Hôm sau, tôi thức dậy từ sớm, bẻ một cành cây làm gậy rồi rảo bước ra khỏi cổng thành. Tôi nghĩ mình sẽ đi bộ để xua tan nỗi buồn. Đó là một ngày tuyệt vời, trời sáng sủa và không quá nóng, một làn gió mát lành tinh nghịch dạo chơi trên mặt đất, khẽ khàng xào xạc, làm vạn vật lay động mà chẳng gây phiền nhiễu điều chi. Tôi lang thang hồi lâu qua những ngọn đồi và cánh rừng; tôi chẳng cảm thấy hạnh phúc chút nào, tôi rời nhà với tâm thế muốn đắm mình trong nỗi u hoài, nhưng rồi tuổi trẻ, thời tiết tuyệt mỹ, không khí trong lành, niềm vui của sự vận động nhanh nhẹn, và cả sự ngọt ngào của những phút nghỉ ngơi khi nằm dài trên thảm cỏ dày ở một góc vắng lặng, tất cả đã chiếm thế thượng phong. Ký ức về những lời nói, những nụ hôn không thể nào quên đó lại ùa về, bủa vây tâm trí tôi. Thật ngọt ngào khi nghĩ rằng dù thế nào đi nữa, Zinaïda cũng không thể không ghi nhận lòng can đảm, sự quả cảm của tôi… “Người khác có thể tốt hơn mình trong mắt nàng,” tôi tự nhủ, “thì cứ việc! Nhưng bọn họ chỉ nói những gì họ sẽ làm, còn tôi, tôi đã thực sự làm rồi. Và còn điều gì tôi chẳng thể làm vì nàng chứ?” Trí tưởng tượng của tôi bắt đầu hoạt động. Tôi mường tượng ra cảnh mình cứu nàng khỏi tay kẻ thù; cảnh mình bê bết máu xông vào ngục tù, cướp nàng ra bằng vũ lực, rồi trút hơi thở cuối cùng dưới chân nàng. Tôi nhớ tới bức tranh treo trong phòng khách nhà mình — cảnh Malek-Adel giải cứu Matilda — nhưng rồi sự chú ý của tôi bị thu hút bởi một con chim gõ kiến đốm, nó đang cần mẫn leo lên thân cây bạch dương mảnh khảnh, thỉnh thoảng lại lo lắng ngó nghiêng ra từ sau thân cây, hết nhìn bên phải lại quay sang bên trái, tựa như một tay nhạc công nấp sau chiếc đàn đại vĩ cầm.

Đoạn, tôi hát bài “Chẳng phải tuyết trắng”, rồi chuyển sang một ca khúc rất thịnh hành thời bấy giờ: “Ta đợi chờ nàng, khi ngọn gió xuân lả lơi”, rồi tôi bắt đầu đọc to lời nhắn gửi các vì sao của Yermak trích trong vở bi kịch của Homyakov. Tôi thử làm một bài thơ theo phong cách ủy mị và đã sáng tác được câu thơ định làm khổ kết cho mỗi đoạn: “Ôi Zinaïda, Zinaïda!”, nhưng rồi tôi chẳng thể viết tiếp thêm được gì nữa. Trong khi đó, trời cũng đã về chiều, sắp đến giờ cơm tối. Tôi đi xuống thung lũng; một con đường mòn cát nhỏ ngoằn ngoèo xuyên qua thung lũng dẫn về phía thị trấn. Tôi rảo bước dọc con đường ấy… Tiếng vó ngựa nện xuống đất vang lên ầm ĩ phía sau lưng. Theo bản năng, tôi ngoái nhìn, đứng lại và ngả mũ. Tôi thấy cha tôi và Zinaïda. Họ đang cưỡi ngựa sóng đôi. Cha tôi đang nói điều gì đó với nàng, người ông nghiêng hẳn về phía nàng, tay chống lên cổ ngựa, vẻ mặt ông đang mỉm cười. Zinaïda im lặng lắng nghe, mắt nhìn xuống đầy vẻ nghiêm nghị, đôi môi mím chặt. Lúc đầu tôi chỉ thấy hai người họ; nhưng chỉ vài giây sau, Byelovzorov xuất hiện sau khúc quanh trên trảng cỏ, anh ta mặc bộ quân phục khinh kỵ binh với chiếc áo choàng lông khoác ngoài, đang cưỡi một con ngựa đen đang sùi bọt mép. Con ngựa chiến dũng mãnh tung bờm, khịt mũi và lồng lộn sang hai bên; người cưỡi vừa phải ghì cương vừa phải thúc ngựa. Tôi đứng nép sang một bên. Cha tôi thu cương, tách khỏi Zinaïda, nàng chậm rãi ngước mắt nhìn ông, và rồi cả hai phóng ngựa phi đi… Byelovzorov cũng phi nước đại đuổi theo sau, thanh kiếm bên hông khua vang lách cách. “Hắn đỏ mặt như con tôm luộc,” tôi thầm nghĩ, “còn nàng… sao nàng lại tái nhợt thế kia? Đã đi cưỡi ngựa suốt cả buổi sáng, vậy mà vẫn tái nhợt sao?”

Tôi rảo bước nhanh hơn và về đến nhà vừa đúng lúc vào bữa tối. Cha tôi đã ngồi cạnh ghế của mẹ, ông đã thay đồ chỉnh tề, rửa mặt sạch sẽ và tươi tỉnh; ông đang đọc một bài báo từ tờ Journal des Débats bằng giọng đọc mượt mà, truyền cảm; nhưng mẹ tôi chẳng chú tâm lắng nghe. Khi thấy tôi, bà hỏi tôi đã đi đâu cả ngày trời, rồi cằn nhằn rằng bà không thích cái kiểu đi lang thang không biết chốn nào, cũng không biết là đi với ai. “Nhưng con chỉ đi dạo một mình thôi mà,” tôi định đáp lời, nhưng rồi liếc nhìn cha, không hiểu sao tôi lại im lặng.