THÂN GỬI CHA MẸ,

Con không thể gửi những bức thư vừa rồi sớm như con vẫn mong muốn, bởi vì John (không biết chủ của con có hoài nghi gì không, con cũng chẳng rõ) đã được phái sang nhà Lady Davers thay cho Isaac, người vẫn thường đi; và con thì không thể thoải mái cũng như không dám tin tưởng Isaac bằng, dẫu anh ta cũng rất lịch sự với con. Thế nên con buộc phải đợi cho đến khi John quay về.

Vì có lẽ con sẽ chẳng sớm có dịp gửi thư nữa, mà ngặt một nỗi con biết cha mẹ vẫn giữ những bức thư của con, đọc đi đọc lại chúng (như John đã kể cho con nghe), mỗi khi cha mẹ ngơi tay làm việc (lòng tốt của cha mẹ khiến hai người yêu quý biết bao mọi thứ xuất phát từ đứa con gái tội nghiệp này); và vì bản thân con có lẽ cũng thấy dăm chút niềm vui khi đọc lại chúng lúc con đã trở về bên cha mẹ, để nhắc nhở mình về những gì con đã trải qua, và lòng nhân từ của Chúa lớn lao nhường nào đối với con (điều mà con hy vọng sẽ càng củng cố thêm những quyết tâm tốt đẹp của mình, để sau này con không vì hạnh kiểm kém cỏi mà tự chuốc lấy lý do tự trách cứ chính tay mình viết ra): Vì tất cả những lý do ấy, con xin thưa, con sẽ tranh thủ viết bất cứ khi nào có thời gian và tùy theo sự việc diễn ra, rồi gửi những dòng nguệch ngoạc này đến cha mẹ hễ có cơ hội; và nếu có đôi bận con không viết lời chào kết cho phải phép, con chắc chắn cha mẹ vẫn luôn tin rằng đó chẳng phải vì con thiếu lòng hiếu thảo. Vậy nên con xin bắt đầu từ đoạn con còn đang bỏ dở, kể về cuộc trò chuyện giữa bà Jervis và con, về việc con xin được ở lại.

Khi bà Jervis không hay biết, con đã âm thầm thực hiện một dự định, nếu có thể gọi như vậy. Cách đây dấy hôm, con tự nhủ rằng: Rồi đây mình sẽ về nhà với cha mẹ nghèo khó, trên người chẳng có lấy thứ trang phục nào phù hợp với hoàn cảnh của mình; bởi vì con gái nghèo của cha mẹ mà diện một chiếc áo ngủ bằng lụa, những chiếc váy lụa, khăn trùm đầu bằng vải cambric, vải lanh holland thượng hạng, giày đính ren từng là của tiểu thư, cùng những đôi bít tất đẹp đẽ thì trông sẽ ra sao chứ! Và chỉ một thời gian ngắn nữa thôi, những thứ ấy trông sẽ thế nào cơ chứ, chẳng khác nào những món đồ đã bỏ đi, và trông con mới thảm hại làm sao khi mặc chúng! Rồi người ta sẽ bàn tán (vì người nghèo cũng hay đố kỵ chẳng kém gì người giàu): Kìa hãy nhìn con gái của bà Goody Andrews, bị đuổi khỏi chốn làm sang về nhà kìa! Trông cô ta thật lố lăng làm sao! Và bộ cánh ấy mới hợp làm sao với hoàn cảnh nghèo khó của cha mẹ cô ta!—Rồi họ sẽ nhìn con ra sao, con thầm nghĩ, khi những thứ ấy trở nên sờn rách và cũ mòn? Và bản thân con sẽ trông thế nào, ngay cả khi con có thể sắm được những bộ quần áo tự dệt, rồi cứ thế túng thiếu phải mặc chúng từng món một, hễ sắm được món nào hay món nấy?—Có lẽ là một chiếc áo lụa cũ kỹ, một chiếc váy pha len và lanh, cùng những thứ tương tự. Thế nên, con tự nhủ, tốt hơn hết là con nên tự sắm ngay cho mình một bộ trang phục phù hợp với hoàn cảnh; và dẫu nó có vẻ nghèo nàn so với những gì con quen mặc gần đây, nhưng nó sẽ hữu dụng khi con ở bên cha mẹ, dùng làm bộ quần áo diện vào những ngày lễ và ngày Chúa nhật; và nhờ ơn Chúa phù hộ cho sự chăm chỉ của con, có lẽ con sẽ xoay sở để giữ gìn nó được lâu bền.

Thế nên, như con vừa nói, chẳng để ai hay biết, con đã mua lại của vợ con bác nông dân Nichols một ít vải thô màu sậm tốt, do chính tay họ dệt, đủ để làm cho con một chiếc áo dài và hai chiếc váy; và con đã may phần viền áo cùng nẹp ngực bằng một mảnh vải calico in hoa xinh xắn mà con sẵn có.

Con có một chiếc áo khoác chần bông bằng vải camlet khá đẹp, con nghĩ có thể dùng tạm ổn; và con đã mua thêm hai chiếc áo lót bằng vải flannel; tuy không tốt bằng những chiếc áo bằng da cừu non và vải lanh mịn của con, nhưng chúng sẽ giữ ấm cho con, nhỡ có người hàng xóm nào nhờ con đi giúp vắt sữa bò, dăm ba bữa như con vẫn từng làm trước kia; vì con quyết tâm sẽ đem lại mọi sự giúp đỡ có thể cho những người hàng xóm tốt bụng của cha mẹ; và con hy vọng mình cũng sẽ được yêu mến ở chốn quê nhà chẳng kém gì ở nơi này.

Con kiếm được một ít vải Scotch khá đẹp, và tự tay may vào những buổi sáng sớm hay đêm muộn, khi không có ai nhìn thấy, hai chiếc áo lót; và con vẫn còn đủ vải để may hai chiếc áo sơ mi cùng hai chiếc áo lót cho cha mẹ thân yêu của con. Khi về nhà, con sẽ may chúng cho cha mẹ, và mong cha mẹ nhận cho con.

Sau đó, con mua ở chỗ một kẻ buôn bán dạo hai chiếc mũ vành tròn khá xinh, một chiếc mũ rơm nhỏ, và một đôi găng tay len không ngón được lật viền bằng vải calico trắng; cùng hai đôi bít tất bằng len chải kỹ màu xanh lam bình thường nhưng trông khá bảnh bao, thưa cha mẹ, với những đường thêu mắt cáo màu trắng; và hai thước ruy băng đen để thắt cổ tay áo lót, cũng như dùng làm dây chuyền cổ; và khi con đã mang tất cả về nhà, con cứ ngắm nghía chúng suốt cứ hai tiếng một lần, liên tục trong hai ngày trời: Vì cha mẹ phải biết rằng, dẫu con ở cùng bà Jervis, con vẫn giữ căn phòng nhỏ của riêng mình để đựng quần áo, và chẳng ai bén mảng đến đó ngoài con. Cha mẹ hẳn sẽ bảo con là một người nội trợ khôn ngoan khi tiết kiệm được từng ấy tiền; nhưng người chủ hiền hậu và đáng kính của con vẫn luôn ban cho con những món quà.

Con càng cảm thấy mình có bổn phận phải làm điều này, bởi vì, khi con bị sa thải vì điều mà người chủ nhân đáng kính của con cho là thiếu lòng vâng lời; và vì ông ấy trông đợi những sự báo đáp khác cho các món quà của mình, chứ không phải thứ mà con định trao cho ông ấy, nên con nghĩ thật công bằng khi để lại những món quà của ông ấy phía sau lúc con ra đi; vì cha mẹ biết đấy, nếu con đã không chịu kiếm lấy tiền công, hà cớ gì con lại nhận chúng?

Cha mẹ đừng bận tâm về bốn đồng guinea, cũng đừng đi vay mượn để bù vào; vì chúng đã được trao cho con, kèm theo một ít tiền bạc lẻ, như con đã kể với con, xem như khoản tiền thưởng thêm, vốn là số tiền tiểu thư mang theo bên người khi qua đời; và vì con chẳng mong đợi tiền công nào nữa, con cả gan cho rằng mình hoàn toàn xứng đáng với số tiền ấy trong suốt mười bốn tháng kể từ khi tiểu thư qua đời, bởi vì ngài ấy, linh hồn nhân hậu, đã trả dư cho con từ trước rồi qua việc dạy dỗ và những ân huệ khác. Giá mà ngài ấy còn sống, thì mọi chuyện thế này đã chẳng xảy ra!—Nhưng con nên thấy biết ơn vì mọi thứ chưa đến nỗi tồi tệ hơn. Mọi chuyện rồi sẽ xoay vươn theo chiều hướng tốt đẹp nhất: đó là điều con hằng tin tưởng.

Thế nên, như con vừa thưa, con đã sắm sửa một bộ trang phục mới mẻ và thích hợp hơn, và con đang khao khát được diện nó hơn bất kỳ bộ quần áo mới nào trong đời: bởi vì khi ấy chẳng mấy chốc con sẽ được đoàn tụ với cha mẹ, và lòng dạ thản nhiên thư thái—Nhưng, khẽ chứ! Hình như ngài ấy đang đến thì phải.—Con xin hết, v.v.