Khi còn rất trẻ, trước khi tuyên thệ trở thành nhà tu hành, ta đã rời toà giám mục ở St. Rémy, nơi chôn cất nhà vua Clovis nổi tiếng, và đến học tại Đại học Sorbonne. Sau hai năm học tập tại trường Đại học Tổng hợp danh tiếng này, đã đến lúc ta phải lên tiếng công bố nghề nghiệp, bổn phận của mình.
Ta hiểu rằng đây sẽ là một vụ bê bối kinh khủng đối với gia đình mình nếu từ chối cái nghề mà họ áp đặt cho ta; tuy nhiên ta tự cảm thấy mình chẳng thích hợp chút nào để trở thành một nhà tu hành. Trong thâm tâm, bao giờ ta cũng cảm thấy thân phận của mình sẽ phải là một chính khách.
Dưới lòng đất của nhà nguyện tại Đại học Sorbone, người ta đã chôn cất hài cốt của chính khách vĩ đại nhất mà nước Pháp từng biết, một con người ta luôn thần tượng. Các cô sẽ biết tên tuổi của ông ta: Armand Jean du Plessis công tước Richelieu, người là sự kết hợp hiếm hoi giữa tôn giáo và chính trị, biết cai trị đất nước với một bàn tay sắt trong gần hai mươi năm cho đến khi qua đời vào năm 1642.
Một hôm, khoảng gần nửa đêm, ta rời khỏi hơi ấm của giường ngủ, choàng một chiếc áo khoác nặng nề lên chiếc áo ngủ, rồi trèo xuống mấy bờ tường sương phủ của khu sinh viên và tiến thẳng về phía nhà nguyện Sorbone.
Gió thổi những chiếc lá ướt lạnh bay qua thảm cỏ, đâu đấy có tiếng kêu kỳ lạ của những con cú và những sinh linh ăn đêm. Mặc dù ta cho mình là cứng cỏi, nhưng phải thú nhận là ta đã sợ. Bên trong nhà nguyện, phần mộ thì tối tăm và lạnh lẽo. Vào giờ này, không có người cầu nguyện và bên trong hầm mộ chỉ leo lét vài ba ngọn nến. Ta châm thêm một cây bạch lạp và quỳ xuống cầu xin nhà tu hành quá cố của nước Pháp chỉ đường cho ta. Dưới mái vòm kia, ta đã có thể nghe thấy tiếng đập của chính trái tim mình trong khi ta giải bày số kiếp của bản thân.
Lời cầu nguyện của ta vừa mới cất lên, thì thật kinh hoàng, một luồng gió lạnh buốt thổi qua mái vòm, tất cả các ngọn nến đều tắt ngấm. Ta hoảng hồn ! Trong bóng đêm đày đặc, ta sờ soạng tìm một cây nến khác. Nhưng đúng lúc đó ta nghe thấy một tiếng rên và một bóng ma tái nhợt trồi lên từ phần mộ của Hồng y Giáo chủ Richelieu ! Mái tóc, làn da, và thậm chí cả bộ áo lễ của ông ta cũng trắng như tuyết, ông ta lượn lờ trên đầu ta, lấp lánh và hoàn toàn trong suốt.
Nếu như không phải đang quỳ, chắc chắn ta đã ngã lăn ra sàn nhà. Giọng nói của ta nghẹn trong cổ họng, không thể nói được nữa. Nhưng rồi ta lại nghe thấy những tiếng rên yếu ớt. Bóng ma của đức Hồng y đang nói với ta ! Ta cảm thấy sống lưng nổi da gà khi ông ta cất lên những ngôn từ mang tính định mệnh với cái giọng giống như tiếng chuông âm vang, sâu lắng.
"Cớ sao nhà ngươi làm ta tỉnh giấc ?" Giọng nói kia vang lên. Những làn gió hoang vu quét quanh người ta, và ta vẫn còn trong bóng tối mịt mùng, nhưng đôi chân quá yếu không cho phép ta đứng dậy ù té chạy. Ta nuốt nước miếng ừng ực và cố gắng thốt ra giọng nói run rẩy.
"Hồng y Giáo chủ Rachelieu", ta ấp úng, "Tôi đang tìm kiếm lời khuyên trong đời, Ngài là chính khách vĩ đại nhất của nước Pháp, mặc dù thiên hướng của Ngài là tu hành. Bằng cách nào Ngài đã đạt được một quyền lực như vậy ? Xin hãy chia sẻ bí mật của Ngài, vì tôi muốn noi gương Ngài".
"Ngươi à ?" cột khói cao vợi bốc lên vòm trần cứ như bị phật ý. Nó trôi đi trôi lại dọc những bức tường giống như một người đàn ông đang thả bước trên sàn nhà. Cứ mỗi vòng, kích cỡ cột khói ấy lại nở thêm ra cuồn cuộn như một cơn bão sắp nổ ra, cho đến khi dáng hình trong suốt tràn đầy căn phòng. Ta co rúm người lại. Cuối cùng bóng ma lên tiếng.
"Điều bí mật mà ta tìm kiếm sẽ vẫn mãi là một bí ẩn". Bóng ma vẫn đang lởn vởn qua lại không gian của mái vòm, bóng hình loãng dần và trở nên mỏng manh hơn. "Uy quyền của nó bị chôn vùi cùng với Charlemagne. Ta chỉ tìm thấy chiếc chìa khoá thứ nhất. Ta đã thận trọng cất giữ nó..".
Bóng ma thấp thoáng bên bờ tường như một ngọn lửa thoi thóp sắp vụt tắt. Ta bật đứng dậy và cuống cuồng tìm cách không để hình bóng đó hoàn toàn biến mất. Ông ta ngụ ý gì vậy ? Ta gào to át cả tiếng gió đang làm tiêu tan bóng ma ngay trước mắt.
"Thưa Ngài, nhà tu hành thánh thiện ! Làm ơn cho biết tôi phải tìm chiếc chìa khoá mà Ngài nói ở đâu ?"
Bóng ma đã hoàn toàn biến mất, nhưng tôi vẫn còn có thể nghe thấy tiếng nói như một hồi âm vọng lại từ dãy hành lang dài dằng dặc "Francois ... Marie... Arouet." Và đó là tất cả.
Ngọn gió lặng đi, và vài ngọn nến lại bập bùng cháy. Ta đứng đó một mình trong căn phòng mái vòm. Hồi lâu sau đó, ta quay gót bước qua thảm cỏ đi đến khu sinh viên.
Sáng sớm hôm sau, đáng lẽ ta đã có thể tin rằng toàn bộ câu chuyện xảy ra chỉ là một cơn ác mộng, nhưng những chiếc lá khô và cái mùi thoang thoảng của hầm mộ vẫn còn bám vào tấm áo choàng như khẳng định với ta rằng đó là sự thật. Đức Hồng y đã nói với ta Ngài đã tìm được chiếc chìa khóa thứ nhất chứa một điều bí hiểm. Và vì một lẽ nào đó, ta sẽ phải tìm kiếm chiếc chìa khóa ấy với sự giúp đỡ của nhà thơ và nhà viết kịch vĩ đại người Pháp, Francois Marie Arouet người được biết dưới cái tên Voltaire.
Mới đây, Voltaire trở lại Paris sau một thời gian tự đày ải ở trang trại của ông ta tại Femey, với ý định dựng lên một vở kịch mới. Nhưng phần lớn mọi người tin rằng ông quay về để chết tại quê hương. Cớ sao nhà viết kịch vô thần già nua cau có kia, một người sinh ra sau khi Richelieu đã qua đời năm mươi năm, lại có thể biết được những bí mật của Đức Hồng y, điều đó ta không hiểu được. Nhưng ta phải tìm hiểu kỳ được. Vài tuần lễ trôi qua trước khi ta có thể dàn xếp được một cuộc gặp với Voltaire.
Vận chiếc áo cà sa tu hành và đến đúng giờ hẹn, ta được đưa ngay vào phòng ngủ. Voltaire không thích thức giấc trước giờ ngọ và thường nằm suốt ngày trên giường. Ông ta tự khẳng định là đã kề miệng lỗ từ hơn bốn mươi năm nay.
Ở đó, ông được đỡ lên, tựa vào những chiếc gối trên giường, đầu đội một chiếc mũ ngủ đỏ rực mềm như lụa và mặc chiếc áo ngủ dài màu trắng, hai con mắt trông như hai hòn than trên bộ mặt nhợt nhạt, cặp môi mỏng và cái mũi nhọn như kim khiến ông ta giống một con ác điểu.
Mấy nhà tu hành đi đi lại lại trong phòng, và Voltaire cất cao giọngcưỡng lại sự ân cần chăm sóc của họ, như ông có thể tiếp tục làm cho đến khi trút hơi thở cuối cùng. Ta rất lúng túng khi ông ta ngước nhìn lên và trông thấy ta trong bộ cà sa của kẻ học việc, vì ta được biết ông ta ghét cay ghét đắng giới tăng lữ. Một cánh tay xương xẩu giơ lên khỏi tấm vải phủ giường, ông ta cất cao giọng nói với các nhà tu hành.
"Làm ơn để chúng tôi một mình ! Tôi đã lường trước anh bạn trẻ kia sẽ đến. Anh ta là một sứ giả trực tiếp đến từ chỗ Đức Hồng y Richelieu !"
Rồi ông ta cất tiếng cười lanh lảnh như đàn bà trong khi mấy nhà tu hành ngoái lại đưa mắt nhìn ta, vội ra khỏi căn phòng. Voltaire mời ta ngồi xuống.
"Với tôi chuyện này bao giờ cũng là một nguồn bí hiểm", ông ta cáu kỉnh nói, "Cớ sao cái bóng ma già nua vênh vang kia không thể yên phận trong nấm mồ của hắn cơ chứ ? Với tư cách là một kẻ vô thần, tôi thấy vô cùng khó chịu rằng một thầy tu vẫn tiếp tục lởn vởn đó đây để khuyên bọn người trẻ tuổi đến thăm thú bên giường tôi. Ô, chẳng bao giờ tôi biết được khi nào họ sẽ từ chỗ ông ta đến, vì cái miệng họ thì ủ rũ, cặp mắt liếc ngang liếc dọc một cách rất vô duyên, hệt như mắt anh vậy... Đường sá xe cộ ở Ferney khá tồi tệ, còn ở đây, ở Paris thì quả là một nạn đại hồng thuỷ !"
Ta đã nén sự bực dọc khi phải nghe người ta miêu tả mình kiểu ấy. Ta vừa ngạc nhiên lại vừa hoảng sợ chẳng hiểu tại sao Voltaire đã đoán được lý do của việc ta đến. Vì ông ta cho thấy những người khác cũng tìm cái ta đang kiếm.
"Ước gì tôi có thể đóng một cái cọc xuyên qua trái tim của con người kia một lần cho rồi", Voltaire huênh hoang. "Rồi, có thể lúc đó tôi sẽ được đôi chút yên thân". Ông ta rất khó chịu, và bắt đầu ho sù sụ. Ta có thể trông thấy ông ấy sắp thổ huyết, nhưng khi ta toan giúp thì ông vẫy tay xua đi.
"Các bác sĩ và thầy tu, tất cả phải bị hành hình trên cùng một giá treo cổ !" Ông ta kêu to, tay vươn ra lấy một cốc nước. Ta đưa cốc nước cho ông ta, và ông ta hớp một ngụm nhỏ.
"Tất nhiên đó là những bản viết tay mà ông ta cần. Hồng y Giáo chủ Richelieu không chịu nổi việc những trang nhật ký riêng tư quý giá của ông ta bị rơi vào tay một kẻ trụy lạc già nua như ta".
"Ông có nhật ký của Hồng y Richelieu sao ?"
"Đúng vậy, cách đây nhiều năm, khi còn trẻ, tôi đã bị giam vào tù vì có hành động chống lại quốc vương, vì một bài thơ khiêm tốn trong đó miêu tả cuộc sống lãng mạn của nhà vua. Trong lúc tôi đang ngày một héo hon dần, một ông chủ giàu có đã đem đến nhờ tôi giải mã vài trang nhật ký. Những trang nhật ký này đã ở trong gia đình ông ta lâu lắm rồi, nhưng được viết bằng mật mã không ai đọc được. Vì chẳng có gì tốt hơn để làm, tôi đã giải mã mấy trang nhật ký ấy và được biết khá nhiều về Đức Hồng y yêu quý của chúng ta".
"Tôi tưởng các tác phẩm của Richelieu đã được để lại cho Đại học Sorbone ?"
"Đó là điều anh biết", Voltaire cười nham hiểm. "Một kẻ tu hành không viết nhật ký tâm tình bằng mật mã trừ khi hắn có gì phải giấu diếm. Tôi biết rõ thiên hướng của những kẻ tu hành trong thời đại ông ta: những ý tưởng dâm đãng và những hành động nhục dục. Tôi đã đắm mình vào cuốn nhật ký ấy chẳng khác gì một con ngựa thọc mõm vào máng cỏ, nhưng thay vì những lời xưng tội thô bỉ mà tôi chờ đợi, tôi chỉ thấy một dấu vết bác học uyên thâm. Một chiếc chum lớn chứa đầy những trò vớ vẩn vô nghĩa tôi chưa từng thấy bao giờ". Voltaire bắt đầu giãy giụa và nghẹt thở đến khi ta nghĩ cần phải gọi một nhà tu hành trở lại căn phòng, vì ta vẫn chưa được trao quyền hành lễ. Sau một âm thanh kinh hoàng giống như tiếng giãy chết, ông ta ra hiệu cho ta đem đến một vài chiếc khăn quàng. Tự phủ những chiếc khăn lên người, ông ta quấn một chiếc lên đầu chẳng khác gì một ông già và ngồi đó dưới đống chăn gối.
"Ông đã phát hiện được gì trong những trang nhật ký ấy và bây giờ ông để chúng ở đâu ?" Talleyrand hỏi vẻ giục giã.
"Tôi vẫn còn chúng. Trong thời gian tôi ở tù, người chủ của tôi đã chết mà không có người thừa kế. Những trang nhật ký này có thể đáng giá rất nhiều tiền, nhờ giá trị lịch sử của chúng. Nhưng tất cả chỉ là những điều mê tín dị đoan vô nghĩa, nếu ông muốn biết ý kiến của tôi. Trò xảo quyệt và phù thuỷ".
"Tôi tưởng ông đã nói chúng là những điều thông thái ?"
"Đúng vậy, chừng nào các nhà tu hành còn có tính khách quan. Anh thấy đấy, Hồng y Richelieu đã hiến trọn đời mình, khi Ngài không lãnh đạo các đội quân chống lại mọi nước ở châu Âu. Ngài dành hết cho việc nghiên cứu quyền lực. Và có lẽ anh đã nghe nói đối tượng của các công trình nghiên cứu bí mật của Ngài đều tập trung xung quanh Bộ cờ Montglane ?"
"Bộ cờ của Charlemagne ?" ta nói, cố gắng tỏ ra bình tĩnh, mặc dù lúc này tim đang đập thình thình trong lồng ngực. Cúi xuống giường của ông ta và bám theo từng lời ông ta nói, ta dịu dàng khuyến khích ông ta tiếp tục câu chuyện, hết sức nhẹ nhàng từ tốn để tránh gây thêm một cú sốc. "Quả thật, tôi có nghe nói về Bộ cờ vua Montglane nhưng nó đã bị thất lạc hàng thế kỷ nay rồi. Theo chỗ tôi biết, giá trị của Bộ cờ vượt qua mọi trí tưởng tượng".
"Tôi tưởng đó chỉ là một truyền thuyết", ta nói.
"Richelieu không nghĩ vậy", nhà hiền triết già đáp lại.- "Cuốn nhật ký của ông ta có một nghìn hai trăm trang nghiên cứu về các cội nguồn và nghĩa lý, Ngài đã đi đến Aachen, hoặc Aix-la-Chapelle, và thậm chí đã điều tra về Montglane, nơi ngài tin là Bộ cờ đã được chôn cất, nhưng tất cả đều vô ích. Anh thấy đấy, Đức Hồng y của chúng ta nghĩ rằng Bộ cờ ấy có ẩn giấu chiếc chìa khoá để khám phá một điều bí hiểm, một điều bí hiểm lâu đời hơn cả môn cờ vua, có thể cổ kính như chính nền văn minh. Một điều bí hiểm cắt nghĩa được những bước thăng trầm của các nền văn minh".
"Đó có thể là điều bí hiểm gì ?" tôi hỏi, cố gắng che giấu sự phấn khích của mình nhưng vô hiệu.
"Tôi sẽ kể anh nghe ông ta nghĩ gì", Voltaire nói, "mặc dù ông ta đã chết trước khi giải xong bài toán hóc búa. Nghĩ gì tùy anh, nhưng đừng làm phiền tôi thêm nữa về việc này. Hồng y Richelieu tin rằng Bộ cờ vua Montglane có chứa một công thức, một công thức được ẩn giấu trong các quân của chính bộ cờ ấy. Một công thức đã lật tẩy được điều bí mật của quyền lực toàn cầu...”
Talleyrand ngừng lại và qua làn ánh sáng lờ mờ, nheo mắt nhìn Valentine và Mireille lúc này đang cuộn tròn trong vòng tay nhau và vùi mình trong đống chăn nệm trên giường. Các cô giả vờ ngủ, những mái tóc đẹp lấp lánh xoè ra phủ kín những chiếc gối, những lọn tóc dài mượt như tơ quấn quít vào nhau. Anh ta đứng dậy và cúi xuống để kéo tấm chăn đắp cho các cô, bàn tay khẽ vuốt tóc họ.
"Bác Maurice", Mireille nói, mở to cặp mắt, "bác vẫn chưa kể xong câu chuyện của bác. Công thức mà Hồng y Giáo chủ Richelieu đã tốn công tìm kiếm suốt đời là gì vậy ? Ngài Giáo chủ nghĩ cái gì đã được ẩn giấu trong các quân cờ vậy ?"
"Các cô yêu quí, đó là cái mà chúng ta phải cùng nhau tìm kiếm". Talleyrand mỉm cười, vì anh ta thấy rằng đôi mắt của Valentine lúc này cũng đã mở ra, và cả hai cô gái đang run lên dưới tấm chăn ấm áp.
"Các cô thấy đấy, ta đã không bao giờ trông thấy bản viết tay ấy. Sau đó ít lâu, Voltaire đã trông thấy. Toàn bộ thư viện của ông ta được một người nào đó mua lại, một người biết khá rõ giá trị của những trang nhật ký của Hồng y Giáo chủ Richelieu. Một người vừa hiểu lại vừa thèm khát quyền lực toàn cầu.
Con người ta nhắc tới đã toan hối lộ cả ta lẫn Mirabeau, người đã từng bảo vệ bộ luật Tịch Biên với nỗ lực xác định xem liệu Bộ cờ vua Montglane có thể đã bị các chính đảng có địa vị chính trị cao hoặc có tiêu chuẩn đạo đức thấp tịch thu hay không".
"Nhưng bác đã từ chối không nhận khoản hối lộ, phải không bác Maurice ?" Valentine hỏi, lúc này đã ngồi hẳn dậy trên chiếc giường bề bộn chăn nệm.
“Cái giá của ta quá cao đối với người chủ của chúng ta, hay ta phải gọi là bà chủ nhỉ ?" Talleyrand phá lên cười. "Ta đã muốn giành bộ cờ cho riêng mình. Và ta vẫn muốn vậy".
Đưa mắt nhìn Valentine qua làn ánh sáng lờ mờ của ngọn nến, anh ta dịu dàng nở một nụ cười. "Nữ tu viện trưởng của các cô đã phạm một sai lầm nghiêm trọng", anh ta nói với các cô gái. "Vì ta đã đoán được bà ta đã làm gì, các cô cũng thấy đấy. Bà ta đã chuyển bộ cờ ra khỏi tu viện. A ! Các cô bạn yêu quý, đừng nhìn ta như vậy. Có phải không, hình như đó là sự trùng hợp, một sự tình cờ rằng nữ tu viện trưởng của các cô đã băng qua cả một lục địa để đến tận nước Nga, như là ông bác của các cô đã nói với ta ? Các cô cũng thấy đấy, người đã mua lại thư viện của Voltaire, cái người đã toan hối lộ Mirabeau và ta, cái người trong bốn mươi năm qua tìm cách đặt bàn tay lên bộ cờ, chẳng phải ai khác mà chính là Nữ hoàng vĩ đại Catherine, nữ hoàng của toàn nước Nga".
