THÂN GỬI CHA MẸ KÍNH YÊU,
Giờ đây, tất cả các bạn đồng sự của con đều láng máng hay tin con sắp rời đi, nhưng chẳng tài nào hiểu vì sao. Bà Jervis bảo họ rằng cha mẹ nay đã tuổi cao sức yếu, không thể sống thiếu con, nên con về quê để phụ giúp, an ủi tuổi già của hai cụ; thế nhưng hình như chẳng ai tin điều đó.
Nguyên do họ phát hiện ra là vì bác quản gia đã nghe ông chủ hỏi con khi con đi ngang qua bác ấy ở hành lang dẫn vào đại sảnh: “Ai thế nhỉ?” “Thưa ngài, Pamela ạ,” con đáp. “Pamela!” ông ta nói, “Cô còn định ở đây bao lâu nữa?” “Thưa ngài, xin tuân ý ngài, cho đến khi con thêu xong chiếc áo ghi-lê, và nó gần xong rồi ạ.” “Ta tưởng,” ông ta nói (với giọng điệu quả là rất thô lỗ), “cô phải làm xong việc đó từ lâu lắm rồi chứ.” “Thưa ngài, xin ngài tha lỗi, con đã cặm cụi làm sớm làm muộn trên chiếc áo này, vì trong đó có rất nhiều chi tiết thêu thùa phức tạp,” con đáp. “Chi tiết thêu thùa gì chứ!” ông ta bảo; “Cô chỉ lo chuốt bút hơn là mải miết kim chỉ; ta không cần những đứa ở lười biếng như thế ở trong nhà mình.”
Ông ta có vẻ giật mình khi trông thấy bác quản gia bước vào đại sảnh, nơi ông Jonathan đang đứng. “Mày làm gì ở đây?” ông ta hỏi. Bác quản gia cũng bối rối chẳng kém gì con; vì chưa bao giờ phải chịu đựng lời mắng mỏ gay gắt đến thế, con không sao kìm được những giọt nước mắt tủi hờn, liền lánh mặt cả hai người để tìm bà Jervis và giãi bày nỗi lòng. “Tình yêu này,” bà ấy thốt lên, “đúng là đồ quỷ quái! Nó khiến con người ta bộc lộ qua bao nhiêu hình thù kỳ lạ làm sao! Và có những hình thù lại xa lạ nhất với tấm lòng của họ.”
Thế rồi người này đến người khác, từ dạo ấy cứ thì thầm to nhỏ: “Xin lỗi bà Jervis, có phải chúng ta sắp phải xa cô Pamela không?” — họ vẫn thường gọi con như thế — “Cô ấy đã làm gì nên tội?” Và bà Jervis lại kể cho họ nghe câu chuyện về việc con trở về với cha mẹ, y như con đã thuật lại ở trên.
Lát sau, bà ấy bảo con rằng: “Này Pamela, chính con đã biến ông chủ của chúng ta từ một người đàn ông ôn hòa nhất trần đời thành một kẻ khó tính bậc nhất. Nhưng con hoàn toàn có quyền biến ngài ấy trở lại điềm đạm như xưa; dẫu vậy, ta hy vọng con sẽ chẳng bao giờ chịu nhượng bộ theo những điều kiện của ngài ấy.”
Lời này của bà Jervis thật rất tốt bụng; nhưng nó cũng ngầm ám chỉ rằng bà ấy có cái nhìn tệ hại về những mưu đồ của ông chủ chẳng kém gì con; và vì bà ấy hiểu tâm can ông ta hơn con, điều đó càng củng cố niềm tin trong con rằng mình phải trốn chạy cho thật nhanh hết mức có thể.
Vừa lúc nãy, ông chủ bước vào để bàn bạc với bà Jervis về công việc gia quản, do ngày mai ngài có khách đến ăn trưa; con đứng dậy, và vì vẫn còn sụt sùi vì những lời thô lỗ của ngài ngoài hành lang, con bèn quay mặt đi nơi khác.
“Cô hoàn toàn có thể,” ông ta nói, “quay cái mặt đáng nguyền rủa ấy đi; ta ước gì mình chưa từng nhìn thấy nó! — Này bà Jervis, cô ta còn phảiì loay hoay với cái áo ghi-lê này bao lâu nữa đây?”
“Thưa ngài,” con đáp, “nếu ngài thấy thuận ý, con xin phép được mang nó theo; và mặc dù nó chỉ vài tiếng nữa là hoàn tất, con vẫn sẽ làm như vậy, để đưa đứa Pamela khốn khổ và đáng ghét này ra khỏi nhà ngài và khỏi tầm mắt ngài mãi mãi.”
“Này bà Jervis,” ông ta nói, không hề nhìn vào con, “ta tin rằng con nhỏ lỏn chỏn này mang phép thuật phù thủy, nếu trên đời thực sự có phù thủy; vì nó bỏ bùa mê tất cả những ai đến gần nó. Nó khiến ngay cả một người từng trải sự đời như cô cũng phải lầm tưởng nó là một thiên sứ ánh sáng.”
Con toan bước đi; vì con tin rằng dẫu nổi trận lôi đình đến thế, ngài ấy vẫn muốn con cất lời xin ở lại làm việc; rồi ngài quát lên: “Ở lại đó! Ở lại đó khi ta ra lệnh!” đồng thời giật phắt lấy tay con. Con run lẩy bẩy và đáp: “Vâng! Vâng thưa ngài!” bởi ngài bóp tay con quá chặt khiến các ngón tay đau buốt.
Ngài có vẻ muốn nói với con điều gì đó, nhưng rồi ngút ngàn buông thõng và cất giọng: “Cút đi!” Con liền ba chân bốn cẳng chuồn thẳng; và như bà Jervis kể lại sau đó, ngài và bà ấy đã trò chuyện hồi lâu, trong đó ngài bày tỏ sự bực bội vì đã lọt vào tai ông Jonathan những lời lẽ khiếm nhã vừa rồi.
Chắc cha mẹ cũng biết, ông Jonathan – quản gia nhà chúng con – là một cụ già vô cùng điềm đạm và đức độ, với mái tóc bạc trắng như tuyết! Cụ là một con người chính trực và đáng kính biết bao. Khi con đang vội vã tháo chạy với tâm trạng ấm ức bứt rứt như người ta thường nói, rồi bước xuống phòng khách nhỏ, con liền gặp cụ. Cụ nắm lấy tay con (dĩ nhiên là nhẹ nhàng hơn ông chủ rất nhiều) bằng cả hai bàn tay của mình và cất lời: “Ôi! Cô Pamela hiền thảo và ngọt ngào ơi! Những gì tai ta vừa nghe được lúc nãy là thế nào chứ! Ta đau lòng lắm; nhưng ta chắc chắn một điều rằng, thà ta tin bất cứ ai có lỗi còn hơn là nghi ngờ cháu.” “Con cảm ơn ông Jonathan ạ,” con đáp; “nhưng vì tương lai và chiếc ghế của mình, xin ông đừng để ai bắt gặp đang nói chuyện với một kẻ như con.” Con lại òa khóc, rồi nhân danh chính cụ mà vội vã rứt ra thật nhanh, kẻo có ai trông thấy cụ đang tỏ lòng thương xót cho con.
Và bây giờ, con xin kể cho cha mẹ nghe một minh chứng cho thấy con được ông Longman quý mến đến nhường nào.
Chẳng biết làm sao mà con đã làm mất cây bút của mình; trong khi giấy viết thì đã cạn, con bèn tạt qua văn phòng của ông Longman – quản lý tài chính của gia tộc – để xin ngài một hai cây bút cùng một vài tờ giấy. Ngài liền bảo: “Ôi, được chứ, cô nương ngọt ngào của ta!” rồi trao cho con ba cây bút, dăm ba miếng sáp niêm phong, một thỏi sáp và mười hai tờ giấy viết thư; đoạn bước ra khỏi chiếc bàn làm việc nơi ngài đang viết dở, ngài nói tiếp: “Cho ta trao đổi đôi điều với cô chủ nhỏ đáng yêu nhé (vì hai vị lão niên đáng kính này thường gọi con như thế; chắc hẳn vì họ hết mực thương yêu con): ta nghe được tin buồn rằng chúng ta sắp phải chia tay cô; ta mong điều đó không phải là sự thật.” “Thưa ngài, đúng là thật ạ,” con đáp, “nhưng con hằng mong ngài sẽ không hay biết cho đến khi con đã đi rồi.”
“Cái quái quỷ gì thế không biết,” ngài thốt lên, “chuyện gì đã xảy ra với ông chủ của chúng ta dạo gần đây vậy chớ! Chưa bao giờ trong đời ta thấy một con người thay đổi chóng mặt đến thế! Ngài chẳng vừa lòng với bất cứ ai mà ta thấy cả; và theo những gì ông Jonathan vừa kể cho ta nghe lúc nãy, ngài ấy đã nổi giận đùng đùng với cháu cơ mà. Cháu đã làm gì ngài ấy thế, hử? May mà bà Jervis là một phụ nữ vô cùng đức hạnh, bằng không ta đã phải lo sợ rằng bà ấy biến thành kẻ thù của cháu rồi.”
“Thưa ngài, hoàn toàn không có chuyện đó đâu ạ,” con đáp. “Bà Jervis là một người phụ nữ công chính và nhân hậu, và sau cha mẹ con, bà ấy là người bạn tốt nhất mà con có trên cõi đời này.” “À, vậy thì,” ngài tiếp lời, “mọi chuyện hẳn là còn tồi tệ hơn thế. Để ta đoán xem nào? Cô chủ ngọt ngào của ta quá xinh đẹp, và biết đâu, cũng quá mực đoan trang nữa. Nào, ta đoán trúng phóc chứ?” “Không đâu, thưa ông Longman kính mến,” con nói, “xin đừng nghĩ điều gì sai quấy về ông chủ của con; ngài ấy có cáu kỉnh và giận dữ với con thật đấy, điều đó không sai; nhưng có lẽ phần nào con cũng đã chuốc lấy điều đó; và vì con tha thiết muốn được về bên cha mẹ hơn là ở lại chốn này, nên có lẽ ngài ấy nghĩ con là kẻ vô ơn. Thế nhưng thưa ngài, chắc ngài cũng hiểu rằng niềm an ủi của cha mẹ chính là điều thiêng liêng nhất đối với một người con hiếu thảo.” “Ôi bậc kỳ tài dịu dàng!” ngài thốt lên, “lời nói ấy rất xứng với con; nhưng ta đã từng trải quá nhiều sự đời và nhân tình thế thái; dẫu vậy ta chỉ đành nghe đấy, thấy đấy mà phải ngậm tăm thôi. Mong ơn trên phù hộ cho cô bé ngọt ngào của ta,” ngài chúc, “dù con có đi đến bất cứ phương trời nào!” Và con cúi đầu chào ơn nghĩa rồi bước đi.
Giờ đây, cha mẹ kính yêu ạ, việc được mọi người yêu mến đến thế thật khiến lòng người ấm lại. Biết nhường nào khi nhờ vào thanh danh trong sạch và sự chính trực mà ta giành được thiện cảm của tất cả mọi người trừ một kẻ, còn hơn là vì muốn làm hài lòng duy nhất kẻ đó mà biến tất cả những người khác thành kẻ thù, để rồi bản thân trở thành một sinh vật đáng nguyền rủa xiết bao! Con xin hết, v.v.
