Bê non và cừu mẹ, trong đàn trong lũ, có thể thong thả đi lại an toàn và chẳng ai màng tới nơi đồng cỏ. Quả thật, chúng rồi đây sẽ phải chịu số phận làm mồi cho con người; thế nhưng chúng vẫn được thung dung hưởng sự tự do không bị quấy rầy trong nhiều năm trời. Song, nếu người ta phát hiện ra một con hoẵng cái mập mạp đã trốn khỏi khu rừng và đang nằm nghỉ trong một cánh đồng hoặc lùm cây nào đó, thì lập tức cả giáo xứ xôn xao, ai nấy đều sẵn sàng thả chó săn đuổi theo; và nếu nàng có được vị điền chủ tốt bụng bảo vệ khỏi phần còn lại, thì điều đó cũng chỉ vì ông muốn giữ nàng lại làm món ăn cho riêng mình.

Tôi thường nghĩ rằng một thiếu nữ giàu có và xinh đẹp tuyệt trần, khi mới vừa đi lạc khỏi vòng tay o bế của phòng nuôi trẻ, cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự như con hoẵng kia. Cả thành phố bỗng chốc nhốn nháo; nàng bị săn đuổi từ công viên đến nhà hát, từ triều đình đến buổi tụ hội, từ buổi tụ hội về tận phòng ngủ riêng, và hiếm có mùa nào nàng thoát khỏi nanh vuốt của kẻ săn mồi này hay kẻ săn mồi khác; bởi vì, nếu những người thân bảo vệ nàng khỏi kẻ này, thì họ chỉ trao nàng vào tay một kẻ khác do chính họ chọn lựa, mà kẻ đó thường còn khó ưa đối với nàng hơn tất cả những kẻ còn lại; trong khi đó, toàn những đàn những lũ phụ nữ khác lại được thong dong dạo bước qua công viên, nhà hát, buổi biểu diễn thính phòng và các buổi tụ hội một cách an toàn và hầu như chẳng ai chú ý tới; và mặc dù rốt cuộc, phần lớn họ cũng bị nuốt chửng, thế nhưng họ vẫn được tung tăng trong tự do suốt một thời gian dài mà không gặp phải sự quấy rầy hay kiểm soát nào.

Trong số tất cả những tuyệt sắc giai nhân ấy, chưa từng có ai nếm trải sự bức bới này nhiều hơn tội nghiệp Sophia. Vận mệnh khắc nghiệt dường như chưa thỏa mãn với tất cả những gì nàng đã phải chịu đựng vì Blifil, nay chúng lại gán cho nàng một kẻ theo đuổi khác, kẻ có vẻ sẽ hành hạ nàng chẳng kém gì người đi trước. Bởi vì mặc dù người cô ít bạo lực hơn, nhưng bà lại đeo bám quấy rầy nàng chẳng kém gì người cha trước đây của nàng.

Lũ gia nhân vừa lui ra sau bữa ăn thì bà Western, người vừa khơi mơi câu chuyện với Sophia, liền thông báo cho nàng rằng: “Ta trông đợi huân tước đến vào chính chiều nay, và có ý định chớp lấy cơ hội đầu tiên để để con ở lại một mình với ngài ấy.” “Nếu bà làm vậy, thưa bà,” Sophia đáp với một chút cứng cỏi, “con sẽ chớp lấy cơ hội đầu tiên để để mặc ngài ấy lại một mình.” “Sao cơ! Hở bà!” người cô la lên; “đây là cách con đáp đền lòng tốt của ta khi đã giải thoát con khỏi cảnh giam cầm ở nhà cha con ư?” “Bà biết rõ đấy, thưa bà,” Sophia nói, “nguyên nhân của việc giam cầm đó là việc con từ chối tuân theo cha con trong việc chấp nhận một kẻ mà con căm ghét; và liệu người cô kính yêu của con, người đã cứu con khỏi nỗi khổ đó, lại muốn đẩy con vào một rắc rối tồi tệ khác tương tự hay sao?” “Và con lại nghĩ rằng, thưa bà,” bà Western đáp, “không có sự khác biệt nào giữa Lord Fellamar và ngài Blifil hay sao?” “Rất ít, theo ý kiến của con,” Sophia kêu lên; “và nếu con buộc phải chịu án phạt với một trong hai người, con thà chọn vinh dự hy sinh theo sở thích của cha mình còn hơn.”

“Vậy ra sở thích của ta, hóa ra,” người cô nói, “chẳng có mấy trọng lượng đối với con; nhưng điều đó sẽ không làm ta nao núng. Ta hành động vì những động cơ cao cả hơn. Mục tiêu làm rạng danh gia tộc, nâng cao địa vị cho chính con mới là điều ta hướng tới. Con không có chút ý thức nào về sự nghiệp lớn lao sao? Không có chút sức hút nào trong suy nghĩ về việc đội chiếc vương miện trên cỗ xe của mình hay sao?” “Thưa danh dự của con là không ạ,” Sophia đáp. “Một chiếc gối cắm kim trên xe của con còn làm con hài lòng hơn nhiều.” “Đừng bao giờ nhắc đến danh dự,” người cô quát lên. “Nó không xứng đáng thốt ra từ miệng của một kẻ khốn nạn như thế. Ta lấy làm tiếc, cháu gái ạ, khi con buộc ta phải dùng những lời này, nhưng ta không thể chịu đựng nổi cái tính cách thấp hèn của con; trong người con chẳng có lấy một giọt máu nào của dòng họ Western cả. Nhưng dù cho những suy nghĩ của con có hèn hạ và đê tiện đến đâu đi nữa, con cũng không được phép làm vấy bẩn danh tiếng của ta. Ta không bao giờ để cho người đời nói rằng ta đã dung túng con trong việc từ chối một trong những mối lương duyên xuất sắc nhất nước Anh; một mối lương duyên mà ngoài lợi thế về gia tài, còn đem lại vinh dự cho hầu như bất kỳ gia đình nào, và quả thực, về mặt tước hiệu, nó còn vượt trội hơn cả gia tộc chúng ta.” “Chắc chắn là,” Sophia nói, “con sinh ra đã bị khiếm khuyết, và không có được các giác quan như những người may mắn khác; chắc chắn phải có một thứ giác quan nào đó có thể cảm nhận được những niềm vui của âm thanh và sự phô trương mà con không có; bởi vì nếu không thì nhân loại đã chẳng phải nhọc nhằn đến thế, cũng chẳng hy sinh nhiều đến thế để đạt được, hay kiêu hãnh và tự đắc đến thế khi sở hữu thứ mà đối với họ, cũng như đối với con, trông giống như một thứ vô tích sự nhất trên đời.”

“Không, không, cô nương,” người cô la lên; “con sinh ra cũng có đủ các giác quan như bao người khác; nhưng ta đoan chắc rằng con không có đủ sự minh mẫn để mà bịp bợm ta, hay đem hành vi của ta ra phơi bày trước thiên hạ; vậy nên ta tuyên bố điều này với con, bằng danh dự của ta, và ta tin là con biết rõ các quyết định của ta kiên quyết đến mức nào, trừ phi con đồng ý gặp huân tước chiều nay, bằng chính tay ta, sáng mai ta sẽ giao con lại cho anh trai ta, và từ nay về sau ta sẽ không thèm nhúng tay vào chuyện của con nữa, cũng không bao giờ thèm nhìn mặt con nữa.” Sophia đứng lặng đi vài phút sau bài diễn văn ấy, vốn được thốt ra với một giọng điệu đầy giận dữ và quả quyết; rồi bật khóc nức nở, nàng kêu lên: “Tùy bà định đoạt với con thế nào cũng được ạ, thưa bà; con là kẻ khốn cùng và lỡ vận nhất trên đời này; nếu người cô kính yêu của con mà từ bỏ con thì con biết tìm đâu ra một chỗ dựa đây?” “Cháu gái yêu quý của ta,” bà nói, “con sẽ có một chỗ dựa rất tốt nơi huân tước; một chỗ dựa mà không gì có thể khiến con từ chối nổi, trừ cái thói vương vấn tên đểu cá Jones kia.” “Thưa bà, thực sự là bà đã hiểu lầm con,” Sophia nói. “Sao bà có thể tưởng tượng rằng, sau những gì bà đã cho con thấy, nếu con từng có những ý nghĩ như vậy thì con lại không vĩnh viễn tusyệt giao chúng chứ? Nếu điều đó làm bà hài lòng, con xin thề thánh thể là sẽ không bao giờ gặp mặt hắn ta nữa.” “Nhưng con ơi, con yêu quý của ta,” người cô nói, “hãy biết điều đi chứ; con có thể kiếm ra nổi một lý do phản đối nào không?” “Thiết nghĩ con đã trình bày với bà một lý do đủ sức phản đối rồi,” Sophia đáp. “Gì cơ?” người cô la lên; “ta chẳng nhớ gì cả.” “Chắc chắn là, thưa bà,” Sophia nói, “con đã nói với bà rằng hắn ta đã đối xử với con theo cách thô lỗ và đê tiện nhất rồi mà.” “Thực lòng mà nói, con bé ngốc,” bà đáp, “ta chưa bao giờ nghe thấy con nói, hoặc là không hiểu ý con:—nhưng con có ý gì khi nói cái cách thô lỗ, đê tiện đó?” “Thưa bà,” Sophia nói, “con gần như cảm thấy xấu hổ khi phải kể lại cho bà nghe. Hắn đã chộp lấy con, kéo con ngã sụp xuống chiếc ghế dài, thọc tay vào ngực áo con, và hôn lấy hôn để đến nỗi ngực trái con vẫn còn hằn lại vết tích cho đến tận lúc này đây.” “Thật thế á?” bà Western thốt lên. “Vâng, thưa bà, thật ạ,” Sophia đáp; “may mà cha con bước vào đúng khoảnh khắc đó, nếu không thì Chúa mới biết hắn định giở trò thô lỗ tới mức nào nữa.” “Ta kinh ngạc và điếng người rồi đây,” người cô la lên. “Chưa từng có người phụ nữ nào mang họ Western bị đối xử như thế kể từ khi dòng họ ta lập gia tộc. Ta mà là nó thì ta đã móc mắt một vị hoàng đế rồi, nếu dám mạo muội có những hành vi sàm sỡ như thế với ta. Thật là không thể tin nổi! Chắc chắn là con bịa ra chuyện này để kích động lòng căm phẫn của ta đối với hắn rồi, Sophia ạ.” “Con hy vọng rằng, thưa bà,” Sophia nói, “bà đánh giá con đủ tốt để không nghĩ rằng con là kẻ biết bịa chuyện gian dối. Xin thề với linh hồn con là chuyện đó có thật.” “Ta đã đâm chết hắn ngay tại chỗ rồi, giả sử lúc đó ta có mặt ở đấy,” người cô đáp lại. “Tuy nhiên chắc chắn hắn không có ý đồ bất chính nào; điều đó là không thể! hắn nào dám chứ; vả lại, những lời cầu hôn của hắn cho thấy hắn không hề có ý đó; vì chúng không chỉ đàng hoàng mà còn rất hào phóng. Ta cũng chẳng rõ nữa; thời buổi này cho phép quá nhiều sự tự do quá trớn. Một cái gật đầu chào từ xa là tất cả những gì ta cho phép trước khi làm lễ cưới. Ta từng có những người theo đuổi trước đây, cũng chẳng phải là lâu lắm đâu; vài người theo đuổi liền, mặc dù ta chưa bao giờ chịu đồng ý kết hôn, và ta chẳng bao giờ khuyến khích dù chỉ là một chút suồng sã nhỏ nhất. Đó là một thói tục ngớ ngẩn, và ta chưa bao giờ đồng ý với nó cả. Chẳng có người đàn ông nào được phép hôn phần nào trên cơ thể ta ngoài má. Cho phép một người chồng chạm môi vào người mình cũng là đã phải cố lắm rồi; và quả thực, nếu ta từng bị thuyết phục để kết hôn, ta tin là mình cũng chẳng sớm dung nạp nổi chừng ấy sự thân mật.” “Xin bà tha lỗi cho con, thưa bà kính yêu,” Sophia nói, “nếu con đưa ra một nhận xét thế này: chính bà thừa nhận mình đã từng có rất nhiều người theo đuổi, và thiên hạ đều biết điều đó, dẫu cho bà có phủ nhận đi chăng nữa. Bà đã từ chối tất cả bọn họ, và con tin chắc rằng trong số đó ít nhất có một người mang tước hiệu huân tước.” “Con nói đúng đấy, Sophy yêu quý của ta ạ,” bà đáp; “ta đã từng nhận được lời cầu hôn từ một tước hiệu.” “Thế thì tại sao,” Sophia nói, “bà lại không thể tha thứ cho con khi con từ chối lần này?” “Đúng là thế, con ạ,” bà đáp, “ta đã từng từ chối lời cầu hôn của một tước hiệu thật; nhưng đó không phải là một lời cầu hôn quá xuất sắc; ý ta là, không phải là một lời cầu hôn quá đỗi, quá đỗi tuyệt vời ấy mà.” “Vâng, thưa bà,” Sophia nói; “nhưng bà đã từng nhận được những lời cầu hôn vô cùng lớn lao từ những người đàn ông giàu có tột bậc. Đó đâu phải là mối lương duyên có lợi thứ nhất, thứ hai, hay thứ ba được đặt ra trước mặt bà.” “Ta thừa nhận là không phải,” bà đáp. “Thưa bà,” Sophia nói tiếp, “vậy tại sao con lại không thể hy vọng có được một mối thứ hai, thậm chí còn tốt hơn thế này nữa? Bây giờ bà vẫn còn là một phụ nữ trẻ, và con tin chắc rằng bà sẽ không hứa hẹn chịu khuất phục ngay trước người đàn ông giàu có đầu tiên ngỏ lời, hay thậm chí là người có tước hiệu đầu tiên đâu. Con lại càng là một thiếu nữ rất trẻ, và chắc chắn con không cần phải tuyệt vọng.” “Thôi được, Sophy yêu quý, vô cùng yêu quý của ta ơi,” người cô kêu lên, “con muốn ta phải nói thế nào đây?” “Vâng, con chỉ cầu xin là mình không bị bỏ lại một mình, ít nhất là trong buổi tối hôm nay; hãy ban cho con điều đó, và con sẽ chịu nhún nhường, nếu bà nghĩ rằng, sau những gì đã xảy ra, con nên diện kiến ngài ấy khi có mặt bà.” “Được rồi, ta sẽ chuẩn y,” người cô la lên. “Sophy ạ, con thừa biết là ta thương con đến nhường nào và chẳng thể từ chối con bất cứ điều gì. Con biết bản tính dễ dãi của ta rồi đấy; trước đây ta không phải lúc nào cũng dễ dãi thế đâu. Từng có thời thiên hạ cho rằng ta là kẻ nhẫn tâm; ý ta là những người đàn ông ấy. Ta từng được gọi là nàng Parthenissa nhẫn tâm. Ta từng đập vỡ khối ô-cơ-na [cửa sổ] có khắc những vần thơ ca ngợi nàng Parthenissa nhẫn tâm cơ đấy. Sophy ạ, ta chưa từng xinh đẹp bằng con, thế mà thuở trước ta cũng có đôi nét phảng phất giống con đấy. Ta bây giờ đã hơi đổi khác rồi. Các vương quốc và các quốc gia, như Tully Cicero đã nói trong các bức thư của ông, đều phải trải qua những biến đổi, và hình hài con người cũng vậy thôi.” Cứ thế, bà huyên thuyên gần nửa tiếng đồng hồ về bản thân mình, về những cuộc chinh phục và sự tàn nhẫn của mình, cho đến khi huân tước đến. Sau một chuyến viếng thăm dài lê thê, trong suốt thời gian đó bà Western chưa từng một lần định rời khỏi phòng, vị huân tước đành cáo từ ra về, trong lòng chẳng lấy làm hài lòng với người cô hơn là với cô cháu gái; bởi vì Sophia đã khéo léo uốn nắn người cô vào một tâm trạng vô cùng tuyệt vời, đến mức bà đồng ý với hầu như mọi điều cô cháu gái nói; và tán thành rằng việc giữ một thái độ xa cách chừng mực đối với một kẻ theo đuổi quá ư sỗ sàng là điều hoàn toàn không có gì là không phù hợp cả.

Thế là Sophia, nhờ vào chút ít lời nịnh nót khéo léo đúng chỗ mà chắc chắn chẳng ai nỡ trách cứ nàng, đã tự giành lại được đôi chút sự bình yên cho bản thân, và ít ra thì cũng trì hoãn được cái ngày tồi tệ ấy. Và giờ đây, khi chúng ta đã chứng kiến nữ anh hùng của mình ở một hoàn cảnh tốt đẹp hơn nhiều so với khoảng thời gian trước đó, chúng ta hãy cùng quay sang quan tâm một chút đến ngài Jones, người mà chúng ta vừa bỏ lại trong một hoàn cảnh thảm hại nhất có thể tưởng tượng được.