Các phu xe đã rời quán trọ từ lâu trước khi Nekhludoff thức giấc. Bà chủ quán đã uống trà xong, bước vào, vừa dùng khăn tay lau cái cổ mập mạp, đầy mồ hôi, vừa thông báo rằng có một người lính vừa mang đến bức thư từ trạm dừng chân. Bức thư là của Mary Pavlovna. Cô viết rằng cơn bạo bệnh của Kryltzoff nghiêm trọng hơn họ tưởng rất nhiều. “Chúng tôi muốn anh ấy được ở lại đây và chúng tôi sẽ ở lại cùng, nhưng họ không cho phép, thế nên chúng tôi buộc phải đưa anh ấy đi tiếp; tuy nhiên, chúng tôi rất lo ngại điều tồi tệ nhất sẽ xảy ra. Xin anh hãy sắp xếp sao cho nếu anh ấy phải dừng lại ở thị trấn tiếp theo, một trong số chúng tôi có thể ở lại chăm sóc anh ấy. Nếu để có được giấy phép ở lại mà tôi buộc phải kết hôn với anh ấy, tôi tất nhiên sẵn sàng làm điều đó.”
Nekhludoff liền sai cậu lao công trẻ ra trạm bưu điện thuê xe ngựa rồi vội vã thu dọn hành lý. Khi anh chưa kịp uống hết cốc trà thứ hai, chiếc xe bưu điện ba ngựa đã phi đến trước hiên với tiếng chuông reo vang giòn giã, bánh xe lạo xạo trên lớp bùn đóng băng nghe cứng ngắc như đá. Nekhludoff trả tiền cho bà chủ quán cổ béo, hối hả bước ra trạm, trèo lên xe và giục đánh xe phóng thật nhanh để đuổi kịp đoàn tù. Ngay qua khỏi cổng bãi chăn thả của làng, họ đã bắt kịp những chiếc xe chở đầy bao tải và những tù nhân ốm đau, đang lộc cộc lăn bánh trên vũng bùn đông đá vừa bị bánh xe cán phẳng lì (viên sĩ quan không có ở đó, hắn đã đi trước). Bọn lính, có vẻ như đã ngà ngà say, đi bên lề đường, vừa đi vừa cười nói rôm rả. Có rất nhiều xe chở tù. Trên mỗi chiếc xe đầu tiên chở sáu tên tội phạm tàn tật, bị nêm chặt vào nhau. Trên hai chiếc xe cuối cùng, mỗi chiếc chở ba tù nhân chính trị. Novodvoroff, Grabetz và Kondratieff ngồi trên một chiếc, còn Rintzeva, Nabatoff và người phụ nữ mà Mary Pavlovna đã nhường chỗ ngồi của mình thì ở chiếc kia; riêng Kryltzoff nằm trên một chiếc xe khác, ngả lưng trên đống cỏ khô với chiếc gối kê dưới đầu, và Mary Pavlovna ngồi ngay bên cạnh ở mép xe. Nekhludoff ra hiệu cho người đánh xe dừng lại, bước xuống và tiến về phía Kryltzoff. Một tên lính say rượu xua tay ra hiệu bảo Nekhludoff tránh ra, nhưng anh chẳng mảy may bận tâm mà cứ thế bước đi sóng hàng bên chiếc xe của Kryltzoff, tay bám chặt vào thành xe. Khoác chiếc áo lông cừu, đội mũ lông trên đầu và dùng khăn tay buộc kín miệng, trông anh còn gầy guộc và xanh xao hơn trước rất nhiều. Đôi mắt đẹp của anh trông thật to và sáng rực. Bị xóc nảy chao đảo theo nhịp chuyển động của chiếc xe, anh nằm ngước đôi mắt đăm đăm nhìn Nekhludoff; nhưng khi được hỏi thăm sức khỏe, anh chỉ nhắm nghiền mắt và giận dữ lắc đầu. Dường như anh phải dồn toàn bộ sức lực mới có thể chịu đựng được những cú xóc nảy đinh tai nhức óc của chuyến đi. Mary Pavlovna ngồi ở phía bên kia. Cô trao đổi với Nekhludoff một cái ánh mắt đầy ngụ ý, thể hiện toàn bộ nỗi lo âu của cô về tình trạng của Kryltzoff, rồi lập tức cất tiếng trò chuyện bằng giọng điệu vui vẻ.
“Xem chừng viên sĩ quan cũng bắt đầu thấy xấu hổ rồi đấy,” cô hét lớn để át đi tiếng bánh xe lăn lạo xạo. “Xiềng xích của Bousovkin đã được tháo ra, và hắn đang tự mình bồng đứa con gái nhỏ kìa. Katusha, Simonson và cả Vera cũng đang ở cùng họ đấy. Con bé đã thay chỗ của tôi rồi.”
Kryltzoff lẩm bẩm điều gì đó nhưng tiếng ồn ào đã nuốt chửng mất, đôi mày anh nhíu lại trong nỗ lực kìm nén cơn ho rồi lắc đầu. Thấy vậy, Nekhludoff liền cúi sát người xuống để nghe cho rõ, và Kryltzoff tháo chiếc khăn buộc miệng ra, thì thào:
“Khá hơn nhiều rồi. Miễn là đừng bị cảm lạnh.”
Nekhludoff gật đầu ý nói đã hiểu, rồi lại trao đổi một cái nhìn với Mary Pavlovna.
“Còn bài toán về ba thể thì sao?” Kryltzoff thì thào, khó nhọc mỉm cười. “Lời giải thực sự không dễ dàng chút nào.”
Nekhludoff chưa hiểu ý anh, nhưng Mary Pavlovna liền giải thích rằng anh ấy đang ám chỉ bài toán toán học nổi tiếng xác định vị trí của mặt trời, mặt trăng và trái đất—bài toán mà Kryltzoff từng đem ra ví von với mối quan hệ giữa Nekhludoff, Katusha và Simonson. Kryltzoff gật đầu xác nhận rằng Mary Pavlovna đã giải thích đúng ý trò đùa của mình.
“Quyết định đó không nằm trong tay tôi,” Nekhludoff đáp.
“Anh đã nhận được thư của tôi chưa? Anh sẽ làm chứ?” Mary Pavlovna hỏi dồn.
“Chắc chắn rồi,” Nekhludoff trả lời; và khi nhận thấy vẻ khó chịu thoáng qua trên gương mặt Kryltzoff, anh quay lại chiếc xe của mình, dùng cả hai tay bám lấy thành xe rồi trèo lên, chiếc xe lại tròng trành chở anh đi qua những vũng lầy gập ghềnh trên con đường gồ ghề. Anh vượt qua đoàn tù dài dằng dặc với những chiếc áo choàng xám, áo khoác lông cừu, xiềng xích leng keng, kéo dài tới ba phần tư dặm đường. Ở phía bên kia đường, Nekhludoff nhận ra chiếc khăn choàng màu xanh của Katusha, chiếc áo khoác đen của Vera Doukhova, và chiếc mũ len móc của Simonson cùng đôi tất trắng bằng sợi thô được buộc chéo những dải vải trông giống như dép sandal. Simonson đang rảo bước cùng người phụ nữ nọ và say sưa tranh luận sôi nổi.
Khi nhìn thấy Nekhludoff, họ đều cúi đầu chào, còn Simonson thì trang trọng ngả mũ chào anh. Chẳng biết nói gì hơn, Nekhludoff không dừng lại mà nhanh chóng vượt lên trước đoàn xe. Khi xe đi vào một đoạn đường quang đãng và phẳng phu hơn, họ phóng nhanh hơn nữa, nhưng liên tục phải đánh lái tránh sang một bên để nhường đường cho những đoàn xe ngựa nối đuôi nhau di chuyển ngược xuôi trên đường.
Con đường với những vệt bánh xe sâu hoắm chạy xuyên qua một khu rừng thông rậm rạp, đan xen giữa những hàng bạch dương và thông rụng lá đang rực rỡ sắc vàng úa chưa kịp rụng. Khi Nekhludoff đã đi qua khoảng nửa đoàn tù thì cũng là lúc anh ra khỏi khu rừng. Trước mắt hiện ra những cánh đồng trải dài hai bên đường, và thấp thoáng từ xa là những thánh giá cùng mái vòm của một tu viện. Mây mù đã tan hẳn, trời quang mây tạnh; những chiếc lá vàng, vũng nước đóng băng cùng những cây thánh giá và mái vòm mạ vàng của tu viện lấp lánh rực rỡ dưới ánh mặt trời đã nhô lên cao khỏi đỉnh rừng. Hơi lệch về bên phía tay phải, những dãy núi bắt đầu hiện lên màu trắng xóa trong khoảng không gian xám xanh mờ ảo, và chiếc xe ngựa đã tiến vào một ngôi làng lớn. Con đường làng tấp nập người qua lại, gồm cả người Nga lẫn những dân tộc khác, đội những chiếc mũ và mặc những chiếc áo choàng kỳ lạ. Đàn ông và phụ nữ ngà ngà say đang tụ tập đông đúc, cười nói huyên náo quanh các quầy hàng, quán trà, quán rượu và những chiếc xe ngựa. Dấu hiệu của một thị trấn lớn đã hiển hiện rõ rệt. Quất một roi và giật nhẹ dây cương con ngựa bên phải, người đánh xe ngồi nghiêng sang mép phải của chiếc ghế ngồi để dây cương buông thõng sang một bên, và với vẻ ra điều ta đây đang khoe tài, hắn phi ngựa thật nhanh xuống khúc sông chuẩn bị vượt phà. Chiếc bè đang tiến về phía họ và đã ra đến giữa dòng. Khoảng hai mươi chiếc xe ngựa đang chờ để được sang sông. Nekhludoff không phải đợi lâu. Chiếc bè được kéo ngược dòng lên khá xa, nhanh chóng lao về phía bến đậu dưới sức đẩy của dòng nước xiết. Người phu đò cao lớn, ít nói, vạm vỡ và nở nang trong bộ đồ lông cừu liền tung những sợi dây thừng và bằng một đôi tay thuần thục, anh ta neo chiếc bè lại, nhanh chóng lùa những chiếc xe đang đỗ trên bè lên bờ rồi đưa những chiếc đang đợi trên bờ xuống bè. Toàn bộ chiếc bè đã chật kín xe cộ và những con ngựa đang lồm cồm cựa quậy vì hoảng sợ khi nhìn thấy nước. Dòng sông rộng và chảy xiết vỗ oàm oạp vào mạn phè, làm căng phồng những sợi dây neo.
Khi chiếc bè đã chật ních, và chiếc xe của Nekhludoff—sau khi đã tháo ngựa ra—đứng chen chúc giữa những xe khác áp sát thành bè, người phu đò chặn lối lên xuống lại, phớt lờ mọi lời khẩn cầu của những kẻ không kịp lên bè, rồi tháo dây thừng và bắt đầu đẩy sào cho bè rời bến.
Mọi thứ trên bè chìm trong tĩnh lặng; người ta chẳng nghe thấy âm thanh nào khác ngoài tiếng bước chân nện uỵch uỵch của người phu đò và tiếng những con ngựa đang đổi chân liên hồi trên mặt sàn.
