Sáng hôm ấy, tôi xuống nhà từ sớm với hy vọng được gặp riêng Edith. Tuy nhiên, tôi đã phải thất vọng. Không tìm thấy nàng trong nhà, tôi ra vườn tìm nhưng bóng dáng nàng cũng chẳng có ở đó. Trong lúc lang thang dạo bước, tôi ghé xuống căn phòng ngầm dưới lòng đất và ngồi nghỉ ngơi ở đó. Trên chiếc bàn đọc sách trong phòng có bày một số tạp chí và nhật báo. Nghĩ rằng Bác sĩ Leete có thể muốn xem qua một tờ báo hàng ngày ở Boston năm 1887, tôi bèn cầm theo một tờ mang vào nhà khi quay lên.

Tôi gặp Edith tại bàn ăn sáng. Nàng đỏ mặt khi chào tôi, nhưng nhanh chóng lấy lại vẻ điềm tĩnh thường ngày. Khi chúng tôi đang dùng bữa, Bác sĩ Leete thảnh thơi xem qua tờ báo tôi mang theo. Cũng như mọi tờ báo vào thời điểm đó, trên báo đăng rất nhiều tin tức về các vấn đề lao động, đình công, đóng cửa nhà máy, tẩy chay, chương trình hành động của các đảng phái lao động, cùng những lời đe dọa ngút ngàn của phe vô chính phủ.

"Nhân tiện đây," tôi cất lời khi bác sĩ đọc to cho chúng tôi nghe một vài mục trong số đó, "những kẻ đi theo lá cờ đỏ đã đóng vai trò gì trong việc thiết lập trật tự xã hội mới vậy ạ? Lần cuối cùng tôi còn biết thì chúng đang làm ầm ĩ lên cơ mà."

"Chúng chẳng có dính líu gì ngoài việc gây cản trở, dĩ nhiên rồi," Bác sĩ Leete đáp. "Chúng đã làm việc đó rất hiệu quả trong suốt thời gian chúng còn tồn tại, bởi những lời lẽ của chúng khiến công chúng ghê tởm đến mức bóp nghẹt mọi cơ hội được lắng nghe của các kế hoạch cải cách xã hội vốn được cân nhắc thấu đáo nhất. Việc tài trợ ngầm cho đám người đó là một trong những nước đi khôn ngoan nhất của phe chống đối cải cách."

"Tài trợ ngầm cho chúng ư!" Tôi kinh ngạc thốt lên.

"Đương nhiên rồi," Bác sĩ Leete trả lời. "Ngày nay không một nhà nghiên cứu lịch sử nào còn hoài nghi chuyện chúng được các tập đoàn lớn trả tiền để giẫm giương lá cờ đỏ, hô hào chuyện đốt phá, cướp bóc và đánh bom, nhằm tạo ra sự hoảng sợ cho những kẻ nhút nhát, qua đó dập tắt mọi cuộc cải cách thực sự. Điều làm tôi kinh ngạc nhất là anh lại có thể sập bẫy một cách ngây thơ đến vậy."

"Cơ sở nào khiến ông tin rằng đảng cờ đỏ đã được mua chuộc?" tôi hỏi.

"Chỉ đơn giản là vì hẳn chúng phải nhận thấy rằng hành động của mình khiến cho chính nghĩa mà chúng lớn tiếng tôn sờ phải chịu một ngàn kẻ thù trong khi chỉ kết nạp được một người bạn. Nếu không cho rằng chúng được thuê mướn để làm việc đó, thì ta đang gán cho chúng một sự ngu ngốc không thể tưởng tượng nổi. [1] Tại Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, hơn bất kỳ quốc gia nào khác, không một đảng phái nào có thể khôn ngoan kỳ vọng đạt được mục đích của mình nếu trước tiên không thu phục được đa số nhân dân theo về ý tưởng của mình, đúng như đảng quốc gia cuối cùng đã làm."

"Đảng quốc gia!" Tôi thốt lên. "Chắc hẳn nó ra đời sau thời của tôi rồi. Tôi đoán đó là một trong các đảng phái lao động."

"Ồ không!" vị bác sĩ đáp. "Bản thân các đảng lao động, với tư cách như vậy, chưa bao giờ có thể đạt được điều gì ở quy mô lớn hoặc lâu dài. Đối với các mục tiêu mang tầm vóc quốc gia, nền tảng của chúng chỉ là các tổ chức giai cấp nên quá chật hẹp. Phải đợi đến khi việc sắp xếp lại hệ thống công nghiệp và xã hội trên một nền tảng đạo đức cao hơn, nhằm sản xuất của cải hiệu quả hơn, được thừa nhận không phải là lợi ích của riêng một giai cấp nào, mà là lợi ích chung của tất cả các giai cấp — của người giàu lẫn người nghèo, người có học lẫn kẻ thất học, người già lẫn người trẻ, kẻ yếu lẫn người mạnh, đàn ông lẫn phụ nữ — thì khi đó mới có viễn cảnh hiện thực hóa được nó. Khi ấy, đảng quốc gia mới ra đời để hiện thực hóa điều đó thông qua các phương thức chính trị. Có lẽ nó mang cái tên đó vì mục tiêu của nó là quốc gia hóa các chức năng sản xuất và phân phối. Quả thực, nó khó lòng mang cái tên nào khác, bởi mục đích của nó là hiện thực hóa ý tưởng về quốc gia với một sự vĩ đại và toàn diện chưa từng thấy trước đó; không phải như một hiệp hội của những con người liên kết vì một số chức năng chính trị thuần túy chỉ tác động xa xôi và hời hợt đến hạnh phúc của họ, mà là một gia đình, một liên minh sinh tử, một cuộc đời chung, một cái cây hùng vĩ chạm tới thiên đường với những chiếc lá là nhân dân, được nuôi dưỡng từ những mạch máu của nó và đồng thời nuôi dưỡng lại nó. Là đảng mang tinh thần ái quốc nhất trong tất cả các đảng có thể có, nó tìm cách minh oan cho lòng yêu nước và nâng lòng yêu nước từ một bản năng thành một sự tôn sờ có lý trí, bằng cách biến quê hương thực sự thành một người cha — một người cha bảo bọc cho người dân được sống chứ không đơn thuần là một thần tượng bắt họ phải hy sinh mạng sống vì nó."

[1] Tôi hoàn toàn thừa nhận sự khó khăn trong việc giải thích hành tung của phe vô chính phủ dựa trên bất kỳ học thuyết nào khác ngoài giả thuyết rằng họ đã được giới tư bản mua chuộc, nhưng đồng thời, không còn nghi ngờ gì nữa rằng giả thuyết đó hoàn toàn sai lầm. Chắc chắn vào thời điểm ấy không một ai giữ quan điểm đó, dù khi nhìn lại quá khứ, mọi chuyện có vẻ như rành rành ra đấy.