Bí Ẩn Bộ Cờ Montglane

Lượt đọc: 12 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Quân Tốt Tiến Đến Ở Bốn Cánh Hậu
Thành Phố New York

❊ ❊ ❊

Khai cuộc Tốt cánh Hậu (khu vực giới hạn từ cột a đến cột d) - khởi đầu bằng P- Q4 - là kiểu khai cuộc "kín". Điều này có nghĩa chiến thuật di chuyển giữa hai phe tiến triển rất chậm rãi. Cần có sự suy tính chuẩn bị kỹ lưỡng và thời gian để siết chặt vòng vây trong cuộc chiến giáp lá cà ác liệt với kẻ thù... Ở đây nghệ thuật bày binh bố trận là điều cốt lõi.

- Cuốn sách hoàn chỉnh về những nước đi khai cuộc trong môn cờ vua - Fred Reinfeld

Tại khu chợ, một người đầy tớ tình cờ nghe người ta nói Thần Chết đang tìm hắn. Hắn chạy thục mạng về nhà và thưa với chủ rằng hắn phải chạy trốn sang thị trấn Samarrah bên cạnh để Thần Chết không tìm được hắn.

Sau bữa ăn tối hôm ấy có tiếng gõ cửa. Người chủ ra mở và thấy Thần Chết đang đứng đó, khoác trên mình chiếc áo choàng dài và mũ trùm đầu màu đen. Thần Chết hỏi thăm về người đầy tớ.

"Hắn ốm nằm trong giường", người chủ vội vàng nói dối. "Hắn bệnh nặng lắm, không dậy nổi".

"Thế thì lạ thật", Thần Chết nói. "Vậy thì chắn chắn hắn ở sai chỗ rồi. Vì ta đã hẹn gặp hắn tối nay lúc nửa đêm. Ở Samarrah !

- Huyền thoại về cuộc hẹn ở Samarrah -

Tháng mười hai 1972

Tôi đang gặp rắc rối, rắc rối to.

Chuyện bắt đầu từ đêm giao thừa, ngày cuối cùng của năm 1972. Tôi có cuộc hẹn với bà thầy bói. Nhưng giống cái gã có hẹn ở Samarrah kia, tôi cũng tìm cách lẩn trốn chính số phận của mình bằng cách né tránh cuộc gặp mặt. Tôi không muốn nghe một người đọc chỉ tay nói về tương lai. Tại đây, ngay lúc này, tôi đã có quá đủ rắc rối rồi. Vào đêm giao thừa năm 1972, tôi đã làm rối tung cuộc sống của mình lên. Và tôi mới chỉ hai mươi ba tuổi.

Thay vì chạy trốn sang Samarrah, tôi đã chạy đến trung tâm dữ liệu tít trên tầng cao nhất của cao ốc Pan Am giữa Manhattan. Chỗ nay gần hơn Samarrah nhiều và, vào lúc mười giờ tối đêm giao thừa, nó biệt lập và vắng lặng chẳng khác gì một đỉnh núi.

Tôi có cảm giác cứ như đang ở trên một đỉnh núi vậy. Tuyết cuốn bay theo cơn gió lốc bên ngoài những khung cửa sổ nhìn xuống Đại lộ Công viên. Những bông tuyết lớn xinh xắn lơ lửng như được treo dính vào không trung. Cảnh vật y như bên trong vật chặn giấy có một đóa hồng tuyệt đẹp hoặc mô hình bé tí của ngôi làng ở Thụy Sỹ. Nhưng phía trong những bức tường kính của trung tâm dữ liệu Pan Am này la liệt những chiếc máy tối tân đang phát ra tiếng kêu nho nhỏ khi làm công việc kiểm soát lộ trình và phát vé máy bay đi khắp thế giới. Đây là một nơi yên tĩnh để trốn tránh và suy tư.

Tôi có nhiều thứ phải nghĩ ngợi. Ba năm trước, tôi đến New York làm việc cho Triple-M, một trong những nhà sản xuất máy tính lớn nhất thế giới. Lúc đó Pan Am là khách hàng của tôi. Đến giờ họ vẫn cho tôi sử dụng trung tâm dữ liệu này.

Nhưng hiện tôi đã chuyển công tác và đó có lẽ là sai lầm lớn nhất tôi đã từng phạm phải. Tôi đã có vinh dự trở thành người phụ nữ đầu tiên được tuyển vào hàng ngũ chuyên gia của công ty CPA Fulbright, Cone, Kane & Upham đáng kính ấy. Và họ không ưa phong cách làm việc của tôi.

"CPA", cho những ai chưa biết, là những chữ viết tắt của cụm từ "Chuyên viên kiểm toán". Fulbright, Cone, Kane & Upham là một trong tám hãng CPA lớn nhất thế giới, một nghiệp đoàn được đặt cho cái tên rất thích hợp, "Bộ Tám khổng lồ".

"Chuyên viên kiểm toán" là một cái tên tao nhã dành cho "Người kiểm tra sổ sách". Bộ Tám khổng lồ cung cấp dịch vụ sống còn ấy cho hầu hết các tập đoàn lớn. Họ rất được mọi người kính nể, hay nói trắng ra họ có thể khiến khách hàng rối tung rối mù lên.

Nếu Bộ Tám khổng lồ gợi ý khách hàng chi nửa triệu đô la cải thiện các hệ thống tài chính trong quá trình kiểm toán thì người ấy hẳn là ngớ ngẩn mới phớt lờ đề nghị đó. (Hoặc phớt lờ sự thật rằng hãng kiểm toán Bộ Tám khổng lồ có thể cung cấp dịch vụ cho anh ta, với một mức phí). Những chuyện này được ngầm hiểu trong giới tài chính cao cấp. Công tác kiểm toán thu về rất nhiều tiền. Thậm chí một cộng sự cấp dưới cũng có được khoản thu nhập lên đến con số hàng triệu.

Một vài người có thể không nhận thức được rằng lĩnh vực kiểm toán chỉ dành cho nam giới, nhưng Fulbright, Cone, Kane & Upham chắc chắn biết điều đó, và tôi lâm vào tình thế bế tắc. Vì tôi là người phụ nữ đầu tiên trước giờ không giữ chức thư ký nên họ đối xử với tôi cứ như với động vật quý hiếm, một thứ ẩn chứa nguy hiểm cần phải theo dõi hết sức cẩn trọng.

Là người phụ nữ đầu tiên trong lĩnh vực gì cũng gặp phiền nhiễu cả. Dù cho bạn là nhà du hành vũ trụ nữ đầu tiên hay người phụ nữ đầu tiên được nhận vào hiệu giặt là Trung Quốc, bạn cũng buộc phải thường xuyên chấp nhận tiếng chế giễu, cái cười khẩy, và ánh nhìn trêu chọc. Bạn còn phải cam chịu làm việc vất vả hơn nhưng lại nhận thù lao ít hơn những người khác.

Tôi đã học được cách cư xử vui vẻ khi ngươi ta giới thiệu tôi là "Cô Velis, nữ chuyên gia của chúng tôi trong lĩnh vực này". Với kiểu nhấn mạnh như vậy, mọi người có thể nghĩ tôi là một chuyên gia phụ khoa.

Thật ra, tôi là một chuyên gia vi tính, người thông thạo ngành công nghiệp vận tải số một New York. Đó là lý do họ tuyển dụng tôi. Khi công ty Fulbright Cone quan sát tôi, hình ảnh những đồng đô la nhảy múa trong ánh mắt đỏ ngầu của họ; họ không trông thấy một phụ nữ mà nhìn thấy một danh mục vốn đầu tư biết đi đảm bảo sẽ sinh lợi. Đủ trẻ để dễ tác động, đủ ngờ nghệch để cả tin, đủ ngây thơ để đưa khách hàng rơi vào bẫy của đội ngũ nhân viên kiểm toán công ty - tôi có tất cả những gì họ đang tìm kiếm ở một người phụ nữ. Nhưng thời gian vui vẻ quả là ngắn ngủi.

Vài ngày trước Giáng sinh, khi tôi đang hoàn thành bản đánh giá các thiết bị để một khách hàng lớn có thể mua phần cứng máy tính trước cuối năm thì cấp trên Jock Upham ghé qua văn phòng tôi.

Jock đã ngoài sáu mươi, cao, gầy và thích biến mình thành trẻ trung. Ông ta thường xuyên chơi quần vợt, bảnh bao trong trang phục của hãng Brooks Brothers và nhuộm tóc. Ông ta thường nhún nhảy khi bước đi cứ như sắp đánh bóng.

Ông nhảy bổ vào văn phòng của tôi.

"Velis", ông ta nói với giọng nhiệt tình sốt sắng "tôi nghĩ mãi về công việc cô đang tiến hành. Tôi đã tự đưa ra nhiều lý lẽ về vụ ấy, và cuối cùng tôi đã tìm được điều đang khiến mình lo lắng". Đó là cách nói của Jock để cho biết rằng bất đồng ý kiến với ông ta quả thật chẳng ích gì. Ông ta tán thành cả hai phía, nhưng vì điều gì chăng nữa thì bên ông ấy cũng đã thắng.

'Tôi làm gần xong rồi, thưa ngài. Ngày mai sẽ giao cho khách hàng nên tôi hy vọng ngài không thay đổi thêm điều gì đáng kể".

"Chẳng có gì nghiêm trọng cả", ông ta nói với tôi như kiểu nhẹ nhàng đặt một quả bom xuống. "Tôi đã quyết định rằng máy in sẽ cần thiết cho khách hàng của chúng ta hơn ổ đĩa, và tôi muốn cô thay đổi các tiêu chí lựa chọn cho phù hợp".

Trong ngành kinh doanh máy tính, trường hợp này được gọi là "sửa chữa số liệu". Và điều đó bất hợp pháp. Một tháng trước, sáu đơn vị bán phần cứng đã gửi bảng giá chính thức cho khách hàng của chúng tôi. Giá cả dựa trên các tiêu chí lựa chọn mà những người kiểm toán công bằng như chúng tôi đã chuẩn bị. Chúng tôi cho biết khách hàng cần những ổ đĩa chất lượng, và một đơn vị đã có sản phẩm đáp ứng yêu cầu. Nếu bây giờ, sau khi việc đấu thầu đã xong, chúng tôi quyết định lại rằng máy in quan trọng hơn ổ đĩa thì hợp đồng sẽ có lợi cho một đơn vị khác, và tôi có thể đoán chính xác phía ấy là ai. Chính là đơn vị của người đã mời Jock đi ăn lúc trưa.

Rõ ràng hai bên đã thỏa thuận ngầm khoản lợi lộc gì đó. Có thể Jock thu được lời hứa hẹn cho công việc kinh doanh trong tương lai của hãng, hay ông ta sẽ có được một chiếc du thuyền hoặc xe thể thao. Nhưng vụ làm ăn này có được lợi gì đi chăng nữa thì tôi cũng không muốn có phần trong đó.

"Tôi rất tiếc, thưa ngài", tôi nói với ông ta, "nhưng đã quá muộn, giờ chúng ta không thể thay đổi tiêu chuẩn mà không thông qua khách hàng. Chúng ta có thể gọi điện và bảo rằng công ty muốn yêu cầu các đơn vị bổ sung vào bản thầu gốc, nhưng tất nhiên, điều đó có nghĩa họ sẽ không đặt mua thiết bị đến tận sang năm".

"Điều ấy không cần thiết, Velis", Jock nói. "Tôi đã không trở thành nhân viên cấp cao của hãng này nếu bất tài vô dụng. Đã nhiều lần tôi đại diện khách hàng và cứu vãn cho họ hàng triệu đô la chỉ trong nháy mắt mà không phải lúc nào họ cũng biết được điều đó. Chính cái bản năng sống còn kiên cường ấy đã giúp công ty chúng ta đứng ở vị trí hàng đầu trong Bộ Tám khổng lồ, hết năm này sang năm khác". Nụ cười có lúm đồng tiền vụt lóe trên khuôn mặt ông ta. 

Chuyện Jock Upham làm gì đó cho khách hàng mà không cần đền đáp quả khó tin, chẳng khác gì chuyện con lạc đà ép mình chui qua lỗ kim. Nhưng tôi bỏ qua điều đó.

"Tuy nhiên, thưa ngài, đạo đức nghề nghiệp buộc chúng ta có trách nhiệm đưa ra cho khách hàng những đánh giá chính xác về các giá thầu chính thức. Suy cho cùng chúng ta là một công ty kiểm toán".

Lúm đồng tiền trên má Jock biến mất cứ như ông ta đã nuốt chửng nó. "Chắc cô không có ý nói cô đang từ chối gợi ý của tôi đây chứ ?"

"Nếu đó chỉ là một gợi ý chứ không phải một mệnh lệnh thì tôi muốn từ chối hơn là chấp nhận".

"Còn nếu tôi nói đó là mệnh lệnh thì sao ?" Jock ranh mãnh nói. "Với tư cách nhân viên cấp cao của công ty, tôi..."

"Vậy thì, thưa ngài, tôi e rằng tôi phải rút khỏi dự án này và bàn giao công việc cho người khác. Tất nhiên, tôi sẽ giữ lại các bản sao giấy tờ làm việc của mình để phòng trường hợp sau này có chất vấn gì". Jock hiểu điều đó nghĩa là gì. Các công ty kiểm toán không bao giờ tự kiểm tra sổ sách. Những người duy nhất có quyền đặt câu hỏi thẩm tra là các vị chức sắc trong chính phủ Hoa Kỳ. Những câu hỏi của họ có liên quan đến các hành vi bất hợp pháp và gian lận.

"Tôi hiểu", Jock nói. "Được rồi, thế thì tôi sẽ để cô làm việc của mình, Velis. Rõ ràng tôi phải tự mình quyết định". Nói rồi, ông ta đột ngột quay gót rời căn phòng.

Người quản lý đã đến gặp tôi ngay sáng hôm sau. Đó là một anh chàng lực lưỡng, tóc vàng, trạc ba mươi tuổi tên Lisle Holmgren. Lisle có vẻ bồn chồn lo lắng, mái tóc thưa của anh ta rối bù còn cà vạt thì xộc xệch.

"Catherine, cô làm cái quái gì với Jock Upham vậy ?", đó là những lời đầu tiên anh ta thốt ra. "Ông ta nổi điên như gà mắc nước, sáng nay mới bảnh mắt ra đã gọi tôi. Tôi còn chưa kịp cạo râu. Ông ta nói muốn cô làm ăn đàng hoàng, rằng cô đến là dở hơi. Ông ấy không muốn sắp tới cô trực tiếp gặp gỡ khách hàng nữa, rằng cô không biết bàn chuyện với các đối tác lớn".

Cuộc đời của Lisle xoay quanh cái hãng này. Anh ta có một cô vợ rất đòi hỏi, thích tung tiền vào các câu lạc bộ trong thành phố để thể hiện sự thành đạt. Mặc dù có thể anh ta không tán thành đường lối công ty nhưng anh ta vẫn tuân thủ, vẫn làm theo đường lối ấy.

"Tôi đoán đêm qua mình đã quẫn trí", tôi nói mỉa mai. "Tôi đã không chịu bỏ thầu. Tôi bảo ông ta có thể giao công việc đó cho người khác nếu muốn".

Lisle ngồi thụp xuống cái ghế cạnh tôi. Anh ta im lặng giây lát. "Catherine này, có nhiều thứ trong thế giới kinh doanh dường như trái với luân thường đạo lý trong mắt một người ở tuổi cô. Nhưng xét về bản chất, chúng không giống như vẻ ngoài".

"Cái này thì đúng".

"Tôi cam đoan với cô rằng nếu Jock Upham yêu cầu cô làm gì thì ông ta ắt hẳn có lý do".

"Tôi cược đấy. Tôi đoán ông ta có những lý do chính đáng đáng giá ba mươi hoặc bốn mươi nghìn đô la đấy", tôi nói với anh ta, và trở lại với công việc.

"Cô đang tự giết mình đấy, cô có thấy không ?" anh ta hỏi tôi. "Cô đừng có mà gây sức ép với một tay như Jock Upham. Lão ta sẽ không lặng lẽ ngoan ngoãn quay trở về cái xó xỉnh của mình đâu. Lão cũng sẽ chẳng thu mình để yên đâu. Nếu cô cần lời khuyên, tôi nghĩ cô nên đến ngay văn phòng của ông ta và xin lỗi. Hãy nói với ông ta cô sẽ làm bất cứ điều gì ông ta yêu cầu, hãy dỗ dành lòng tự ái của ông ấy. Bằng không, tôi có thể nói ngay với cô bây giờ rằng sự nghiệp của cô thế là kết thúc".

"Ông ta sẽ không đuổi việc tôi vì đã khước từ một việc làm phi pháp", tôi nói.

"Ông ta không cần sa thải cô. Ông ta hoàn toàn có thể làm cho cô khốn khổ khốn nạn đến mức cô ước gì mình đã không đặt chân đến chốn này. Cô là một cô gái tốt, Catherine, và tôi quý cô. Cô đã nghe ý kiến của tôi rồi đấy. Thôi, giờ tôi để cô tự định đoạt số phận của cô".

Chuyện ấy xảy ra cách đây đúng một tuần lễ, tôi đã không xin lỗi Jock. Tôi cũng không đề cập đến cuộc đối thoại của chúng tôi với bất cứ ai. Và tôi đã tiến cử nhà thầu cho khách hàng vào ngày hôm trước lễ Giáng sinh, theo đúng lịch trình, ứng viên của Jock đã không trúng thầu. Từ đó trở đi, mọi thứ cực kỳ bình lặng quanh cái hãng Fulbright, Cone, Kane & Upham đáng kính ấy. Cứ như thế, cho đến sáng hôm nay.

Vị cấp trên mất đúng bảy ngày để tìm ra cách tra tấn tôi. Sáng nay, Lisle đã đến văn phòng của tôi mang theo tin tốt lành.

"Thế là", anh ta nói, "cô đừng nói tôi không báo trước nhé. Phụ nữ rắc rối thế đấy, chẳng bao giờ chịu nghe lẽ phải cả". Ai đó giật nước trong nhà vệ sinh ở "văn phòng" ngay cạnh phòng tôi làm việc, và tôi chờ cho cái âm thanh kia lắng hẳn đi. Một linh cảm cho tương lai.

"Anh có biết lập luận về một sự kiện được gọi là gì không ?" tôi nói. "Nó gọi là lý sự".

"Ở chỗ sắp đến, cô sẽ có khối thời gian để mà lý sự", anh ta nói. "Cấp trên sáng nay họp từ rất sớm, sau khi uống cà phê và ăn bánh mứt, họ quyết định số phận của cô. Biểu quyết ngang bằng giữa Calcutta và Algiers, nhưng cô sẽ rất vui khi biết rằng phe Algiers đã thắng. Phiếu bầu của tôi mang tính quyết định. Tôi hy vọng cô sẽ đánh giá cao điều đó".

"Anh đang lảm nhảm gì vậy ?" tôi nói, một cảm giác ớn lạnh khó chịu cồn cào trong dạ dày. "Algiers là nơi quái quỷ nào ? Liên quan gì đến tôi chứ ?"

"Algiers là thủ đô Algeria, một đất nước xã hội chủ nghĩa bên kia bờ biển Bắc Phi, một thành viên chính thức của Thế giới thứ ba. Tôi nghĩ tốt hơn cô nên cầm quyển sách này và đọc hết để hiểu rõ về nó". Anh ta quẳng một cuốn sách dày cộp lên bàn tôi và nói tiếp. "Ngay khi cô có hộ chiếu, có thể phải chờ khoảng ba tháng nữa, cô sẽ đến đó ở trong một thời gian khá dài. Đó là nơi làm việc mới của cô"

"Tôi được bổ nhiệm đến đó làm gì ?" tôi hỏi. "Hay đây đơn thuần là một cuộc đày ải trường kỳ ?"

"Không, thực ra chúng ta có một dự án sẽ bắt đầu ở đó. Chúng ta có nhiều việc để làm ở đất nước xa xôi ấy. Đó là hợp đồng một năm dành cho câu lạc bộ nhỏ của Thế giới thứ ba, nơi thỉnh thoảng người ta gặp gỡ để tán dóc với nhau về giá dầu. Nó có tên là OTRAM hay gì đó. Chờ một lát, để tôi tra cứu". Anh ta rút xấp giấy ra khỏi túi áo vét và lật giở từng trang. "Đây rồi, nó gọi là OPEC".

"Chưa từng nghe cái tên ấy", tôi nói. Tháng mười hai năm 1972, chẳng mấy người trên thế giới nghe nói về OPEC. Mặc dù chẳng bao lâu sau, tai của dân chúng lại được nhét đầy cái tên đó.

"Tôi cũng vậy", Lisle thú nhận. "Chính vì vậy cấp trên nghĩ đó là một nơi bổ nhiệm tuyệt vời dành cho cô. Họ muốn chôn vùi cô, Velis à, đúng như tôi đã nói". Ai đó lại xả nước nhà vệ sinh, và tất cả những chuyện này khiến mọi hy vọng của tôi tan thành mây khói.

"Chúng tôi nhận được điện tín từ văn phòng ở Paris vài tuần trước hỏi xem có chuyên gia máy tính nào trong lĩnh vực dầu khí, nhà máy điện không. Họ chấp nhận bất cứ người nào chúng tôi có, và chúng tôi có thể nhận được một khoản hoa hồng sộp. Không ai trong đội ngũ tư vấn cấp cao sẵn lòng ra đi. Năng lượng đơn giản không phải là một ngành công nghiệp phát triển mạnh. Việc đó được xem như một nhiệm vụ bế tắc. Chúng tôi sắp sửa đánh điện trả lời rằng không có người thì tên cô lóe lên".

Họ không thể ép tôi nhận nhiệm vụ này; chế độ nô lệ đã kết thúc cùng với cuộc nội chiến. Họ muốn buộc tôi thôi việc ở công ty, nhưng tôi thề không để họ yên dễ như vậy.

"Tôi sẽ làm gì cho những vị lớn tuổi tốt bụng của Thế giới thứ ba ?" tôi ngọt ngào nói, "Tôi không biết tí gì về dầu lửa. Còn về khí tự nhiên, tôi chỉ biết cái tôi nghe được từ văn phòng bên cạnh". Tôi ra hiệu về phía nhà vệ sinh.

"Mừng là cô đã hỏi", Lisle nói khi bước về phía cửa. "Cô sẽ được phân công về làm ở Con Edison cho đến khi rời khỏi đất nước. Họ đốt tất cả những gì trôi xuống sông Đông trong cái nhà máy điện của họ. Vài tháng nữa cô sẽ là chuyên gia về chuyển đổi năng lượng".

Lisle bật cười và vẫy tay ra sau lúc đi ra. "Vui lên nào, Velis. Cũng may là không phải Calcutta".

* * *

Thế là tôi có mặt ở đây, ngồi trong trung tâm dữ liệu Pan Am lúc nửa đêm, gặm nhấm thông tin về một đất nước mình chưa bao giờ nghe nói đến, về một châu lục mình chẳng biết gì, để trở thành chuyên gia trong cái lĩnh vực mình chẳng hề yêu thích và sống giữa những con người không cùng ngôn ngữ và có thể mang suy nghĩ phụ nữ chỉ thuộc về chốn hậu cung. À, tôi nghĩ, cũng có nhiều điểm tương đồng với các Cấp lãnh đạo trong Fulbright Cone, trong cả hai phương diện.

Tôi vẫn ngoan cường. Chỉ mất ba năm tôi đã học được mọi thứ cần biết trong lĩnh vực vận tải. Nghiên cứu về năng lượng để biết mọi thứ có vẻ đơn giản hơn. Bạn đào một cái hố trong lòng đất và thế là dầu lửa vọt ra, chuyện này gay go đến đâu ? Nhưng tôi sẽ có vốn kinh nghiệm quý báu nếu tất cả sách vở đều bổ ích như cuốn sách trước mặt:

Năm 1950, dầu thô nhẹ của Ả Rập bán giá hai đô la một thùng. Đến năm 1972 giá bán vẫn là 2 đô la một thùng. Hiện tượng này đã khiến dầu thô nhẹ của Ả Rập trở thành một trong số ít những loại nguyên liệu quan trọng không bị tác động bởi nạn lạm phát gia tăng trong cùng thời điểm. Lời giải thích cho hiện tượng này là các chính phủ trên thế giới đã đặt quyền kiểm soát khắt khe lên sản phẩm thô cơ bản này.

Thật hấp dẫn. Nhưng điều tôi thấy hay thật sự lại không được giải thích trong sách. Một điều gì đó, thực vậy, đã không được giải thích trong bất cứ quyển sách nào tôi đã đọc đêm hôm ấy.

Dầu thô nhẹ của Ả Rập cũng là một loại dầu. Thực ra đó là loại dầu có giá đắt nhất và được săn lùng nhiều nhất trên thế giới. Lý do giá dầu vẫn giữ nguyên trong hơn hai mươi năm qua là vì giá cả không phải được kiểm soát bởi người mua hay người sở hữu mảnh đất có dầu bên dưới mà nó được kiểm soát bởi người phân phối, những tay trung gian khét tiếng. Và bao giờ cũng là thế.

Trên thế giới có tám công ty dầu lửa lớn. Năm trong số đó của Mỹ; ba công ty còn lại của Anh, Đức và Pháp. Cách đây năm mươi năm, trong một cuộc đi săn gà gô ở Scotland, vài người trong số những công ty dầu lửa này đã quyết định phân chia khu vực phân phối dầu trên thế giới và không cạnh tranh nhau nữa. Vài tháng sau họ nhóm họp tại Ostend với một người tên Calouste Gulbenkian, anh chàng này đến đem theo một cây bút chì đỏ trong túi áo. Anh ta lấy bút ra vẽ cái mà sau này được gọi là "Lằn Ranh Đỏ" xung quanh một vùng rộng lớn của thế giới gồm có Đế chế Ottoman cổ, giờ là Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ, và một khu vực lớn thuộc vịnh Ba Tư. Quý ông này phân chia nó ra và khoan một hố lớn. Dầu lửa phun ra ở Bahrain, và cuộc đua vẫn tiếp diễn.

Luật cung cầu là một vấn đề đáng tranh luận nếu bạn là nhà tiêu thụ lớn nhất trên thế giới, đồng thời là người kiểm soát việc cung cấp một sản phẩm. Theo những đồ thị tôi đã đọc, Mỹ từ lâu đã là nơi tiêu thụ dầu lửa đáng chú ý nhất. Và các công ty dầu lửa này, phần lớn là của Mỹ, đã kiểm soát việc cung cấp. Cách họ làm rất đơn giản. Họ hợp đồng để phát triển (hay tìm kiếm) dầu lửa với mức phân chia có lợi cho bản thân, rồi vận chuyển, phân phối dầu và thu thêm một khoản lời nữa.

Tôi ngồi đó một mình với chồng sách cao ngất đã thu thập từ thư viện kỹ thuật và kinh doanh của Pan Am, thư viện duy nhất ở New York mở cửa suốt đêm giao thừa. Tôi nhìn tuyết lất phất rơi xuyên qua ánh đèn đường vàng vọt chạy dọc suốt chiều dài Đại lộ Công viên, và tôi suy nghĩ.

Ý nghĩ lướt qua tâm tưởng tôi hết lần này đến lần khác cũng là ý nghĩ sẽ khiến những bộ óc mẫn tiệp hơn tôi phải suy tư trong nhiều tháng tới. Đó là ý nghĩ sẽ giúp những nhà lãnh đạo quốc gia trở nên sáng suốt và khiến các vị lãnh đạo công ty dầu lửa trở nên giàu có. Đó là ý nghĩ sẽ dồn ép mọi chuyện rơi vào chiến tranh và đổ máu cùng những khủng hoảng kinh tế, đưa đẩy các cường quốc lớn đến bên bờ vực cuộc chiến tranh thế giới thứ ba. Nhưng khi ấy, ý nghĩ đó trong tôi không mang khái niệm một cuộc cách mạng.

Ý nghĩ trên đơn giản thế này: Nếu chúng ta không kiểm soát được việc phân phối dầu lửa trên thế giới thì chuyện gì sẽ xảy ra ? Câu trả lời đơn giản nhưng hùng hồn cho vấn đề đó sẽ xuất hiện trước mắt mọi người trong vòng mười hai tháng tới, dưới dạng Chữ Viết Tay Trên Bờ Tường.

Đó là cuộc hẹn của chúng tôi ở Samarrah. 

NGƯỜI DỊCH: NGUYỄN LÂM XUÂN CÁC
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.