chúng ta không nhận ra. Chúng ta nhận được hiệu ứng, nó đi thẳng vào lòng chúng ta, nhưng chúng ta không biết tại sao. Chính khi những từ ngữ đúng đắn trở nên nổi bật thì chúng mới cất tiếng sét:

Vinh quang từng là Hy Lạp và vẻ uy nghi từng là La Mã!

Khi tôi trở lại từ Howells già đến Howells trẻ, tôi thấy ông sắp xếp và gom nhóm các từ ngữ tiếng Anh rất tốt, nhưng không tốt hơn bây giờ là mấy. Hiện tại ông không hề tài tình hơn trong việc cụ thể hóa các khái niệm trừu tượng so với thời ông dịch những ảo ảnh của đôi mắt trần thành những từ ngữ tái tạo lại hình dáng và màu sắc của chúng:

Trên những con phố ở Venice, người ta không để tuyết rơi được yên. Tuyết lập tức được hàng trăm người khuân vác bán trần xúc xuống các kênh rạch; và giờ đây tại Quảng trường St. Mark, tiếng nhạc của vô số chiếc xẻng đập vào tai tôi; và tôi thấy đoàn quân nghèo khổ đang run rẩy dấn thân vào cuộc chiến với các yếu tố tự nhiên để giành lấy Quảng trường. Nhưng tuyết vẫn tiếp tục rơi, và qua màn hoàng hôn của những bông tuyết đang hạ xuống, tất cả sự nhọc nhằn và va chạm này trông giống như thứ nỗ lực mệt mỏi trong những giấc mơ, khi sự chăm chỉ quyết tâm nhất dường như chỉ làm mới lại nhiệm vụ. Đỉnh cao của tháp chuông bị ẩn trong những nếp gấp của tuyết rơi, và tôi không còn có thể nhìn thấy thiên thần vàng trên đỉnh của nó nữa. Nhưng nhìn từ bên kia Quảng trường, đường nét xinh đẹp của Nhà thờ St. Mark được phác họa hoàn hảo trong không khí, và những sợi chỉ di chuyển của tuyết rơi được dệt thành một phép thuật quyến rũ mới mẻ xung quanh kiến trúc vốn luôn tựa như quá tinh xảo trong vẻ đẹp kỳ diệu của nó để có thể là bất cứ thứ gì khác ngoài sự sáng tạo của phép thuật. Tuyết mềm mại đã thương cảm cho tòa nhà xinh đẹp vì tất cả những sai trái của thời gian, và che giấu những vết bẩn và sự xơ xác gớm ghiếc của sự suy tàn đến mức nó trông như mới từ tay người thợ xây — hay nói đúng hơn, mới từ bộ não của kiến trúc sư. Có một sự tươi mới kỳ diệu trong màu sắc của những bức tranh khảm trong các vòm lớn của mặt tiền, và tất cả sự hòa hợp nhã nhặn mà ngôi đền vươn lên, của những cuộn đá cẩm thạch và sự phong phú của lá cây nhẹ nhàng đỡ lấy các bức tượng của các vị thánh, đã được tinh khiết hóa gấp trăm lần bởi sự tinh khiết và trắng xốp của những bông tuyết cuốn trôi. Tuyết nằm nhẹ nhàng trên những quả cầu vàng rung rẩy như mào công phía trên các mái dom lớn, và trang trí chúng bằng màu trắng mềm mại nhất; nó khoác cho các vị thánh áo choàng lông gấm; và nó nhảy múa trên tất cả các tác phẩm của mình, như thể hân hoan trong vẻ đẹp của nó — vẻ đẹp lấp đầy tôi bằng khao khát tinh tế, ích kỷ muốn giữ lại vẻ đẹp chóng tàn như vậy trong một thời gian ngắn nữa của cả cuộc đời tôi, và với sự tuyệt vọng khi nghĩ rằng ngay cả cái bóng không sống nghèo nàn của nó cũng không bao giờ có thể được phản chiếu một cách công bằng trong tranh hay thơ.

Qua màn tuyết rơi chập chờn, Thánh Theodore trên một trong những cột đá cẩm thạch của Piazzetta không hiện ra hung tợn như thói quen của ông, và con sư tử có cánh trên cột kia có thể là một con chiên có cánh, trông ông thật dịu dàng và hiền lành dưới ánh sáng mềm mại của cơn bão. Các ngọn tháp của các nhà thờ trên đảo hiện ra mờ nhạt và xa xôi trong sự u ám; những người thủy thủ trên dây rợ của những chiếc tàu nằm trong Lòng chảo làm việc như những bóng ma giữa các dây chằng; những chiếc gondola lẻn vào và ra khỏi khoảng cách mờ đục một cách im lặng và mộng mơ hơn bao giờ hết; và một sự im lặng, gần như có thể cảm nhận được, nằm trên thành phố lặng lẽ nhất thế giới.

Tinh thần của Venice là ở đó: của một thành phố nơi Tuổi tác và Sự suy tàn, mệt mỏi với việc phân phát thiệt hại và sự repulsive giữa các thành phố khác trên hành tinh theo chính sách và công việc của nghề nghiệp của họ, đến để nghỉ ngơi và vui chơi giữa các mùa, và tự thưởng cho mình sự sang trọng và thư giãn của việc dẹp bỏ cửa hàng và phát minh cũng như lãng phí các sức hút xung quanh, thay vì bãi bỏ những thứ họ tìm thấy, như thói quen của họ khi không trong kỳ nghỉ.

Trong mùa làm việc, đôi khi họ kinh doanh ở Boston, và một nhân vật trong vùng đất chưa được khám phá ghi chép chính xác những hiệu ứng thảm thương do họ gây ra đối với khía cạnh của một con phố gồm những ngôi nhà từng trang trọng và thanh lịch mà những người sống ở đó đã chuyển đi và để lại chúng làm mồi cho sự bỏ mặc, sự sụp đổ dần dần và sự thoái hóa tiến triển; một sự đi xuống cuối cùng chạm đáy, khi con phố trở thành nơi đậu cho những người hành nghề khiêm tốn thuộc loại chữa bệnh bằng niềm tin và bói toán.

Thật là một ngôi nhà kỳ lạ, sầu muộn, thật là một con phố kỳ lạ, sầu muộn! Tôi không nghĩ mình từng ở trong một con phố nào trước đây mà có khá nhiều quý cô hành nghề, với họ tiếng Anh, thích dùng Madam hơn Mrs. trên biển cửa của họ. Và nơi cổ kính nghèo nàn này có một vẻ ý thức một cách tuyệt vọng về việc đang đi đến chỗ tồi tệ. Mỗi ngôi nhà dường như giật mình khi bạn đi qua, và tự cúc áo đến cằm vì sợ bạn phát hiện ra nó không có áo sơ mi — có thể nói như vậy. Tôi không biết lý do là gì, nhưng những dấu hiệu vật chất này của sự suy tàn xã hội làm tôi đau đớn khủng khiếp; một người phụ nữ say rượu không đáng sợ hơn một ngôi nhà cổ hốc hác, từng là một ngôi nhà, trong một con phố như thế này.

Những bức tranh của ông Howells không chỉ là những bức ảnh cứng nhắc, gượng gạo, chính xác; chúng là những bức ảnh có cảm xúc trong đó, và tình cảm, những bức ảnh được chụp trong một giấc mơ, người ta có thể nói như vậy.

Về sự hài hước của ông, tôi sẽ không cố nói bất cứ điều gì, tuy nhiên tôi sẽ cố gắng, nếu tôi có những từ ngữ có thể xấp xỉ đạt đến vị trí cao của nó. Tôi không nghĩ có ai khác có thể chơi đùa với những tưởng tượng hài hước một cách tao nhã, tinh tế và ngon lành như ông làm, cũng như không có nhiều thứ để chơi đùa cùng, cũng như không thể đến gần việc làm cho chúng trông như thể chính chúng đang chơi đùa và ông không nhận ra rằng chúng đang làm việc đó. Vì chúng không phô trương, và lặng lẽ trong cách thức của mình, và cư xử tốt. Sự hài hước của ông chảy nhẹ nhàng xung quanh và bên trên và xuyên qua mắt lưới của trang sách, lan tỏa, tươi mát, mang lại sức khỏe, và không phô trương cũng như không gây ra nhiều tiếng ồn hơn sự tuần hoàn của máu.

Có một điều khác đáng chú ý một cách hài lòng trong các cuốn sách của ông Howells. Đó là "chỉ dẫn sân khấu" của ông — những thủ thuật mà các tác giả sử dụng để tạo ra một loại sự tự nhiên của con người xung quanh một cảnh quay và một cuộc trò chuyện, và giúp người đọc nhìn thấy cái này và hiểu được ý nghĩa trong cái kia vốn có thể không được nhận thức nếu giao cho những từ ngữ trần trụi của cuộc trò chuyện mà không được giải thích. Một số tác giả làm quá các chỉ dẫn sân khấu, họ công phu chúng vượt quá sự cần thiết; họ dành quá nhiều thời gian và chiếm quá nhiều diện tích để nói cho chúng ta biết một người đã nói một điều như thế nào và anh ta trông như thế nào và hành động như thế nào khi nói điều đó khiến chúng ta mệt mỏi và tức giận và ước gì anh ta đã không nói điều đó chút nào. Các chỉ dẫn của các tác giả khác thì đủ ngắn gọn, nhưng hiếm khi sự ngắn gọn chứa đựng cả sự hóm hỉnh lẫn thông tin. Các nhà văn của trường phái này ăn mặc rách rưới, trong vấn đề chỉ dẫn sân khấu; phần lớn họ không có gì trong kho ngoài một điếu xì ráo, một tiếng cười, một sự ửng hồng, và một sự bật khóc. Trong sự nghèo nàn của mình, họ làm việc với những thứ đáng buồn này đến tận xương. Họ nói:

"... Alfred trả lời, búng tàn thuốc từ điếu xì ráo của mình." (Điều này không giải thích được gì; nó chỉ lãng phí không gian.)

"... Richard đáp lại, với một tiếng cười." (Không có gì để cười; không bao giờ có. Nhà văn đưa nó vào theo thói quen — một cách tự động; anh ta không chú ý đến công việc của mình; hoặc anh ta sẽ thấy rằng không có gì để cười; thường thì, khi một nhận xét nhạt nhẽo và ngớ ngẩn một cách kỳ lạ và nhức nhối, anh ta cố gắng lừa người đọc bằng cách mở rộng chỉ dẫn sân khấu và làm cho Richard bùng nổ thành "những cơn cười điên cuồng không thể kiểm soát." Điều này làm cho người đọc buồn.)

"... Gladys thì thầm, ửng hồng." (Sự ửng hồng cũ kỹ đáng thương này là một thứ mệt mỏi. Chúng ta trở nên thà rằng Gladys ngã ra khỏi cuốn sách và gãy cổ còn hơn làm lại điều đó. Cô ấy luôn làm điều đó, và thường là không liên quan. Bất cứ khi nào đến lượt cô ấy thì thầm, cô ấy lại treo sự ửng hồng của mình lên; đó là thứ duy nhất cô ấy có. Trong một thời gian ngắn, chúng ta ghét cô ấy, giống như chúng ta ghét Richard.)

"... Evelyn lặp lại, bật khóc." (Loại này giữ cho một cuốn sách luôn ẩm ướt. Họ không thể nói một điều mà không khóc. Họ khóc quá nhiều về không gì cả đến mức sau này khi họ có điều gì đó để KHÓY VỀ thì họ đã khô cạn; họ sụt sùi, và không mang lại gì; chúng ta không bị cảm động. Chúng ta chỉ vui mừng.)

Chúng làm tôi khó chịu, những chỉ dẫn sân khấu cũ kỹ và bị làm việc quá sức này, những tấm phim carbon này đã bị cháy từ lâu và giờ không thể mang bất kỳ sợi ánh sáng mờ nhạt nào nữa. Sẽ thật tốt nếu chúng có thể được miễn nhiệm vụ và bị ném ra sân sau văn học để mục nát và biến mất cùng với những "chiến mã" và "thánh địa" bị loại bỏ và quên lãng và các đạo cụ sân khấu tương tự từng rất thân thương với ông cha chúng ta. Nhưng tôi thân thiện với các chỉ dẫn sân khấu của ông Howells; thân thiện với chúng hơn với bất kỳ ai khác, tôi nghĩ vậy. Chúng được thực hiện với một nghệ thuật có năng lực và phân biệt, và trung thành với các yêu cầu của văn phòng thích hợp và hợp pháp của một chỉ dẫn sân khấu, đó là thông tin. Đôi khi chúng truyền tải một cảnh quay và các điều kiện của nó tốt đến mức tôi tin rằng tôi có thể nhìn thấy cảnh quay và có được tinh thần và ý nghĩa của cuộc trò chuyện đi kèm nếu ai đó chỉ đọc các chỉ dẫn sân khấu cho tôi và bỏ qua cuộc nói chuyện. Chẳng hạn, một cảnh như thế này, từ The Undiscovered Country:

"... và cô đặt tay mình với một cử chỉ van xin lên vai cha cô."

"... cô trả lời, đi theo cử chỉ của anh bằng một ánh nhìn."

"... cô nói, cười một cách hốt hoảng."

"... cô hỏi, quay nhanh về phía ông ấy cái ánh nhìn kỳ lạ, tìm kiếm đó."

"... cô trả lời, một cách mơ hồ."

"... cô miễn cưỡng thừa nhận."

"... nhưng giọng cô chết đi một cách mệt mỏi, và cô đứng nhìn vào mặt ông với sự khẩn cầu ngơ ngác."

Ông Howells không lặp lại các hình thức của mình, và không cần phải làm vậy; ông có thể sáng tạo ra những hình thức mới không giới hạn. Chủ yếu là sự lặp đi lặp lại nhiều lần, bởi những kẻ hạng ba, của các hình thức mòn mỏi và vô vị khiến cho các tiểu thuyết của họ trở thành một sự mệt mỏi và tức giận đối với chúng ta, tôi nghĩ vậy. Chúng ta không bận tâm đến một hoặc hai lần giao hàng của họ, nhưng khi chúng ta lật các trang sách và tiếp tục gặp họ, chúng ta sớm muộn gì cũng mệt mỏi với họ và ước họ sẽ làm những việc khác để thay đổi.

"... Alfred trả lời, búng tàn thuốc từ điếu xì ráo của mình."

"... Richard đáp lại, với một tiếng cười."

"... Gladys thì thầm, ửng hồng."

"... Evelyn lặp lại, bật khóc."

"... Bá tước trả lời, búng tàn thuốc từ điếu xì ráo của mình."

"... người chủ tang lễ đáp lại, với một tiếng cười."

"... cô hầu phòng thì thầm, ửng hồng."

"... tên trộm lặp lại, bật khóc."

"... người dẫn đường trả lời, búng tàn thuốc từ điếu xì ráo của mình."

"... Arkwright đáp lại, với một tiếng cười."

"... viên cảnh sát trưởng thì thầm, ửng hồng."

"... con mèo nhà lặp lại, bật khóc."

Và cứ thế và cứ thế; cho đến khi cuối cùng nó ngừng gây kích thích. Tôi luôn chú ý đến các chỉ dẫn sân khấu, bởi vì chúng làm tôi bực mình và giữ tôi cố gắng thoát khỏi đường đi của chúng, giống như những chiếc ô tô làm. Mới đầu; rồi dần dần chúng trở nên đơn điệu và tôi bị cán qua.

Ông Howells đã làm rất nhiều việc, và tinh thần của nó cũng đẹp đẽ như cách nó được tạo ra. Tôi đã giữ ông trong sự ngưỡng mộ và tình cảm nhiều năm đến mức tôi biết theo số năm đó rằng ông đã già rồi; nhưng trái tim ông thì không, cũng như cây bút của ông; và năm tháng không có ý nghĩa gì. Hãy để ông có nhiều năm tháng; có lợi nhuận trong đó cho chúng ta.