“Ôi, tôi xin lỗi nhé!” nàng vừa nói vừa mỉm cười nửa ngượng ngùng, nửa giễu cợt, tay liền đưa lên nắm lấy một lọn tóc đang tết và dán đôi mắt to, xám, sáng rực vào Sanin.

“Em cứ tưởng anh chưa đến.”

“Sanin, Dmitri Pavlovitch—biết nó từ hồi còn bé tí,” Polozov lên tiếng, vẫn không quay đầu về phía cậu cũng chẳng đứng dậy, mà chỉ dùng một ngón tay trỏ về phía cậu.

“Vâng…. tôi biết…. Anh đã nói với tôi rồi. Rất vui được làm quen với anh. Nhưng tôi muốn nhờ chút, Ippolit Sidorovitch…. Con nhỏ hầu phòng của tôi hôm nay hình như mất trí rồi ấy…”

“Để làm tóc cho em à?”

“Đúng rồi, đúng rồi, làm ơn nhé. Xin lỗi anh nhé,” Maria Nikolaevna lặp lại với nụ cười ấy. Nàng gật đầu chào Sanin, rồi quay người uyển chuyển bước qua khung cửa, để lại đằng sau bóng dáng thoăn thoắt mà kiều diễm của chiếc cổ thon, bờ vai ngọc ngà cùng một thân hình tuyệt mỹ.

Polozov đứng dậy, nặng nề lê bước đi qua cánh cửa đó.

Sanin không mảy hoài nghi rằng sự hiện diện của mình trong phòng khách nhà “Thân vương Polozov” là điều phu nhân nhà này thừa biết; mục đích chính trong màn xuất hiện vừa rồi của nàng chẳng qua là để khoe mái tóc quả thật rất đẹp. Lòng Sanin thực ra cảm thấy vô cùng thích thú trước trò quái chiêu này của phu nhân Polozov; cậu thầm nghĩ, nếu nàng đang muốn gây ấn tượng với mình, muốn làm mình lóa mắt, thì biết đâu đấy, nàng sẽ dễ tính hơn khi thỏa thuận giá cả khu điền trang. Trái tim cậu đã chật ních hình bóng Gemma đến mức mọi phụ nữ khác đều hoàn toàn trở nên vô nghĩa; cậu hầu như chẳng mải mai chú ý đến họ; và lần này, suy nghĩ của cậu cũng chỉ dừng lại ở chỗ: “Đúng là người ta nói không sai; quý bà ấy nom thật lộng lẫy!”

Nhưng giả sử không rơi vào tâm trạng đặc biệt đến vậy, rất có thể cậu đã có đánh giá khác; Maria Nikolaevna Polozov, nhũ danh Kolishkin, là một người mang cá tính vô cùng nổi bật. Không phải nàng sở hữu một vẻ đẹp không tì vết; những nét bần dân vẫn hằn lên khá rõ ở nàng. Trán nàng hơi thấp, chiếc mũi hơi thô và hếch; nàng chẳng thể tự hào về làn da mịn màng hay đôi bàn tay, bàn chân thanh tú—nhưng những điều đó thì có hề gì? Bất cứ ai gặp nàng, như lời Pushkin, sẽ chẳng đứng lặng trước “ngôi đền thánh thiện của sắc đẹp,” mà trước thứ ma thuật của một thân hình đàn bà nửa Nga, nửa Digan đang độ viên mãn và sung sức nhất… và chắc chắn kẻ đó sẽ chẳng buồn nhấc chân rời đi!

Thế nhưng, hình bóng của Gemma đã bảo vệ Sanin tựa như lớp giáp ba tầng mà các tao nhân mặc khách thường ca tụng.

Mười phút sau, Maria Nikolaevna xuất hiện trở lại, có chồng đi cùng. Nàng tiến về phía Sanin… và dáng đi của nàng uyển chuyển đến mức một vài gã kỳ quặc của thời đại đó—than ôi!—đã sớm lùi vào dĩ vãng, phải phát cuồng lên chỉ vì mỗi dáng đi ấy. “Người phụ nữ đó, mỗi khi tiến về phía ai, trông cứ như đang mang tất cả hạnh phúc trên đời đến trao cho người ta vậy,” một kẻ trong số họ từng thốt lên. Nàng bước đến bên Sanin, đưa tay ra và cất lên bằng chất giọng Nga đầy mơn trớn và có phần trầm lắng, “Anh sẽ đợi em chứ? Em sẽ về ngay thôi.”

Sanin cung kính cúi đầu, trong khi Maria Nikolaevna khuất sau tấm rèm ở cửa ngoài; lúc khuất bóng, nàng còn ngoảnh đầu nhìn lại qua vai, mỉm cười lần nữa, và một lần nữa để lại dư âm kiều diễm ấy.

Khi nàng cười, không phải một hay hai, mà có tới ba lúm đồng tiền hằn lên trên mỗi bên má, và đôi mắt nàng cười nhiều hơn cả đôi môi—đôi môi dài, đỏ mọng, căng tràn với hai nốt ruồi nhỏ xíu ở phía bên trái.

Polozov lạch bạch bước vào phòng và lại ngồi phịch xuống chiếc bành. Hắn vẫn im thin th ít; nhưng thỉnh thoảng một nụ cười kỳ quặc lại làm phồng lên đôi má không chút huyết sắc và đã hằn vết nhăn của hắn. Trông hắn già nua dù thực chất chỉ lớn hơn Sanin có ba tuổi.

Bữa tối mà hắn thết đãi khách suy cho cùng có lẽ đủ sức làm hài lòng vị sành ăn khó tính nhất, nhưng với Sanin thì nó dài đằng đẵng và không tài nào chịu nổi! Polozov ăn chậm rãi, “có cảm xúc, có suy xét, có đắn đo,” chăm chú cúi đầu nhìn đĩa thức ăn, hít hà gần như trong từng miếng. Đầu tiên hắn súc miệng bằng rượu, rồi nuốt xuống và chép miệng…. Đến món thịt quay, hắn bỗng mở lời—nhưng là về chuyện gì? Về đàn cừu Merino mà hắn định đặt mua cả một bày, nói tỉ mỉ đến thế, trìu mến đến thế, lại còn dùng toàn những từ ngữ yêu chiều để gọi chúng. Sau khi uống một tách cà phê nóng bỏng rẫy (hắn đã mấy lần cằn nhằn với người hầu bằng giọng điệu phát khóc vì bực bội rằng tối hôm trước người ta dọn cho hắn ly cà phê lạnh ngắt—lạnh như đá!), và cắn đứt đầu một điếu xì gà Havana bằng hàm răng vàng ố khập khểnh, hắn lăn ra ngủ trưa theo thói quen, khiến Sanin mừng quýnh lên. Cậu bắt đầu rón rén bước đi trên tấm thảm mềm, mơ mộng về cuộc sống tương lai bên Gemma và về những tin tức mà cậu sẽ mang về cho nàng. Tuy nhiên, Polozov tỉnh giấc sớm hơn thường lệ như chính hắn thừa nhận—hắn chỉ ngủ có tiếng rưỡi—và sau khi uống một cốc nước khoáng seltzer ướp lạnh, nuốt liền tám thìa mứt, loại mứt Nga do người hầu mang tới trong một chiếc lọ bằng sành màu xanh sẫm chính hiệu “Kiev” mà theo lời hắn nếu thiếu nó thì hắn chẳng thể sống nổi, hắn trợn đôi mắt sưng húp nhìn Sanin và rủ cậu làm một ván bài “đồ ngốc”. Sanin vui vẻ nhận lời; cậu sợ Polozov lại lôi chuyện cừu đực cừu cái với đuôi mỡ ra lải nhải. Chủ nhà và khách cùng di chuyển sang phòng khách, người hầu bưng bài ra, và ván bài bắt đầu—tất nhiên là không chơi tiền bạc.

Maria Nikolaevna đã bắt gặp họ trong trò tiêu khiển vô hại ấy khi nàng từ nhà Nữ bá tước Lasunsky trở về. Nàng cười lớn ngay khi vừa bước vào phòng và trông thấy những quân bài cùng chiếc bàn đánh bài mở tung. Sanin chồm dậy, nhưng nàng liền kêu lên: “Cứ ngồi yên đấy; tiếp tục chơi đi. Em đi thay bộ đồ rồi ra ngay đây,” và lại biến mất cùng tiếng vải sột soạt, tay vừa đi vừa lột găng tay.

Quả nhiên nàng quay lại rất nhanh. Chiếc váy dạ hội đã được thay bằng một bộ đồ mặc nhà bằng lụa màu tím hoa cà thướt tha, ống tay rộng buông thõng; eo thắt một sợi dây bện to bản. Nàng ngồi xuống cạnh chồng, đợi đến khi anh ta bị lấp vào "cửa ngốc", liền bảo: “Nào, cục bột ơi, thế là đủ rồi đấy!” (Nghe từ “cục bột”, Sanin ngạc nhiên liếc nhìn nàng, và nàng mỉm cười rạng rỡ, đưa mắt nhìn lại cậu, khoe trọn những lúm đồng tiền trên má.) “Em thấy anh buồn ngủ rồi đấy; hôn tay em rồi xéo đi thôi, để anh Sanin đây còn trò chuyện riêng với em.”

“Anh không buồn ngủ,” Polozov lên tiếng, nặng nhọc đứng dậy khỏi chiếc ghế bành; “nhưng còn việc xéo đi thì anh sẵn sàng xéo và hôn tay em đây.” Nàng đưaòng bàn tay cho hắn, miệng vẫn mỉm cười và nhìn Sanin.

Polozov cũng liếc nhìn cậu, rồi bỏ đi mà không thèm chào lấy một câu.

“Nào, kể em nghe, kể đi,” Maria Nikolaevna háo hức nói, chống cả hai khuỷu tay trần lên bàn và sốt sắng dùng móng tay bên này gõ nhẹ lên móng tay bên kia, “Có thật là người ta đồn anh sắp lấy vợ không?”

Vừa nói, Maria Nikolaevna vừa cố tình nghiêng đầu sang một bên để có thể nhìn xoáy vào đôi mắt Sanin một cách dò xét và sắc bén hơn.