THÂN GỬI CHA MẸ,
Con rất mừng vì đã dặn cha mẹ không cần ra đón con, và John cũng bảo rằng cha mẹ sẽ không đi; vì anh ấy đã nói với cha mẹ rằng anh chắc chắn con sẽ tìm được cách về suôn sẻ, hoặc là ngồi sau lưng một trong những bạn đồng sự trên lưng ngựa, hoặc nhờ sự giúp đỡ của bác nông dân Nichols: nhưng còn về chiếc xe mui kín mà anh ấy từng nhắc tới, con đương nhiên không dám mong cái ơn huệ đó, và con cũng chẳng màng tới đâu, bởi vì nó sẽ khiến con trông có vẻ với cao quá mức. Nhưng ngặt một nỗi, người ta bảo bác nông dân Brady có một chiếc xe ngựa một ngựa, và chúng con hy vọng sẽ mượn hoặc thuê chiếc xe ấy, nếu chẳng còn cách nào khác; dù tiền nong có hơi eo hẹp một chút sau những gì con đã sắm sửa; nhưng con không tiện kể lề chuyện đó ở đây; dẫu con đoan chắc mình có thể xin bao nhiêu tùy ý bà Jervis, hay ông Jonathan, hay ông Longman; thế nhưng con biết trả lại bằng cách nào đây? cha mẹ sẽ hỏi thế: Và vả lại, con không thích mang ơn kẻ khác.
Nhưng lý do chính khiến con mừng vì cha mẹ không lên đường đón con, chính là sự bấp bênh về thời gian; vì hình như con còn phải ở lại thêm một tuần nữa, và chắc chắn sẽ được đi vào thứ Năm tuần sau nữa. Bởi vì tội nghiệp bà Jervis, cô ấy bảo cũng sẽ đi vào thời điểm đó, và không thể chuẩn bị xong sớm hơn.
Ôi! Ước gì con được bình an về bên cha mẹ!—Dẫu hiện tại ngài ấy cũng khá lịch sự, không còn quá gay gắt như trước: thế nhưng ngài ấy lại gây phiền toái theo một cách khác, như cha mẹ sẽ nghe kể đây. Vì hôm qua ngài ấy vừa có một bộ ，“ánh lộng lẫy được đem về nhà, thứ mà người ta gọi là y phục ngày sinh nhật; bởi vì ngài ấy dự định sẽ lên London vào dịp sinh nhật sắp tới để diện kiến triều đình; và đám người nhà chúng con cứ đinh ninh rằng ngài ấy sắp được phong tước nam tước.—Con chỉ mong họ phong cho ngài ấy làm một người lương thiện, đúng như người ta vẫn hằng nghĩ về ngài ấy; nhưng hỡi ôi, khốn khổ cho con, con chẳng thấy được điều đó ở ngài!
Và thế đấy, như con vừa nói, ngài ấy có bộ y phục này mang về, và ngài đã thử mặc nó lên người. Trước khi cởi ra, ngài cho gọi con vào khi trong phòng khách không có ai khác ngoài ngài: Pamela, ngài bảo, ăn vận của cô lúc nào cũng ngăn nắp và tươm tất (Ôi chao, con có biết thế đâu!), đến mức cô hẳn phải là một vị giám khảo cho y phục của chúng ta chứ nhỉ. Bộ đồ này may ra sao? Trông ta mặc có vừa vặn không?—Con không dám phán thẻo gì đâu ạ, thưa ngài, con xin vâng lệnh; nhưng con nghĩ trông chúng rất lộng lẫy.
Chiếc áo ghi-lê của ngài cứng đờ vì viền đăng-ten bạc, và trông ngài vô cùng uy nghi. Nhưng việc ngài vừa làm sau đó đã khiến con vô cùng nghiêm túc, và con chẳng thể nói nổi một lời nịnh nọt nào. Ngài liền bảo: Sao cô không mặc trang phục thường ngày của mình? Dù ta nghĩ mặc món gì lên người cô cũng đẹp cả (vì con vẫn tiếp tục diện bộ đồ mới của mình). Con đáp: Thưa ngài, con chẳng có bộ quần áo nào mà con có thể gọi là của riêng mình ngoài những thứ này: và hạng người như con thì mặc thế nào cũng chẳng sao. Ngài bèn nói: Sao trông cô nghiêm trang thế, Pamela. Ta thấy cô vẫn còn găm hận trong lòng đấy.—Vâng, con có găm chứ ạ, thưa ngài, tùy theo cơ sự chứ ạ! Sao cơ, ngài bảo, ta thấy mắt cô lúc nào cũng đỏ hoe. Chẳng lẽ cô là kẻ ngốc hay sao mà lại để tâm quá mức đến sự suồng sã vừa rồi của ta? Ta chắc chắn rằng cô và cái con ngốc bà Jervis đó đã làm ta hoảng sợ với những tiếng thét ghê rợn của các người, chẳng kém gì mức ta có thể làm các người sợ hãi. Chúng con chỉ còn biết cách đó thôi, con đáp; và nếu ngài đã sợ hãi đến thế khi để đám gia nhân biết được những mưu đồ của ngài đối với một sinh linh bần cùng không tus túng, kẻ đang nằm dưới sự bảo bọc của ngài chừng nào con còn ở đây, thì chắc chắn ngài phải kính sợ Thiên Chúa toàn năng hơn nữa, Đấng mà trước nhan Người, tất cả chúng ta đều hiện diện trong mọi hành động của cuộc đời, và là Đấng mà kẻ cao sang nhất cũng như người hèn mọn nhất đều phải phúc trình trách nhiệm, mặc cho họ nghĩ gì đi nữa.
Ngài nắm lấy tay con, với vẻ cợt nhả đầy nhã ý, và nói: Văn hay lắm, nữ tu sĩ xinh đẹp của ta! Khi nào vị tuyên úy ở Lincolnshire của ta qua đời, ta sẽ mặc cho nàng áo thụng và áo choàng dài, và nàng sẽ ra trò ra trống ở vị trí đó cho mà xem.—Con thưa lại, có hơi bực dọc trước lời chế giễu của ngài: Con chỉ mong lương tâm của ngài làm vị tuyên úy cho ngài, và khi ấy ngài sẽ chẳng cần đến vị tuyên úy nào khác nữa. Thôi, thôi nào Pamela, ngài bảo, đừng nói mấy thứ ngôn từ lỗi thời ấy nữa. Ta gọi cô đến đây không phải cốt để nghe ý kiến về bộ y phục mới của ta, mà là để nói cho cô biết, cô cứ việc ở lại thoải mái, vì bà Jervis muốn thế, cho đến khi cô ấy đi. Con thoải mái ư! con thưa: Con chắc chắn rằng mình sẽ mừng quýnh lên khi được rời khỏi cái nhà này!
Thôi được, ngài bảo, cô là một con nhỏ vô ơn; nhưng ta đang nghĩ thật là uổng phí, với đôi bàn tay trắng trẻo mềm mại này, và làn da đáng yêu ấy (như ngài gọi, rồi nắm lấy tay con), nếu cô phải quay lại với công việc nặng nhọc, như cô buộc phải làm nếu về nhà cha; thế nên ta sẽ khuyên mẹ cô thuê một ngôi nhà ở London, và cho chúng ta, những nghị sĩ quốc hội, thuê phòng trọ khi chúng ta ra tỉnh; và một cô con gái xinh xắn như cô đóng vai con nhà lành chắc chắn lúc nào cũng sẽ làm đông khách trọ cho bà ấy, và bà ấy sẽ kiếm được khối tiền.
Con vô cùng tức tối trước lời trêu chọc tàn nhẫn này; nhưng vì vốn đã chực khóc từ trước, nước mắt con tuôn trào, và (trong lúc cố gắng rút tay ra khỏi tay ngài nhưng không thành) con thưa: Con chẳng thể mong đợi điều gì khá hơn: Cách cư xử của ngài đối với con vốn dĩ cũng chỉ một giuộc với những lời này mà thôi: Không, con cứ nói đấy, cho dù ngài có nổi giận đi chăng nữa.—Ta nổi giận ư, Pamela? Không, không, ngài nói, ta đã vượt qua chuyện đó rồi; và vì cô sắp đi, ta coi cô lúc này là khách của bà Jervis trong suốt thời gian cả hai người ở lại đây, chứ không phải là gia nhân của ta; thế nên cô muốn nói gì thì nói. Nhưng ta sẽ nói cho cô hay, Pamela, tại sao cô không cần phải khinh miệt vấn đề này đến thế!—Cô có một khuynh hướng lãng mạn rất đáng yêu về lòng trinh tiết, và đại loại thế.—Và ta chẳng nghi ngờ gì việc cô sẽ vẫn giữ vững điều đó; và chẳng ai có thể lay chuyển được cô cả. Nhưng này cô bé (ngài nói với giọng điệu nhạo báng), hãy ngẫm xem khi ấy cô sẽ có cơ hội tuyệt vời biết bao để mỗi ngày lại kể một câu chuyện đầu môi chót lưỡi cho bà mẹ Jervis kính yêu nghe, rồi những đề tài viết thư cho cha mẹ cô sẽ dồi dào dường nào, và cô có thể ban phát biết bao bài giáo lý hay ho cho các cậu chủ trẻ. Ôi chao! Ta nghĩ đó sẽ là điều tuyệt vời nhất mà cô và bà ấy có thể làm đấy.
Ngài thật khéo khi đem sự châm chọc của mình ra đối phó với một thiếu nữ bần hàn như con, thưa ngài: nhưng xin phép cho con được nói rằng, nếu ngài không giàu có và cao sang, còn con thì nghèo hèn và bé nhỏ, thì ngài đã chẳng lăng mạ con thế này.—Xin phép được hỏi ngài, ngài có nghĩ cách này xứng đáng với bộ y phục lóng lánh và địa vị của một người chủ hay không? Sao lại nghiêm trọng thế, Pamela xinh đẹp của ta? ngài nói: Sao lại ủ rũ thế nhỉ? Và toan hôn con; nhưng lòng con đang đầy uất ức, và con thưa: Mặc kệ con; con nói cho ngài hay, dẫu ngài có là vua chúa mà lại lăng mạ con như thế này, thì ngài cũng đã quên mất tư cách của một người quân tử rồi; và con sẽ không ở lại để chịu đựng sự đối xử thế này đâu: Con sẽ sang nhà bác nông dân gần nhất, và ở đó chờ bà Jervis, nếu cô ấy buộc phải đi; và con muốn cho ngài biết, thưa ngài, là con có thể hạ mình làm những công việc thấp kém nhất của đám tôi tớ trong bếp, mặc cho đôi bàn tay mềm mại gớm ghiếc này, còn hơn là phải chịu đựng những sự quy chụp bất lương tử tế như thế.
Ta gọi cô tới đây, ngài nói, với tâm trạng cực kỳ vui vẻ; nhưng thật bất khả thi để giữ được sự nhã hứng đó với một kẻ hỗn xược như cô: dẫu sao đi nữa, ta sẽ kìm chế tính khí của mình. Nhưng chừng nào ta còn thấy cô ở đây, xin đừng trưng ra cái vẻ mặt ủ dột thê thảm đó: Này cô gái, cô nên dẹp nó đi, dẫu chỉ vì lòng tự trọng của chính mình; vì người nhà sẽ tưởng rằng cô đang đau buồn vì phải rời khỏi ngôi nhà này. Vậy thì, thưa ngài, con đáp, con sẽ cố gắng chứng minh điều ngược lại, để cho vinh dự của ngài thấy; vì chính vì lý do đó, con sẽ nỗ lực tỏ ra vui vẻ hơn trong suốt thời gian con ở lại.
Thôi được, ngài đáp, ta sẽ ghi nhận điều này như là lần đầu tiên lời khuyên của ta có chút trọng lượng đối với cô. Và con sẽ bổ sung thêm, con đáp, như là lời khuyên đầu tiên mà ngài ban cho con gần đây, là một lời đáng để làm theo.—Ước gì, ngài nói (con suýt thấy xấu hổ khi viết ra điều này, đúng là một tên đàn ông trơ trẽn!), ước gì ta tóm được em nhanh gọn theo một cách khác, hệt như cách em đáp trả ta đây—Và ngài cười lớn, còn con giật phắt tay mình khỏi tay ngài, rồi ba chân bốn cẳng chạy biến đi thật nhanh. Chà, con thầm nghĩ, kết hôn ư? Con chắc chắn đã đến lúc ngài phải lấy vợ rồi, nếu cứ đà này, chẳng có một thiếu nữ lương thiện nào có thể sống nổi dưới mái nhà với ngài.
Cha mẹ kính yêu ơi, ngài đúng là ngày càng trở thành một kẻ ăn chơi đàng điếm rồi còn gì! Thật dễ dàng làm sao để trượt dài từ tồi tệ đến tồi tệ hơn, một khi con người ta đã buông thả theo thói hư tật xấu!
Bà chủ tội nghiệp của con, nếu còn sống, hẳn sẽ đau lòng biết bao khi chứng kiến cảnh này! nhưng biết đâu khi ấy ngài đã có thể là một người tốt hơn! Dẫu có vẻ như ngài từng thổ lộ với bà Jervis rằng ngài đã để mắt đến con từ khi mẹ ngài còn sống; và ngài có ý định cho con biết điều đó nhân tiện một dịp, ngài đã nói với cô ấy như thế đấy! Nhan sắc trơ trẽn đến thế là cùng! Chắc là ngày tận thế đến nơi rồi còn gì! Bởi vì tất cả những tên đàn ông quyền quý quanh đây hầu như cũng tệ hại chẳng kém gì ngài, qua những gì con nghe ngóng được!—Và hãy nhìn xem hệ quả của những gương xấu nhãn tiền ấy! Có gã ’Squire Martin ở trong lùm cây, hình như đã có tới ba vụ chửa hoang trong nhà hắn suốt ba tháng qua; một vụ do chính hắn; một vụ do gã đánh xe ngựa của hắn; và một vụ do gã thợ rừng; thế mà hắn chẳng sa thải một ai trong số họ cả. Thật ra, làm sao hắn sa thải được, khi bọn họ cũng chỉ đang noi theo tấm gương đồi bại của chính chủ nhân mình? Nào là hắn, và hai ba gã khác cũng một giuộc như hắn, cách chỗ chúng ta mười dặm đường, vẫn tụ tập giao du và đi săn cùng người chủ quý phái của chúng ta cơ chứ, thật đáng hổ thẹn; và con đoán chắc ngài chẳng đời nào khá lên được khi đi lại với những tấm gương ấy. Nhưng, xin Thiên Chúa phù hộ cho con, và đưa con ra khỏi cái ngôi nhà tội lỗi này!
Nhưng cha mẹ thân yêu ơi, theo cha mẹ thì giống cái loại người nào mới chịu nhượng bộ trước cái thói đồi bại ấy chứ? Chà, chính điều này khiến cho ai nấy đều bị vơ đũa cả nắm như nhau: Và ôi chao, chúng ta đang sống trong một thế giới kiểu gì thế này! Khi mà việc đàn ông bị cự tuyệt nay đã trở thành chuyện lạ lùng hơn cả việc phụ nữ buông xuôi chiều theo họ. Điều này chắc là nguyên nhân biến con thành một con nhỏ xấc láo, trơ trẽn, và đủ thứ cái tên, tất cả chỉ vì con nhất quyết không chịu trở thành một con nhỏ xấc láo và trơ trẽn thật sự.
Nhưng con cảm thấy buồn cho những chuyện này; chẳng thể lường trước được những thủ mưu chước kế nào mà đàn ông có thể giăng ra để đạt được mục đích đồi bại của họ; và thế nên con sẽ cố gắng nghĩ thật tốt hết mức có thể về những sinh linh bất hạnh lầm đường lạc lối này, và dủ lòng thương xót họ. Vì cha mẹ thấy đấy, qua câu chuyện đầy cay đắng và những lần thoát hiểm trong gang tấc của con, những thiếu nữ khốn khổ phải chịu đựng biết bao gian truân khi họ lỡ bước đi làm thuê làm mướn, đặc biệt là trong những ngôi nhà không có lòng kính sợ Thiên Chúa, và những kẻ đứng đầu gia đình chẳng hề duy trì kỷ cương nền nếp.
Cha mẹ thấy đấy, con đã thực sự trở nên trầm mặc và nghiêm túc; quả thực điều đó rất phù hợp với hoàn cảnh hiện tại của
CON GÁI HIẾO THẢO CỦA CHA MẸ.
