Đã nhiều năm trôi qua kể từ lần cuối cùng tôi đặt chân đến Thụy Sĩ. Vào cái thời xa xăm ấy, cả quốc gia này chỉ có vỏn vẹn một tuyến đường sắt leo núi bằng bánh răng. Nhưng thời thế nay đã hoàn toàn thay đổi. Giờ đây chẳng còn ngọn núi nào ở Thụy Sĩ mà không có một hoặc hai tuyến đường sắt răng cưa chạy dọc lên lưng như dây đeo quần; thậm chí có những ngọn núi còn bị đan chéo như hàng rào lưới, và chừng hai năm nữa thì núi nào cũng sẽ như vậy. Đến ngày đó, người dân vùng cao mỗi khi đi chơi đêm sẽ phải cầm theo đèn lồng để khỏi vấp phải những đường ray mới mọc lên từ sau lần dạo chơi trước. Và cũng vào ngày đó, nếu còn người dân vùng cao nào mà mảnh ruộng trồng khoai tây chưa bị đường sắt đâm xuyên qua, thì anh ta sẽ trở nên nổi bật và kỳ lạ chẳng kém gì William Tell.

Tuy nhiên, chỉ có hai cách tuyệt vời nhất để du ngoạn khắp Thụy Sĩ. Cách tuyệt nhất là đi bộ. Cách tuyệt thứ nhì là ngồi xe ngựa hai con mui trần. Bây giờ người ta có thể đi từ Lucerne đến Interlaken qua đèo Brunig bằng đường sắt răng cưa chỉ trong khoảng một giờ, nhưng bạn hoàn toàn có thể lướt đi êm ái trên xe ngựa trong mười tiếng, lại còn có thêm hai tiếng để ăn trưa vào buổi trưa—để ăn trưa thôi chứ không phải để nghỉ ngơi. Chuyến đi chẳng gây ra chút mệt mỏi nào. Chiều tối đến nơi, con người ta vẫn tươi tỉnh cả về tinh thần lẫn thể xác—lòng không bực bội, mặt không bám bụi, tóc chẳng dính sạn, và mắt không một hạt tro. Đó mới chính là trạng thái tâm trí và cơ thể hoàn hảo nhất, là sự chuẩn bị đúng đắn và xứng đáng cho sự kiện trang trọng khép lại một ngày—bước đi với cái đầu thành kính cúi chào trước sự hiện diện của khối núi uy nghi nhất mà quả địa cầu này có thể phô diễn—rặng Jungfrau. Cảm giác đầu tiên của một du khách khi đột ngột đối mặt với bóng hình sừng sững, uy nghiêm được phủ trong tấm khăn liệm tuyết trắng ấy là sự ngỡ ngàng đến nghẹt thở. Cảm giác ấy giống như thể cổng thiên đàng vừa rộng mở và để lộ ra ngai vàng của Chúa.

Nơi đây, tại Interlaken, cảnh vật thật thanh bình và dễ chịu. Chẳng có hoạt động gì diễn ra—hoặc ít nhất là không có gì ngoài ánh nắng mặt trời rực rỡ mang lại sức sống. Ánh nắng chan hòa trút xuống muôn nơi. Người ta hoàn toàn có thể dùng từ "diễn ra" để nói về nó, bởi nó đong đầy sự năng động; ánh sáng dội xuống đầy năng lượng và nhiệt huyết hiện rõ. Đây là một bầu không khí tuyệt vời để đắm mình, cả về đạo đức lẫn thể chất. Sau khi đã trải nghiệm bầu không khí chính trị của các quốc gia quân chủ láng giềng, thật chữa lành và sảng khoái biết bao khi được hít thở bầu không khí đã sáu trăm năm không vương chút nhơ bẩn của nô lệ, và được sống giữa một dân tộc có lịch sử chính trị vĩ đại, cao đẹp, đáng được giảng dạy trong mọi trường học và được mọi chủng tộc, mọi dân tộc nghiên cứu. Bởi cuộc đấu tranh suốt nhiều thế kỷ qua ở đây không vì lợi ích của bất kỳ gia tộc hay giáo hội nào, mà là vì lợi ích của toàn thể quốc gia, vì sự bảo hộ và che chở cho mọi niềm tin. Thực tế này thật vĩ đại. Nếu ai muốn hình dung sự vĩ đại ấy to lớn, trang nghiêm và uy nghi đến nhường nào, hãy thử so sánh nó với mục đích của các cuộc Thập tự quân, cuộc vây hãm York, Cuộc chiến Hoa Hồng và những hài kịch lịch sử thuộc loại đó và quy mô đó.

Tần trước tôi dạo quanh Hồ Bốn Bang, và tôi đã ghé thăm Rutli cùng Altorf. Rutli chỉ là một đồng cỏ nhỏ bé hẻo lánh, nhưng tôi không biết có mảnh đất nào lại linh thiêng hơn hay đáng để băng qua vô số đại dương và lục địa đến thăm hơn thế, bởi chính tại nơi đó, ba vị anh hùng vĩ đại của Thụy Sĩ đã nắm tay nhau vào sáu thế kỷ trước và thề một lời thề giải phóng vĩnh viễn quê hương đang bị nỗ dịch và lăng mạ của họ; còn Altorf cũng là một mảnh đất danh giá và đáng kính ngưỡng, bởi chính tại nơi đó William, mang họ Tell (mà dịch ra có nghĩa là "Kẻ nói khoác"—tức là kẻ phát ngôn quá táo tợn), đã từ chối cúi đầu trước chiếc mũ của Gessler. Những năm gần đây, mấy nhà nghiên cứu lịch sử thích tò mò đang hân hoan vô hạn trước một phát hiện kỳ diệu mà họ mới tìm ra—đó là Tell chưa từng bắn quả táo trên đầu con trai mình. Nghe các nhà nghiên cứu ăn mừng, người ta lại tưởng việc Tell có bắn quả táo hay không là một vấn đề trọng đại; trong khi tầm quan trọng của nó cũng chỉ ngang ngửa với việc Washington có chặt cây anh đào hay không. Những chiến công của nhà yêu nước Washington mới là điều cốt lõi; sự cố cây anh đào chẳng có giá trị gì. Chứng minh Tell thực sự bắn quả táo trên đầu con trai chỉ đơn thuần chứng tỏ ông có thần kinh thép hơn đa số mọi người và bắn cung giỏi như hàng triệu người trước và sau ông, chứ chẳng hơn một phân nào. Nhưng Tell còn vĩ đại và cao cả hơn một xạ thủ đơn thuần, cao cả hơn một cái đầu lạnh; ông là một biểu tượng; ông đại diện cho lòng yêu nước của Thụy Sĩ; trong con người ông là hình bóng của toàn thể nhân dân; khí phách của ông chính là khí phách của họ—khí phách không cúi đầu trước ai ngoại trừ Chúa, khí phách đã thốt ra điều đó bằng lời và khẳng định nó bằng hành động. Ở Thụy Sĩ luôn có những con người như Tell—những người không bao giờ chịu cúi đầu. Đã có đủ những con người như thế ở Rutli; có rất nhiều người ở Murten; đông đảo ở Grandson; và ngày nay vẫn còn rất nhiều. Và người đầu tiên trong số họ—người giương cao ngọn cờ tự do của con người sớm nhất, đầu tiên trên thế giới này—không phải là một người đàn ông, mà là một người phụ nữ—vợ của Stauffacher. Bà đứng đó, thấp thoáng nhưng vĩ đại qua làn sương mờ của muôn vàn thế kỷ, thì thẩm vào tai chồng lời hiệu triệu nổi dậy, bùng cháy thành âm mưu Rutli và khai sinh ra chính thể tự do đầu tiên mà thế giới từng chứng kiến.

Từ khách sạn Victoria này, người ta nhìn thẳng qua một dải đất bằng phẳng hẹp qua một bức tường núi sừng sững, trên đó có một khoảng hở hình kim tự tháp ngược. Phía sau khoảng hở ấy, khối Jungfrau khổng lồ vươn lên bầu trời, một khối tuyết lấp lánh không một vệt mây. Khoảng hở trên bức tường núi sẫm màu tạo thành một chiếc khung vững chãi cho bức tranh vĩ đại. Chiếc khung u tối và khối tuyết rực rỡ tạo nên một sự phản chiếu đối lập đến bàng hoàng. Chính chiếc khung này đã hội tụ và làm nổi bật vẻ đẹp rực rỡ của Jungfrau, biến nó thành cảnh tượng hấp dẫn, mê đắm và quyến rũ nhất tồn tại trên trái đất. Có nhiều ngọn núi tuyết cũng cao lớn và có tỷ lệ tuyệt đẹp như Jungfrau, nhưng chúng thiếu đi chiếc khung này. Chúng đứng trơ trọi giữa không gian; bị các đỉnh núi và vòm núi lân cận lấn chiếm, chèn ép, khiến cho sự uy nghi của chúng bị giảm sút và mất đi hiệu ứng vốn có.

Cái tên Jungfrau—Thiếu nữ—thật là một tên gọi hay. Chẳng có gì có thể trắng hơn; chẳng có gì khiết tinh hơn; chẳng có gì mang dáng vẻ thánh thiện hơn thế. Vào lúc sáu giờ chiều qua, bức tường núi lớn chắn ngang nhìn qua làn sương mờ xanh nhạt trông như được làm bằng không khí và không có thực, mềm mại và phong phú biết bao, lung linh ở những nơi ánh sáng lung linh chạm đến và mờ ảo ở những nơi bóng tối bao phủ. Rõ ràng đó là chất liệu của một giấc mơ, một tác phẩm của trí tưởng tượng, chẳng có gì là thực. Sắc thái là màu xanh lá cây, các sắc độ hơi khác nhau một chút, nhưng chủ yếu là rất tối. Mặt trời đã lặn—đối với bức tường núi đó thì như vậy, nhưng đối với Jungfrau đang vươn mình lên bầu trời phía sau khoảng hở thì chưa. Nàng là một ngọn lửa cuồn cuộn cháy sáng của màu trắng làm chói mắt.

Người ta nói rằng Fridolin (Fridolin già), một vị thánh mới, nhưng trước đây là một nhà truyền giáo, đã đặt cho ngọn núi cái tên nhã nhặn này. Ông là một người Ireland, con trai của một vị vua Ireland—vào thời của ông, một nghìn năm trăm năm trước, chỉ riêng ở Quận Cork đã có đến ba mươi nghìn vị vua trị vì. Mọi chuyện trở nên tồi tệ đến mức họ không thể kiếm sống được, vì có quá nhiều sự cạnh tranh và tiền công bị cắt giảm quá nhiều. Một số người trong số họ mất việc hàng tháng trời, với vợ và con nhỏ phải nuôi, mà chẳng có lấy một mẩu bánh mì khô trong nhà. Cuối cùng, một mùa đông đặc biệt khắc nghiệt đã giội xuống đất nước, và hàng trăm người trong số họ phải đi ăn xin, ngày này qua ngày khác trong thời tiết giá lạnh nhất, đứng chân trần trên tuyết, giơ vương miện ra xin tiền bố đức. Quả thực, họ sẽ phải di cư hoặc chết đói nếu không nhờ một ý tưởng may mắn của Hoàng tử Fridolin, người đã thành lập một công đoàn lao động, công đoàn đầu tiên trong lịch sử, và lôi kéo được phần lớn họ tham gia. Do đó, ông đã giành được sự biết ơn chung, và họ muốn tôn ông làm hoàng đế—hoàng đế của tất cả họ—hoàng đế của Quận Cork, nhưng ông nói rằng, Không, làm đại biểu lưu động là đủ tốt đối với ông rồi. Bởi vì kìa! ông khiêm tốn vượt quá tuổi tác của mình, và sắc sảo như một ngọn roi. Cho đến ngày nay ở Đức và Thụy Sĩ, nơi Thánh Fridolin được tôn kính và vinh danh, người dân quê vẫn gọi ông một cách âu yếm là đại biểu lưu động đầu tiên.

Chuyến đi dạo đầu tiên ông thực hiện là sang Pháp và Đức để truyền giáo—vì việc truyền giáo vào thời đó tốt hơn thời chúng ta nhiều. Tất cả những gì bạn phải làm là chữa khỏi cho đứa con gái bị bệnh của tên thổ dân đầu sỏ bằng một "phép màu"—một phép màu giống như phép màu ở Lourdes vào thời chúng ta chẳng hạn—và ngay lập tức tên thổ dân đầu sỏ đó trở thành tín đồ của bạn, và tràn ngập sự nhiệt thành của một tín đồ mới. Giờ thì bạn có thể ngồi xuống và thong thả được rồi. Hắn sẽ cầm một cây rìu và tự mình cải đạo phần còn lại của quốc gia. Charlemagne chính là kiểu đại biểu lưu động như vậy.

Vâng, thời đó có những nhà truyền giáo vĩ đại, bởi vì các phương pháp rất chắc chắn và phần thưởng thì lớn lao. Ngày nay chúng ta không có những nhà truyền giáo như vậy, và cũng không có những phương pháp như vậy.

Nhưng để tiếp tục lịch sử về vị đại biểu lưu động đầu tiên, nếu bạn quan tâm. Bản thân tôi cũng quan tâm vì tôi đã nhìn thấy di tích của ông ở Sackingen, và cả chính nơi ông đã thực hiện phép màu vĩ đại của mình—phép màu đã mang lại cho ông danh hiệu thánh tại tòa án giáo hoàng vài thế kỷ sau đó. Được nhìn thấy những điều này khiến tôi cảm thấy rất gần gũi với ông, thực ra gần như một thành viên trong gia đình. Trong khi đi lang thang khắp Lục địa, ông đã đến điểm trên sông Rhine hiện do Sackingen chiếm giữ, và định định cư ở đó, nhưng người dân đã cảnh báo ông phải đi đi. Ông đã phúc khảo lên vua của người Frank, người đã tặng ông toàn bộ vùng đất, cả người dân và tất cả. Ông đã xây dựng một tu viện lớn ở đó cho phụ nữ và tiến hành giảng dạy trong đó và tích lũy thêm đất đai. Có hai anh em giàu có trong vùng lân cận, Urso và Landulph. Urso qua đời và Fridolin đòi lại tài sản của ông. Landulph yêu cầu giấy tờ và tài liệu. Fridolin không có gì để trưng ra. Ông nói rằng di chúc đã được trao cho ông bằng lời nói. Landulph gợi ý rằng ông nên đưa ra một nhân chứng và nói điều đó theo cách mà anh ta nghĩ là rất hóm hỉnh, rất mỉa mai. Điều này chứng tỏ anh ta không biết vị đại biểu lưu động. Fridolin không hề bối rối. Ông nói:

“Hãy lập tòa án của anh đi. Tôi sẽ mang nhân chứng đến.”

Tòa án được lập ra như vậy gồm có mười lăm bá tước và nam tước. Một ngày đã được ấn định để xét xử vụ án. Vào ngày đó, các thẩm phán đã ngồi vào vị trí trang trọng, và tuyên bố được đưa ra rằng tòa án đã sẵn sàng làm việc. Năm phút, mười phút, mười lăm phút trôi qua, vậy mà vẫn chưa thấy Fridolin xuất hiện. Landulph đứng dậy, và đang định đòi xử thắng kiện vì vắng mặt thì một tiếng lách cách kỳ lạ nghe thấy đang đi lên cầu thang. Trong một khoảnh khắc khác, Fridolin bước vào cửa và đi dạo trong một sự im lặng sâu sắc xuống lối đi giữa, với một bộ xương cao lớn bước đi sau lưng ông.

Sự kinh ngạc và sợ hãi hiện rõ trên mọi khuôn mặt, vì ai cũng nghi ngờ rằng bộ xương đó là của Urso. Nó dừng lại trước mặt vị thẩm phán trưởng và giơ cánh tay xương xẩu của mình lên cao và bắt đầu nói, trong khi toàn thể hội nghị đều rùng mình, vì họ có thể nhìn thấy những lời nói rò rỉ ra giữa các xương sườn của nó. Nó nói:

“Anh trai, tại sao anh lại làm phiền sự nghỉ ngơi hạnh phúc của tôi và giữ lại bằng cách cướp đoạt món quà mà tôi đã tặng cho anh vì sự vinh danh Chúa?”

Đó dường như là một điều kỳ lạ và vô cùng bất thường, nhưng bản án thực sự đã được đưa ra chống lại Landulph dựa trên lời khai của đống xương không xác định danh tính lang thang này. Vào thời đại chúng ta, một bộ xương sẽ không được phép ra làm chứng chút nào, vì bộ xương không có trách nhiệm đạo đức, và lời nói của nó không thể tin được khi thệ nguyện, và đây có lẽ là một trong số đó. Hầu hết các bộ xương đều không đáng tin khi thệ nguyện, và đây có lẽ là một trong số đó. Tuy nhiên, sự cố này rất có giá trị như việc bảo tồn cho chúng ta một mẫu kỳ lạ về các luật bằng chứng cổ xưa của thời kỳ xa xăm đó--một thời kỳ quá xa xăm, quá lùi về phía bắt đầu của sự ngu ngốc nguyên thủy, đến mức sự khác biệt giữa một băng ghế thẩm phán và một giỏ rau củ vẫn còn quá nhỏ đến mức chúng ta có thể tự tin nói rằng nó thực sự không tồn tại.

Trong vài buổi chiều, tôi đã tham gia vào một công việc thú vị, có lẽ là hữu ích—nghĩa là tôi đã cố gắng làm cho ngọn Jungfrau hùng vĩ tự kiếm sống—kiếm sống trong một phạm vi rất khiêm tốn, nhưng trên một quy mô phi thường, trên một quy mô phi thường của sự cần thiết, vì nó không thể làm bất cứ điều gì theo cách nhỏ bé với kích thước và phong cách của nó. Tôi đã cố gắng làm cho nó phục vụ trên một mặt đồng hồ khổng lồ và đánh dấu các giờ khi chúng lướt qua trên khuôn mặt nhợt nhạt của nó ở trên kia đối diện với bầu trời, và báo giờ trong ngày cho các quần thể dân cư nằm trong bán kính năm mươi dặm quanh nó và cho những người trên mặt trăng, nếu họ có một kính thiên vọng tốt ở đó.

Cho đến muộn vào buổi chiều, khía cạnh của Jungfrau là một sa mạc tuyết không một vệt mây đặt trên mép đối diện với bầu trời. Nhưng đến giữa buổi chiều, một số độ cao nhô lên từ bờ phía tây của sa mạc, mà sự hiện diện của chúng có lẽ bạn chưa phát hiện hoặc nghi ngờ cho đến thời điểm đó, bắt đầu đổ bóng đen về phía đông qua bề mặt lấp lấp. Ban đầu chỉ có một bóng; sau đó có hai bóng. Đến 4 giờ chiều hôm nọ, tôi đang nhìn ngắm và thờ phụng như thường lệ thì vô tình nhận ra rằng bóng số 1 đang bắt đầu mang một hình dạng nào đó của nét mặt con người. Đến bốn giờ, phía sau đầu đã tốt, chiếc mũ quân sự khá tốt, cái mũi táo tợn và mạnh mẽ, môi trên sắc sảo, nhưng không đẹp, và có một chỏm râu dê lớn lao thẳng về phía trước một cách xâm lược từ cằm.

Lúc bốn giờ ba mươi, cái mũi đã thay đổi hình dạng đáng kể, và độ nghiêng thay đổi của mặt trời đã tiết lộ và làm nổi bật một trụ chống hoặc bức tường đá trần trụi khổng lồ được đặt ở vị trí rất phù hợp để làm vai hoặc cổ áo cho người tình ngăm đen và không kín đáo này, người đã lén ra đó ngay trước mặt mọi người để gối đầu lên khuôn ngực trắng ngần của Trinh nữ và thì thẩm những lời cảm xúc mềm mại với nàng trong âm nhạc gợi cảm của các vòm băng sụp đổ và tiếng ầm ầm và sấm sét của trận tuyết lở trôi qua—âm nhạc rất quen thuộc với tai anh ta, vì anh ta đã nghe nó mỗi buổi chiều vào giờ này kể từ ngày anh ta lần đầu tiên đến tán tỉnh đứa trẻ này của trái đất, người sống trên bầu trời, và ngày đó còn xa, đúng vậy—vì anh ta đã tham gia vào trò chơi vui vẻ này trước khi Thời Trung cổ trôi qua anh ta trong thung lũng; trước khi người La Mã diễu hành qua, và trước khi những người man rợ cổ xưa và không có ghi chép đánh bắt và truy lùng ở đây và tự hỏi anh ta có thể là ai, và có lẽ sợ anh ta; và trước khi bản thân con người nguyên thủy, vừa mới thoát khỏi tình trạng bốn chân của mình, bước ra đồng bằng này, mẫu đầu tiên của chủng tộc mình, một nghìn thế kỷ trước, và phóng một ánh nhìn vui mừng lên đó, đánh giá rằng mình đã tìm thấy một đồng loại con người và do đó là một cái gì đó để giết; và trước khi các con thằn lằn lớn đằm mình ở đây, vẫn còn một số kỷ trước đó. Ôi đúng vậy, một ngày xa xăm đến mức người con vĩnh cửu đã có mặt để xem chuyến thăm đầu tiên đó; một ngày xa xăm đến mức cả truyền thuyết lẫn lịch sử đều chưa ra đời và cả một sự vĩnh cửu mệt mỏi phải đến và đi trước khi sinh vật nhỏ bé bồn chồn, mà khuôn mặt của Mặt Bóng Khổng Lồ này là lời tiên tri, sẽ đến trái đất và bắt đầu sự nghiệp tồi tàn của mình và nghĩ đó là một điều lớn lao. Ôi, quả thực đúng vậy; khi bạn nói về những cổ vật ngày hôm kia tồi tàn của người La Mã và Ai Cập của bạn, bạn nên chọn một thời điểm mà Mặt Bóng Tóc Bạc của Jungfrau không ở gần. Nó có trước tất cả các cổ vật được biết đến hoặc có thể hình dung được; vì chính tại đây thế giới đã tự tạo ra nhà hát của các cổ vật tương lai. Và đó là nhân chứng duy nhất có khuôn mặt con người ở đó để xem điều kỳ diệu, và vẫn còn lại cho chúng ta như một đài kỷ niệm về nó.

Đến 4:40 chiều, cái mũi của cái bóng đã hoàn hảo và rất đẹp. Nó màu đen và được đánh dấu mạnh mẽ trên tấm bạt thẳng đứng của tuyết rực rỡ, và bao phủ hàng trăm mẫu Anh của bề mặt rực rỡ đó.

Trong khi đó, bóng số 2 đã bò ra xa về phía sau của khuôn mặt phía tây của nó—và đến năm giờ đã mang một hình dạng có hình dáng khá kém và thô kệch của một chiếc giày.

Trong khi đó, Mặt Bóng lớn cũng đã dần dần thay đổi trong hai mươi phút, và bây giờ, 5 giờ chiều, nó đang trở thành một bức chân dung khá đẹp của Roscoe Conkling. Sự giống nhau ở đó, và không thể nhầm lẫn. Chỏm râu dê hiện đã được rút ngắn lại, và có một điểm kết thúc; trước đây nó không có điểm kết thúc nào, mà chạy về phía đông và không đến đâu cả.

Đến 6 giờ chiều, khuôn mặt đã tan biến và biến mất, và chỏm râu dê đã trở thành những gì trông giống như bóng của một ngọn tháp với mái nhọn, và chiếc giày đã biến thành những gì các máy in gọi là "nắm đấm" với một ngón tay chỉ trỏ.

Nếu bây giờ tôi bị giam giữ trên một đỉnh núi cách điểm này một trăm dặm về phía bắc, và bị từ chối một đồng hồ, tôi có thể sống tốt từ bốn đến sáu giờ vào những ngày quang đãng, vì tôi có thể theo dõi thời gian bằng các hình dạng thay đổi của những cái bóng hùng vĩ này trên mặt Trinh nữ, mặt đồng hồ hùng vĩ nhất mà tôi được biết, chiếc đồng hồ lâu đời nhất trên thế giới khoảng hai triệu năm.

Tôi đoán tôi sẽ không nhận ra hình dạng của các bóng nếu tôi không có thói quen săn tìm các khuôn mặt trong mây và trong các vách đá núi—một loại giải trí rất thú vị ngay cả khi bạn không tìm thấy cái nào, và thỏa mãn một cách rực rỡ khi bạn tìm thấy. Tôi đã tìm kiếm qua vài bushel ảnh của Jungfrau ở đây, nhưng chỉ tìm thấy một bức có Khuôn mặt trong đó, và trong trường hợp này, nó không hoàn toàn nhận ra được là một khuôn mặt, đó là bằng chứng cho thấy bức ảnh được chụp trước bốn giờ chiều, và cũng là bằng chứng cho thấy tất cả các nhiếp ảnh gia đã kiên trì bỏ qua một trong những tính năng hấp dẫn nhất của chương trình Jungfrau. Tôi nói hấp dẫn, bởi vì nếu bạn một khi phát hiện ra một khuôn mặt con người được tạo ra trên một kế hoạch lớn bởi thiên nhiên vô thức, bạn không bao giờ mệt mỏi khi theo dõi nó. Ban đầu bạn không thể làm cho người khác nhìn thấy nó chút nào, nhưng sau khi anh ta đã nhận ra nó một lần, anh ta không thể nhìn thấy bất kỳ điều gì khác sau đó.

Vua Hy Lạp là một người đi lại khá lặng lẽ khi không làm nhiệm vụ. Một ngày hè nọ, ông đang đi du lịch trong một khoang hạng nhất thông thường, chỉ trong bộ đồ khác của mình, bộ đồ mà ông làm việc cho vương quốc khi ở nhà, và vì vậy ông không trông giống ai đặc biệt, mà giống khá nhiều người nói chung. Nhờ đó, một người Mỹ gốc Đức nồng nặc và khỏe mạnh đã đi vào và mở ra một cuộc trò chuyện chân thành, thú vị và thông cảm với ông, và hỏi ông một vài nghìn câu hỏi về bản thân, mà nhà vua đã trả lời một cách tốt bụng, nhưng theo một cách ít nhiều không xác định về các chi tiết riêng tư.

“Ngài sống ở đâu khi ở nhà?”

“Ở Hy Lạp.”

“Hy Lạp! Chà, bây giờ, điều đó thật kinh ngạc! Sinh ra ở đó à?”

“Không.”

“Ngài có nói tiếng Hy Lạp không?”

“Có chứ.”

“Chà, chẳng phải điều đó thật kỳ lạ sao! Tôi chưa bao giờ mong sống để thấy điều đó. Nghề nghiệp của ngài là gì? Ý tôi là làm thế nào ngài kiếm sống? Lĩnh vực kinh doanh của ngài là gì?”

“Chà, tôi khó biết phải trả lời thế nào. Tôi chỉ là một loại quản đốc, hưởng lương; và công việc kinh doanh—chà, là một loại công việc kinh doanh rất chung chung.”

“Vâng, tôi hiểu—làm thuê chung chung—mỗi thứ một chút—bất cứ điều gì có tiền trong đó.”

“Đúng là như vậy, vâng.”

“Bây giờ ngài có đang đi công tác cho công ty không?”

“Chà, một phần; nhưng không hoàn toàn. Tất nhiên tôi sẽ làm một chút công việc nếu nó đến—”

“Tốt! Tôi thích điều đó ở ngài! Đó là tôi mọi lúc. Tiếp tục đi.”

“Tôi chỉ định nói là bây giờ tôi đang kỳ nghỉ.”

“Chà, điều đó hoàn toàn ổn. Không có hại gì trong đó. Một người làm việc tốt hơn nhiều cho một chút thả lỏng thỉnh thoảng. Không phải là bản thân tôi đã quen có nó; vì tôi không có. Tôi đoán đây là lần đầu tiên của tôi. Tôi sinh ra ở Đức, và khi tôi được vài tuần tuổi đã xuống tàu sang Mỹ, và tôi đã ở đó kể từ đó, và đó là sáu mươi tư năm theo đồng hồ. Tôi là một người Mỹ về nguyên tắc và một người Đức ở trong lòng, và đó là sự kết hợp tuyệt vời. Chà, làm thế nào ngài sống sót, theo quy luật—khá tốt chứ?”

“Tôi có một gia đình khá lớn—”

“Đấy, chính là nó—gia đình lớn và cố gắng nuôi dạy họ bằng lương. Bây giờ, tại sao ngài lại làm như vậy?”

“Chà, tôi nghĩ—”

“Tất nhiên là ngài đã nghĩ. Ngài còn trẻ và tự tin và nghĩ rằng ngài có thể mở rộng và làm cho mọi thứ hoạt động với một sự cuồng nhiệt, và ở đây ngài thấy đấy! Nhưng đừng bận tâm về điều đó. Tôi không cố gắng làm ngài nản lòng. Thật là! Bản thân tôi cũng từng ở đúng vị trí của ngài! Ngài có sự dũng cảm tốt; có chất liệu tốt trong ngài, tôi có thể thấy điều đó. Ngài đã có một sự khởi đầu sai lầm, đó là toàn bộ rắc rối. Nhưng ngài giữ chặt tay cầm của mình, và chúng ta sẽ xem những gì có thể được làm. Trường hợp của ngài không tệ bằng một nửa so với những gì nó có thể xảy ra. Ngài sẽ ổn thôi—tôi bảo lãnh cho điều đó. Con trai và con gái chứ?”

“Gia đình tôi? Vâng, một số trong số họ là con trai—”

“Và phần còn lại là con gái. Đúng như tôi mong đợi. Nhưng điều đó hoàn toàn ổn, và tốt hơn như vậy, dù sao đi nữa. Các con trai đang làm gì—học một nghề à?”

“Chà, không—tôi nghĩ—”

“Đó là một sai lầm lớn. Đó là sai lầm lớn nhất mà ngài từng mắc phải. Ngài thấy điều đó trong trường hợp của chính ngài. Một người đàn ông luôn phải có một nghề để dựa vào. Bây giờ, ban đầu tôi là thợ làm yên ngựa. Điều đó có ngăn cản tôi trở thành một trong những nhà nấu bia lớn nhất ở Mỹ không? Ôi không. Tôi luôn có chiêu làm yên ngựa để dựa vào trong thời tiết khắc nghiệt. Bây giờ, nếu ngài đã học cách làm yên ngựa—Tuy nhiên, bây giờ đã quá muộn; quá muộn. Nhưng không phải là kế hoạch tốt khi khóc vì sữa đã đổ. Nhưng về các con trai, ngài thấy đấy—điều gì sẽ xảy ra với chúng nếu có điều gì xảy ra với ngài?”

“Ý tưởng của tôi là để đứa lớn nhất kế vị tôi—”

“Ôi, thôi nào! Giả sử công ty không muốn nó thì sao?”

“Tôi chưa nghĩ đến điều đó, nhưng—”

“Bây giờ, nghe này; ngài muốn đi thẳng vào công việc và ngừng mơ mộng. Ngài có khả năng làm những điều to lớn—con người. Ngài có thể làm một sự thành công hoàn hảo trong cuộc sống. Tất cả những gì ngài muốn là ai đó làm ngài vững vàng và đẩy ngài đi đúng đường. Ngài có sở hữu bất kỳ điều gì trong công việc kinh doanh không?”

“Không—không chính xác; nhưng nếu tôi tiếp tục mang lại sự hài lòng, tôi đoán tôi có thể giữ—”

“Giữ vị trí của ngài—vâng. Chà, đừng ngài phụ thuộc vào bất kỳ điều gì thuộc loại đó. Họ sẽ sa thải ngài ngay khi ngài già đi một chút và kiệt sức; họ sẽ làm điều đó chắc chắn. Ngài không thể quản lý bằng cách nào đó để vào công ty sao? Đó là điều lớn lao, ngài biết đấy.”

“Tôi nghĩ điều đó là nghi ngờ; rất nghi ngờ.”

“Ừm—đó là tồi tệ—vâng, và không công bằng, nữa. Ngài có do dự rằng nếu tôi nên đến đó và có một cuộc trò chuyện với người của ngài—Nghe này—ngài có nghĩ rằng ngài có thể điều hành một nhà máy nấu bia không?”

“Tôi chưa bao giờ thử, nhưng tôi nghĩ tôi có thể làm điều đó sau khi tôi quen thuộc một chút với công việc kinh doanh.”

Người Đức im lặng trong một thời gian. Anh ta đã suy nghĩ rất nhiều, và nhà vua đợi với sự tò mò để xem kết quả sẽ như thế nào. Cuối cùng người Đức nói:

“Tâm trí tôi đã quyết định. Ngài rời khỏi đám đông đó đi—ngài sẽ không bao giờ là gì ở đó đâu. Ở những quốc gia cũ này, họ không bao giờ cho một anh chàng một cơ hội. Vâng, ngài đến Mỹ—đến chỗ tôi ở Rochester; mang theo gia đình. Ngài sẽ có một cơ hội trong công việc kinh doanh và vị trí quản đốc, bên cạnh đó. George—ngài nói tên ngài là George đúng không?—Tôi sẽ làm cho ngài thành một con người. Tôi trao cho ngài lời nói của tôi. Ngài chưa bao giờ có một cơ hội ở đây, nhưng tất cả điều đó sẽ thay đổi. Bởi sự tử tế! Tôi sẽ cho ngài một sự nâng đỡ sẽ làm cho tóc ngài xoăn lại!”