THÂN GỬI CHA MẸ,

Anh John nhà mình có dịp đi ngang qua chỗ cha mẹ, nên con tranh thủ viết thư này để gửi cùng lúc cả hai bức. Con vẫn chưa thể nói chắc khi nào mình sẽ rời đi, hay sẽ về bằng cách nào, bởi bà Jervis vừa cho ông chủ xem chiếc áo ghi-lê con đang thêu hoa cho ông ấy, và ông đã bảo rằng: "Trông cũng khá đấy chứ; ta nghĩ con nhóc này tốt nhất cứ ở lại cho đến khi thêu xong đã."

Giữa ông chủ và bà Jervis có một vài chuyện riêng tư bàn với nhau mà bà không kể cho con nghe; thế nhưng bà vẫn đối xử rất tử tế với con, và con hoàn toàn không mảy may nghi ngờ gì bà cả. Con sẽ thật là kẻ vô ơn nếu làm vậy. Dĩ nhiên là bà phải chiều lòng ông và tuân thủ mọi mệnh lệnh đường đường chính chính của ông; còn những chuyện khác, con dám cá là bà sẽ chẳng đời nào nghe theo đâu: Bà là người quá đỗi tốt bụng và vô cùng thương yêu con; nhưng rồi bà sẽ phải ở lại sau khi con đã đi rồi, thế nên bà không thể để bị mang tiếng xấu được.

Bà lại vừa khuyên con nên xin ở lại và hạ mình nhận lỗi. Nhưng con đã làm gì sai nào, thưa bà Jervis? Con liền nói: Nếu con có trót đanh đá, trơ trẽn, xấc xược, hay đúng là một "con nhóc" như cách ông ấy gọi, thì chẳng lẽ con không có lý do sao? Bà thử nghĩ xem liệu con có bao giờ quên mất thân phận của mình nếu ông ấy không quên đi bổn phận của một người chủ? Xin bà hãy nói thật từ đáy lòng, thưa bà Jervis thân mến, liệu bà có nghĩ rằng con có thể ở lại đây mà vẫn được bình an vô sự không? Nếu ở vào hoàn cảnh của con, bà sẽ nghĩ thế nào, hoặc sẽ hành xử ra sao?

Bà Jervis liền gọi "Pamela thân mến của ta", đoạn ôm hôn con và bảo rằng bà cũng chẳng biết mình nên hành xử hay suy nghĩ thế nào nữa. Bà chỉ mong mình có thể cư xử được như con, nhưng bà chẳng thấy ai khác ngoài kia có thể làm được điều đó. Ông chủ của chúng ta là một quý ông lịch lãm, tài trí hơn người và vô cùng ngưỡng mộ – như con biết đấy – bởi nửa tá các tiểu thư sẵn sàng cảm thấy hạnh phúc nếu được ông ngỏ lời. Ông ấy có một gia cơ đồ sộ; vậy mà ngặt nỗi, dường như ông lại đem lòng yêu thương cô hầu gái nghèo khó của chúng ta hơn tất cả mọi tiểu thư trên đời. Ông đã tìm đủ mọi cách để kìm nén tình cảm ấy, chỉ vì con vốn thấp kém hơn ông rất nhiều; và theo ý kiến của bà, ông nhận ra mình không sao thắng được cảm xúc đó, chính điều kiêu hãnh ấy đã làm tâm can ông bứt rứt, khiến ông quyết định không cho con ở lại; và đó là lý do mỗi khi tình cờ chạm mặt, ông lại nói năng gay gắt với con như vậy.

Dạ vâng, thưa bà Jervis, con liền đáp, thế thì bà cho con hỏi, nếu ông ấy có thể hạ mình để mến mộ một đứa con gái nghèo hèn như con – điều hoàn hảo có thể xảy ra (bởi con từng đọc được những chuyện ly kỳ chẳng kém, khi các bậc quyền quý đem lòng cảm mến những nàng thôn nữ nghèo) – thì mục đích của ông ấy rốt cuộc là gì chứ?—Có lẽ ông ấy đang rủ lòng thương để nghĩ rằng con rất xứng đáng làm tì thiếp cho ông; và ở đời này, những chuyện như thế vốn chẳng làm tổn hại gì đến danh dự của đàn ông dù họ có ruồng rẫy những người phụ nữ nghèo khổ. Cứ cho là con dại dột đi, thì ông ấy sẽ giữ con lại cho đến khi con thân tàn ma dại, hoặc cho đến khi tâm ý ông thay đổi; bởi con từng đọc được rằng ngay cả những kẻ đồi bại rồi cũng sẽ sớm chán ngấy thói trăng hoa với cùng một người, và luôn thèm khát sự đổi thay. Ôi chao, đến lúc ấy thì cô Pamela khốn khổ sẽ bị đá ra đường, bị xem như một kẻ đê tiện bỏ đi, và sẽ bị tất cả mọi người khinh bỉ; vâng, và điều đó hoàn toàn xứng đáng thôi, thưa bà Jervis ạ; bởi một người không giữ nổi phẩm giá của mình thì đáng phải sống trong sự nhục nhã.

Nhưng thưa bà Jervis, con nói tiếp, con xin khẳng định rằng, dẫu con có chắc chắn rằng ông ấy sẽ luôn tử tế với mình và không bao giờ ruồng rẫy, thì con vẫn mong mình đủ ơn phước để căm ghét và chống lại mọi cám dỗ từ ông, dẫu cho ông không chỉ là chủ nhân mà còn là bậc vua chúa đi chăng nữa; và con làm thế cốt vì sợ đắc tội với Chúa. Cha mẹ tội nghiệp mà yêu dấu của con đã luôn dạy bảo con điều đó; và con sẽ thực sự là một kẻ đê tiện tội lỗi biết bao, nếu vì chút danh lợi hay ân sủng trước mắt mà đánh mất đi tiếng thơm của mình; vâng, thậm chí còn đáng khinh hơn bất kỳ thiếu nữ nào khác; bởi con có thể sẵn sàng quay trở lại với cảnh nghèo khó, và cảm thấy việc phải mặc áo rách, ăn bánh mì lúa mạch đen với nước lã như trước kia còn đỡ nhục nhã hơn nhiều so với việc làm tì thiếp cho người đàn ông quyền lực nhất trên đời.

Bà Jervis giơ hai tay lên trời, đôi mắt ngấn lệ. Nguyện xin Chúa phù hộ cho con, cục cưng bé bỏng của ta! – bà thốt lên – con thực sự làm ta phải thán phục và kính yêu biết bao! – Làm sao ta có thể nỡ xa con đây!

Thế thì, thưa bà Jervis tốt bụng, con lại xin hỏi bà điều này: – Giữa bà và ông ấy đã có trò chuyện với nhau, dĩ nhiên có thể bà không được phép kể hết cho con nghe. Nhưng theo lương tâm, bà có nghĩ rằng nếu con cất lời xin ở lại, thì ông ấy đã hối hận vì những gì mình đã làm hay chưa? Vâng, và ông ấy có cảm thấy xấu hổ vì điều đó nữa không? Bởi con chắc chắn rằng với địa vị cao sang của ông cùng thân phận thấp hèn của con, và với việc con chẳng có gì để bấu víu trên cõi đời này ngoài sự lương thiện, thì ông ấy buộc phải cảm thấy như vậy chứ: Giờ thì xin bà hãy thật lòng với chính lương tâm mình (xin hãy trả lời con cho đúng sự thật), liệu ông ấy có đời nào buông tha cho con lần nữa, và con có thể được an toàn chăng?

Than ôi! đứa con bé bỏng của ta ơi, – bà đáp – xin đừng dồn ta vào chân tường với những câu hỏi hóc búa ấy, kèm theo cái vẻ mặt nghiêm túc đáng yêu đến nhường này. Ta chỉ biết điều này thôi: ông ấy thực sự đang vô cùng bực bội vì những gì mình đã làm; ông ấy đã bực bội vào lần đầu tiên, và càng bực bội hơn nữa vào lần thứ hai.

Vâng, con liền nói, và chắc là ông ấy cũng sẽ tiếp tục bực bội vào lần thứ ba, lần thứ tư nữa, cho đến khi thực sự hủy hoại đời cô hầu gái khốn khổ của bà; và khi ấy thì ai mới là người có lý do để mà bực bội đây?

Thôi nào Pamela, – bà bảo – đừng bao giờ nghĩ rằng ta lại nhẫn tâm tiếp tay cho sự hủy hoại của con trên cõi đời này. Ta chỉ muốn nói rằng, cho đến nay ông ấy vẫn chưa làm tổn hại gì đến con cả; và việc ông ấy đem lòng yêu mến con cũng chẳng có gì là lạ, bởi con quá ư xinh xắn, dẫu cho thân phận có thấp kém hơn ông rất nhiều; thế nhưng ta dám lấy danh dự ra bảo đảm rằng ông ấy sẽ không bao giờ dùng vũ lực với con đâu.

Bà vừa nói rằng ông ấy cảm thấy hối hận vì hành động sàm sỡ đầu tiên trong nhà mát, con đáp. Vâng, thế thì sự hối hận ấy kéo dài được bao lâu? – Chỉ cho đến khi ông ấy bắt gặp một mình con mà thôi; và thế là ông ấy còn tệ hơn trước; để rồi sau đó lại tiếp tục hối hận. Và nếu ông ấy đã rủ lòng yêu thương con, mà như bà nói là không thể kìm chế được, thì chả nhẽ ông ấy lại có thể kiềm chế nổi nếu có cơ hội làm hại con một lần thứ ba ư? Hơn thế nữa, con từng đọc được rằng có biết bao kẻ từng cảm thấy xấu hổ vì những mưu đồ đồi bại của mình khi bị cự tuyệt, nhưng tuyệt nhiên sẽ chẳng bao giờ mảy may hối hận nếu chúng thực hiện được trót lọt. Thêm nữa, thưa bà Jervis, nếu ông ấy thực sự không có ý định dùng vũ lực, thì điều đó có nghĩa là gì? – Trong khi bà bảo rằng ông ấy không thể kìm lòng trước con, dẫu đó chẳng thể gọi là tình yêu – Chẳng phải điều đó ngụ ý rằng ông ấy đang hy vọng sẽ đánh gục con bằng chính sự tự nguyện của con đó sao? Con nghĩ rằng (và con mong mình luôn giữ được ơn phước ấy để làm được điều đó), con sẽ chẳng đời nào nhượng bộ trước những cám dỗ của ông ấy dưới bất kỳ hình thức nào; nhưng sẽ là quá tự phụ nếu con dám cậy vào sức lực yếu ớt của bản thân để chống lại một quý ông có đầy đủ học thức lẫn gia thế ngỗ ngáo ấy – người luôn tự cho mình quyền được gọi con là đứa mặt dày hay đủ thứ tên gọi khác, chỉ vì con đứng lên tự vệ để bảo vệ bản thân; và hơn hết, đó lại là nơi mà linh hồn, thể xác cùng bổn phận của con đối với Thiên Chúa và cha mẹ đang bị đe dọa. Vậy thì thưa bà Jervis, con làm sao có thể cất lời xin xỏ hay dại dột mong được ở lại đây cơ chứ?

Thôi nào, thôi nào, – bà ấy bảo – vì có vẻ như ông ấy rất mong con rời đi, ta chỉ hy vọng điều đó xuất phát từ một động cơ tốt đẹp; rằng ông ấy sợ mình sẽ bị cám dỗ để rồi tự chuốc lấy sự nhục nhã cho cả bản thân lẫn con. Không, không, thưa bà Jervis, con đáp: con cũng đã suy nghĩ thấu đáo cả chuyện đó rồi; bởi con rất sẵn lòng nhìn nhận ông ấy với trọn vẹn bổn phận mà một người hầu phải có: nhưng nếu vậy thì tại sao ông ấy lại không để con đến chỗ phu nhân Davers, mà lại cản trở đường tiến thân của con? Và tại sao ông ấy lại nói rằng con sẽ phải quay về với cảnh nghèo hụt khốn cùng, khi mà nhờ lòng tốt của thân mẫu ông, con đã vươn lên được khỏi vũng lầy ấy? Rõ ràng là ông định dọa dẫm và trừng phạt con, theo cách nghĩ của ông, vì con đã dám kháng cự lại những ý đồ đồi bại ấy: Và điều đó đủ cho con thấy rõ những gì mình có thể mong đợi từ lòng tốt trong tương lai của ông ta, trừ phi con chấp nhận đổi lấy nó bằng cái giá đắt đỏ do chính ông ta đặt ra.

Bà lặng thím đi; và con nói thêm rằng: Thôi, chẳng còn gì để mà bàn nữa; con chắc chắn phải đi thôi: Điều duy nhất khiến con bận lòng chính là việc phải chia tay với bà; và quả thực, sau bà thì là tất cả mọi người; bởi vì tất cả các bạn đồng nghiệp trong nhà đều yêu thương con, và chắc chắn là bà cùng mọi người sẽ khiến con phải rơi không ít tiếng thở dài lẫn giọt nước mắt đấy. Và thế là con òa khóc: Con không sao kìm lại được. Bởi vì được sống trong một mái nhà quây quần bên rất nhiều bạn bè đồng nghiệp và được tất cả mọi người yêu mến quả là một diễm phúc lớn lao nhường nào.

À phết, lẽ ra con phải kể cho cha mẹ nghe từ trước về việc ông quản gia Longman tốt bụng và lịch thiệp với con ra sao; quả thực là vô cùng nhã nhặn trong mọi hoàn cảnh! Và đã có lần ông nói với bà Jervis rằng giá như ông còn trẻ vì lợi ích của con; con sẽ trở thành vợ ông, và ông sẽ sang tên toàn bộ gia tài của mình cho con sau khi kết hôn; mà cha mẹ biết đấy, người ta đồn ông ấy có gia tài kếch xù lắm.

Con chẳng lấy thế làm tự hào gì đâu, nhưng con tạ ơn Chúa và noi theo những gương sáng của cha mẹ, thân sinh yêu dấu của con, vì đã giúp con giữ mình ngay thẳng để được mọi người quý mến; Không phải là cô đầu bếp nhà mình đôi lúc có hơi cáu kỉnh và bẳn tính không từng nói thế này đâu, có lần cô ấy bảo với con rằng: "Sao cái con Pamela nhà mình lại ăn diện chưng diện hệt như tiểu thư thế không biết. Cứ nhìn gương mặt xinh đẹp ấy mà xem! – Ta tự hỏi rồi con ranh này sẽ đi đến cái xó xỉnh nào đây!"

Cô ấy đang bận hì hục làm việc; còn con thì lảng đi chỗ khác; bởi con hiếm khi xuống dưới bếp lắm; và con nghe thấy anh quản gia liền lên tiếng: "Này cô Jane, chẳng có ai ưa cái nết của cô cả đâu đấy nhé: Cô Pamela đã làm gì sai trái với cô nào? Tôi dám cá là cô ấy chẳng làm phiền ai bao giờ." Và con mụ tính tình cau có ấy liền đáp lại: "Thế tôi đã nói gì nó đâu nào, đồ ngốc nghếch; chẳng qua tôi bảo nó xinh đẹp thôi mà!" Con nghe nói sau đó họ đã cãi nhau một trận to: Con lấy làm tiếc vì chuyện đó, nhưng chẳng buồn bận tâm thêm nữa. Xin cha mẹ hãy tha thứ cho những lời lẽ ngớ ngẩn này từ

Đứa con gái hiếu thảo của cha mẹ.

Ôi! Con suýt quên mất không nói rằng con sẽ ở lại để thêu cho xong chiếc áo ghi-lê, miễn là việc đó đảm bảo an toàn. Bà Jervis bảo rằng con hoàn toàn có thể làm được điều đó. Chưa bao giờ con thêu được một tác phẩm nào đẹp đến thế; và con đang tranh thủ thức khuya dậy sớm để hoàn thành nó cho thật nhanh; bởi con đang rất nóng lòng muốn được sum họp bên cha mẹ.