Nếu tôi có bản lĩnh không cho một đứa trẻ khác ra đời, thì tôi chắc chắn đã làm vậy. Nhưng khi Di Khổ chết, tôi đã mang thai được sáu, bảy tháng. Cho nên dù tôi biết rõ số mệnh của đứa nhỏ này sẽ rất tồi tệ, tôi cũng đành phải để nó chào đời. Dù sinh ra là trai hay gái, tôi đều muốn đặt tên cho nó là Đạm Nhược — "bàng quan thờ ơ" — một cái tên nhà Phật rất hay, giống như cả đời này đứa trẻ ấy sẽ không bao giờ có vướng bận gì với mọi thứ trong cõi trần, kể cả người mẹ ruột của nó.

Trước khi đứa bé ra đời, tôi vẫn nghĩ như vậy. Nhưng ngay sau đó, Đạm Nhược đã đến. Hồ Lan nhìn nó, nói: "Hừ, nó trông y hệt như bố nó." Văn Phúc cười đến mức toét cả miệng. Tôi lập tức muốn đấu tranh vì con trai mình, bảo vệ nó tránh khỏi lời nguyền này.

Mọi người vừa đi, tôi liền tỉ mỉ ngắm nghía khuôn mặt nhỏ nhắn đang say ngủ của Đạm Nhược. Tóc nó dựng thẳng tắp, giống như cỏ non vừa nhú. Tôi xơ tay vuốt ve mái tóc mềm mại của nó. Một lát sau, nó mở mắt, không mở hẳn mà chỉ hơi hé ra một chút. Hình như không thích ánh sáng trên thế gian này, nó nhìn tôi, cau mày, không phải cái vẻ hung dữ của Văn Phúc, mà là một vẻ lo lắng. Nó dồn toàn bộ sự lo lắng lên người tôi.

Cho nên anh thấy đấy, tôi lập tức yêu Đạm Nhược, mặc dù tôi đã cố hết sức để không yêu nó. Trong lòng tôi trào lên một thứ tình cảm, muốn bảo vệ một kẻ đặt trọn niềm tin nơi bạn, để tìm lại chút ngây thơ của chính mình.

Tôi ở bệnh viện năm ngày, Văn Phúc chỉ đến thăm có hai lần, lần nào anh ta cũng nói mình mới nhận việc mới, rất bận rộn. Gia Quốc đã sắp xếp cho anh ta một chức vụ trong Bộ tư lệnh Không quân, huấn luyện anh ta làm liên lạc vô tuyến.

Khi bác sĩ bảo tôi chuẩn bị xuất viện, tôi không đợi Văn Phúc đến đón vào buổi tối, mà gọi vú em thu dọn đồ đạc, đi tìm xe. Hai tiếng sau, đã về đến nhà.

Lúc đó vẫn là buổi chiều. Cửa nhà Hồ Lan đang đóng. Tôi bảo vú em lên lầu đặt Đạm Nhược vào nôi, còn tôi ở dưới lầu hỏi đầu bếp nhà có món gì ăn, rồi dặn anh ta chuẩn bị nấu cơm tối. Tôi vừa định lên lầu, vú em đi xuống, nhỏ giọng nói với tôi: "Hừ, thưa bà, trên lầu có ma."

Mỗi khi người làm nói với bạn có ma, tức là có rắc rối xảy ra rồi, mà bọn họ thì không tiện nói rõ là chuyện gì. Tôi bảo vú em vào bếp, rồi đi lên phòng mình xem rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì.

Vừa liếc mắt tôi đã thấy một cô gái trẻ đang nằm trên giường tôi, mặc đồ ngủ của tôi, đang chợp mắt! Tôi vội vàng đóng cửa lại, đứng ngoài hành lang, trong lòng thầm nghĩ đây là chuyện gì thế. Sao Văn Phúc có thể đưa phụ nữ về nhà trước mặt mọi người cơ chứ! Tôi xuống lầu, gõ cửa nhà Hồ Lan.

"Ái chà, nhìn chị xem, đã về rồi đấy à?" Cô ấy nói, "Em bé đâu, ngủ rồi chứ? Xin mời vào, xin mời vào. Chị phải gặp người nhà quê của em tới thăm." Cô ấy không hề nhắc đến người phụ nữ đang ngủ trong phòng tôi.

Thế là tôi lại gặp một người phụ nữ nữa. Bà ấy ngồi trên ghế sô-fa, mặt và tay đều rất đen, nứt nẻ, giống như lớp đất nung bị cháy khét vậy. Hồ Lan giới thiệu bà ấy với tôi, nói đây là dì của cô ấy, tên là Đỗ Cầm, đến từ phương bắc. Thoạt nhìn, bà ấy trông có vẻ đã chín mươi tuổi rồi. Nhưng sau này tôi mới biết bà ấy còn chưa đầy năm mươi tuổi.

Đoán xem người phụ nữ này là ai nào? Dì Đỗ! Đúng vậy, chính là thím Đỗ của cháu đấy! Lúc đó tôi mới quen biết bà ấy.

"Từ chỗ các bác đến đây mất bao nhiêu ngày thế ạ?" Tôi khách khí hỏi.

Dì Đỗ lớn tiếng cười vang, cứ như thể tôi đang nói đùa vậy. "Không phải mấy ngày, cũng chẳng phải mấy tháng — đi hơn bảy năm trời rồi, xuất phát từ Nhiệt Hà, chính là nơi ở phía bắc Bắc Bình." Vẻ mặt bà ấy vừa dịu dàng, vừa bi thương. Bà ấy vỗ vỗ tay Hồ Lan, "Hây! Đúng là cái hồi chú con qua đời. Ổng quả thực là một người đàn ông tốt! Chết sớm đi có khi lại hay, đỡ phải thấy cái làng của chúng ta biến thành cái dạng gì rồi đây!"

Hồ Lan gật gật đầu, dì Đỗ lại quay đầu nói với tôi: "Lúc ổng chết, tiểu Nhật Bản còn chưa xuống Mãn Châu Quốc để quản lý tất cả mọi thứ — đất đai nên trồng lương thực gì, chợ búa nên bán giá bao nhiêu, trên báo nên nói thế nào, đến cả một con gà mái đẻ bao nhiêu trứng cũng quản — cái gì cũng quản! Cháu không thể tưởng tượng nổi mọi chuyện tồi tệ đến mức nào đâu. Đương nhiên rồi, loại chuyện này còn chưa xảy ra, tôi và con gái tôi đã trốn thoát rồi. Tôi mới nghe ngóng được gần đây thôi. Cũng chính lúc đó, tôi mới nhớ ra, tôi vẫn còn một đứa cháu gái ở Côn Minh cơ mà!" Bà ấy cười nhìn Hồ Lan. Hồ Lan châm thêm nước cho bà ấy.

Vừa nhắc đến con gái, dì Đỗ bỗng nhiên nghĩ đến cô gái đang nằm trên giường tôi. Tôi trút được gánh nặng, cơn giận cũng tan biến hết."Bà thật có phúc lớn, vẫn kịp trốn thoát," tôi nói.

"Đó là bởi vì chồng tôi chết rồi, tôi chẳng còn ai nương tựa nữa," dì Đỗ nói, "Tôi bán sạch đồ đạc trong nhà đi. Cứ giữ lại ruộng đất làm gì, để cho tiểu Nhật Bản cướp sạch sành sanh à? Tôi đổi toàn bộ số tiền lấy bốn nén vàng nhỏ. Tôi tiêu sạch số tiền này dọc đường, lúc thì đi tàu hỏa, rồi ngồi tàu thủy, tiếp đến là ngồi xe tải, và cuối cùng cậu xem — dùng đôi giày này!"

Bà ấy mang một đôi giày vải đen rất dày, chính là loại mà các giáo sĩ hay mang."Cô thật nên tận mắt nhìn thấy con đường đó!" Bà ấy nói, "Có những nơi, làm đường rất nhanh, chỉ dựa vào đôi tay để mở rộng. Lại có những nơi, dùng thuốc nổ phá đường, để tránh cho tiểu Nhật Bản tiến vào. Trên đường đông nghịt người giống như trong thành phố vậy, người nghèo hay người giàu đều giống nhau cả, ai nấy đều muốn rời đi, di cư từ chỗ này sang chỗ khác."

Khi bà ấy nói những lời này, tôi lại nhớ tới cô gái trẻ đang nằm trên giường tôi, đi một con đường xa như thế, cô ấy chắc chắn là rất mệt mỏi. Đương nhiên trong lòng tôi cũng có chút thắc mắc, sao Hồ Lan lại để cô ấy ngủ trên giường tôi? Sao không cho cô ấy ngủ trên giường của chính mình? Nhưng tôi không dám hỏi, hỏi những câu hỏi như vậy là không lịch sự.

Vì phép lịch sự, tôi trò chuyện thêm một lát nữa, rồi viện cớ nói phải đi chăm sóc con cái đây.

"Đứa bé đó!" Hồ Lan chợt nhớ ra, cô ấy quay sang nói với dì Đỗ, "Trông y hệt bố nó."

"Không giống lắm đâu," tôi nói.

"Mắt mũi rất giống, hình dáng cái đầu cũng rất giống," Hồ Lan khăng khăng nói.

Tôi bèn mời dì Đỗ tự mình sang xem. Lúc lên lầu, tôi kể tên đứa bé cho bà ấy nghe, còn nói cho bà ấy biết nó nặng bao nhiêu, cái cổ cứng cáp thế nào, lúc mới sinh ra nó đã tè lên tay bác sĩ ra sao, đây đều là do vú em kể lại cho tôi. Hai chúng tôi cứ thế vừa nói vừa cười đi lên lầu. Chắc chắn chúng tôi đã đánh thức cô gái đang ngủ trong phòng tôi rồi. Cô ấy mở cửa ra, lộ ra một khuôn mặt còn ngái ngủ, vừa nhìn thấy chúng tôi, mặt liền đỏ bừng, ra vẻ lúng túng. Cô ấy lại đóng cửa vào. Tôi chỉ đợi dì Đỗ thốt lên: "Ái chà, đây là con gái tôi."

Nhưng ngược lại hoàn toàn, Hồ Lan hỏi: "Đây là ai thế?" Dì Đỗ cũng hỏi: "Nó bị bệnh à, ban ngày ban mặt mà ngủ muộn thế?"

Tôi nói cho anh hay, lúc đó thiếu chút nữa là tôi ngã lăn xuống cầu thang rồi! Dì Đỗ và Hồ Lan nhìn tôi, vẫn đang đợi tôi trả lời đấy."Một vị khách," tôi nói. Lúc đó trong đầu tôi chỉ nghĩ ra được câu này.

Sau này tôi mới biết, con gái của dì Đỗ đã tham gia Đảng Cộng sản Việt Nam. Dì Đỗ không đồng ý cũng chẳng phản đối sự lựa chọn của con gái mình. Bà ấy nói: "Còn về phần tôi, tôi đã mặc quen quần áo cũ rồi, đã không thể sửa đổi được nữa, không thể tiếp thu tư tưởng mới của người khác được."

Chiều hôm đó, chồng tôi vừa về nhà, tôi liền hỏi anh ta cô gái trên lầu là ai. Tôi không dùng giọng điệu tức giận để hỏi, tôi cũng không mắng anh ta nhân lúc tôi sinh con mà len lén dẫn một người phụ nữ về nhà. Tôi cúi mặt nhìn Đạm Nhược, như vậy Văn Phúc sẽ không nhìn thấy biểu cảm trên mặt tôi.

Văn Phúc gần như không cần suy nghĩ mà đáp: "Ồ, người đó á? Là em gái của một phi công trong tiểu đội của anh. Vì không thể ở ký túc xá, nên cậu ấy hỏi anh xem có thể để cô ấy ở đây mấy ngày không. Đương nhiên là anh khó lòng từ chối rồi."

"Thế sao cô ta lại nằm trên giường của chúng ta?" Tôi hỏi.

Văn Phúc đáp: "Anh cũng không biết nữa, có lẽ cô ấy mệt quá." Tôi lập tức nghe ra anh ta đang nói dối. Nếu cô ấy thực sự là một vị khách, anh ta chắc chắn đã nổi giận lôi đình rồi, "Cái gì! Trên giường của tôi ư? Đá cổ văng cô ta ra ngoài!"

Ban đầu tôi thực sự tức điên lên được, anh ta lại dám làm ra mấy chuyện dơ bẩn này ngay dưới mí mắt tôi. Anh ta coi tôi là một con ngụ ngốc nhà quê chắc! Anh ta lại dám để tình nhân của mình mặc đồ ngủ của tôi!

Nhưng nghĩ lại, sao tôi phải để anh ta thấy tôi đang tức giận, cứ như thể tôi đang cãi nhau với anh ta vậy? Sao tôi phải quan tâm chuyện anh ta ngủ với cô ta chứ? Như vậy chẳng phải tốt hơn sao? Nói không chừng anh ta sẽ để cho tôi được tự do tự tại một mình.

Cho nên, cuối cùng tôi dùng giọng điệu khá ôn hòa mà nói: "Nói với vị khách của chúng ta rằng, cô ấy có thể sang phòng khác ngủ trên ghế sô-fa." Nói xong tôi quay lưng đi, mặc cho anh ta đứng ngây ra ở đó.

Tối hôm đó, tôi lên lầu từ sớm, đóng cửa phòng lại. Văn Phúc mãi khuya mới lên giường, tôi giả vờ như đã ngủ say. Buổi sáng, khi tôi còn đang nhắm nghi mắt, anh ta rón rén bò dậy, sang phòng khác, tôi tiếp tục giả vờ đang ngủ. Sáng nào tối nào tôi cũng làm như vậy. Tôi ngủ ngon làm sao! Tôi không cần phải lo lắng về việc khi nào anh ta sẽ chìa tay sang, bẻ đùi tôi ra nữa.

Cứ như vậy, tôi để một cô vợ lẽ bước vào nhà mình. Đương nhiên, lúc tôi giới thiệu cô ta với Hồ Lan và Gia Quốc thì không nói thế. Tôi bảo cô ta là một vị khách, là em gái của một phi công, y hệt như những gì Văn Phúc đã nói. Còn cô gái tên Mẫn kia chứ, quả thực tự coi mình là một vị khách quý đấy nhé! Cô ta ngủ muộn dậy trễ, xuống lầu ăn rất nhiều đồ ăn, thường là ăn hai phần, còn chưa đợi người ta mời, cô ta đã tự múc thêm cho mình rồi. Cô ta không có học thức, không biết đọc báo, đến tên mình còn chẳng biết viết. Nói chuyện thì lớn tiếng, nhiệt tình đến mức hơi thái quá.

Chẳng bao lâu sau, thái độ của Văn Phúc đối với cô ta trở nên tệ đi, y hệt như đối với tôi, chẳng có chút tôn trọng nào cả. Lúc cô ta nói chuyện, anh ta mặc kệ. Cô ta cư xử có chút không đúng mực, anh ta liền trưng ra bộ mặt khó coi cho cô ta xem. Cho nên mặc dù tôi chưa bao giờ có ý định đó, nhưng tôi bắt đầu cảm thấy hơi có lỗi với cô ta.

Tôi thầm nghĩ, loại phụ nữ nào lại rơi vào hoàn cảnh thế này, đến làm tình nhân cho chồng tôi cơ chứ? Anh ta vừa không hấp dẫn, lại chẳng dịu dàng. Nhìn cái mí mắt sụp xuống cùng khuôn mặt hung dữ đầy sát khí của anh ta xem, chỗ nào mà ra vẻ phóng khoáng được cơ chứ? Anh ta suốt ngày nổi giận lôi đình. Anh ta cũng chẳng phải nhân vật ghê gớm gì, chẳng qua trước kia từng ở trong tiểu đội phi công số hai mà thôi, nhưng bây giờ anh ta đến cái này cũng chẳng bằng. Vậy thì anh ta có thể mang lại cho cô ta cái gì chứ? — Đến một cuộc hôn nhân tồi tệ còn không nổi!

Tôi khẳng định, thứ gắn kết cô ta và anh ta lại với nhau tuyệt đối không phải là tình yêu, mà là một thứ khác: có lẽ cô ta chỉ đang chầm chậm tiêu mòn sinh mệnh của mình, chứ không muốn chết đi ngay lập tức. Ở đây, cô ta có chỗ để ngủ, có đồ để ăn. Mọi thứ đều chẳng quan trọng nữa. Trong thời buổi chiến tranh, rất nhiều người đều sống như vậy, ngập tràn sợ hãi, chẳng màng nguyên do, sống trong tuyệt vọng.

Tôi và Mẫn có điểm tương đồng ở rất nhiều phương diện, mặt xinh đẹp, đầu óc đơn giản, ý chí kiên cường, nhưng trong xương tủy lại nhát gan. Đương nhiên, xuất thân của chúng tôi khác nhau, chẳng có điểm gì chung cả, nhưng thực tế mà nói, tôi chẳng khá hơn cô ta là bao. Tất cả chúng tôi đều mơ về tương lai, có lẽ là ngày mai, có lẽ là ngày kia. Nhưng khi nó thực sự đến, chúng tôi lại tuyên bố hạnh phúc của mình đã trở thành chuyện cũ — hạnh phúc chưa từng thực sự tồn tại.

Cho nên thành thật mà nói, tôi không hề ghét cô ta, thậm chí có lẽ còn hơi có cảm tình với cô ta, bởi vì có một điều chắc chắn: cô ta rất dễ chung sống.

Mặc dù cô ta hành xử thô lỗ, thậm chí có phần ngốc nghén, nhưng có thể nhận ra, cô ta vô cùng chân thành. Khi xới cơm, cô ta luôn múc vun cao ngất ngưởng trong bát mình, ca ngợi mùi vị món ăn lên tận mây xanh. Cô ta ngưỡng mộ nhẫn và vòng cổ của tôi, hỏi tôi có phải làm bằng vàng ròng không. Cô ta bảo quần áo của tôi rất đẹp — đáng giá bao nhiêu tiền vậy? Cô ta không giống một số người, hỏi những câu này với mục đích là sau này mong người ta tặng lại cho mình một thứ gì đó mà họ từng khen ngợi.

Hơn nữa, cô ta chưa bao giờ càu nhàu, chưa bao giờ sai vặt người làm, không giống như Hồ Lan. Dù chỉ làm cho cô ta một chuyện nhỏ nhặt thế nào đi nữa, cô ta cũng đều cảm ơn bọn họ. Lúc Đạm Nhược khóc, cô ta liền chủ động bế nó lên. Cô ta dùng tiếng lóng phương bắc đầy miệng để nói chuyện với nó. Những lúc Văn Phúc không có nhà, cô ta liền kể cho tôi nghe tất cả những chuyện mà mấy cô gái đoan trang không muốn bàn tới — nào là người yêu cũ, nào là vũ hội, nào là các hộp đêm ở Thượng Hải, trong đó có mấy nơi cô ta từng vào làm việc đấy. Tôi thừa nhận, tôi thích nghe cô ta nói chuyện, tôi thích nhìn cái bộ dáng tròng mắt đảo láo liên, tay chân múa may quay cuồng khi cô ta nói, trông giống như đang diễn kịch vậy.

Sau khi ở cùng chúng tôi được gần hai tuần, một hôm cô ta nói với tôi: "Tôi là ca sĩ, cũng biết khiêu vũ. Sẽ có một ngày, tôi muốn làm diễn viên điện ảnh."

Tôi cảm thấy cô ta đúng là đang nằm mộng giữa ban ngày."Vậy cô tự đặt cho mình nghệ danh thế nào?" Tôi vì phép lịch sự nên lên tiếng hỏi. Tôi biết rất nhiều diễn viên đều có nghệ danh, như Hồ Điệp này, Lương Oanh này, đều là những diễn viên tôi vô cùng ngưỡng mộ.

"Bây giờ vẫn chưa biết," cô ta vừa nói vừa cười, "nhưng không dùng cái tên mà người ta đặt cho tôi lúc ở Thượng Hải đâu. Hồi tôi còn làm việc ở Đại Thế Giới ấy, mọi người đều gọi tôi là Tiên Nữ Cao Su. Đại Thế Giới, cô biết nơi này chứ?"

Tôi gật gật đầu. Có một lần tôi và Hoa Sinh tình cờ nghe chú và mấy người bạn của ông nhắc đến nơi này ở ngoài hành lang. Đây là một khu vui chơi có mái vòm, nằm bên trong Tô giới Pháp, là nơi chuyên dành cho người ngoại quốc tìm vui, đối với phụ nữ mà nói thì đây là một nơi vô cùng trụy lạc và nguy hiểm. Chú nói, bên trong toàn là những thứ kỳ cục quái dị: đàn ông dị tật cùng mấy cô gái xinh đẹp chơi đùa, động vật và diễn viên nhào lộn cùng nhau lộn nhào giữa không trung. Đủ mọi loại mê tín dị đoan lỗi thời đều biến thành các tiết mục biểu diễn. Người Trung Quốc có địa vị là không đến đó đâu, chú chỉ trích nơi này khiến người ngoại quốc có một cái nhìn kỳ lạ về Trung Quốc, cứ như thể tất cả người Trung Quốc đều hút thuốc phiện, cúng bái quỷ thần, tất cả các cô gái trong nhà đều để trần nửa thân trên, vừa rót trà vừa ca hát nhảy múa. Bây giờ, người đang đứng trước mặt tôi đây lại thực sự từng làm việc ở đó!

Mẫn đứng dậy, đi sang phía bên kia phòng: "Tiết mục của tôi rất bình dân. Lúc lên sân khấu tôi đội mũ mão rất nặng, khoác một chiếc áo choàng kiểu cổ, trông như tiên nữ, hai tay tôi đính đầy đủ loại đồ vật." Cô ta đi từ đầu này sang đầu kia căn phòng.

Và rồi một người Pháp, ông chủ của tôi, bước ra. Ổng đội một chiếc mũ cử nhân tròn vo, mặc một bộ đồ cử nhân. Đôi mắt ổng chớp chớp, giống y như cách người ngoại quốc hay bắt chước người Trung Quốc vậy, trông xấu xí chết đi được. Trên mặt ổng dán râu quai nón, kéo dài đến tận đầu gối, trông giống như cái đuôi chuột vậy."

Mẫn chầm chậm đi sang đầu bên kia phòng, sờ vào bộ râu tưởng tượng của cô ta."Ái chà, tiểu thư ơi," cô ta nhại lại giọng điệu của ông già, "bí quyết trường thọ nằm ở đâu? Mau nói ra đi. Không nói à? Vậy được, ta sẽ vắt nó ra từng chút một từ trong miệng cô."

Mẫn chầm chậm cởi chiếc áo choàng tưởng tượng của mình ra, cởi một bên tay áo rồi lại cởi bên kia."Tôi chỉ mặc đồ bó sát và váy siêu ngắn, cắt cao tận đây này, phía trên đầu gối. Đùi và tay tôi được bôi một lớp phấn, trắng bệch như vôi vậy. Tôi đi một đôi dép lê đỏ chót, đeo một đôi găng tay đen." Cô ta xoắn xuýt đôi bàn tay.

Loại chuyện này chỉ nghĩ thôi đã thấy đáng sợ rồi. Loại con gái nào lại dám mặc những bộ đồ ngắn như thế trước mặt người ngoại quốc?

"Sau đó, người Pháp đó liền kéo tôi vào một chiếc hộp ảo thuật, chiếc hộp này được làm đặc biệt bằng gỗ, giống như cái lồng trong nhà giam, to bằng căn phòng này vậy. Mọi người tận mắt nhìn thấy ổng nhét đầu tôi vào lỗ thủng, chặt đứt tay chân tôi từng đoạn một, vứt vào các góc hộp." Cô ta chỉ tay về phía góc tường.

Mẫn ngồi xuống ghế tiếp tục biểu diễn."Nhìn từ phía khán giả tới, đầu, hai tay, hai chân của tôi đều lộ ra ngoài. Tôi lắc lắc đầu, cử động tay chân, phát ra tiếng khóc thảm thương: 'Tha cho tôi đi, xin anh đấy, đừng hành hạ tôi nữa.' Sau đó tôi nhìn về phía khán giả, cầu xin họ: 'Cứu tôi với! Cứu tôi với!' Tôi diễn rất đạt, tôi có thể nói câu này bằng tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Anh, tiếng p. Có lúc cảm xúc của khán giả kích động lên, đòi người Pháp đó thả tôi ra. Nhưng thường thì đàn ông sẽ hò hét: 'Mau lên, mau lên, bắt cô ta kêu lên đi!' "

Và rồi một người đàn ông kẹp một cây đàn vi-ô-lông lên sân khấu, tấu lên những giai điệu căng thẳng, khán giả đều dồn cả lên phía trước, người Pháp đó liền kéo sợi dây thừng bên cạnh chiếc hộp, tay chân tôi liền bị kéo dãn ra từng đoạn một."

Mẫn giang hai tay ra ngay trong phòng, đồng thời duỗi cả chân ra, sao cho mông cô ta vẫn ngồi trên ghế. Mắt cô ta mở to hết cỡ, lộ ra vẻ mặt kinh hãi. Tôi cũng bị cô ta làm cho sợ hãi lây.

"Tiếng thét chói tai của tôi càng lúc càng lớn," cô ta khẽ nói, "âm thanh đàn vi-ô-lông cũng càng lúc càng chói tai, cho đến khi tay chân tôi bị kéo căng đến bốn góc của chiếc hộp — cách đầu tôi tận mười hai thước, vẫn đang giãy giụa trong đau đớn. Cuối cùng, tôi khóc lóc dùng giọng khàn đặc nói với ổng: 'Tôi nói cho anh biết! Tôi nói là được chứ gì!' Người Pháp đó liền sờ bộ râu của mình nói: 'Là cái gì thế? Bí quyết trường thọ là gì?'"

Mẫn nhắm mắt lại, đầu ngoẹo qua ngoẹo lại."Cuối cùng," cô ta dùng một giọng điệu vô cùng chậm rãi và đau đớn để nói, "tôi thốt ra từ đó. 'Từ bi!' tôi thét lên, dùng cái thứ p mà các người vĩnh viễn sẽ không bao giờ có được!' Sau đó tôi mềm nhũn cả người, chết đi."

Mẫn nhắm nghiền mắt lại, miệng há hốc ra, trông thực sự giống như một người chết. Tôi trừng trừng nhìn khuôn mặt méo mó của cô ta, nói: "Ái chà, sợ quá đi mất. Tối nào cô cũng phải làm thế này á?"

Cô ta thình lình mở mắt ra, bật dậy khỏi ghế, cười lớn."Chẳng qua là ảo thuật thôi mà, chẳng lẽ cô không nhìn ra à? Bàn chân trong dép lê, bàn tay trong găng tay đều không phải là của tôi đâu. Phía sau chiếc hộp còn trốn bốn cô gái khác nữa đấy, mỗi người bọn họ chìa ra một bàn tay hoặc bàn chân của mình, tôi kêu lên một tiếng là bọn họ liền động đậy. Hiểu chưa? Tôi chẳng qua chỉ là một diễn viên, chỉ cần làm biểu cảm, há hóm miệng, thét lên vài tiếng là được rồi."

Tôi gật gật đầu, vẫn muốn tìm hiểu cho rõ ràng hơn.

"Đương nhiên, tôi diễn rất đạt. Tuần nào cũng thế, dưới hàng ghế khán giả thế nào cũng có mấy người ngất xỉu. Nhưng làm một thời gian rồi, tôi lại thấy công việc này chẳng có gì thú vị nữa. Tôi ghét nhất là lúc cuối cùng tôi giả chết, rất nhiều người hết vỗ tay lại hò reo."

Cô ta thở dài một tiếng: "Tôi vừa tìm được việc tốt là bỏ ngay. Tôi đến 'Chân Thành' ca hát — cô"q biết đấy, đó là một bách hóa lớn nổi tiếng trên đường Nam Kinh. Tôi cùng mấy cô gái ca hát phục vụ khách hàng ở nhà hàng lộ thiên. Nhưng tôi mới làm được hai tháng, chiến tranh bùng nổ, bom rơi xuống trung tâm thương mại, công việc này cũng không làm được nữa. Toàn bộ khung cảnh lúc đó tôi đều nhìn thấy hết."

Vừa nghe Mẫn nhắc đến đây, tôi liền hiểu ra, những trái bom mà cô ta nói chính là do không quân của chúng ta ném nhầm.

"Ôi chao, nếu lúc đó cô có mặt ở đấy thì tốt biết mấy," Mẫn nói, "Tôi chạy sang cửa một bách hóa khác ở bên kia đường, chen chúc cùng bao nhiêu là người. Nhìn từ chỗ chúng tôi đứng sang, mấy trăm người bị đánh bom chết, thảm lắm. Sau đó có mấy tên quan chức tới, bảo mọi người giải tán. 'Mọi thứ đều nằm trong tầm kiểm soát!' bọn chúng hét lên, 'Không có ai bị bom chết cả! Mấy cái xác chết kia á? Hoàn toàn chẳng phải xác chết nào sất — chẳng qua là quần áo nam nữ thôi mà.' Bọn chúng nói thế đấy. Bom ném xuống chết người nhưng lại bảo chẳng qua chỉ là quần áo thôi."

Mẫn quay đầu lại nói với tôi: "Cảnh tượng tôi nhìn thấy là một chuyện, lời tai tôi nghe được lại là chuyện khác. Thế là tôi thầm nghĩ, mình nên tin cái nào đây, là tin tai hay là tin mắt? Kết quả là, tôi đành để lương tâm quyết định. Tôi không muốn nhìn thấy nhiều thi thể như vậy. Tốt nhất là hãy coi nó như một ảo ảnh, giống như cõi ảo thuật mà tôi biểu diễn ở Đại Thế Giới vậy."

Tôi thầm nghĩ, cô gái Mẫn này cũng rất giống tôi, nhìn thấy là một chuyện, nghe thấy lại là một chuyện, hai chúng tôi đều toàn dựa vào cái lương tâm ngốc nghếch ấy để phán đoán.

"Đợi chút đã," Mẫn nói, "Tôi biết có mấy thứ cô nghe xong tuyệt đối không dám tin đâu." Sau đó, cô ta bước nhanh lên lầu.

Một lát sau, cô ta quay lại, trên tay cầm một chiếc đĩa hát. Cô ta quay cái máy hát cũ kỹ, vì quay quá nhiều lần nên hễ kim máy vừa chạm vào đĩa hát là âm nhạc liền quay tít mù. Cô ta lập tứcúng lắc mông, búng tay."Đây chính là khúc nhạc mà tôi vẫn hay hát hay nhảy nè," cô ta nói, "'Chân Thành' chưa bị đánh bom sập là tôi đã hát khúc này rồi."

Sau đó cô ta vừa hát vừa nhảy, coi tôi như hàng trăm khán giả ngồi dưới khán đài. Đây là một bài tình ca Mỹ. Tôi lập tức nghe ra, giọng hát của cô ta rất ngọt ngào, nghe có vẻ như trái tim cô ta đã tan vỡ rất nhiều lần rồi. Người Trung Quốc rất thích kiểu hát này. Hai cánh tay cô ta giống như nhành liễu trong gió, uyển chuyển theo giai điệu, dần dần chậm lại cho đến khi khúc nhạc chấm dứt. Màn biểu diễn của cô ta quả thực rất tuyệt.

"Dậy đi, con sâu lười này." Cô ta đột nhiên nói. Lại xoay máy hát, lật mặt đĩa hát lại. Cô ta kéo tôi khỏi ghế: "Bây giờ tôi dạy cô khiêu vũ tăng-gô nhé."

"Tôi không muốn học!" Tôi ngượng ngùng ra vẻ. Nhưng thực ra trong lòng tôi rất muốn học. Tôi từng xem phim của Ginger Rogers và Fred Astaire rồi. Tôi thích cái dáng vẻ Ginger uốn éo cơ thể, trượt trên mặt đất, rồi lại uyển chuyển nhảy vót lên của cô ấy. Tôi thích nhìn những bước nhảy nhẹ nhàng tựa cánh chim vỗ của cô ấy.

Nhưng chúng tôi không nhảy kiểu đó. Cô ta tiến lên trước, tôi lùi về phía sau, trước là nhảy bước nhanh, sau là nhảy bước chậm. Cô ta bắt tôi nghiêng đầu sang bên này, rồi lại nghiêng sang bên kia, tôi vừa la vừa cười. Chiều hôm đó chúng tôi cứ bật đi bật lại chiếc đĩa hát ấy hết lần này đến lần khác. Sau đó cô ta lại dạy tôi mấy kiểu khiêu vũ khác: van-xơ một hai ba, fox-trot bước nhỏ, và cả nhảy can-can nữa. Đầu bếp và người làm đều lên xem hai chúng tôi khiêu vũ, vỗ tay hò reo.

Tôi cũng dạy cô ta một số thứ, cách viết tên, cách vá lỗ rách, cách nói năng đúng mực. Thực ra là vì cô ta và Hồ Lan cãi nhau một trận, sau đó cô ta liền đòi tôi dạy cho phong thái của một người phu nhân.

Hồ Lan hỏi Mẫn sau khi làm khách nhà chúng tôi xong thì định đi đâu. Mẫn liền đáp ngay: "Không liên quan gì đến cô!" Suốt cả buổi tối, Hồ Lan thậm chí không thèm liếc mắt nhìn cô ta một cái, coi như không có con người này vậy. Trong mũi Hồ Lan còn không ngừng phát ra tiếng xì mũi. Tôi nhịn không được bèn hỏi cô ấy: "Hồ Lan, cô ngửi thấy cái mùi thối tha gì thế?"

Sau đó tôi mới nói với Mẫn: "Nếu có người hỏi cô câu hỏi gì, cô tuyệt đối không thể nói 'Không liên quan gì đến cô' đâu nhé. Thái độ đó không tốt chút nào, nghe vào rất khó chịu."

"Thế tôi phải đáp lại cô ta thế nào đây? Lúc cô ta hỏi tôi thái độ cũng đâu có tốt lành gì đâu cơ chứ," cô ta nói.

"Dù là vậy đi nữa, lần sau cô ta có hỏi cô nữa, cô cứ cười rồi nói: 'Chuyện thế này ấy mà, chị không phải bận tâm vì em đâu.' Câu này có ý nghĩa y hệt như 'Không liên quan gì đến cô', nhưng nghe có vẻ có sức nặng hơn đấy."

Cô ta lẩm bẩm niệm lại câu nói này vài lần."Ừm, nghe như thế này hay hơn," nói xong cô ta liền cười lớn, "Tôi nói chuyện giống một bà lớn rồi nè."

"Còn nữa, lúc cô cười," tôi nói, "phải dùng tay che miệng lại, như vậy răng của cô sẽ không bị lộ ra ngoài. Cười trông giống con khỉ thì không đẹp đâu, mọi thứ trong miệng lộ ra hết sạch."

Cô ta lại cười, lần này thì che miệng lại rồi.

"Còn về nghệ danh của cô, lúc cô làm diễn viên ấy — tôi nghĩ nên gọi là Tiểu thư Giọng Ca Vàng. Gọi lên vừa hay lại vừa có học thức." Cô ta gật gật đầu. Sau đó tôi liền dạy cô ta cách viết tên của chính mình.

Một hôm, hình như là khi Mẫn đến nhà chúng tôi được ba bốn tuần gì đó, dì Đỗ đi ngang qua phòng tôi, đứng ở cửa một lúc lâu. Bà ấy hỏi tôi cơ thể có khỏe không, chồng tôi có khỏe không, Đạm Nhược có khỏe không, cuối cùng tôi đành mời bà ấy vào phòng uống trà.

Chúng tôi ngồi bên bàn một lúc lâu. Ban đầu chỉ nói dăm ba câu khách sáo, hỏi thăm sức khỏe dì Đỗ, sức khỏe Hồ Lan, sức khỏe Gia Quốc. Sau đó bà ấy không nói gì nữa, chỉ lớn tiếng húp từng ngụm trà.

"Bây giờ tôi phải nói với cô vài chuyện." Bà ấy đột nhiên lên tiếng, rồi thở dài một hơi, lại im lặng.

"Cô đúng là một người tốt." Bà ấy nói một câu, rồi lại ngừng lại để suy nghĩ.

"Cô quá dễ bị lừa rồi." Bà ấy vừa nói vừa dừng lại.

Sau đó bà ấy thở dài: "Ai chà!" Bà ấy giơ ngón tay châm chọc tôi, "Cô đấy, quá ngây thơ, ngây thơ đến mức ngốc nghếch luôn rồi. Cô có biết chồng cô và cô Mẫn này đang làm trò gì không?"

Sao tôi có thể thừa nhận là tôi đã sớm biết chuyện này rồi chứ? Tôi giả vờ với bộ mặt ngơ ngác.

Dì Đỗ lại thở dài một tiếng."Xem ra tôi đành phải nói sự thật cho cô biết thôi. Cô quá ngây thơ rồi, cô ngốc ạ. Bọn họ đã sớm tằng tịu với nhau rồi. Cô vừa bước chân ra ngoài là ổng liền lên giường của cô ta. Cô vừa ngủ thiếp đi là ổng liền lên giường của cô ta. Cô vừa nhắm mắt lại là cô ta liền dạng chân ra. Bây giờ cô gái này đã mang thai rồi, mà cô vẫn không nhìn ra cơ à. Cô ta muốn ổng cưới cô ta làm vợ lẽ. Cô ta nói ổng đã đồng ý rồi. Cô ta đã kể với tất cả mọi người rồi, chỉ có mình cô là bị gạt ra ngoài vòng pháp luật thôi. Cô định tính sao đây? Đợi gạo nấu thành cơm à? Cô định chăm sóc đứa con của chính mình, hay là chăm sóc con của vợ lẽ chồng cô đây? Đừng có mà ngốc nữa, cô ngốc ạ, mở mắt ra mà nhìn đi!"

"Những chuyện này dì kể cho cháu nghe," tôi nói, "nhưng cháu có thể làm gì chứ? Cháu không quản nổi chồng mình đâu. Dì biết tính cách của ổng mà."

"Cô không quản nổi chồng mình, nhưng cô có thể quản cô gái kia chứ." Bà ấy đặt chén trà lên bàn, đứng dậy bỏ đi, "Tôi thấy hối hận lắm, không nên kể cho cô những chuyện này. Nhưng tôi già rồi, có những chuyện nếu không nói ra nữa thì sẽ mang theo xuống quan tài mất."

Dì Đỗ vừa đi, tôi liền ngẫm nghĩ, chuyện này hình như ai cũng biết cả rồi. Bọn họ đều đang mong tôi nói ra điều gì đó, làm ra hành động gì đó, hét vào mặt Mẫn rằng: "Quá mức đê tiện! Đồ không biết xấu hổ, cút khỏi nhà tao!"

Rồi tôi lại nghĩ, chuyện này có khi lại là một điều tốt. Mẫn mang thai, tôi liền có lý do để nói với Văn Phúc rằng tôi phải rời xa anh ta, tôi muốn ly hôn. Nếu anh ta muốn cưới Mẫn làm vợ lẽ, tôi sẽ bảo với anh ta rằng, anh có thể cưới cô ta làm vợ cả! Như vậy ai nấy đều vui vẻ.

Hôm đó, tôi liền lên kế hoạch sẽ nói chuyện với Văn Phúc thế nào. Tôi không cãi nhau với anh ta, cũng không trách mắng anh ta, tôi chỉ cần anh ta ly hôn với tôi. Viết một tờ giấy trước mặt hai người làm chứng, nói rằng chúng tôi chấm dứt quan hệ vợ chồng. Sau đó tôi sẽ mang theo Đạm Nhược và số hồi môn còn lại của mình, lên chuyến tàu hỏa hướng về phía nam, ra cảng Hải Phòng lên tàu, tranh thủ lúc bây giờ vẫn còn an toàn để mau chóng trở về quê nhà Thượng Hải. Có lẽ đây vẫn chưa phải là chuyện gì quá mức mất mặt đâu. Chiến tranh đã thay đổi quan niệm đạo đức của con người ta rồi. Sẽ chẳng ai hỏi han chi li tại sao một người phụ nữ đi cùng chồng ra ngoài một năm, bây giờ lại vứt bỏ một mình chồng để quay về đâu. Tôi mới may mắn làm sao, Mẫn đã cho tôi một cái cớ tuyệt vời biết bao!

Văn Phúc vừa về đến nhà, tôi liền nói với anh ta: "Em muốn đưa anh đi ngắm phong cảnh bên kia hồ." Đây là mật khẩu hai chúng tôi hay dùng, vách tường sát vách có bao nhiêu cái tai đang lén lút nghe trộm cơ chứ.

Chúng tôi ngồi trên chiếc ghế dài bên hồ, tôi đưa cho anh ta xem bản thỏa thuận ly hôn giữa tôi và anh ta do chính tay tôi viết. Tôi không giải thích thêm, đi thẳng vào vấn đề mà nói: "Em muốn đi đây. Anh ở lại đây, kết hôn với cô ta. Hồ Lan và Gia Quốc làm chứng nhân cho chúng ta, ký tên vào đây đi." Tôi cứ thế mà nói, không hề gào thét, không nổi giận.

Tôi tưởng anh ta phải hài lòng chứ. Tôi cho phép anh ta cưới cô ta cơ mà. Anh đoán xem anh ta làm gì nào? Anh ta ngồi xuống, đọc bản thỏa thuận ly hôn đó."Anh không ký," anh ta điềm tĩnh nói, "Anh không đề nghị ly hôn." Anh ta xé nát bản thỏa thuận, vém xuống cái hồ ở ngay phía sau. Tôi hiểu ra, anh ta làm vậy không có nghĩa là anh ta vẫn còn yêu tôi, cảm thấy áy náy vì chuyện dơ bẩn bản thân đã gây ra. Anh ta làm thế là để cho tôi hiểu rõ, rốt cuộc ai mới là ông chủ. Bởi vì sau khi hủy hoại cơ hội của tôi, anh ta giơ ngón tay chỉ thẳng vào tôi, dùng giọng khàn khàn nói: "Khi nào anh muốn hưu cô, anh sẽ nói với cô. Không đến lượt cô phải dạy anh phải làm thế nào đâu."

Sáng hôm sau, dì Đỗ đến chúc mừng tôi, báo cho tôi biết Mẫn đã đi rồi. Bà ấy nghe nói cô ta đã đi từ sáng sớm tinh mơ. Tôi nghe tin này xong thực sự thấy rất khó chịu. Tôi muốn đuổi theo để nói với Mẫn rằng, chuyện này không phải do tôi làm. Tôi không bắt cô ta đi, tôi không hề căm hận cô ta. Tôi thui thủi một mình ngồi trong phòng, cảm thấy khó chịu vì sự rời đi của cô ta, đồng thời cũng vì sự ích kỷ của bản thân, cảm thấy khó chịu vì tôi đã đánh mất một cơ hội.

Chiều hôm đó, Hồ Lan đến khoác lác với tôi về kiểu dáng một bộ quần áo cô ấy đang may. Dì Đỗ nhân tiện nhắc đến dịch tả lưu hành, đám tị nạn ai nấy đều sợ tiêm phòng, có một kẻ nhận tiền đi tiêm thay cho hai mươi người, kết quả sau khi nhận tiền của người ta thì lăn ra chết. Tôi ngồi trên ghế đan áo len, giả vờ như đang nghe bọn họ nói chuyện. Nhưng tôi thực sự chẳng có tâm trạng đâu mà nghe mấy chuyện phiếm này. Tôi nhìn chiếc máy hát, rồi lại nhìn thấy đĩa hát của Mẫn. Cuối cùng tôi cất cao giọng nói: "Cô Mẫn này, để lại không ít đồ đạc đấy. Không biết cô ấy đi đâu rồi, nghĩ đến lại thấy buồn làm sao."

Hồ Lan vội vàng kể cho tôi nghe tin đồn lan truyền nhanh đến mức nào."Bà Trương nói ở ngoài chợ rau rằng, cô ta đã đến nhà khách Cửu Long gần đường ray xe lửa rồi."

Hôm sau tôi đã tìm thấy cô ta ở chỗ đó, đó là một căn phòng tập thể lớn, rất rẻ, bên trong chỉ có một chiếc giường hút thuốc phiện chật hẹp, kèm theo một tấm ván gỗ dùng làm bàn. Cô ta rất yên lặng, nhìn thấy tôi thì có chút ngượng ngùng. Cô ta xin lỗi vì những phiền phức mà bản thân đã gây ra, cảm ơn tôi vì đã mang đĩa hát đến cho cô ta. Sau đó cô ta nhún nhún vai, nói: "Có lúc cô cảm thấy mọi chuyện sẽ diễn ra theo hướng này, nhưng đến cuối cùng lại thành ra một hướng khác."

Tôi hỏi cô ta mang thai được mấy tháng rồi. Cô ta rất ngượng ngùng đáp: "Chuyện thế này ấy mà, chị không phải bận tâm vì em đâu."

"Câu này là do tôi dạy cô đấy," tôi nói, "cô chẳng cần phải dùng lại lên người tôi đâu."

Tôi rút ra một ít tiền đưa cho cô ta. Cô ta nói: "Đã giải quyết xong xuôi hết rồi ạ. Sáng nay em đã giải quyết nó rồi, rất thuận lợi, không chảy máu, mọi thứ đều rất sạch sẽ." Tôi vẫn rút tiền ra đưa. Cô ta cười cười, rồi nhận lấy, cô ta cảm ơn tôi, vội vàng cất nó vào trong một chiếc hộp. Trước khi rời đi, tôi nói với cô ta rằng tôi sẽ mãi mãi yêu thích những bài ca tiếng hát và điệu múa của cô ta.

Cách một tuần sau, Hồ Lan nói với tôi: "Cô có biết rõ lai lịch của cái cô Mẫn đó không? Cô ta đã đi theo một người đàn ông khác rồi, nói với người ta bọn họ là anh em đấy. Nhanh thế cơ chứ! Rốt cuộc cô ta là loại con gái gì vậy? Cô ta rốt cuộc muốn tằng tịu với bao nhiêu người nữa đây?"

Tôi nghe tin này xong, hoàn toàn không hề khinh thường Mẫn. Đương nhiên, quan niệm đạo đức của cô ta không giống với của tôi. Nhưng tôi thầm nghĩ, tốt quá, bây giờ tôi không cần phải lo lắng cho cô ta nữa rồi, vết thương lòng của cô ta chắc chắn sẽ nhanh chóng lành lại thôi.

Cho nên nói thật lòng, cô ta là một người may mắn. Cô ta đã đi rồi, còn tôi thì vẫn phải ở bên Văn Phúc. Có những lúc tôi mơ mộng, giá mà được hoán đổi vị trí thì tốt biết mấy. Tôi chính là Mẫn, tôi đã quay trở lại Thượng Hải, làm việc ở Đại Thế Giới. Vẫn cuộc sống ấy, vẫn sự đày đọa ấy, từng chút từng chút giằng xé tôi ra, cho đến khi chính tôi cũng không thể nhận ra nổi bản thân mình nữa.