"Các bạn học sinh thân mến," tôi tiếp lời khi lớp học đã đủ yên lặng để mọi người có thể nghe thấy tôi nói, "tôi sẵn sàng tuân thủ các quy định của Học viện, và thậm chí cả sự bất công của thầy hiệu trưởng. Vì lợi ích của tôi, cũng như của chính các bạn, xin hãy hành xử như những người đàn ông thực thụ."

Tôi khoanh tay lại và im lặng. Tôi cảm thấy việc chịu đựng tốt hơn là chống cự, và một màn náo loạn như vậy chẳng phải là sở thích của tôi. Tôi liếc nhìn thầy Parasyte để ra hiệu rằng thầy có thể nói bất cứ điều gì thầy muốn; và thầy đã hiểu ý.

"Hỡi các thanh niên, đây là một trải nghiệm hoàn toàn mới đối với tôi. Trong suốt hai mươi năm làm thầy giáo, chưa bao giờ tôi bị lăng mạ thế này."

Đó là một lời nhận xét thiếu khôn ngoan.

"Vậy thì hãy công bằng đi chứ!" Bob Hale hét lên; và tiếng hô đó nhanh chóng được những học sinh khác hưởng ứng, khiến khung cảnh hỗn loạn có nguy cơ bùng phát trở lại.

Tôi giơ tay lên và lắc đầu nhằm can ngăn hành động của lũ trẻ. Một lần nữa chúng lại nghe theo, dẫu rõ ràng đó là vì nể tình riêng dành cho tôi, chứ không phải vì điều đó phù hợp với quan niệm về lẽ phải và công lý của chúng.

"Tôi có ý định cư xử công bằng, các thanh niên ạ," thầy Parasyte tiếp lời; "đó là mục tiêu theo đuổi suốt cuộc đời tôi. Tôi vô cùng kinh ngạc và phẫn nộ trước màn biểu tình bất ngờ này. Tôi đang định trình bày thêm về trường hợp của Thornton thì các em ngắt lời. Tôi đã nói với các em rằng tôi dự định tạo cho em ấy một cơ hội để sửa đổi bản thân. Tôi sẽ làm trònn bổn phận của mình trong hoàn cảnh đau lòng này, dẫu cho những bức tường của Học viện Tự do Parkville có sụp đổ ngay trên đầu tôi và nghiền nát tôi thành tro bụi đi chăng nữa."

"Cứ để nó sụp đi!" một tên học sinh bướng bỉnh lên tiếng khi thầy Parasyte bắt đầu tuôn ra những lời lẽ hào hùng.

"Các em có chịu im lặng không, hay buộc tôi phải dùng đến biện pháp mà tôi căm ghét nhất—đó là vũ lực?"

Vài học sinh liếc nhìn nhau với nụ cười đầy ẩn ý khi nghe câu nói này; nhưng tôi lắc đầu để ra hiệu rằng tôi không đồng tình với bất kỳ hành vi chống đối hay náo loạn nào.

"Thornton," thầy Parasyte quay sang phía tôi và nói tiếp, "thầy đã lắng nghe câu chuyện của em một cách công tâm, vô tư và cân nhắc kỹ lưỡng mọi lời em trình bày. Thầy đi đến kết luận, một cách thấu đáo và không hề có thành kiến, rằng em chính là kẻ gây sự trước."

"Thưa thầy, em không phải thế ạ," tôi đáp, giọng điềm tĩnh nhất có thể nhưng cũng không kém phần quả quyết.

"Có vẻ như Poodles chỉ đặt tay lên tay áo em đơn thuần để thu hút sự chú ý; thế rồi em đã giáng cho cậu ấy một cú đấm trời giáng vào mặt, khiến cậu ấy lảo đảo rồi ngã ngửa xuống hồ," thầy Parasyte lớn giọng ra vẻ ta đây đến mức tôi chẳng thể đoán nổi rốt cuộc thầy có muốn rút lại lời mình hay không.

"Poodles đánh vào đầu em trước, và còn định bồi thêm cú nữa, nên em mới đánh ngã cậu ta để tự vệ."

"Thầy không thể tin được rằng Poodles, một học sinh vô cùng lịch thiệp, lại đi đánh em chỉ vì em từ chối giúp cậu ấy giải bài tập. Hành động như vậy hoàn toàn không phù hợp với tư cách của Poodles."

"Thưa thầy, em chưa từng đánh cậu ấy lần nào cả," Poodles một mực kêu oan.

"Thầy thấy không thể thay đổi quan điểm về bản chất của vụ việc này; và vì lợi ích chung của Học viện Tự do Parkville, thầy buộc phải giữ nguyên án phạt mà thầy đã—với tất cả sự tiếc nuối và đau xót—tuyên bố đối với em. Nhưng—"

Lại xuất hiện những dấu hiệu rõ rệt về một cuộc nổi loạn mới trong số các học sinh, và tôi phải lên tiếng khẩn khoản yêu cầu các bạn giữ im lặng.

"Hành vi của Thornton trong tình huống ê chề này rất đáng được thầy ca ngợi và ghi nhận. Tình yêu trật tự cùng những nỗ lực của em nhằm duy trì kỷ cương trong lớp học quả thực vô cùng đáng khen ngợi," thầy Parasyte tiếp tục; "và thầy rất sẵn lòng xóa bỏ hình phạt mà thầy đã áp đặt lên em mà không kèm theo bất kỳ điều kiện nào; nhưng thầy cảm thấy rằng nếu làm thế, sau những sự kiện kỳ lạ ngày hôm nay, sẽ làm xói mòn kỷ luật và trật tự tốt đẹp vốn luôn là niềm tự hào của Học viện Tự do Parkville. Mặc dù vậy, thầy sẽ chỉ áp đặt lên Thornton một hình phạt mang tính hình thức, và việc em tuân thủ điều kiện đó sẽ ngay lập tức khôi phục cho em toàn bộ quyền lợi cũng như đặc quyền của một thành viên trong học viện này. Thầy muốn tỏ ra khoan dung nhất có thể, và như thầy đã lưu ý, hình phạt sẽ chỉ mang tính tượng trưng mà thôi."

"Vì cuộc cãi vã xảy ra khi hai người ở một mình, nên việc đền bù cũng có thể được thực hiện trong riêng tư; bởi sau cách hành xử cao thượng của Thornton ngày hôm nay trong những hoàn cảnh ngặt nghèo này, thầy không hề muốn làm nhục hay hạ thấp danh dự của em ấy. Ước gì việc không đưa ra hình phạt nào lại phù hợp với quan niệm về tinh thần trách nhiệm nghiêm ngặt của tôi."

Thầy Parasyte quả thực đã lùi bước rất xa so với lập trường ban đầu của mình. Tôi không hề muốn bị đuổi học, và tôi khấp khởi mừng thầm trước sự khoan dung mà thầy bày tỏ; thà chấp nhận hình phạt mang tính hình thức mà thầy ám chỉ—với suy nghĩ rằng đó chỉ là việc tước đoạt một vài đặc quyền nào đó—còn hơn là đánh mất cơ hội học tập tại ngôi trường này.

"Thưa thầy, em chưa từng chống lại uy quyền của thầy; và bây giờ em cũng không có ý định làm thế," tôi ngoan ngoãn đáp lại; bởi vì khi dư luận học sinh đang ủng hộ mình, tôi hoàn toàn có đủ khả năng để nhún nhường.

"Hành vi của em kể từ sau vụ cãi vã là hoàn toàn thỏa đáng; thầy có thể nói rằng nó đáng được tán dương." Câu này cốt để nịnh nọt bọn trẻ, những kẻ mà thầy đang kính sợ. "Thầy đã tuyên án đuổi học em, hình phạt nặng nề nhất trong kỷ luật của Học viện Tự do Parkville; nhưng, hỡi Thornton, thầy đề nghị xóa bỏ hoàn toàn hình phạt này với điều kiện là, một cách riêng tư và tùy theo thời gian thuận tiện của em, nhưng trong vòng một tuần, em hãy gửi lời xin lỗi tới Poodles về hành vi của mình. Thầy nghĩ mình không thể đưa ra điều kiện nào nhẹ nhàng hơn thế được nữa."

Thầy Parasyte mỉm cười cứ như thể thầy đã tha thứ cho tôi hoàn toàn; cứ như thể bằng một cách thần kỳ nào đó, thầy đã tẩy sạch những vết dơ của sự dối trá bôi nhọ nhân phẩm của tôi. Tôi cúi đầu nhưng không đáp lời. Tôi đã bị kết án đuổi học; nhưng hình phạt sẽ được xóa bỏ với điều kiện tôi phải xin lỗi Poodles.

Xin lỗi Poodles! Vì điều gì chứ? Vì chuyện cậu ta tấn công tôi, hay vì những lời dối trá cậu ta bị đặt về tôi? Chuyện tôi xin lỗi vì đã đánh ngã cậu ta khi cậu ta lao vào tấn công tôi còn bất khả thi hơn cả việc tôi nhảy qua khoảng rộng nhất của hồ Adieno. Tôi không hề muốn tự tước đi cơ hội học tập tại Học viện Tự do Parkville; nhưng nếu việc tôi ở lại phụ thuộc vào việc tôi phải tự hạ nhục bản thân trước mặt Poodles, phải tuyên bố rằng những việc mình làm là sai trái trong khi tôi tin chắc đó là điều đúng đắn, thì tôi thà không làm học sinh của ngôi trường này nữa.

Các hoạt động của nhà trường tiếp tục diễn ra bình thường trong vài tiếng đồng hồ, và không còn dấu hiệu bất tuân nào khác xuất hiện trong lũ trẻ. Đến giờ giải lao, tôi cố tình tránh xa những người bạn thân thiết nhất của mình, bởi tôi không muốn nói cho họ biết dự định sắp tới của tôi, vì sợ rằng điều đó sẽ khơi mào lại cơn sóng gió.

Một tiếng trước khi buổi học kết thúc, học sinh được yêu cầu nộp bài kiểm tra môn số học. Mọi học sinh, kể cả Poodles, đều nộp bài giải cho tất cả các bài toán, và thầy Parasyte cùng các trợ giảng ngay lập tức cắm cúi chấm bài. Chỉ nửa tiếng sau, thầy hiệu trưởng đã sẵn sàng công bố kết quả.

Nửa tá học sinh trong lớp làm đúng tất cả các bài toán, và tôi là một trong số đó. Rất đỗi ngạc nhiên là Poodles cũng được xướng tên là một trong sáu người ấy; và khi tên cậu ta được nhắc đến, hàng chục học sinh đã đồng loạt liếc nhìn tôi.

Tôi hoàn toàn không hiểu nổi chuyện này. Tôi chắc chắn rằng tự thân Poodles không thể giải được mấy bài toán đó, và chắc chắn cậu ta đã nhờ vả sự giúp đỡ từ ai đó, mặc dù tờ bài làm vẫn có chữ ký cam đoan đàng hoàng. Cậu ta đã tìm được một kẻ dễ dãi hơn tôi. Chắc chắn phải có ai đó làm hộ bài cho cậu ta; và vì cậu ta đúng toàn bộ, hiển nhiên một trong sáu người đạt điểm tuyệt đối kia đã giúp đỡ cậu ta. Sau khi loại Poodles và tôi ra, chỉ còn lại bốn người; và qua hiểu biết chắc chắn của tôi, hai trong số đó đã tham gia vào vụ bênh vực tôi: quả thực, họ chính là những người bạn không thể chối cãi của tôi. Còn giữa hai người kia, tôi hoàn toàn không có cơ sở nào để phán đoán.

Suốt buổi chiều hôm đó, thầy Parasyte tỏ ra vô cùng bồn chồn và căng thẳng. Thầy thừa hiểu rằng mình đang cai quản lũ trẻ bằng sự tự nguyện của chúng nhiều hơn là bằng uy quyền của chính mình; và với một kẻ như thầy, điều đó chẳng mấy dễ chịu gì. Chắc chắn thầy cảm thấy mình đã tuột mất dây cương của cỗ xe, dẫu lúc này nó vẫn đang chạy suôn sẻ, nhưng rất có thể sẽ nổi hứng lồng lên hất văng thầy bất cứ lúc nào thuận lợi. Có lẽ thầy cảm thấy cần phải làm gì đó để tái lập quyền uy của mình, đồng thời giành lấy một vị thế vững chắc hơn vị trí hiện tại. Giá như với vốn kinh nghiệm tôi tích lũy được sau này, tôi có thể nói chuyện với thầy, tôi đã bảo rằng chỉ có công lý và sự công bằng mới có thể làm cho thầy thực sự có uy quyền trong kỷ luật.

"Poodles," thầy Parasyte nói ngay trước giờ tan học, "thầy thấy tất cả các bài toán của em đều được giải chính xác, và em cũng đã ký tên cam đoan vào bài làm."

"Vâng, thưa thầy," Poodles đáp.

"Em giải chúng vào lúc nào thế?"

"Em làm tất cả trừ hai bài vào tối hôm qua."

Thầy hiệu trưởng tiếp tục hỏi, giọng điềm đạm nhưng mang phong thái của một kẻ sắp tung ra đòn chí mạng đầy đắc thắng: "Thế còn hai bài kia em làm khi nào?"

"Vào giờ nghỉ trưa giữa buổi học hôm nay, lúc các học sinh đang ăn cơm và chơi đùa ạ."

"Rất tốt. Em đã làm xong tất cả trừ hai bài trước khi gặp Thornton vào trưa nay phải không?"

"Vâng, thưa thầy."

Thầy Parasyte quay sang tôi: "Thornton, thầy không có ý định thúc ép em trong vụ việc còn dang dở ngày hôm nay, mặc dù kết quả bài kiểm tra của Poodles cho thấy cậu ấy chẳng cần đến sự giúp đỡ mà em nói là cậu ấy đã xin em; nhưng có lẽ sẽ tốt hơn nếu em trình bày rõ ràng xem mình có ý định xin lỗi hay không. Rất có thể đã có sự hiểu lầm giữa em và Poodles, và một lời giải thích từ đôi bên có thể hóa giải được điều đó."

"Em không nghĩ có sự hiểu lầm nào ở đây cả," tôi đáp.

"Nếu em muốn gặp Poodles sau giờ học, thầy xin sẵn sàng làm trung gian giúp hòa giải vụ tranh chấp này."

"Em không muốn gặp cậu ta," Poodles nói.

Thầy Parasyte thực sự đã quở trách cậu ta vì thái độ hẹp hòi này; và nhân cơ hội đó, tôi bổ sung rằng bản thân tôi cũng chẳng có nhu cầu gặp Poodles như đã đề xuất. Giờ đây nghĩ lại, tôi thấy mình đã sai; nhưng lúc đó tôi có cảm giác rằng thầy hiệu trưởng định dùng uy áp để ép tôi phải nhận lỗi.

"Được rồi, Thornton; nếu em từ chối giảng hòa, em sẽ phải gánh chịu hậu quả. Em có định xin lỗi Poodles hay không?"

"Thưa thầy, em không ạ," tôi kiên quyết đáp.

"Vậy thì em bị đuổi khỏi Học viện Tự do Parkville."