Shall I not take mine ease in mine inn?
FALSTAFF.
Original
Trong một chuyến hành trình qua các xứ thuộc vùng Nê-đéc-len mà tôi thực hiện vào một dạo nọ, tôi đã đến vào một buổi chiều tối tại quán Pomme d’Or, quán trọ lớn nhất của một ngôi làng nhỏ xứ Vla-đê. Lúc đó đã qua giờ ăn dọn sẵn theo bàn chung, nên tôi buộc phải dùng bữa tối một mình bằng những món thừa từ mâm tiệc thịnh soạn ban nãy. Trời se lạnh; tôi ngồi thui thủi một góc trong căn phòng ăn lớn u tối, và khi bữa ăn đã qua đi, trước mắt tôi là một buổi tối dài đẵng đẵng, tẻ nhạt, chẳng có lấy một chút hy vọng nào để khuây khỏa. Tôi bèn gọi chủ quán ra và xin ít sách vở để đọc; ông liền mang ra toàn bộ gia tài văn chương trong nhà: một cuốn Kinh thánh gia đình bằng tiếng Hà Lan, một cuốn lịch cũng bằng thứ tiếng ấy, cùng vài tờ báo cũ ở Pa-ri. Khi tôi đang thiu thiu gật gà trên một tờ báo trong số đó, đọc lại những tin tức cũ kỹ cùng mấy bài phê bình nhạt nhẽo, thì tai tôi thỉnh thoảng lại bắt được những tràng cười giòn giã dường như phát ra từ phía nhà bếp. Bất cứ ai từng bôn ba qua miền Lục địa hẳn đều biết căn bếp của một quán trọ đồng quê là chốn tụ tập ưa thích đến nhường nào của tầng lớp du khách trung lưu và bình dân, nhất là vào kiểu thời tiết dở ông dở thằng mà ngọn lửa sưởi trở nên vô cùng dễ chịu khi chiều về. Tôi bèn vứt tờ báo sang một bên, dò dẫm tìm đường vào nhà bếp để liếc nhìn đám đông có vẻ đang vui vẻ rôm rả ấy. Nhóm người này một phần gồm những lữ khách vừa đến cách đó vài tiếng trên một chuyến xe ngựa công cộng, phần khác là những kẻ hầu người hạ quen mặt cùng đám bu bám quanh các quán trọ. Họ quây quần quanh một chiếc lò sưởi lớn bằng kim loại đánh bóng loáng, thứ mà thoạt nhìn người ta có thể nhầm tưởng là một bệ thờ mà họ đang sùng bái. Trên lò bày la liệt đủ loại dụng cụ nhà bếp sáng rực rỡ, nổi bật giữa đám đó là một chiếc ấm trà bằng đồng to tướng đang xì hơi và reo xèo xèo. Một ngọn đèn lớn chiếu thứ ánh sáng mạnh mẽ lên nhóm người, làm nổi bật lên nhiều đường nét kỳ quặc với vẻ rõ mồn một. Những tia sáng vàng rực ấy chiếu rọi một phần căn gian bếp rộng rãi, rồi lịm dần vào những góc tối khuất lỉm, trừ chỗ chúng lắng đọng lại với thứ ánh hào quang dịu ngọt trên sườn rộng của một tảng thịt xông khói hoặc phản chiếu từ những vật dụng kỳ cọ sạch bong đang ánh lên giữa chốn tối tăm mập mờ. Một cô gái lực điền người Vla-đê, tai đeo đôi hoa tai vàng dài và cổ quàng chiếc vòng có treo một trái tim bằng vàng, chính là nữ tư tế chủ trì của ngôi đền này.
Nhiều người trong nhóm được trang bị tẩu thuốc, và phần lớn đều có kè kè thức uống buổi tối bên mình. Tôi nhận ra những tiếng cười vui của họ xuất phát từ những câu chuyện tình ái do một tên người Pháp gầy gò, da ngăm đen, nét mặt khô khốc cùng bộ ria mép lớn kể lại; và cứ sau mỗi câu chuyện ấy lại vang lên một trong những tràng cười sảng khoái, tự nhiên chẳng chút khách sáo mà người ta chỉ có thể thả hồn trong chốn tự do đích thực ấy: một quán trọ.
Vì chẳng có cách nào hay hơn để giết thời gian trong một buổi tối vừa buồn tẻ vừa lộng gió, tôi bèn tìm một chỗ ngồi gần lò sưởi và lắng nghe đủ loại chuyện kể của khách lữ hành, có chuyện vô cùng hoang đường nhưng phần lớn lại rất nhạt nhẽo. Tuy nhiên, tất cả bọn chúng đều đã phai mờ trong trí nhớ tệ hại của tôi, ngoại trừ một câu chuyện mà tôi sẽ cố gắng thuật lại đây. Dù vậy, tôi e rằng điều làm nên sức hấp dẫn chính của nó lại nằm ở cách thức nó được truyền đạt, cùng dáng vẻ và phong thái kỳ lạ của người kể chuyện. Đó là một lão người Thụy Sĩ mập mạp, mang phong thái của một kẻ từng trải qua trăm trận sóng gió giang hồ. Lão mặc chiếc áo khoác du lịch màu xanh đã sờn cũ, thắt lưng bản rộng quanh eo, cùng chiếc quần yếm có hàng khuy cài từ hông xuống đến mắt cá chân. Lão có khuôn mặt hồng hào đầy đặn, cằm ngấn mỡ, mũi khoằm và đôi mắt lấp lánh vẻ tinh anh. Tóc lão màu sáng, xoăn tít ló ra từ bên dưới chiếc mũ nhung xanh cũ kỹ lệch hẳn sang một bên đầu. Lão bị ngắt lời không chỉ một lần bởi sự xuất hiện của những vị khách mới hay những lời bình phẩm từ thính giả, và thỉnh thoảng lại dừng lại để nhồi thêm thuốc vào tẩu; những lúc ấy, lão thường nở một nụ cười ranh mãnh cùng lời trêu chọc kín đáo dành cho cô phụ bếp mập mạp phì nhiêu.
Tôi ước gì các độc giả của tôi có thể hình dung được lão già ấy đang ngả ngớn trên chiếc ghế bành to sụ, một tay chống nạnh, tay kia cầm chiếc tẩu thuốc uốn lượn kỳ lạ làm bằng bọt biển chính hiệu, trang trí bằng dây xích bạc và tua rua bằng lụa, đầu nghiêng sang một bên, cùng ánh mắt đảo qua đầy vẻ tinh quái khi lão kể câu chuyện sau đây.
