Mùa đông sắp đến, mẹ mặc chiếc áo bông đoạn lam của bà mẹ chồng Thượng Quan Lữ Thị. Chiếc áo bông này vốn dĩ là bộ áo quan do bốn người phụ nữ lớn tuổi con cháu đầy đàn trong thôn giúp may vào ngày sinh nhật sáu mươi tuổi của Thượng Quan Lữ Thị, nay lại trở thành trang phục mùa đông của mẹ. Ở phần ngực áo bông đối diện thẳng với bầu vú, mẹ đã cắt ra hai lỗ tròn để lộ hai bầu vú trần ra ngoài, thuận tiện cho tôi bú mớm bất cứ lúc nào. Trong mùa thu khiến tôi căm phẫn, bầu vú của mẹ bị giày vò thê thảm, mục sư Maloyaz nhảy lầu tự sát, nhưng tai nạn rồi sẽ qua đi, những bầu vú thực sự tốt đẹp sẽ không bao giờ bị hủy hoại, chúng giống như một loại người mãi mãi trẻ trung, chúng xanh tươi mơn mởn như những cây thông lớn. Để che mắt người đời, càng để phòng gió lạnh lùa vào, khiến sữa duy trì được một nhiệt độ nhất định, mẹ đã khâu hai miếng vải đỏ phía trên lỗ tròn của áo bông, mẹ đã sáng tạo ra chiếc rèm cửa màu đỏ treo lên bầu vú. Sự sáng tạo của mẹ đã trở thành truyền thống, loại trang phục cho con bú này đến nay vẫn còn lưu hành ở thành phố Đại L Lan, chỉ có điều lỗ hở được khoét tròn hơn, chất liệu của chiếc rèm cửa mềm mại hơn, lại còn được thêu những bông hoa sặc sỡ.

Trang phục tránh rét của tôi là một chiếc túi bông dày được may bằng vải bạt nhỏ chống giật chống đạp, miệng túi có thể buộc chặt bằng dây, bên hông túi khâu hai con đai chắc chắn thắt ở dưới bầu vú của mẹ. Khi mẹ cho tôi bú, thắt chặt cơ bụng, xoay chiếc túi một cái, tôi liền đến trước ngực mẹ. Trong túi, từ tư thế đứng đổi thành tư thế quỳ, cái đầu của tôi vừa ngang ngực mẹ, tôi nghiêng đầu sang bên phải một cái là ngậm được núm vú bên trái của mẹ; tôi nghiêng đầu sang bên trái một cái là ngậm được núm vú bên phải của mẹ. Đây đúng là bên trái bên phải đều gặp thuận lợi; thế nhưng chiếc túi bông này cũng có điểm thiếu sót: nó trói buộc hai tay của tôi, khiến tôi không thể như thói quen của mình, miệng ngậm một núm vú, mà tay bảo vệ núm vú kia. Quyền bú sữa của chị Tám đã bị tôi tước đoạt hoàn toàn, chỉ cần chị ấy đến gần bầu vú của mẹ, là tôi dùng tay cào chân đạp, khiến đứa bé gái mù này khóc lóc không ngừng. Nó hiện tại dựa vào việc uống cháo để sống. Các chị vô cùng bất mãn về chuyện này.

Trong mùa đông giá rét đằng đẵng này, quá trình bú sữa của tôi bị bao trùm bởi cảm xúc thấp thỏm lo âu, khi miệng tôi ngậm núm vú bên trái; tinh thần tôi lại tập trung vào núm vú bên phải, tôi luôn cảm thấy sẽ có một bàn tay có lông lá đột nhiên thò vào trong lỗ tròn, giật lấy bầu vú tạm thời để không kia. Dưới sự chi phối của tâm trạng lo âu này, tôi liên tục đổi qua lại giữa hai núm vú, vừa hút ra dịch từ bên trái này, lập tức liền chuyển sang bên phía bên phải, bên phải này vừa mở cửa xả, lại nhanh chóng chuyển miệng sang bên trái. Mẹ ngẩn ngơ nhìn tôi, nhìn thấy ánh mắt ăn bên trái ngó bên phải của tôi, mẹ liền đoán ra tâm tư của tôi. Mẹ dùng đôi môi lạnh ngắt hôn lên mặt tôi, nhỏ giọng nói với tôi rằng: Kim Đồng, cục cưng của mẹ, sữa của mẹ chỉ cho một mình con ăn, không ai cướp đi được cả. Lời nói của mẹ đã làm dịu đi sự lo âu của tôi, nhưng tôi không phải hoàn toàn yên tâm, bởi vì tôi cảm thấy những bàn tay có lông dài kia vẫn đang ở ngay bên cạnh mẹ chờ đợi cơ hội.

Buổi sáng ngày hôm đó có tuyết rơi lất phất, mẹ mặc trang phục cho con bú của mình, cõng tôi đang co ro trong chiếc túi vải ấm áp, chỉ huy các chị của tôi vận chuyển những củ cải đỏ to vào trong hầm. Tôi không quan tâm củ cải đến từ đâu, chỉ quan tâm đến hình dạng của củ cải, phần đỉnh nhọn và phần rễ phình to bất thình lình của chúng khiến tôi liên tưởng đến bầu vú. Từ đó, ngoài quả bầu vàng lấp lánh, ngoài những chú chim bồ câu trắng nhỏ trắng trẻo mịn màng, lại còn có thêm những củ cải đỏ chót, chúng mỗi thứ có một màu sắc, thần thái, nhiệt độ riêng, đều có điểm tương đồng với bầu vú, đều trở thành vật tượng trưng cho bầu vú ở các mùa khác nhau, tâm trạng khác nhau.

Bầu trời lúc nắng lúc râm, những bông tuyết nhỏ lúc bay lúc dừng. Các chị mặc những bộ quần áo mỏng manh, rụt cổ lại trong làn gió bắc se lạnh. Chị Cả phụ trách nhặt củ cải vào giọt, chị Hai và chị Ba phụ trách khiêng giọt củ cải, chị Tư và chị Năm ngồi xổm trong hầm để xếp củ cải, chị Sáu và chị Bảy hành động độc lập. Chị Tám không có năng lực lao động, một mình ngồi trên giường kang trầm tư. Chị Sáu mỗi lần xách bốn củ cải, từ đống củ cải đến miệng hầm. Chị Bảy mỗi lần xách hai củ cải, từ đống củ cải đến miệng hầm. Mẹ cõng tôi tuần tra đi lại giữa hầm và đống củ cải, ban bố mệnh lệnh, phê bình các loại sai lầm, bày tỏ các loại cảm khái. Mọi mệnh lệnh của mẹ đều là để nâng cao tiến độ công việc. Mọi lời phê bình của mẹ đều là để cải tiến phương pháp công việc, bảo vệ sức khỏe của những củ cải, khiến chúng vượt qua mùa đông bình an. Mọi cảm khái của mẹ đều đang bày tỏ một tư tưởng trung tâm: cuộc sống gian nan, bắt buộc phải nỗ lực làm việc, mới có thể chống chọi qua mùa đông giá rét. Đối với mọi mệnh lệnh của mẹ, các chị mang thái độ tiêu cực. Đối với mọi lời phê bình của mẹ, các chị mang thái độ bất mãn. Đối với mọi cảm khái của mẹ, các chị mang thái độ tê dại. Tôi đến tận bây giờ cũng không hiểu nổi, trong sân nhà tôi, tại sao đột nhiên lại xuất hiện nhiều củ cải như vậy; lúc sau tôi mới hiểu rõ, mẹ vào mùa đông năm đó, tại sao lại trữ nhiều củ cải đến thế.

Công việc vận chuyển sắp kết thúc, trên mặt đất vẫn còn lưu lại hơn chục củ cải nhỏ hình thù không quy tắc, giống như bầu vú dị hình. Mẹ quỳ xuống miệng hầm, cúi người, vươn cánh tay dài, kéo Thượng Quan Tưởng Đệ và Thượng Quan Phán Đệ trong hầm lên. Trong quá trình này, tôi hai lần nghiêng ngả lộn ngược, từ nách mẹ nhìn thấy những bông tuyết nhỏ bay lả tả trong ánh nắng màu xám trắng lạnh nhạt. Cuối cùng, mẹ bê một cái hũ nước vỡ — trong hũ nhét đầy bông rách và trấu thóc — bịt kín miệng tròn của hầm. Các chị xếp thành hàng dọc, dán lưng vào tường đứng dưới hiên nhà, tựa hồ đang chờ đợi mệnh lệnh mới. Mẹ lại một lần nữa cảm khái: "Làm sao để mẹ dùng thứ gì làm áo bông cho các con đây?" Chị Ba Thượng Quan Lĩnh Đệ nói: "Dùng bông gòn, dùng vải vãi." Mẹ nói: "Cái này cũng cần con nói sao? Ý của mẹ là tiền, đi đâu để kiếm nhiều tiền như vậy chứ." Chị Hai Thượng Quan Chiêu Đệ có chút bất mãn nói: "Bán con lừa đen và con la nhỏ đi." Mẹ cướp lời nói: "Bán lừa đen và con la đi, mùa xuân năm sau, lấy gì cày cấy?"

Chị Cả Thượng Quan Lai Đệ từ đầu đến cuối vẫn giữ im lặng, mẹ liếc nhìn chị ấy một cái, đầu chị ấy liền cúi thấp xuống. Mẹ lo âu nhìn chị ấy, nói: "Ngày mai, con và Chiêu Đệ, dắt con la nhỏ ra chợ la mã để bán đi." Chị Năm Thượng Quan Phán Đệ cất giọng lanh lảnh nói: "Nó vẫn còn bú sữa mà. Tại sao chúng ta không bán lúa mì? Chúng ta có nhiều lúa mì như vậy cơ mà."

Mẹ liếc về phía gian Đông sương, cửa gian sương khép hờ, trên một sợi dây sắt trước cửa sổ đang phơi một đôi tất vải của đội trưởng súng điểu Sa Nguyệt Lượng.

Con la nhỏ tưng tưng nhảy nhót chạy vào trong sân, nó sinh cùng năm cùng tháng cùng ngày với tôi, cũng giống như tôi, cũng là giống đực. Tôi chỉ có thể đứng trong chiếc túi vải bố do mẹ cõng, nó đã cao lớn bằng mẹ của nó rồi. "Cứ thế đi, ngày mai bán nó." Mẹ nói, bước đi về phía nhà. Lúc này, từ phía sau chúng tôi, truyền đến một tiếng gọi lảnh lót: "Mẹ nuôi!"

Sa Nguyệt Lượng mất tích ba ngày, dắt theo con lừa đen của hắn, quay trở lại sân nhà tôi. Trên lưng lừa của hắn, chở theo hai cái bói vải hoa tím căng phồng, từ khe hở của bói vải, lộ ra màu sắc hoa hòe hoa sói. "Mẹ nuôi!" Hắn lại ân cần gọi một tiếng. Mẹ quay người lại, nhìn nụ cười gượng gạo trên khuôn mặt đen gầy của người đàn ông lệch vai này, dùng giọng điệu kiên định nói: "Đội trưởng Sa, tôi đã nói bao nhiêu lần rồi, tôi không phải mẹ nuôi của anh." Sa Nguyệt Lượng không chịu khuất phục cười nói: "Không phải mẹ nuôi, còn hơn cả mẹ nuôi, ngài coi thường tôi, chứ tôi đối với ngài thì có cả một tấm lòng hiếu thảo." Nói đoạn, hắn gọi hai đội viên súng điểu tới, phân phó bọn họ dỡ bói vải xuống từ lưng lừa, dắt lừa đến nhà thờ để cho ăn. Mẹ căm hận trừng con lừa đen kia, tôi cũng căm hận trừng con lừa đen. Nó phập phồng cánh mũi, hít ngửi mùi vị con lừa cái đen của nhà tôi phát ra từ gian Tây sương.

Sa Nguyệt Lượng cởi một chiếc bói vải lớn, giũ ra một chiếc áo khoác da cáo, giơ lên, khoe khoang trong những bông tuyết nhỏ, sức nóng mà nó tỏa ra đã làm tan chảy những bông tuyết cách nó một mét về phía xa. "Mẹ nuôi," Sa Nguyệt Lượng giơ áo khoác tiến lại gần mẹ, "Mẹ nuôi, đây là chút lòng hiếu thảo của con trai." Mẹ vội vã né tránh, nhưng vẫn không thể trốn tránh được kết cục khoác áo lông cáo lên người. Trước mắt tôi tối sầm lại, mùi hôi của da cáo và mùi hôi nồng nặc của băng phiến suýt chút nữa đã làm tôi ngạt thở.

Đến khi tôi nhìn thấy ánh sáng trở lại, phát hiện trong sân đã biến thành thế giới động vật: Chị Cả Thượng Quan Lai Đệ khoác một chiếc áo khoác da chồn tía, trên cổ còn quấn một con cáo phát sáng hai mắt. Chị Hai Thượng Quan Chiêu Đệ khoác một chiếc áo khoác da chồn hôi.

Chị Ba Thượng Quan Lĩnh Đệ khoác một chiếc áo khoác da gấu đen. Chị Tư Thượng Quan Tưởng Đệ khoác một chiếc áo khoác da hoẵng vàng xám.

Chị Năm Thượng Quan Phán Đệ khoác một chiếc áo khoác da chó hoa. Chị Sáu Thượng Quan Niệm Đệ khoác một chiếc áo khoác da cừu. Chị Bảy Thượng Quan Cầu Đệ khoác một chiếc áo khoác da thỏ trắng. Chiếc áo khoác da cáo của mẹ nằm dưới đất. Mẹ lớn tiếng nói: "Đều cởi ra cho tôi, cởi ra!" Các chị dường như không nghe thấy lời của mẹ, đầu của các chị xoay qua xoay lại trong chiếc cổ áo bằng da, tay của các chị sờ soạng bộ lông trên người nhau, từ trên khuôn mặt của các chị có thể nhìn thấy, các chị đều đắm chìm trong sự ngạc nhiên mừng rỡ vì sự ấm áp, đều cảm thấy ấm áp trong sự ngạc nhiên mừng rỡ. Cơ thể mẹ run rẩy, yếu ớt vô lực nói: "Các con đều điếc cả rồi à?"

Sa Nguyệt Lượng giũ ra hai chiếc áo bông nhỏ cuối cùng từ trong bói vải, dùng tay nhẹ nhàng vuốt ve bộ lông mịn màng trông giống như lụa là, có màu nâu đỏ và mọc những đốm đen, kích động nói: "Mẹ nuôi, đây là da linh miêu, Cao Mật Đông Bắc Hương bán kính trăm dặm, chỉ có hai con linh miêu này. Cảnh Lão Thuyên hai bố con mất ba năm công sức mới bắt được chúng, đây là da của con linh miêu đực, đây là da của con linh miêu cái. Các người đã thấy linh miêu bao giờ chưa?" Ánh mắt hắn đảo một vòng hỏi các chị có bộ lông rực rỡ, các chị đều không trả lời, thế là hắn tự hỏi tự trả lời, giống như một giáo viên tiểu học, tuyên giảng cho các học sinh của mình kiến thức liên quan đến linh miêu, "Linh miêu, giống mèo mà lớn hơn mèo, giống báo mà nhỏ hơn báo, biết trèo cây, biết bơi lội, một cú nhảy có thể cao tới một trượng, có thể bắt được những chú chim nhỏ bay trên ngọn cây. Thứ này, tinh ranh như yêu tinh. Hai con linh miêu ở Cao Mật Đông Bắc Hương này, sống trong bãi tha ma, bắt được chúng còn khó hơn lên trời, nhưng cuối cùng cũng bắt được rồi. Mẹ nuôi, hai chiếc áo bông da linh miêu này, là quà tôi tặng cho anh em Kim Đồng và em gái Ngọc Nữ." Hắn nói đoạn, đặt chiếc áo bông da linh miêu biết trèo cây, biết bơi lội, một cú nhảy cao tới một trượng vào khúc khuỷu tay của mẹ. Sau đó hắn cúi người xuống, nhặt chiếc áo khoác da cáo đỏ rực từ dưới đất lên, giũ giũ, cũng đặt vào khúc khuỷu tay của mẹ, nói với vẻ đầy cảm động: "Mẹ nuôi, hãy nể mặt con một chút đi."

Tối hôm đó, mẹ cài then cửa nhà chính, gọi chị Cả Thượng Quan Lai Đệ vào căn phòng của chúng tôi. Mẹ đặt tôi lên đầu giường kang, song song với Ngọc Nữ. Tôi giơ vuốt cào lên mặt chị ấy một cái, chị ấy khóc lóc thụt lùi vào góc giường kang. Mẹ không rảnh để quản chúng tôi, mẹ quay người lại lần nữa cài then cửa phòng. Chị Cả mặc chiếc áo khoác da chồn tía, quấn con cáo của mình, đứng trước giường kang với vẻ rụt rè nhưng lại có phần kiêu ngạo. Mẹ vắt chân lên giường kang, rút một chiếc trâm từ sau đầu ra, khêu bấc đèn cho ngọn đèn sáng lên. Mẹ ngồi ngay ngắn nghiêm trang, mỉa mai nói: "Đại tiểu thư, ngồi xuống đi, đừng sợ làm bẩn chiếc áo khoác lông thú của em." Mặt chị Cả đỏ bừng lên, chị ấy bĩu môi, dỗi hờn ngồi lên chiếc ghế vuông trước giường kang. Con cáo của chị ấy vểnh cái cằm ranh mãnh trên cổ, hai mắt phát ra ánh sáng xanh lét.

Trong sân là thế giới của Sa Nguyệt Lượng. Kể từ khi hắn trú đóng ở gian Đông sương, cửa lớn nhà tôi chưa từng đóng chặt lấy một lần.

Tối nay, trong gian Đông sương lại càng náo nhiệt phi thường, ánh đèn hơi ga trắng muốt và sáng rực, xuyên qua cửa sổ giấy, chiếu sáng rực rỡ cả sân nhà, những bông tuyết bay múa trong bóng đèn. Trong sân bước chân hổ lốn, cửa lớn kêu lanh lãng lanh lãng, trong ngõ nhỏ vang lên từng chuỗi tiếng móng lừa giòn giã. Trong gian sương, tiếng cười của những người đàn ông vừa lớn vừa thô lỗ, tam đào viên này, ngũ khôi thủ này, thất đóa mai bát mã gia này, bọn họ đang ép rượu chúc rượu. Mùi thơm của cá, của thịt khiến sáu người chị của tôi tề tựu ở cửa sổ căn phòng phía Đông, thèm thuồng nhỏ dãi. Ánh mắt mẹ sắc như dao điện, nhìn chằm chằm vào chị Cả. Chị Cả bướng bỉnh nhìn thẳng vào mẹ, ánh mắt chạm nhau, tóe ra những tia lửa màu lam.

"Con nghĩ thế nào?" Mẹ uy nghiêm hỏi.

Chị Cả vuốt ve chiếc đuôi xù lông của con cáo, vặn hỏi lại: "Ý của mẹ là gì?"

Mẹ nói: "Đừng có giả ngốc với tao."

Chị Cả nói: "Mẹ, con không hiểu ý của mẹ."

Mẹ đổi sang một giọng điệu bi thương, nói: "Lai Đệ à, các con chín chị em, con là cả. Con mà xảy ra chuyện gì, mẹ liền không còn chỗ dựa nữa."

Chị Cả phắt đứng phắt dậy, dùng giọng điệu kích động chưa từng có nói: "Mẹ, mẹ còn muốn con thế nào nữa? Trong lòng mẹ chỉ chứa mỗi Kim Đồng, những người con gái như chúng con, trong lòng mẹ, e rằng còn chẳng bằng một cục cứt chó!"

Mẹ nói: "Lai Đệ, con đừng có đánh trống lảng với tao, Kim Đồng là vàng, các con ít nhất cũng là bạc, sao lại có chuyện không bằng cứt chó được chứ? Ngày hôm nay, mẹ con mình nói chuyện rõ ràng luôn đi, cái tên họ Sa đó, là chồn vàng chúc Tết gà, không có lòng tốt dạ dạ, tao thấy hắn đang nhắm vào con đấy."

Chị Cả cúi đầu, mân mê chiếc đuôi cáo, trong mắt rỉ ra mấy giọt nước mắt sáng long lanh, chị ấy nói: "Mẹ, có thể gả cho một người như vậy, con liền mãn nguyện rồi."

Mẹ giống như bị điện giật, nói: "Lai Đệ, con gả cho bất cứ ai, mẹ cũng đồng ý, duy chỉ không thể gả cho cái tên họ Sa này."

Chị Cả hỏi: "Tại sao?"

Mẹ nói: "Không tại sao cả."

Chị Cả dùng giọng điệu hung ác độc địa, hoàn toàn không tương xứng với tuổi tác của mình để nói: "Con làm trâu làm ngựa cho nhà họ Thượng Quan các người, chịu đủ lắm rồi!"

Giọng nói sắc nhọn của chị ấy khiến mẹ giật mình. Mẹ dùng ánh mắt cẩn trọng nhìn khuôn mặt đỏ bừng vì tức giận của chị Cả, lại nhìn bàn tay đang nắm chặt đuôi cáo của chị ấy. Tay mẹ mò mẫm bên cạnh tôi, sờ thấy một cái chổi quét nhà, giơ lên thật cao, tức giận lồng lộn nói: "Phản rồi hả con, phản rồi hả con, xem tao có đánh chết mày không!"

Mẹ nhảy phắt xuống giường kang, giơ cây chổi lên, nhắm thẳng vào đầu chị Cả mà giáng xuống. Chị Cả nghếch đầu ra, không hề trốn tránh cũng không phản kháng. Tay mẹ cứng đờ giữa không trung, đợi đến khi hạ xuống thì đã yếu ớt vô lực. Mẹ vứt cây chổi đi, ôm lấy cổ chị Cả, khóc lóc nói: "Lai Đệ, mẹ con mình với cái tên họ Sa đó, không phải là người cùng đường, tao không thể trơ mắt nhìn con gái của mình nhảy vào hố lửa..."

Chị Cả cũng sụt sùi khóc theo.

Bọn họ cuối cùng cũng khóc đủ rồi, mẹ dùng mu bàn tay lau đi nước mắt trên mặt chị Cả, nài nỉ nói: "Lai Đệ, con hứa với mẹ đi, không qua lại với tên họ Sa đó nữa."

Chị Cả lại kiên định nói: "Mẹ, mẹ hãy chiều theo tâm nguyện của con đi. Con cũng là vì tốt cho gia đình thôi." Ánh mắt chị Cả liếc nhẹ sang chiếc áo khoác da cáo được đặt trên giường kang và hai chiếc áo bông da linh miêu kia.

Mẹ cũng kiên định nói: "Ngày mai, tất cả đều cởi những thứ này xuống cho tao."

Chị Cả nói: "Chẳng lẽ mẹ nhẫn tâm nhìn chúng con chết cóng ư?!"

Mẹ nói: "Tên buôn lông thú chết tiệt này."

Chị Cả đẩy then cửa ra, đầu cũng không ngoảnh lại đi về phòng của mình.

Mẹ mềm nhũn ngồi trên mép giường kang, từ lồng ngực của mẹ, phát ra tiếng thở khò khè khò khè.

Lúc này, tiếng bước chân lê lết của Sa Nguyệt Lượng đã đến trước cửa sổ, lưỡi của hắn cứng đờ, đôi môi cũng không linh hoạt.

Hắn nhất định muốn gõ nhẹ vào khung cửa sổ, dùng giọng điệu uyển chuyển bàn bạc chuyện đại sự hôn nhân với hắn cho mẹ nghe, nhưng cồn đã làm tê liệt thần kinh trung ương của hắn, khiến hành động của hắn đi ngược lại với mong muốn. Hắn đập cửa sổ nhà tôi kêu ầm ầm, hơn nữa còn làm rách cả giấy cửa sổ, để gió lạnh trong sân lùa vào, để mùi rượu trong miệng hắn xộc vào. Hắn gầm lên một tiếng bằng giọng điệu của một kẻ say rượu vừa đáng ghét vừa buồn cười: "Mẹ——!"

Mẹ nhảy dựng lên từ mép giường kang, ngẩn người một thoáng, lại xông lên giường kang, kéo tôi từ góc giường kang gần cửa sổ qua.

Sa Nguyệt Lượng nói: "Mẹ, hôn sự của tôi với Lai Đệ... khi nào thì tổ chức đây... tôi có chút không đợi nổi nữa rồi đây..."

Mẹ nghiến răng nghiến lợi nói: "Tên họ Sa kia, mày cóc ghẻ mà đòi ăn thịt thiên nga, nằm mơ đi!"

Sa Nguyệt Lượng nói: "Mẹ nói cái gì?"

Mẹ lớn tiếng quát tháo: "Mày nằm mơ!"

Sa Nguyệt Lượng như đột nhiên tỉnh rượu, nói năng rành mạch: "Mẹ nuôi, tôi họ Sa xưa nay chưa từng hạ mình cầu xin ai bao giờ."

Mẹ nói: "Không ai cần mày cầu xin tao cả."

Sa Nguyệt Lượng cười lạnh nói: "Mẹ nuôi, việc Sa Nguyệt Lượng tôi muốn làm thì không có việc gì là không làm được..."

Mẹ nói: "Vậy thì trừ phi mày giết tao trước."

Sa Nguyệt Lượng cười nói: "Tôi đã muốn cưới con gái của người, sao có thể giết mẹ vợ chứ?"

Mẹ nói: "Vậy thì mày vĩnh viễn không cưới được con gái tao nữa."

Sa Nguyệt Lượng cười nói: "Con gái lớn rồi, mẹ không làm chủ được đâu, mẹ vợ à, chúng ta cứ chờ mà xem."

Sa Nguyệt Lượng cười, đi đến trước cửa sổ phía Đông, chọc thủng giấy cửa sổ, rắc một ném kẹo lớn vào trong, hắn lớn tiếng hô hào: "Các cô em vợ ơi, ăn kẹo đi, có anh rể Sa đây của các em rồi, các em cứ theo anh mà ăn ngon mặc đẹp đi..."

Đêm hôm đó, Sa Nguyệt Lượng không ngủ, hắn đi lại không ngừng trong sân, lúc thì ho khan lớn tiếng, lúc thì huýt sáo. Tiếng huýt sáo của hắn thổi cực kỳ xuất sắc, có thể mô phỏng ra tiếng kêu của hơn chục loài chim, ngoài ho khan, huýt sáo ra, hắn còn dùng âm lượng to nhất để hát những khúc tuý cổ xưa và những bài hát kháng Nhật đang lưu hành lúc bấy giờ.

Hắn lúc thì xử trảm Trần Sĩ Mỹ ở đại đường Khai Phong phủ, lúc thì lại giơ đại đao chém lên đầu bọn quỷ tử. Để phòng ngừa tên anh hùng kháng Nhật say rượu, tình yêu gặp trắc trở này phá cửa xông vào, mẹ đã chèn thêm đòn ngang ở cửa, chèn đòn ngang rồi vẫn chưa yên tâm, lại đem ống bễ, tủ quần áo, gạch vỡ vớ tất cả những thứ có thể di chuyển chất đống ở sau cửa.

Mẹ ôm tôi vào túi cõng lên lưng, tay cầm một con dao phay, đi lại vòng quanh trong phòng, đi từ gian Đông sang gian Tây, lại từ gian Tây sang gian Đông. Các chị chẳng ai cởi áo khoác lông thú ra, các chị túm tụm lại với nhau, chóp mũi đọng lại những hạt mồ hôi, ngủ say sưa trong những âm thanh phức tạp do Sa Nguyệt Lượng tạo ra. Nước bọt của chị Bảy Thượng Quan Cầu Đệ làm ướt sũng chiếc áo khoác da chồn hôi của chị Hai Thượng Quan Chiêu Đệ, chị Sáu Thượng Quan Niệm Đệ như một chú cừu nép sát vào lòng chị Ba da gấu Thượng Quan Lĩnh Đệ. Bây giờ nghĩ lại, cuộc đấu tranh giữa mẹ và Sa Nguyệt Lượng, ngay từ lúc bắt đầu đã cầm chắc phần thua rồi. Sa Nguyệt Lượng dùng bộ lông thú thuần hóa các chị của tôi, thiết lập nên một mặt trận thống nhất rộng rãi trong nhà tôi, mẹ đã mất đi quần chúng, trở thành một chiến sĩ cô độc.

Ngày hôm thứ hai, mẹ cõng tôi, chạy như bay đến nhà bác Cả Phàn Tam, kể vắn tắt cho ông nghe: Để báo ơn đỡ đẻ của cô Tôn đại, muốn gả Thượng Quan Lai Đệ cho đại câm nhà họ Tôn — vị anh hùng tay cầm đao mềm chiến đấu anh dũng với đàn quạ — làm vợ, đã bàn bạc xong ngày đầu tiên đính hôn, ngày thứ hai đưa sính lễ, ngày thứ ba chính là hôn lễ. Bác Cả Phàn Tam ngơ ngác nhìn mẹ. Mẹ nói: "Bác ơi, chi tiết đừng hỏi nữa, rượu tạ ơn mai mối con đã chuẩn bị sẵn cho bác rồi." Bác Cả Phàn Tam nói: "Đây thế này là cưới ngược đời đấy." Mẹ nói: "Là cưới ngược đời." Bác Cả Phàn Tam nói: "Tại sao chứ?" Mẹ nói: "Bác ơi, đừng hỏi nữa. Bác bảo thằng câm trưa nay liền đến nhà con đưa lễ đính hôn đi." Bác Cả Phàn Tam nói: "Trong nhà nó có những gì chứ?" Mẹ nói: "Có cái gì tính cái đó."

Chúng tôi chạy về nhà. Suốt dọc đường mẹ thon thót tim đập chân tay run, lo lắng trập trùng. Linh cảm của mẹ vô cùng chính xác. Chúng tôi vừa bước vào sân, liền nhìn thấy một đám động vật đang ca hát nhảy múa. Có chồn vàng, có gấu đen, có hoẵng, có chó hoa, có cừu, có thỏ trắng, duy chỉ không thấy chồn tía. Chồn tía quấn con cáo trên cổ, ngồi trên đống lúa mì ở gian Đông sương, chăm chú nhìn đội trưởng súng điểu. Đội trưởng súng điểu ngồi trên chiếc chiếu trải dưới đất, lau chùi quả bầu và khẩu súng điểu của hắn.

Mẹ kéo Thượng Quan Lai Đệ dậy từ đống lúa mì, lạnh lùng nói với Sa Nguyệt Lượng: "Đội trưởng Sa, con bé đã là người có chủ rồi. Đội ngũ kháng Nhật các người, lẽ nào lại đi dụ dỗ phụ nữ đã có chồng?"

Sa Nguyệt Lượng bình thản nói: "Cái này còn cần đến chị nói nữa sao?"

Mẹ kéo chị Cả ra khỏi gian Đông sương.

Tầm giữa trưa, đại câm nhà họ Tôn xách theo một con thỏ rừng đến nhà tôi. Nó mặc một chiếc áo bông nhỏ, hở cả bụng dưới lẫn cổ, hai cánh tay thô cũng lộ ra một nửa. Cúc áo bông đã rụng sạch hết rồi, cho nên nó dùng một sợi dây thừng buộc ngang lưng. Nó gật đầu khom lưng với mẹ, trên mặt treo nụ cười ngu ngốc. Nó nâng con thỏ bằng cả hai tay, dâng lên trước mặt mẹ. Bác Cả Phàn Tam đi theo đại câm tới nói: "Nhà Thượng Quan Thọ Hỉ này, ta đã làm theo phân phó của cô rồi."

Mẹ nhìn con thỏ rừng mà khóe miệng vẫn còn rỉ máu tươi kia, ngẩn người hồi lâu.

"Bác ơi, trưa nay bác đừng đi vội, cậu ta cũng đừng đi," mẹ chỉ vào đại câm nhà họ Tôn nói, "Củ cải đỏ hầm thịt thỏ, coi như là đính hôn cho đứa nhỏ đi."

Trong gian nhà phía Đông, tiếng gào khóc của Thượng Quan Lai Đệ đột nhiên bùng nổ. Tiếng khóc lúc ban đầu của chị ấy giống như một đứa con gái, sắc nhọn và non nớt, mấy phút sau, tiếng khóc của chị ấy trở nên thô kệch khàn đát, còn xen lẫn cả những lời mắng chửi đáng sợ và dơ bẩn. Mười mấy phút sau, tiếng khóc của chị ấy liền biến thành tiếng gào tru khô khốc.

Thượng Quan Lai Đệ ngồi trên nền đất bẩn trước chiếc giường kang gian Đông, quên mất việc trân trọng bộ lông quý giá trên người. Chị ấy trợn trừng mắt, trên mặt không có lấy một giọt nước mắt, miệng há to hết cỡ, giống như một cái giếng cạn, tiếng gào khô khốc cứ liên tục bốc lên từ cái giếng cạn đó. Sáu người chị của tôi, sụt sùi khóc nức nở, những giọt nước mắt lăn trên áo da gấu, nhảy nhót trên áo da hoẵng, lấp lánh trên áo da chồn vàng, làm ướt sũng áo da cừu, làm bẩn áo da thỏ.

Bác Cả Phàn Tam thò đầu vào trong căn phòng phía Đông, giống như đột nhiên nhìn thấy ma, ánh mắt đờ đẫn, môi run lẩy bẩy. Bác ấy lùi bước đi ra khỏi nhà tôi, lảo đảo chạy đi mất.

Đại câm nhà họ Tôn đứng ở gian giữa nhà tôi, đảo đầu, tò mò nhìn đông ngó tây. Trên khuôn mặt của nó, ngoài việc có thể biểu lộ ra nụ cười ngu ngốc ra, còn có thể biểu lộ ra sự trầm tư suy nghĩ sâu không thấy đáy, biểu lộ ra sự hoang vắng như hóa thạch, biểu lộ ra nỗi đau thương tê dại. Sau này tôi còn nhìn thấy biểu cảm đáng sợ trên khuôn mặt khi nó biểu lộ sự phẫn nộ.

Mẹ dùng một sợi dây sắt mảnh xuyên qua miệng con thỏ rừng, treo nó lên khung cửa của gian giữa. Mẹ làm ngơ trước sự kinh hoàng mà chị Cả gào thét phát ra; mẹ coi như không thấy sự cổ quái trên mặt thằng câm. Mẹ cầm con dao phay đã rỉ sét loang lổ, vụng về lột da thỏ. Sa Nguyệt Lượng cõng súng điểu bước ra từ gian Đông sương. Mẹ không ngoảnh đầu lại, lạnh lùng nói: "Đội trưởng Sa, con gái lớn của nhà tôi hôm nay đính hôn, con thỏ rừng này chính là sính lễ."

Sa Nguyệt Lượng cười nói: "Lễ vật nặng thật đấy."

"Nó hôm nay định hôn, ngày mai đưa sính lễ, ngày kia kết hôn," mẹ chém một dao lên đầu con thỏ, quay người lại, nhìn chằm chằm Sa Nguyệt Lượng, nói, "Đừng quên đến uống rượu mừng đấy!"

"Không quên được đâu," Sa Nguyệt Lượng nói, "Tuyệt đối không quên." Nói xong, hắn liền cõng súng điểu, huýt sáo lảnh lót, bước ra khỏi cửa nhà tôi.

Mẹ tiếp tục lột da thỏ, nhưng rõ ràng đã mất đi mọi hứng thú. Mẹ để lại con thỏ rừng trên khung cửa, cõng tôi đi vào trong nhà. Mẹ lớn tiếng nói: "Lai Đệ, không oán không kết thành mẹ con ư? Không ơn không kết thành mẹ con — con hận tôi đi!" Nói xong câu nói hung dữ này, mẹ không tiếng động khóc lòa. Mẹ tuôn rơi nước mắt, đôi vai rụt lại, bắt đầu băm củ cải. Phập một dao bổ xuống, củ cải nứt thành hai nửa, lộ ra phần ruột trắng có chút phớt xanh. Phập lại một dao nữa, củ cải biến thành bốn nửa. Phập phập phập, động tác của mẹ ngày càng nhanh, ngày càng khoa trương. Củ cải trên thớt tan xương nát thịt. Mẹ lại một lần nữa giơ cao con dao lên, đến khi hạ xuống thì lại nhẹ bẫng. Con dao phay tuột khỏi tay mẹ, rơi xuống đống củ cải bị băm nát. Trong phòng tràn ngập hương vị củ cải cay nồng.

Đại câm nhà họ Tôn giơ ngón cái lên, biểu thị sự khâm phục của hắn đối với mẹ. Miệng hắn thốt ra một vài âm tiết ngắn ngủn, hỗ trợ cho ngón cái biểu thị sự khâm phục của hắn đối với mẹ. Mẹ dùng tay áo lau lau mắt, nói với thằng câm: "Mày đi đi." Thằng câm khua khoắng cánh tay, dùng chân đá vào không trung. Mẹ nâng cao giọng, chỉ về hướng nhà nó, lớn tiếng hét: "Mày đi đi, tao bảo mày đi!"

Thằng câm đã hiểu ý của mẹ, nó làm một mặt quỷ giống như đứa trẻ nghịch ngợm với tôi, hàng ria mép nhỏ trên đôi môi sưng phồng giống như một vệt sơn màu xanh lá cây. Nó mô phỏng chính xác động tác trèo cây, lại mô phỏng chính xác động tác bay lượn của chim chóc, sau đó, tựa như tay đang nắm chặt một chú chim nhỏ đang vẫy vùng, nó cười, chỉ vào tôi, lại chỉ vào lồng ngực của chính mình.

Mẹ lại một lần nữa chỉ về hướng nhà nó. Nó ngẩn ra một lúc, hiểu ý gật đầu, sau đó quỳ xuống, hướng về phía mẹ — mẹ lách người tránh sang một bên — thế là nó hướng về phía những củ cải cắt khúc trên thớt, dập đầu một cái thật kêu, đứng dậy, nghênh ngang rời đi.

Đêm đến, người mẹ đã mệt mỏi rã rời chìm sâu vào giấc ngủ, đến khi mẹ tỉnh lại, phát hiện trên cây ngô đồng, cây xoan, cây mơ trong sân, treo từng mảng thỏ rừng béo múp, tựa như trên cây mọc ra những loại quả kì lạ.

Mẹ vịn khung cửa, chậm rãi ngồi phịch xuống bậu cửa.

Thượng Quan Lai Đệ mười tám tuổi mặc chiếc áo khoác da chồn tía của mình, quấn con cáo đỏ của mình, đi theo đội trưởng đội súng điểu lừa đen Sa Nguyệt Lượng bỏ trốn rồi. Mấy chục con thỏ rừng kia chính là sính lễ mà Sa Nguyệt Lượng dâng lên cho mẹ tôi, cũng là sự khoe khoang huênh hoang của hắn đối với mẹ tôi. Chị Cả bỏ trốn, chị Hai chị Tư chị Ba làm đồng mưu. Sự việc xảy ra vào nửa đêm về sáng: khi tiếng ngáy mệt mỏi của mẹ vang lên thì chị Năm chị Sáu chị Bảy cũng chìm vào giấc mộng. Chị Hai đứng dậy, chân trần xuống đất, mò mẫm dời bức tường chắn mà mẹ đã xây dựng ở phía sau cửa ra, chị Ba và chị Tư kéo hai cánh cửa ra. Lúc chạng vạng tối, Sa Nguyệt Lượng đã đổ dầu súng vào cối cửa rồi, cho nên cánh cửa được mở ra trong vô thanh. Trong ánh trăng tiêu điều của nửa đêm về sáng, các chị em ôm nhau từ biệt. Sa Nguyệt Lượng nhìn mấy con thỏ trên cành cây cười tủm tỉm.

Ngày thứ ba là ngày đại câm và chị Cả hoàn hôn. Mẹ bình thản ngồi trên giường kang vá áo. Gần đến trưa, người không thể đợi thêm được nữa là thằng câm đã tới. Nó dùng động tác và biểu cảm để đòi người với mẹ. Mẹ xuống giường kang, bước ra sân, chỉ vào gian Đông sương, lại chỉ vào những con thỏ rừng đã bị đông cứng ngắc vẫn đang treo lủng lẳng trên cây. Mẹ không nói gì cả, thằng câm liền hoàn toàn hiểu rõ.

Tầm chạng vạng tối, người nhà chúng tôi ngồi trên giường kang ăn lát củ cải uống cháo bột mì, bỗng nghe thấy cửa lớn bị đập ầm ầm.

Chị Hai sang gian Tây sương đút cơm cho Thượng Quan Lữ Thị hớt hải chạy vào, nói: "Mẹ ơi, hỏng bét rồi, mấy người em câm tới rồi, còn mang theo cả một đàn chó." Các chị hoảng hốt bất an. Mẹ vững như cối xay. Mẹ dùng thìa đút no cho chị Tám Ngọc Nữ, sau đó liền kêu kẽo kẹt nhai lát củ cải. Thần thái của mẹ bình thản tựa như một con thỏ cái mang thai. Sự náo loạn ngoài cửa lớn đột nhiên tĩnh lặng lại. Khoảng chừng qua thời gian hút một ống thuốc lào, ba cái bóng đen lóe lên ánh đỏ, từ bức tường nam thấp lè tè nhà tôi trèo qua. Ba anh em câm nhà họ Tôn đã đến. Đi theo bọn chúng vào sân, còn có ba con chó đen bóng loáng như được bôi mỡ. Chúng như ba dải cầu vồng màu đen, trượt từ trên tường xuống, không một tiếng động rơi xuống đất. Trong ánh chiều tà đỏ thẫm, những người câm và những con chó của bọn họ đông cứng lại trong giây lát, tựa như một nhóm tượng điêu khắc. Đại câm xách một con dao mềm Myanmar sáng loáng như băng. Nhị câm chống một thanh đao lưng xanh biếc.

Tam câm kéo theo một cây đại phác đao rỉ đỏ loang lổ. Trên vai bọn họ, đều chéo một chiếc bói nhỏ vải lam hoa trắng, giống như sắp đi xa nhà. Các chị sợ đến mức nín thở, mẹ lại thản nhiên tự tại, húp cháo sùm sụp. Đột nhiên, đại câm gầm lên một tiếng, nhị câm và tam câm cũng gầm theo, chó của bọn họ cũng gầm theo. Những ngôi sao nước bọt phun ra từ miệng người và miệng chó giống như những con trùng nhỏ lấp lánh, bay múa trong ánh chiều tà. Tiếp theo đó, những người câm đã biểu diễn đao pháp, giống như ngày tang lễ cánh đồng lúa mì bọn chúng đại chiến với đàn quạ vậy. Trong buổi chiều đầu đông xa xôi đó, trong sân nhà tôi ánh đao lóe sáng, ba người đàn ông tráng kiện như chó săn, không ngừng nhảy cót lên cao, tận sức duỗi thẳng cơ thể cứng như tấm thép, băm mấy chục con thỏ rừng treo trên cành cây thành mảnh vụn nát bét. Chó của bọn chúng hưng phấn gầm gừ, lắc lư cái đầu khổng lồ, ngoạm lấy cái xác thỏ rừng tơi tả, sau đó văng ra như đĩa bay. Bọn chúng đùa giỡn chán chê, trên khuôn mặt hiện lên thần thái mãn nguyện. Sân nhà nhà tôi, đã biến thành bãi phân thỏ rừng. Có mấy cái đầu thỏ, cô độc treo lủng lẳng trên cành cây, tựa như những quả khô để lại. Những người câm mang theo những con chó, nghênh ngang đi vài vòng trong sân, sau đó, giống như lúc đến, lướt qua tường nhà như én bay, biến mất trong bầu trời tối tăm mù mịt.

Mẹ bưng bát cháo, cười mỉm. Nụ cười mang phong cách phong phú này, đã khắc sâu vào trong tâm trí của chúng tôi.