[Được viết khoảng năm 1893; chưa từng được xuất bản trước đây]

Vào đầu thập niên tám mươi, Mark Twain học đi một trong những chiếc xe đạp bánh cao cổ điển của thời kỳ đó. Ông đã viết lại trải nghiệm của mình, nhưng không đem xuất bản. Kiểu xe đạp mà ông từng đi ngày ấy từ lâu đã lỗi thời, nhưng sự hài hước trong những lời trêu đùa của ông vẫn mang một phẩm chất không bao giờ cũ.

A. B. P. I

Tôi ngẫm nghĩ một hồi và kết luận rằng mình có thể làm được. Thế là tôi đi mua ngay một thùng dầu cao Pond’s Extract và một chiếc xe đạp. Chuyên gia cùng tôi về nhà để hướng dẫn. Chúng tôi chọn khoảng sân sau để đảm bảo sự kín đáo, rồi bắt đầu vào việc.

Chiếc xe của tôi không phải loại xe trưởng thành đầy đủ, mà chỉ là một chú ngựa non — cỡ năm mươi insơ, với phần bàn đạp được rút ngắn xuống còn bốn mươi tám — và cũng đảnh đảnh, dễ lồng lộn như bất kỳ con ngựa non nào khác. Chuyên gia điểm qua vài nét về chiếc xe một cách ngắn gọn, rồi leo lên yên lượn vài vòng để cho tôi thấy việc đó dễ dàng đến thế nào. Ông bảo rằng việc xuống xe có lẽ là điều khó học nhất, thế nên chúng tôi sẽ để lại phần đó cuối cùng. Nhưng ông đã nhầm. Ông ngạc nhiên và vui mừng phát hiện ra rằng tất cả những gì ông cần làm chỉ là đỡ tôi lên xe rồi đứng tránh ra; còn việc xuống xe, tôi tự lo được. Dù hoàn toàn chưa có kinh nghiệm, tôi vẫn thực hiện cú xuống xe với thời gian kỷ lục. Ông đứng ngay bên ấy để đẩy giữ xe; kết quả là tất cả chúng tôi cùng đổ kềnh xuống với một tiếng rầm, ông nằm dưới cùng, tôi ở giữa, và chiếc xe nằm trên đỉnh.

Chúng tôi kiểm tra chiếc xe, nhưng nó chẳng hề mảy may hấn gì. Thật khó mà tin nổi. Thế nhưng chuyên gia vẫn quả quyết với tôi rằng sự thật là thế; thực ra, việc kiểm tra đã chứng minh điều đó. Lúc bấy giờ, tôi bắt đầu phần nào nhận ra những cỗ máy này được chế tạo tuyệt vời đến nhường nào. Chúng tôi bôi chút dầu Pond’s Extract lên người rồi tiếp tục tập. Lần này chuyên gia đổi sang đứng bên kia để đỡ, nhưng tôi lại nhảy xuống về phía đó; thế là kết quả vẫn y như cũ.

Chiếc xe chẳng suy suyển gì. Chúng tôi lại tự xoa dầu cho nhau và tiếp tục. Lần này chuyên gia chọn một vị trí an toàn ở phía sau, thế mà chẳng hiểu sao chúng tôi vẫn ngã đè lên người ông ấy.

Ông đầy vẻ ngạc nhiên thán phục; bảo rằng chuyện này thật bất thường. Chiếc xe vẫn ổn, không một vết xước, không lỏng lẻo một thanh gỗ nào. Tôi bảo thật là kỳ diệu trong lúc chúng tôi đang xoa bóp, nhưng ông nói rằng khi nào tôi hiểu rõ những cái mạng nhện bằng thép này, tôi sẽ nhận ra không gì ngoài thuốc nổ mới có thể làm chúng hư hại nổi. Sau đó, ông thọt què bước vào vị trí, và chúng tôi lại tiếp tục. Lần này chuyên gia chọn vị trí của cầu thủ chặn ngắn trong bóng chày, và nhờ một người đứng chặn đỡ phía sau. Chúng tôi lấy được một tốc độ khá đẹp, rồi chẳng mấy chốc tông phải một viên gạch, thế là tôi bay bổ chổng gọng qua tay lái, cắm đầu xuống lưng người hướng dẫn, và thấy chiếc xe đang phấp phới giữa không trung, lơ lửng giữa tôi và mặt trời. Thật may là nó rơi xuống trúng chúng tôi, nhờ đó cú ngã được giảm lực và chiếc xe vẫn nguyên vẹn.

Năm ngày sau, tôi ra viện, được khiêng đến bệnh viện, và thấy chuyên gia đã hồi phục khá ổn. Chỉ vài ngày nữa là tôi lành hẳn. Tôi cho rằng điều này là nhờ sự cẩn trọng của tôi trong việc luôn luôn ngã xuống một vật gì đó mềm mại. Có người gợi ý một chiếc đệm lông vũ, nhưng tôi nghĩ một chuyên gia thì tốt hơn.

Cuối cùng chuyên gia cũng xuất hiện trở lại, dắt theo bốn người phụ trợ. Quả là một ý hay. Bốn người này giữ chiếc mạng nhện duyên dáng đứng thẳng để tôi leo lên yên; sau đó họ xếp thành hàng đi dọc hai bên trong khi chuyên gia đẩy phía sau; tất cả mọi người cùng chung tay hỗ trợ trong cú xuống xe.

Chiếc xe đạp mắc một chứng bệnh gọi là “lạng lách”, và mắc rất nặng. Để giữ được thăng bằng trên xe, tôi phải tuân thủ khá nhiều điều kiện, và trong mọi trường hợp, điều kiện nào cũng đi ngược lại bản năng. Đi ngược lại bản năng, nhưng không trái với các định luật tự nhiên. Nghĩa là, dù yêu cầu đặt ra là gì đi nữa, thì bản năng, thói quen và sự giáo dục lâu nay của tôi lại thôi thúc tôi hành động theo một kiểu, trong khi một định luật vật lý bất biến nào đó lại đòi hỏi việc ấy phải được thực hiện theo đúng hướng ngược lại. Qua đó, tôi nhận ra nền giáo dục kéo dài suốt cả đời cho cơ thể và chân tay mình đã sai lầm một cách triệt để và kỳ cục đến mức nào. Chúng đã ngập chìm trong dốt nát; chúng chẳng biết gì cả — chẳng biết chút gì có ích cho chúng. Chẳng hạn, nếu thấy mình đang ngã về bên phải, theo một phản xạ hoàn toàn tự nhiên, tôi sẽ bẻ quặt tay lái thật mạnh về phía ngược lại, và thế là vi phạm định luật, rồi cứ thế ngã nhào xuống. Định luật đòi hỏi điều ngược lại — bánh xe lớn phải được quay về hướng mà bạn đang ngã. Thật khó mà tin điều này khi nghe người ta nói cho biết. Không chỉ khó tin, mà là bất khả thi; nó đi ngược lại mọi quan niệm của bạn. Và việc làm theo nó cũng khó khăn không kém, ngay cả sau khi bạn đã tin điều đó. Việc tin tưởng nó, và việc biết rõ bằng những bằng chứng vô cùng thuyết phục rằng nó là sự thật, chẳng giúp ích gì cả: bạn vẫn KHÔNG THỂ làm nổi như trước; thoạt đầu, bạn không thể nào ép buộc hay thuyết phục bản thân làm theo điều đó. Lúc này, lý trí buộc phải lên tiếng. Nó phải dạy cho chân tay từ bỏ cái học cũ và tiếp nhận cái mới.

Những bước tiến bộ của một người được đánh dấu rất rõ ràng. Vào cuối mỗi buổi học, người ta biết mình đã thu nhận được điều gì, và cũng biết điều đó là gì, đồng thời biết rằng nó sẽ lưu lại mãi trong mình. Nó không giống như việc học tiếng Đức, nơi bạn cứ lần mò trong sương mù, theo một cách mơ hồ, suốt ba mươi năm; và cuối cùng, ngay khi bạn nghĩ mình đã nắm bắt được nó, thì họ tung ra thể giả định, và thế là bạn chết trân ở đó. Không — và giờ đây tôi thấy rõ ràng rằng, điều đáng tiếc nhất ở ngôn ngữ Đức là bạn không thể ngã khỏi nó và tự làm mình bị thương. Chẳng có gì bằng cái đặc điểm ấy để khiến bạn phải hoàn toàn tập trung vào công việc. Nhưng qua những gì đã học được về xe đạp, tôi cũng thấy rằng con đường đúng đắn và duy nhất để học tiếng Đức là theo phương pháp đi xe đạp. Nghĩa là, hãy túm lấy từng cái quái gở của nó và học cho kỳ hết — chứ đừng có nương tay rồi trốn tránh sang phần tiếp theo, để lại phần trước học dở dang.

Khi bạn đã đạt đến trình độ đi xe đạp mà có thể giữ thăng bằng khá ổn, có thể thúc xe tiến và điều khiển nó, thì thử thách tiếp theo sẽ đến — làm thế nào để lên xe. Bạn thực hiện việc đó theo cách này: bạn nhảy lò cò ở phía sau xe bằng chân phải, đặt chân kia lên cái chốt giậm, và hai tay nắm lấy tay lái. Theo hiệu lệnh, bạn rướn người lên chốt, duỗi thẳng chân trái, vắt chân kia quờ quạng trong không trung một cách vô định, tì phần bụng vào phía sau yên xe, rồi ngã xuống, có thể sang bên này, có thể sang bên kia; nhưng chắc chắn là bạn sẽ ngã. Bạn đứng dậy và làm lại lần nữa; rồi lại lần nữa; và sau đó là vài lần nữa.

Đến lúc này, bạn đã học được cách giữ thăng bằng; và cũng biết cách lái mà không giật cấu tay lái ra khỏi gốc (tôi gọi là tay lái vì nó ĐÍCH THỰC là một cái tay lái; “thanh nắm” là một cụm từ mô tả nghèo nàn). Thế là bạn cứ thế lái thẳng về phía trước một lúc, rồi bạn rướn người về phía trước bằng một lực đều đặn, đưa chân phải rồi đến thân mình lên yên, nín thở, giật mạnh một cái sang bên này rồi sang bên kia, và thế là bạn lại cắm cổ ngã xuống.

Nhưng đến lúc này thì bạn đã thôi không còn bận tâm đến những cú ngã nữa; bạn bắt đầu đáp xuống bằng một chân nào đó với độ chắc chắn đáng kể. Thêm sáu lần thử và sáu lần ngã nữa sẽ làm bạn trở nên hoàn thiện. Lần tới, bạn sẽ ngồi lên yên một cách thoải mái và giữ vững được ở trên đó — nghĩa là, nếu bạn có thể bằng lòng để chân mình lủng lẳng và để mặc cái bàn đạp một lát; nhưng nếu bạn chồm ngay tới bàn đạp, bạn sẽ lại ngã nhào lần nữa. Bạn sẽ sớm học được cách chờ đợi một lát và hoàn thiện thăng bằng trước khi với tới bàn đạp; khi đó nghệ thuật lên xe đã được lĩnh hội, đã hoàn thành, và một chút luyện tập sẽ khiến nó trở nên đơn giản và dễ dàng đối với bạn, mặc dù những người đứng xem tốt nhất nên đứng tránh ra xa chừng một hoặc hai sải chân sang một bên vào lúc đầu, nếu bạn không có xích mích gì với họ.

Và giờ thì bạn đến với phần tự xuống xe; kiểu kia thì bạn đã học được trước tiên rồi. Thật khá dễ dàng để bảo ai đó cách tự xuống xe; lời lẽ thì ít, yêu cầu đơn giản và thoạt trông có vẻ không khó khăn gì: hãy để bàn đạp bên trái trôi xuống cho đến khi chân trái của bạn gần như thẳng, bẻ tay lái sang trái, và bước xuống như khi bạn xuống ngựa. Nghe thì có vẻ vô cùng dễ dàng; nhưng thực tế lại không phải vậy. Tôi không biết tại sao nó không dễ nhưng sự thật là thế. Dù bạn có cố gắng thế nào đi nữa, bạn cũng không xuống xe như khi từ trên lưng ngựa bước xuống, mà bạn xuống như thể từ trên một ngôi nhà đang cháy thoát thân. Lần nào bạn cũng biến mình thành một trò hề.

II

Trong suốt tám ngày, tôi nhận được mỗi ngày một bài học kéo dài một tiếng rưỡi. Sau mười hai giờ làm việc thực tế qua thời gian học nghề này, tôi đã tốt nghiệp — dù vẫn còn thô kệch. Tôi được tuyên bố là đủ năng lực tự điều khiển chiếc xe đạp của mình mà không cần sự trợ giúp từ bên ngoài. Thật khó tin, tốc độ lĩnh hội này. Học cưỡi ngựa ở mức sơ khai còn mất nhiều thời gian hơn thế đáng kể.

Giờ thì đúng là tôi có thể tự học mà không cần thầy, nhưng điều đó sẽ rất mạo hiểm đối với tôi, bởi bản tính vụng về vốn có của mình. Một kẻ tự học hiếm khi biết điều gì một cách chính xác, và anh ta chẳng biết nổi một phần mười so với những gì anh ta có thể biết nếu chịu học dưới sự hướng dẫn của thầy giáo; hơn nữa, anh ta còn hay khoác lác, và là nguyên nhân phỉnh phờ những kẻ thiếu suy nghĩ khác đi theo con đường mà chính anh ta đã làm. Có những kẻ tưởng tượng rằng những tai rủi ngơ ngác của cuộc đời — những “trải nghiệm” của cuộc sống — theo cách nào đó lại hữu ích cho chúng ta. Ước gì tôi có thể tìm ra điều đó có ích ở chỗ nào. Tôi chưa từng thấy một tai nạn nào lặp lại hai lần y hệt. Chúng luôn thay đổi, hoán đổi cho nhau và tóm lấy bạn ở cái phía mà bạn chưa hề có kinh nghiệm. Nếu kinh nghiệm cá nhân có thể đáng giá bất cứ điều gì như một sự giáo dục, thì có vẻ như không đời nào bạn có thể đánh lừa được Methuselah; thế mà nếu ông già đó có thể quay trở lại đây, rất có thể một trong những việc đầu tiên ông làm sẽ là túm lấy một trong những sợi dây điện này và tự trói mình lại thành một khúc. Giờ thì điều chắc chắn hơn và khôn ngoan hơn là ông ấy nên hỏi ai đó xem việc túm lấy nó có tốt không. Nhưng điều đó lại không hợp ý ông; ông sẽ thuộc cái giống tự học dựa vào kinh nghiệm; ông sẽ muốn tự mình kiểm tra. Và ông sẽ nhận ra, để làm bài học cho mình, rằng vị tổ phụ cuộn tròn ấy vẫn tránh xa dây điện; và điều đó cũng sẽ hữu ích cho ông, đồng thời để lại cho việc học của ông một kết quả khá trọn vẹn và toàn diện, cho đến một ngày nào đó ông lại quay lại, và bắt đầu lăn lộn nghịch ngợm một thùng thuốc nổ để tìm xem trong đó có gì.

Nhưng chúng ta lại lan man đi lạc đề rồi. Dù sao đi nữa, hãy kiếm một người thầy; nó tiết kiệm được rất nhiều thời gian và dầu Pond’s Extract đấy.

Trước khi chính thức chia tay tôi, người hướng dẫn đã hỏi thăm về thể lực của tôi, và tôi đã có thể thông báo với ông rằng tôi chẳng có chút thể lực nào cả. Ông bảo rằng đó là một điểm yếu sẽ khiến việc đi xe đạp leo dốc trở nên khá khó khăn đối với tôi lúc ban đầu; nhưng ông cũng nói chiếc xe đạp sẽ sớm khắc phục được điều đó. Sự tương phản giữa cơ bắp của ông và của tôi thật rõ rệt. Ông muốn kiểm tra cơ bắp của tôi, thế nên tôi liền chìa bắp tay ra — thứ cơ bắp đẹp nhất của tôi. Nó suýt làm ông phì cười. Ông nói: “Nó nhão nhoét, mềm mại, lỏng lẻo và tròn vo; nó né tránh lực ép, và trượt khỏi các ngón tay; trong bóng tối, người ta có thể tưởng nó là một con hàu giấu trong chiếc giẻ rách.” Có lẽ điều này làm tôi có vẻ mặt đau buồn, nên ông bèn nói thêm một cách nhanh nhẹn: “Ồ, không sao đâu, anh không phải bận tâm về điều đó đâu; chỉ một chút nữa thôi là anh không thể phân biệt nó với một quả thận hóa đá nữa đấy. Cứ tiếp tục luyện tập đi; anh ổn mà.”

Rồi ông bỏ đi, còn tôi bắt đầu một mình lên đường tìm kiếm những chuyến phiêu lưu. Thực ra bạn chẳng cần phải đi tìm chúng — đó chẳng qua chỉ là một cách nói — chúng tự tìm đến với bạn.

Tôi chọn một con phố nhỏ tĩnh mịch mang phong cách ngày Chủ nhật, rộng khoảng ba mươi thước giữa hai bên lề đường. Tôi biết nó không đủ rộng; nhưng tôi vẫn nghĩ rằng bằng cách quan sát thật chặt chẽ và không lãng phí chút không gian nào một cách vô ích, tôi có thể len lỏi qua được.

Tất nhiên là tôi gặp rắc rối khi lên xe, hoàn toàn chịu trách nhiệm một mình, chẳng có chút hỗ trợ tinh thần đáng khích lệ nào từ bên ngoài, chẳng có vị huấn luyện viên tâm lý nào để mà nói: “Tốt! Giờ anh đang làm tốt lắm — lại tốt nữa rồi — đừng vội — kìa, được rồi, anh ổn cả rồi — xốc lại tinh thần, tiến lên nào.” Thay vào đó, tôi nhận được một sự hỗ trợ khác. Đó là một cậu bé, đang vắt vẻo trên cái trụ cổng nhai ngấu nghiến một cục đường phong.

Cậu bé tràn đầy sự hào hứng và những lời bình phẩm. Lần đầu tiên tôi thất bại và ngã nhào, cậu ta bảo rằng nếu cậu ta là tôi, cậu ta sẽ mặc đồ nhồi gối, thế mới phải chứ. Lần tiếp theo tôi ngã, cậu ta khuyên tôi nên đi học đi xe ba bánh trước đã. Lần thứ ba tôi sụp đổ, cậu ta bảo cậu ta không tin là tôi có thể trụ nổi trên một chiếc xe điện ngựa kéo. Nhưng lần kế tiếp tôi đã thành công, và vụng về chớm lăn bánh theo kiểu lạng lách, chao đảo, không chắc chắn, chiếm gần như trọn cả con đường. Dáng đi chậm chạp và ì ạch của tôi khiến cậu bé khinh bỉ ngập ngụa đến tận cổ, và cậu ta hét lên: “Cha mẹ ơi, nhìn hắn kìa, phóng cứ gọi là bạt mạng!” Rồi cậu ta trèo xuống khỏi trụ cổng và lững thững đi dọc vỉa hè, vừa quan sát vừa thỉnh thoảng đưa ra bình phẩm. Chẳng mấy chốc cậu ta nhập vào cái đuôi xe của tôi và lững thững bám theo phía sau. Một cô bé đi ngang qua, đội một chiếc ván giặt trên đầu, khúc khích cười, và có vẻ định nói gì đó, nhưng cậu bé liền quở trách: “Mặc kệ hắn đi, hắn đang đi dự đám tang đấy.”

Tôi đã quen thuộc với con đường đó từ nhiều năm nay, và luôn tưởng rằng nó bằng phẳng như tờ; nhưng hóa ra không phải vậy, như chiếc xe đạp giờ đây đã cho tôi biết, khiến tôi không khỏi ngạc nhiên. Chiếc xe đạp, trong tay một kẻ tay mơ, nhạy bén và sắc sảo như một chiếc nèo thủy chuẩn trong việc phát hiện những sắc thái khác biệt tinh tế và thoắt ẩn thoắt hiện trong những vấn đề này. Nó nhận ra một chỗ dốc mà cái mắt chưa qua đào tạo của bạn sẽ không nhận thấy là nó tồn tại; nó nhận ra bất kỳ độ nghiêng nào mà nước có thể chảy xuống. Tôi đang ì ạch leo lên một đoạn dốc thoai thoải nhưng chẳng hề hay biết. Nó khiến tôi phải gắng sức, thở hồng hộc và vã mồ hôi; thế mà, dù có cố gắng làm lụng cách mấy, chiếc xe vẫn gần như đứng khựng lại sau mỗi quãng ngắn. Những lúc như thế, cậu bé lại nói: “Đấy! Nghỉ ngơi đi — có gì mà phải vội. Họ không thể tổ chức đám tang mà KHÔNG CÓ ANH ĐƯỢC ĐÂU.”

Đá dăm thực sự là một nỗi phiền toái đối với tôi. Ngay cả những hòn nhỏ nhất cũng khiến tôi hoảng loạn khi chườm qua chúng. Tôi có thể tông trúng bất kỳ loại đá nào, dù nhỏ đến đâu, nếu tôi cố tránh nó; và tất nhiên lúc đầu tôi không thể nào tránh được việc cố gắng làm điều đó. Đó là điều hiển nhiên. Nó là một phần của sự ngu ngốc được đặt sẵn trong mỗi chúng ta, vì một lý do thâm trầm nào đó.

Cuối cùng tôi cũng đi hết chặng đường của mình, và việc quay đầu lại là điều bắt buộc. Đây không phải là một việc dễ chịu gì, khi bạn thực hiện nó lần đầu tiên với toàn bộ trách nhiệm thuộc về mình, và nó cũng chẳng có vẻ gì là sẽ thành công. Sự tự tin của bạn rò rỉ hết sạch, bạn liên tục lấp đầy những nỗi lo sợ không tên, từng sợi tơ gân trong người bạn căng cứng vì sự chú tâm canh chừng, bạn bắt đầu thực hiện một khúc cua cẩn trọng và từ từ, nhưng những dây thần kinh quằn quại của bạn lại tràn ngập những mối lo âu điện giật, thế là khúc cua nhanh chóng trở nên méo mó thành một đường zig-zag giật cục và đầy hiểm nguy; rồi đột nhiên con ngựa bọc niken ấy ngoạm chặt lấy hàm cương và lao xéo về phía lề đường, bất chấp mọi lời cầu nguyện và mọi năng lực của bạn nhằm thay đổi ý định của nó — tim bạn đứng lại, hơi thở nghẹn ngào, đôi chân quên mất cách hoạt động, bạn cứ thế lao thẳng đi, và giờ đây chỉ còn cách lề đường vỏn vẹn một hai bước chân. Và đây chính là khoảnh khắc tuyệt vọng, cơ hội cuối cùng để cứu lấy chính mình; tất nhiên mọi bài học hướng dẫn đều bay biến khỏi đầu bạn, và bạn quăng quật tay lái VÒNG RA KHỎI lề đường thay vì HƯỚNG VỀ PHÍA NÓ, và thế là bạn ngã kềnh ra cái bờ bến bất khách khí được viền bằng đá granite ấy. Đó là vận may của tôi; đó là trải nghiệm của tôi. Tôi lết người ra từ dưới chiếc xe đạp không thể phá hủy nổi và ngồi phịch xuống lề đường để kiểm tra.

Tôi bắt đầu chuyến hành trình quay về. Chính lúc này tôi nhìn thấy chiếc xe ngựa của một người nông dân đang lộc cộc tiến về phía mình, chở đầy bắp cải. Nếu tôi cần bất cứ thứ gì để hoàn thiện sự bấp bênh trong tay lái của mình, thì chính là thứ đó. Người nông dân đang chiếm trọn phần giữa con đường với chiếc xe ngựa của ông, chỉ để lại khoảng trống vỏn vẹn mười bốn hoặc mười phần lăm thước ở mỗi bên. Tôi không thể hét lên với ông ấy — một kẻ mới tập không thể hét; nếu há miệng ra là tiêu đời; anh ta phải dồn toàn bộ sự chú ý vào công việc của mình. Nhưng trong tình thế nguy kịch rợn tóc gáy này, cậu bé đã đến giải cứu, và có lẽ đây là lần duy nhất tôi phải biết ơn cậu ta. Cậu ta dán mắt theo dõi những sự bốc bột và cảm hứng thay đổi chóng mặt của chiếc xe đạp tôi, và liền hét lên với người đàn ông phù hợp:

“Sang trái! Quẹo sang trái đi, kẻo cái đồ ngu này nó tông chết ông bây giờ!” Người đàn ông bắt đầu làm theo. “Không, sang phải, sang phải! Khoan đã! THẾ THÌ KHÔNG ĐƯỢC! — sang trái! — sang phải! — sang TRÁI — phải! trái — tr— Đứng im Ở ĐÓ, không thì ông tiêu đời đấy!”

Và đúng lúc đó, tôi tông thẳng vào con ngựa phía ngoài ở mạn phải và ngã nhào thành một đống. Tôi kêu lên: “Đồ khốn! Ông không THỂ thấy tôi đang đi tới à?”

“Có chứ, tôi thấy anh đang đi tới, nhưng tôi có biết đường nào mà lần là anh đang đi HƯỚNG nào đâu. Chẳng ai biết được cả — đúng thế không nào? Chính anh còn chẳng biết nữa là — đúng không nào? Thế thì tôi biết phải làm sao đây?”

Nghe cũng có lý, thế nên tôi đã rộng lượng thừa nhận điều đó. Tôi bảo rằng chắc là tôi cũng có lỗi nhiều như ông ấy vậy.

Trong vòng năm ngày tiếp theo, tôi đạt được tiến bộ lớn đến mức cậu bé không thể bám theo kịp tôi nữa. Cậu ta đành phải quay về trụ cổng của mình, và tự bằng lòng với việc đứng từ xa ngắm tôi ngã.

Có một hàng đá bước chân thấp chạy ngang qua một đầu con đường, cách nhau đúng một thước. Ngay cả sau khi tôi đã có thể lái xe khá ổn, tôi vẫn vô cùng sợ những hòn đá đó đến mức lúc nào tôi cũng tông phải chúng. Chúng mang lại cho tôi những cú ngã tồi tệ nhất mà tôi từng dính phải trên con đường đó, ngoại trừ những cú ngã do chó gây ra. Tôi từng đọc được ở đâu đó rằng không có chuyên gia nào đủ nhanh nhẹn để tông phải một con chó; rằng một con chó luôn đủ khả năng để né tránh khỏi đường đi của anh ta. Tôi nghĩ điều đó có lẽ là sự thật: nhưng tôi nghĩ lý do anh ta không thể tông phải con chó là vì anh ta đang cố tình làm thế. Tôi thì chẳng cố tông trúng con chó nào cả. Nhưng tôi lại tông phải mọi con chó đi ngang qua. Tôi nghĩ điều đó tạo ra sự khác biệt rất lớn. Nếu bạn cố tông con chó, nó biết cách tính toán, nhưng nếu bạn đang cố né nó thì nó lại chẳng biết đường nào mà lần, và thế là thế nào nó cũng chồm nhầm hướng. Trải nghiệm của tôi lúc nào cũng thế. Ngay cả khi tôi không thể tông trúng xe ngựa, tôi vẫn có thể tông trúng bất kỳ con chó nào đến xem tôi tập luyện. Con nào cũng thích xem tôi tập, và con nào cũng đến, vì ở khu phố của chúng tôi có rất ít thứ diễn ra để giải trí cho một con chó. Phải mất thời gian mới học được cách né chó, nhưng cuối cùng tôi cũng đạt được cả điều đó.

Giờ thì tôi muốn lái thế nào cũng được rồi, và một ngày nào đó tôi sẽ tóm cổ cậu bé kia và tông THẲNG vào nó nếu nó không chịu cải tạo lại bản tính.

Hãy mua một chiếc xe đạp đi. Bạn sẽ không phải hối tiếc đâu, nếu như bạn vẫn còn sống.